Podstawowe kierunki prywatyzacji w 1993 r.

Monitor Polski

M.P.1993.9.64

| Akt nienormatywny
Wersja od: 8 marca 1993 r.

UCHWAŁA
SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
z dnia 12 lutego 1993 r.
w sprawie podstawowych kierunków prywatyzacji w 1993 r.

Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 oraz z 1991 r. Nr 60, poz. 253 i Nr 111, poz. 480) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwala następujące kierunki prywatyzacji na 1993 r.

I.

 Cele i uwarunkowania

Jak w latach poprzednich, tak i w roku 1993 podstawowymi celami prywatyzacji pozostają:
-
zwiększenie efektywności gospodarowania,
-
rozwój rynków kapitałowo-pieniężnych.
Rząd będzie je realizował dążąc do:
-
utrzymania poziomu zatrudnienia, jednak nie za cenę pogorszenia efektywności przedsiębiorstw,
-
inwestycji zmniejszających uciążliwość przedsiębiorstw dla środowiska,
-
uzyskania wpływów do budżetu państwa.

Rok 1993 powinien być okresem przekraczania masy krytycznej zmian własnościowych dzięki kontynuacji i usprawnieniu dotychczasowych metod oraz wdrożeniu programu prywatyzacji powszechnej, reprywatyzacji, prywatyzacji państwowych zasobów rolnych oraz restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków. Również działania wynikające z przygotowywanego paktu o przedsiębiorstwie państwowym powinny zmierzać do przekształceń własnościowych przyczyniających się do przekroczenia masy krytycznej na drodze do gospodarki rynkowej.

Rok 1993 będzie również wykorzystany przez Rząd dla wypracowania strategicznych kierunków prywatyzacji na najbliższe lata.

Aby ten cel zrealizować, Rząd poprawi koordynację działań prywatyzacyjnych organów założycielskich do czasu uchwalenia ustawy o Skarbie Państwa, uprości i zestandaryzuje procedury (szczególnie w zakresie prywatyzacji kapitałowej), doprowadzi do wydania zaległych rozporządzeń wykonawczych, przygotuje projekty zmian prawnych zmierzających do uprzywilejowania pracowników poprzez przekazanie im 10% akcji bezpłatnie i 10% po preferencyjnej cenie, wprowadzenia zachęt podatkowych do wykupu akcji i udziałów prywatyzowanych przedsiębiorstw, utrzymania dotychczasowych przywilejów dla inwestorów zagranicznych i wprowadzenia takich samych przywilejów dla inwestorów krajowych.

Rząd zorganizuje system bieżącej informacji publicznej o przekształceniach własnościowych i wprowadzi popularne programy edukacji ekonomicznej oraz rozpocznie w drugim kwartale 1993 r. wydawanie ogólnopolskiego monitora rządowego zawierającego ogłoszenia i informacje związane ze sprzedażą majątku narodowego.

Rząd przygotuje raport o prywatyzacji, spełniający kryteria zawarte w uchwale Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 czerwca 1992 r. w sprawie podstawowych kierunków prywatyzacji w 1992 r., do końca sierpnia 1993 r.

II.

 Komercjalizacja przedsiębiorstw państwowych i nadzór nad jednoosobowymi spółkami Skarbu Państwa

Lata 1993 i 1994 powinny być okresem przyspieszonej komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych. Uchwalenie przez Parlament ustawy o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz ustaw wynikających z przygotowanego przez Rząd ze związkami zawodowymi paktu o przedsiębiorstwie państwowym będą czynnikami przyspieszającymi ten proces. Ministerstwo Przekształceń Własnościowych musi odpowiednio przygotować się do komercjalizacji na taką skalę.

Do końca marca br. Rząd wniesie do Sejmu projekt nowelizacji ustawy o oprocentowaniu kapitału oraz o podatku od ponadnormatywnych wynagrodzeń w jednoosobowych spółkach Skarbu Państwa.

Rząd wniesie do Sejmu projekt ustawy o partycypacji pracowników w zarządzaniu spółkami, które powstały w wyniku prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.

Ministerstwo Przekształceń Własnościowych będzie sprawowało aktywny nadzór nad jednoosobowymi spółkami Skarbu Państwa poprzez:

-
wdrożenie systemu zbierania i analizowania informacji o sytuacji finansowo-ekonomicznej i społecznej w spółkach; w ramach tego systemu zostanie stworzony mechanizm "wczesnego ostrzegania", umożliwiający reagowanie na problemy ekonomiczne i społeczne,
-
umożliwienie zawierania kontraktów menadżerskich; w 1993 r. kontrakty takie zostaną zawarte w około 50 przedsiębiorstwach,
-
wprowadzenie systemu oceny rad nadzorczych i bieżącej kontroli ich pracy,
-
wdrożenie motywacyjnego systemu wynagradzania członków rad nadzorczych,
-
przygotowanie i wdrożenie procedur restrukturyzacji finansowej, majątkowej i organizacyjnej spółek, których sytuacja tego wymaga,
-
włączenie w system nadzoru właścicielskiego delegatur terenowych Ministerstwa Przekształceń Własnościowych.

Doświadczenia płynące z realizacji funkcji właścicielskiej zostaną wykorzystane we wspólnej pracy z Ministerstwem Finansów, Ministerstwem Przemysłu i Handlu oraz innymi resortami nad przebudową systemu zarządzania sektorem państwowym oraz ustawą o Skarbie Państwa. Rząd przedstawi tę ustawę Parlamentowi w pierwszym kwartale 1993 r.

III.

 Metody prywatyzacji

1.

 Prywatyzacja kapitałowa

Prywatyzacja kapitałowa dużych i średnich spółek w trybie publicznego zaproszenia do rokowań oraz zbywania akcji poprzez ofertę publiczną, podobnie jak w latach poprzednich, stanowić będzie w 1993 r. podstawowy czynnik rozwoju rynku kapitałowego i główne źródło przychodów Skarbu Państwa z tytułu prywatyzacji.

Prywatyzacja przedsiębiorstw realizowana będzie z uwzględnieniem polityki przemysłowej państwa i wykorzystaniem analiz sektorowych. Prowadzona będzie również sprzedaż akcji/udziałów spółek prywatyzowanych indywidualnie.

W ramach prywatyzacji kapitałowej w 1993 r. zakłada się sprzedaż akcji/udziałów spółek zgrupowanych w następujących sektorach:

-
budownictwa,
-
papierniczym i celulozowym,
-
szklarskim,
-
cementowo-wapienniczym,
-
telekomunikacyjnym,
-
gumowym i produkcji opon,
-
kabli i drutów,
-
urządzeń elektrycznych,
-
mechanicznych i elektrycznych podzespołów samochodowych,
-
łożysk tocznych,
-
meblarskim,
-
piwowarskim,
-
konfekcji cukierniczej,
-
petrochemicznym.

Przewiduje się również sprzedaż akcji/udziałów spółek takich sektorów przetwórstwa produktów rolnych, jak przetwórstwo ziemniaków oraz przetwórstwo owocowo-warzywne. Podejmując decyzje o sprzedaży tych przedsiębiorstw, należy uwzględnić ich powiązania kooperacyjne oraz interes producentów-rolników.

Program prywatyzacji kapitałowej w 1993 r. zakłada jako minimum przygotowanie 8-10 ofert publicznych. Przewiduje się, że w tym trybie zostaną sprzedane akcje takich spółek, jak:

1)
Zakłady Mięsne Ostrołęka SA,
2)
Chemobudowa - Kraków SA,
3)
Przedsiębiorstwo Przemysłu Mięsnego SA w Sokołowie Podlaskim,
4)
Browary Wielkopolskie SA w Poznaniu,
5)
Kombinat Cementowo-Wapienniczy Gorażdże SA,
6)
Zakłady Odzieżowe Bytom SA,
7)
Zakłady Przemysłu Odzieżowego Vistula SA,
8)
Zakłady Przemysłu Cukierniczego Olza SA w Cieszynie,
9)
Polifarb Cieszyn SA.

Do końca czerwca 1993 r. Rząd określi branże i przedsiębiorstwa nie podlegające prywatyzacji, a w branżach takich jak przemysł spirytusowy i tytoniowy wprowadzi monopol państwowy.

Rząd będzie konsultował z właściwą merytorycznie komisją sejmową zamierzenia dotyczące prywatyzacji kapitałowej przed uruchomieniem poszczególnych projektów prywatyzacyjnych.

W projekcie budżetu na 1994 r. Rząd przedłoży propozycje zapewnienia środków na restrukturyzację wybranych gałęzi gospodarki w kwocie nie niższej niż kwota dochodów z prywatyzacji kapitałowej.

2.

 Prywatyzacja likwidacyjna

2.1.

 W roku 1993 prywatyzacja likwidacyjna w trybie art. 37 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych obejmie co najmniej 400 przedsiębiorstw małej i średniej wielkości, tj. o zatrudnieniu od ok. 50 do ok. 1.000 osób.

Oddanie mienia przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania spółkom osób fizycznych z udziałem pracowników, kadry kierowniczej i krajowych inwestorów zewnętrznych obejmie ok. 350 przedsiębiorstw. Metoda ta będzie stosowana wobec przedsiębiorstw będących w dobrej sytuacji rynkowej i w dobrym stanie finansowym, nie wymagających dużych nakładów inwestycyjnych, zdolnych do efektywnego funkcjonowania oraz do regulowania zobowiązań wobec Skarbu Państwa. W celu zwiększenia liczby przedsiębiorstw prywatyzowanych w ten sposób Rząd:
-
uelastyczni i złagodzi warunki zawierania umów o odpłatne korzystanie z mienia, w szczególności obniży do 50% kredytu refinansowego wysokość odsetek opłaty leasingowej dla spółek pracowniczych,
-
umożliwi sprzedaż przedsiębiorstw na raty,
-
zapoczątkuje tworzenie spółek pracowniczych z udziałem Skarbu Państwa przy założeniu stopniowego wykupu przez spółki udziałów od Skarbu Państwa.

Sprzedaże, w tym tzw. "szybkie sprzedaże", obejmą ponad 40 przedsiębiorstw, zarówno tych znajdujących się w dobrym stanie finansowym, jak i zadłużonych.

2.2.

 W roku 1993 zakres likwidacji w trybie art. 19 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80, Nr 75, poz. 329, Nr 101, poz. 444, Nr 107, poz. 464) powinien ulec zmniejszeniu w porównaniu do 1992 r.

W przypadku rozpoczętych procesów likwidacyjnych organy założycielskie będą dążyły do szybkiego spłacenia zobowiązań lub zabezpieczania wierzycieli oraz doprowadzania likwidacji do końca. Ponadto Rząd:
-
wyda zaległe rozporządzenie wykonawcze do art. 19 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych,
-
opracuje koncepcję zagospodarowania tzw. "mienia niechcianego" i uporządkuje przepisy prawne w tym zakresie,
-
będzie dążył do usprawnienia metod pracy likwidatorów oraz objęcia ich działalności nadzorem. Z uwagi na ogromną rolę, jaką w procesie prywatyzacji likwidacyjnej pełnią likwidatorzy, Rząd do końca kwietnia br. pilnie podejmie działania regulujące zakres ich praw i obowiązków.

2.3.

 Równolegle do stosowanych już form prywatyzacji likwidacyjnej wprowadzona zostanie sprzedaż małych i średnich przedsiębiorstw po cenie rynkowej uzyskanej w oparciu o mechanizm otwartych przetargów i kredyt hipoteczny. Zasady realizacji tej metody prywatyzacji zostaną przedstawione właściwej komisji sejmowej.

IV.

 Program powszechnej prywatyzacji i reprywatyzacji

Oba zamierzenia, program powszechnej prywatyzacji i reprywatyzacji, są przedmiotem prac legislacyjnych Parlamentu i będą realizowane w kształcie określonym przez uchwalone ustawy.

V.

 Inne pola prywatyzacji

1.

 Prywatyzacja banków i instytucji ubezpieczeniowych

Rząd przygotuje koncepcję restrukturyzacji i prywatyzacji państwowego sektora bankowego i instytucji ubezpieczeniowych, uwzględniając w szczególności bezpieczeństwo depozytariuszy i ubezpieczonych oraz demonopolizację rynku obu sektorów.

Rząd rozpocznie wdrażanie tej koncepcji w 1993 r. po wcześniejszym poinformowaniu właściwych komisji sejmowych.

2.

 Prywatyzacja sektor handlu zagranicznego

Prywatyzacja jednostek handlu zagranicznego powinna zmierzać w kierunku przekształcenia ich w korporacje przemysłowo-handlowe. Ich rola w finansowaniu obrotów handlowych i inwestycji bezpośrednich w gospodarce polskiej może w istotny sposób sprzyjać pobudzaniu rozwoju gospodarczego.

W ramach projektów prywatyzacji sektora handlu zagranicznego dopuszcza się w wyjątkowych przypadkach udział inwestorów zagranicznych z zastrzeżeniem dominującego udziału Skarbu Państwa.

3.

 Prywatyzacja nieruchomości rolnych Skarbu Państwa

Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, zgodnie z ustawą z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 107, poz. 464 oraz z 1993 r. Nr 5, poz. 23 i Nr 6, poz. 29), przejmie do końca 1993 r. wszystkie państwowe gospodarstwa rolne, prowadząc równocześnie restrukturyzację, sprzedaż po cenie rynkowej ustalonej w oparciu o mechanizmy otwartych przetargów i dzierżawę przejętego mienia. Do czasu znalezienia nabywcy nieruchomości rolne mogą być dzierżawione lub powierzane w administrowanie w postaci zorganizowanych w samodzielne jednostki gospodarstw. Szczególnej ochronie będą podlegać gospodarstwa hodowli twórczej roślin i zwierząt.

Działania Agencji, mając na uwadze ochronę miejsc pracy pracowników byłych państwowych gospodarstw rolnych, będą służyły między innymi rozwojowi, powiększaniu i tworzeniu nowych gospodarstw rodzinnych.

4.

 Prywatyzacja mienia komunalnego

Wsparcie prywatyzacji komunalnej przez administrację centralną powinno polegać na:
-
inicjatywach ustawodawczych usuwających bariery na drodze prywatyzacji komunalnej (szczególnie przy sprzedaży mieszkań komunalnych),
-
poszukiwaniu środków zagranicznych na wspieranie tych procesów,
-
tworzeniu banków danych i ofert o majątku gmin i komunalnych podmiotach gospodarczych,
-
zwiększeniu pomocy merytorycznej delegatur Ministerstwa Przekształceń Własnościowych dla gmin,
-
prowadzeniu działalności edukacyjnej dla przedstawicieli organów samorządowych i komunalnych podmiotów gospodarczych.