Niektóre zasady przyznawania i wypłaty zasiłków wychowawczych.
Dz.Urz.ZUS.1996.6.14
Akt utracił mocWYTYCZNE NR 2
Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 11 czerwca 1996 r.
w sprawie niektórych zasad przyznawania i wypłaty zasiłków wychowawczych
Przykład:
Pracownica będąca mężatką, w okresie od 20 marca do 13 lipca przebywała na urlopie macierzyńskim. Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego i urlopu wypoczynkowego, pracownica ta powróciła do pracy. Pracownica ta wystąpiła o udzielenie urlopu wychowawczego i ustalenie uprawnień do zasiłku wychowawczego od 15 grudnia. Ze względu na wysokość dochodu na osobę w rodzinie, w okresie od 15 grudnia do końca lutego następnego roku kalendarzowego pracownica nie miała prawa do zasiłku wychowawczego. Prawo to nabyła od 1 marca. W maju i w czerwcu pracownica uzyskała dochody przekraczające miesięcznie kwotę odpowiadającą 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Za te miesiące pracownicy nie przysługuje zasiłek wychowawczy. Okres, przez który przysługuje zasiłek wychowawczy, powinien być liczony od 1 marca, tj. od dnia, w którym rozpoczyna się okres wypłaty zasiłku wychowawczego. Do okresu tego wlicza się także maj i czerwiec.
Przykład:
Pracownica korzystała z urlopu i zasiłku wychowawczego w okresie od 1 marca do końca lutego następnego roku kalendarzowego. Z wnioskiem o urlop i zasiłek wychowawczy z tytułu opieki nad tym samym dzieckiem na dalszy okres wystąpił mąż pracownicy. Pracodawca udzielił ojcu dziecka urlopu wychowawczego i ustalił, że od 1 marca ma on prawo do zasiłku wychowawczego. Do okresu, przez który będzie mógł on korzystać z zasiłku wychowawczego, należy wliczyć okres, w którym zasiłek był wypłacany żonie.
Kwotę zasiłku wychowawczego ustala się pomniejszając zasiłek o kwotę przekroczenia granicy dochodu przypadającą na osobę w rodzinie i zaokrągla do 10 groszy w górę.
Przykład 1:
Pracownica korzystająca z urlopu wychowawczego wykonywała w okresach od czerwca do sierpnia i od września do października pracę na podstawie umowy zlecenia. Wynagrodzenie z tytułu pracy otrzymała w sierpniu i w październiku. Wynagrodzenie z tytułu pierwszej umowy podzielone przez liczbę miesięcy jej trwania przekraczało miesięcznie 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Prawo do zasiłku wychowawczego nie przysługuje za sierpień, w którym dochód z umowy zlecenia został wypłacony. Zasiłek wychowawczy wypłacony za czerwiec i lipiec nie podlega zwrotowi. Wynagrodzenie z tytułu wykonywania drugiej umowy wypłacone w październiku było wyższe od wymienionej granicy ale przeciętne miesięczne wynagrodzenie z tytułu wykonywania tej umowy nie przekraczało tej granicy dochodu. Wynagrodzenie to nie pozbawia prawa do zasiłku.
Przykład 2:
Pracownik od 1 sierpnia 1996 r., w okresie urlopu wychowawczego udzielonego w czerwcu 1996 r., rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej. W związku z pozostawaniem w stosunku pracy, nie podlega on ubezpieczeniu społecznemu osób prowadzących działalność gospodarczą. Przy ustalaniu prawa do zasiłku wychowawczego osobie prowadzącej działalność gospodarczą nie podlegającej ubezpieczeniu z tego tytułu, przyjmuje się, że osiąga ona dochód nie niższy niż minimalna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne. Ponieważ minimalna podstawa wymiaru składki jest wyższa od 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym, pracownik ten nie ma prawa do zasiłku wychowawczego od sierpnia.
Przykład:
Pracownica korzysta z urlopu wychowawczego udzielonego na okres od 1 sierpnia 1995 r. do 31 lipca 1996 r. i w okresie tym jest uprawniona do zasiłku wychowawczego. O udzielenie urlopu wychowawczego i przyznanie prawa do zasiłku wychowawczego na dalszy okres od 1 sierpnia 1996 r., pracownica wystąpiła 15 lipca 1996 r. W związku z tym, że wniosek o urlop i zasiłek wychowawczy dotyczy okresu po wejściu w życie nowych zasad, prawo do zasiłku wychowawczego od 1 sierpnia 1996 r. należy ustalić według zasad obowiązujących od 2 czerwca 1996 r.
Przykład:
Pracownica w kwietniu 1996 r. rozpoczęła korzystanie z trzyletniego urlopu wychowawczego i od kwietnia do 28 lutego 1997 r. ma prawo do zasiłku wychowawczego. Pracownicy tej od 2 czerwca 1996 r.. nie ustala się ponownie prawa do zasiłku wychowawczego.
Przykład:
Pracownica korzysta z trzyletniego urlopu wychowawczego udzielonego od 16 maja 1996 r. Do 28 lutego 1997 r. jest ona uprawniona do zasiłku wychowawczego ustalonego według dotychczasowych zasad. Prawo do tego zasiłku zostanie ustalone ponownie na tych samych zasadach od 1 marca 1997 r.
Przykład:
Pracownica korzysta z urlopu wychowawczego udzielonego na okres od 1 sierpnia 1995 r. do 31 lipca 1996 r. i w okresie tym jest uprawniona do zasiłku wychowawczego. O udzielenie urlopu wychowawczego i przyznanie prawa do zasiłku wychowawczego na dalszy okres od 1 sierpnia 1996 r., pracownica wystąpiła 15 lipca 1996 r. W związku z tym, że wniosek o urlop i zasiłek wychowawczy dotyczy okresu po wejściu w życie nowych zasad, prawo do zasiłku wychowawczego od 1 sierpnia 1996 r. należy ustalić według zasad obowiązujących od 2 czerwca 1996 r.
Prawo do zasiłku ustala się po złożeniu przez pracownicę oświadczenia o dochodach rodziny w roku ubiegłym, ustalonych na zasadach obowiązujących od 2 czerwca 1996 r.
Przykład 1:
Pracownicy, która od maja 1995 r. korzysta z urlopu wychowawczego, zasiłek wychowawczy przysługiwał do 29 lutego 1996 r. Od 1 marca 1996 r. nie przyznani jej prawa do zasiłku wychowawczego, gdyż przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekraczał ustaloną granicę dochodu. Prawo do zasiłku wychowawczego zostało ustalone ponownie od 1 września 1996 r. po złożeniu przez pracownicę oświadczenia o dochodach rodziny w 1995 r. ustalonych według nowych zasad. W związku z tym, że kwota przekroczenia granicy dochodu przypadająca na wszystkich członków rodziny była niższa od kwoty zasiłku wychowawczego obowiązującej od 1 września, pracownica od tej daty ma prawo do zasiłku wychowawczego ustalonego według zasad obowiązujących od 2 czerwca 1996 r. Kwotę zasiłku wychowawczego pomniejszono o kwotę przekroczenia granicy dochodu przypadającą na osobę w rodzinie.
Przykład 2:
Pracownica korzysta od 18 lutego 1995 r. z urlopu wychowawczego. Od 1 marca 1996 r. nie miała prawa do zasiłku wychowawczego, gdyż przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie znacznie przekroczył ustaloną granicę dochodu. W październiku pracownica wystąpiła o ponowne ustalenie prawa do zasiłku wychowawczego z powodu utraty od dnia 16 września 1996 r. źródła dochodu (mąż utracił prawo do zasiłku dla bezrobotnych). Po wyłączeniu dochodu męża, pracownica nabyła prawo do zasiłku wychowawczego od 16 września 1996 r.
Przykład 3:
Pracownica korzysta z trzyletniego urlopu wychowawczego od 14 marca 1995 r. Nie przyznano jej prawa do zasiłku wychowawczego ze względu na przysługujące jej prawo do renty inwalidzkiej. W lipcu 1996 r. pracownica wystąpiła z wnioskiem o ponowne ustalenie prawa do zasiłku wychowawczego na zasadach obowiązujących od 2 czerwca 1996 r. Z uwagi na to, że przeciętny miesięczny dochód w rodzinie pracownicy z roku ubiegłego nie przekraczał ustalonej granicy dochodu oraz pobierana przez nią renta inwalidzka nie przewyższa miesięcznie kwoty odpowiadającej 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym, pracownicy przysługuje zasiłek wychowawczy od 2 czerwca 1996 r.
Przykład 1:
Z pracownicą w okresie ciąży rozwiązano stosunek pracy z powodu likwidacji zakładu pracy. Do 20 lutego 1995 r. pobierała zasiłek macierzyński. W okresie od 21 lutego 1995 r. do 20 lutego 1998 r. ma prawo do przerwy w zatrudnieniu odpowiadającej urlopowi wychowawczemu. W okresie od 1 marca 1996 r. do 20 lutego 1997 r. pracownica ta ma prawo do zasiłku wychowawczego na pierwsze dziecko. W dniu 30 lipca 1996 r. pracownica urodziła kolejne dziecko. Po wykorzystaniu uprawnień z tytułu urodzenia pierwszego dziecka, w okresie od 21 lutego 1998 r. do 31 grudnia 1999 r., pracownica może korzystać z przerwy w zatrudnieniu odpowiadającej urlopowi wychowawczemu na drugie dziecko. Od 21 lutego 1997 r. będzie miała prawo do zasiłku wychowawczego na drugie dziecko, ustalonego według dotychczasowych zasad.
Przykład 2:
Pracownica do 12 kwietnia 1996 r. przebywała na urlopie wychowawczym. W czasie tego urlopu w dniu 31 października 1995 r. rozwiązano z nią umowę o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy. W dniu 28 marca 1996 r., a więc w czasie urlopu wychowawczego, pracownica urodziła kolejne dziecko i nabyła prawo do zasiłku macierzyńskiego (do 17 lipca 1996 r.). Od 13 kwietnia 1996 r., po zakończeniu urlopu wychowawczego pracownica ta nabyła prawo do przerwy w zatrudnieniu traktowanej jak okres urlopu wychowawczego. W związku z tym, że w dniu 2 czerwca 1996 r. pracownica korzystała z przerwy w zatrudnieniu traktowanej jak okres urlopu wychowawczego, po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, od 18 lipca 1996 r. może nadal korzystać z tej przerwy, nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 1999 r.
Przykład 3:
Pracownica przebywa na urlopie wychowawczym udzielonym do 31 lipca 1996 r. według zasad obowiązujących przed 2 czerwca 1996 r. W czasie tego urlopu, w dniu 31 stycznia 1996 r., rozwiązano z nią umowę o pracę z powodu likwidacji zakładu pracy. W dniu 15 marca urodziła kolejne dziecko i do 4 lipca 1996 r. pobierała zasiłek macierzyński. W związku z tym, że urlop wychowawczy był wykorzystywany po ustaniu zatrudnienia i zakończył się po dniu 1 czerwca 1996 r., osoba ta nie może wystąpić o dalszy urlop. Nie ma ona również prawa do przerwy w zatrudnieniu traktowanej jak okres urlopu wychowawczego, gdyż nie nabyła do niej prawa przed 2 czerwca 1996 r.
ZAŁĄCZNIKI
ZAŁĄCZNIK nr 1
WNIOSEK
WNIOSEK
POUCZENIE
Podstawa prawna: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie urlopów i zasiłków wychowawczych (Dz. U. Nr 60, poz. 277).
ZAŁĄCZNIK nr 2 6
------------------------------------ |
Nazwa zakładu pracy i nr konta w O/ZUS |
o dochodach rodziny osoby występującej z wnioskiem o ustalenie uprawnień do zasiłku wychowawczego
Część I
(wypełnia osoba składająca oświadczenie)
Oświadczenie o dochodach rodziny osoby ubiegającej się
o przyznanie zasiłku wychowawczego na okres:
od dnia ................. do dnia ..............
.......................... ............................
..imię i nazwisko osoby adres osoby składającej
składającej oświadczenie oświadczenie
1. Oświadczam, że w roku kalendarzowym 199...
moja rodzina uzyskała dochody w podanych niżej wysokościach
- bez dochodów z prowadzenia działalności gospodarczej:
Członek rodziny podać imiona i nazwiska członków rodziny | Kwota dochodu | |
podlegająca | nie podlegająca | |
opodatkowaniu podatkiem dochodowym | ||
Składający oświadczenie* | ||
Małżonek | ||
Dzieci 1 | ||
2 | ||
3 | ||
4 | ||
Razem dochód wyniósł |
*) wypełnia osoba występująca o zasiłek, która otrzymuje emeryturę lub rentę inwalidzką.
2. Oświadczam, że w roku kalendarzowym 199... dochody
z działalności gospodarczej wynosiły (podać imiona
i nazwiska członków rodziny):
małżonka | |
dzieci 1 | |
2 | |
3 | |
4 | |
Razem dochód wyniósł |
3. Rodzina osiąga dochody z gospodarstwa rolnego
o powierzchni ..... ha przeliczeniowych, nie osiąga
dochodów z gospodarstwa rolnego**).
4. Oświadczam, że z dochodu rodziny poza mną utrzymują się
następujące osoby (podać imiona i nazwiska):
- małżonek ........................
- dzieci: 1 .......................
2 .......................
3 .......................
4 .......................
Zapoznałem(am) się z pouczeniem i zobowiązuję się niezwłocznie powiadomić instytucję wypłacającą zasiłek o powstałych zmianach, mających wpływ na uprawnienia do zasiłku wychowawczego, a w szczególności o każdej zmianie dotyczącej źródeł dochodów oraz liczby członków rodziny.
......................... ..............................
miejscowość, data podpis osoby
składającej oświadczenie
Pouczenie
Przy ustalaniu dochodu rodziny, od którego uzależnione jest prawo do zasiłku wychowawczego, uwzględnia się dochód uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, ustalony według zasad określonych w przepisach o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych. Są to dochody brutto, osiągnięte przez małżonka oraz dzieci, pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Dochodem brutto jest kwota przychodu pomniejszona o koszty jego uzyskania. W dochodzie rodziny nie uwzględnia się dochodów uzyskiwanych przez pracownicę przed nabyciem prawa do zasiłku wychowawczego. Wyłączenie to nie dotyczy dochodów pracownicy z tytułu emerytury lub renty inwalidzkiej.
Do dochodów rodziny nie wlicza się również dochodów ze stałego źródła, utraconego przez małżonka lub dzieci przed terminem ustalania prawa do zasiłku.
Część II
(wypełnia instytucja wypłacająca zasiłki)
Ustalenie prawa do zasiłku wychowawczego na okres od dnia .....
do dnia ...........
1. Roczne dochody rodziny
a) z tytułu pracy, renty, emerytury itp. ............... zł
b) z tytułu prowadzonej działalności
gospodarczej (stosownie)
- wg oświadczenia ............... zł
- zgodnie z podstawą wymiaru składki ............... zł
2. Razem dochody (lit. a+b) ............... zł
3. Przeciętny miesięczny dochód ............... zł
4. Miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego ............... zł
5. Razem miesięczny dochód ............... zł
6. Przeciętny dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi: ............ zł |
7. Przyznano prawo do zasiłku wychowawczego
w wysokości**) ............... zł
8. Nie przyznano prawa do zasiłku
wychowawczego**)
....................... ......................
miejscowość i data podpis
**) Niepotrzebne skreślić
- zmieniony przez ust. 1 pkt 1 wytycznych nr 3 z dnia 11 grudnia 1996 r. (Dz.Urz.ZUS.96.11.27) zmieniających nin. wytyczne z dniem 30 grudnia 1996 r.
- zmieniony przez ust. 1 pkt 2 wytycznych nr 5 z dnia 28 sierpnia 1997 r. (Dz.Urz.ZUS.97.11.17) zmieniających nin. wytyczne z dniem 12 września 1997 r.
- zmieniony przez ust. 1 pkt 2 wytycznych nr 3 z dnia 11 grudnia 1996 r. (Dz.Urz.ZUS.96.11.27) zmieniających nin. wytyczne z dniem 30 grudnia 1996 r.
- zmieniony przez ust. 1 pkt 3 wytycznych nr 5 z dnia 28 sierpnia 1997 r. (Dz.Urz.ZUS.97.11.17) zmieniających nin. wytyczne z dniem 12 września 1997 r.
- zmieniony obwieszczeniem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 lipca 1996 r. o sprostowaniu błędu (Dz.Urz.ZUS.96.7.16).
- zmieniony przez ust. 1 pkt 4 wytycznych nr 3 z dnia 11 grudnia 1996 r. (Dz.Urz.ZUS.96.11.27) zmieniających nin. wytyczne z dniem 30 grudnia 1996 r.