Dauter Bogusław, Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - badanie warunków formalnych przez WSA

Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 31 maja 2019 r.
Autorzy:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - badanie warunków formalnych przez WSA

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - badanie warunków formalnych przez WSA

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - badanie warunków formalnych przez WSA

1. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (dalej jako „skarga”) jest jednym z bardziej sformalizowanych pism procesowych występujących w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Regulacja instytucji została zawarta w dziale VIIa p.p.s.a. w wyniku nowelizacji z dnia 12 lutego 2010 r., której źródła należy upatrywać w wyroku TK z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00 (Dz. U. Nr 145, poz. 1638). W przypadkach nieuregulowanych przepisami niniejszego działu do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 285l p.p.s.a.). W określonych sytuacjach odesłanie do przepisów o skardze kasacyjnej może okazać się niewystarczające. Wówczas odesłanie będzie miało charakter piętrowy i na podstawie art. 193 p.p.s.a. odpowiednie zastosowanie w omawianym postępowaniu będą miały przepisy postępowania przed WSA.

2. Istotą skargi jest wykazanie, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane niezgodnie z prawem, w następstwie czego wynikła szkoda. Skarga jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia pozwalającym podważyć prawomocne orzeczenie sądu jako niezgodne z prawem. Wyrok NSA uwzględniający skargę stanowi jedną z pozytywnych materialno-prawnych przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011 s. 612–613; wyrok SN z dnia 22 lipca 2010 r., I CNP 100/09). Celem wniesienia skargi nie jest zatem wzruszenie kwestionowanego orzeczenia, lecz uzyskanie prejudykatu w sprawie o odszkodowanie w ramach postępowania przed sądem powszechnym (zob. postanowienie NSA z dnia10 sierpnia 2011 r., II FNP 2/11).

3. W ramach postępowania wszczętego skargą można wyróżnić postępowanie wstępne i zasadnicze. W ramach badania wstępnego podejmowane jest przez WSA oraz NSA badanie skargi pod względem jej dopuszczalności i zachowania warunków formalnych. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi dokonywane jest przez NSA w ramach postępowania zasadniczego.

4. Z uwagi na treść art. 285f p.p.s.a. badanie wstępne skargi dokonywane przez WSA ogranicza się do sprawdzenia zachowania warunków formalnych pisma określonych w art. 285e § 2 p.p.s.a., opłacenia skargi i sporządzenia skargi przez legitymowany podmiot. Natomiast NSA po otrzymaniu skargi przeprowadza badanie wstępne skargi pod względem jej dopuszczalności oraz spełnienia warunków formalnych, w tym jej wymogów konstrukcyjnych, przeprowadza zatem ocenę skargi w szerszym zakresie, niż czyni to sąd pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny przewodniczący Naczelny Sąd Administracyjny przewodniczący otrzymanie skargi wraz z aktami sprawy strona przeciwna strona przeciwna odebranie odpisu skargi wojewódzki sąd administracyjny przewodniczący skład orzekający wojewódzki sąd administracyjny przewodniczący skład orzekający wezwanie do usunięcia braków formalnych lub wniesienia opłaty przedstawienie NSA skargi wraz z aktami sprawy doręczenie odpisu skargi stronie przeciwnej oczekiwanie na wniesienie odpowiedzi na skargę badanie warunków formalnych przewidzianych dla zwykłego pisma strony badanie czy do skargi zostały załączone dwa odpisy skargi do akt NSA badanie czy skarga została należycie opłacona przekazanie skargi sądowi właściwemu odebranie skargi badanie właściwości sądu badanie czy skarga została sporządzona przez uprawniony podmiot skierowanie na posiedzenia niejawne odrzucenie skargi na posiedzeniu niejawnym strona strona wniesienie skargi usunięte nieusunięte spełnione niespełnione tak nie tak nie właściwy niewłaściwy tak nie

Krok: wniesienie skargi

1. Skarga przysługuje stronie w rozumieniu art. 12 p.p.s.a. oraz Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Prokuratorowi Generalnemu, którzy są także uprawnieni do zgłoszenia swojego udziału w sprawie niezależnie od tego, czy brali w niej udział (J. Drachal, A. Wiktorowska, G. Rząsa, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 1051; P Pogonowski, Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w postępowaniu cywilnym. Problemy podstawowe, cz. I, Rejent 2005, nr 10, s. 29). .

Z przepisów art. 285a § 1-2 i art. 285c wynika, że podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi jest strona, którą w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 p.p.s.a.). Przymiot strony posiadają także podmioty wymienione w art. 33 § 1-2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 15 maja 2014 r., I FNP 2/14). Do wniesienia skargi uprawnieni są także następcy prawni podmiotów innych niż osoby fizyczne (postanowienie NSA z 27 czerwca 2014, I FNP 3/14; por. P.r Wróbel [w:] R. HauserJ. Drachal, Metodyka pracy w sądach administracyjnych, Warszawa 2015, s. 965).

2. Skargę wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie. W wyjątkowych przypadkach, gdy zaskarżane jest orzeczenie wydane przez NSA, skarga jest wnoszona bezpośrednio do NSA (art. 285f § 1 p.p.s.a.).

3. W związku z nowelizacją ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która weszła w życie 31 maja 2019 r., możliwe jest także wniesienie skargi w formie dokumentu elektronicznego.

Krok: badanie właściwości sądu

Jeśli strona wniesie skargę do niewłaściwego sądu, to sąd ten przekaże skargę sądowi właściwemu. W takim przypadku datą skutecznego wniesienia skargi będzie data nadania sprawy do sądu właściwego (por. B. Dauter, Metodyka…, s. 636).