VIII U 992/16 - Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2229766

Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2016 r. VIII U 992/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SR del. Magdalena Kimel.

Sentencja

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. w Gliwicach sprawy A. G. (G.) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość emerytury na skutek odwołania A. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 31 marca 2016 r. nr (...)

1.

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że dolicza ubezpieczonemu A. G. do stażu pracy okres składkowy od 1 września 1978 r. do dnia 21 czerwca 1980 r. z tytułu odbywania praktycznej nauki zawodu w ramach umowy o pracę w Przedsiębiorstwie (...) B. w B.,

2.

w pozostałym zakresie oddala odwołanie.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 31 marca 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. w związku z wnioskiem ubezpieczonego A. G. o zmianę stażu pracy i wznowienie wypłaty świadczenia, ponownie ustalił wysokość oraz wznowił wypłatę świadczenia. Organ rentowy nie zaliczył do stażu pracy okresu nauki w (...) Szkole Zawodowej, albowiem ubezpieczony nie przedłożył indywidualnej umowy o naukę zawodu lub zaświadczenia wystawionego przez zakład pracy potwierdzającego zawarcie takiej umowy.

W odwołaniu ubezpieczony domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i zaliczenie do stażu pracy okresu nauki w (...) Szkole Budowlanej dla Pracujących w B. w zawodzie monter instalacji budowlanych w okresie od 1 września 1978 r. do 31 sierpnia 1980 r. Podniósł, że w tym okresie świadczył pracę jako pracownik, tylko w skróconym czasie pracy wynoszącym 6 godzin, za którą otrzymywał wynagrodzenie. Pracę wykonywał na obiektach budowlanych obsługiwanych przez ówczesne przedsiębiorstwo (...), który wchodziło w skład Przedsiębiorstwa (...) B. Ubezpieczony podniósł, że z tego okresu nie zachowały się żadne dokumenty W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podnosząc że ubezpieczony nie przedłożył żadnej dokumentacji źródłowej, z której wynikałoby, iż był zatrudniony na podstawie indywidualnej umowy o naukę zawodu. Warunkiem zaliczenia spornego okresu do uprawnień emerytalno-rentowych był stosunek pracy, w jakim musiał pozostawać pracownik pobierający naukę. Tylko takie okresy wywołują skutki w sferze uprawnień emerytalno-rentowych.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

A. G. urodził się w dniu (...)

W okresie od dnia 1 września 1978 r. do dnia 21 czerwca 1980 r. ubezpieczony uczęszczał do (...) Szkoły Budowlanej dla Pracujących w B. W tym okresie odbywał praktyczną naukę zawodu w Przedsiębiorstwie (...) B. w ramach umowy o pracę w zawodzie monter wewnętrznych instalacji budowlanych.

dowód: świadectwo ukończenia praktycznej nauki zawodu k 28

Ubezpieczony wykonywał pracę na obiektach budowlanych prowadzonych przez Przedsiębiorstwo. Ubezpieczony przydzielony został do brygady pracowników. Jego prace koordynował pracownik Przedsiębiorstwa a także instruktor z ramienia szkoły. Ubezpieczony przez 3 dni w tygodniu odbywał zajęcia teoretyczne a przez 3 dni w tygodniu pracował. Pracę wykonywał 6 godzin dziennie. Otrzymywał wynagrodzenie za pracę w wysokości 360 zł w pierwszej klasie i 780 w drugiej klasie.

Do obowiązków ubezpieczonego należało skręcanie rur wentylacyjnych, łączył rury kanalizacyjne, uczył się gwintować, ocieplał rury centralnego ogrzewania. Wyposażony został w ubranie robocze tak jak pozostali pracownicy Przedsiębiorstwa.

W okresie wakacyjnym nie pracował ponieważ pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Nie pamiętał czy składał wnioski urlopowe.

dowód: zeznania ubezpieczonego A. G. k 39-40

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej powołane dowody. Sąd dał wiarę zeznaniom ubezpieczonego albowiem były stanowcze, spójne i korespondowały ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności ze świadectwem ukończenia praktycznej nauki zawodu.

Uzasadnienie prawne

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748), za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. następujące okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne:

1a) zatrudnienia po ukończeniu 15 lat życia na obszarze Państwa Polskiego - w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową, Użyte w wymienionym przepisie pojęcie "zatrudnienia" oznacza pozostawanie w stosunku pracy.

Od 1 stycznia 1975 r. zatrudnianie młodocianych reguluje Kodeks pracy. Na gruncie przepisów Kodeksu pracy o zatrudnianiu młodocianych, młodociani w okresie nauki zawodu pozostawali z zakładem pracy (pracodawcą) w stosunku pracy.

Stosownie do art. 191 § 2 k.p. młodociany nieposiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. Artykuł 194 k.p. stanowi, że do zawierania i rozwiązywania z młodocianymi umów o pracę w celu przygotowania zawodowego mają zastosowanie przepisy kodeksu dotyczące umów o pracę na czas nieokreślony z późn. zm. przewidzianym w art. 195 i 196 k.p. Wynika z powyższego, że umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego jest specyficznym rodzajem umowy o pracę, do której stosuje się i to wprost, przepisy Kodeksu pracy o zawieraniu i rozwiązywaniu umów o pracę na czas nieokreślony. Artykuł 195 § 1 k.p. wskazuje dodatkowe obligatoryjne elementy umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, które decydują o takim właśnie jej charakterze. W pierwszej kolejności umowa taka powinna wyraźnie wskazywać, czy na jej podstawie pracownik młodociany będzie pobierał naukę zawodu, czy będzie odbywał przyuczenie do wykonywania określonej pracy. W dalszej kolejności dokładnie należy określić czas trwania i miejsce odbywania przygotowania zawodowego, sposób dokształcania teoretycznego oraz wysokość wynagrodzenia. Stosunek pracy młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego podlega szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem (art. 196 k.p.) Tak więc umową o pracę w celu przygotowania zawodowego w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy w brzemieniu obowiązującym w spornym okresie jest umową zawieraną z młodocianym, czyli osobą, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat, nieposiadającą kwalifikacji zawodowych, w celu ich uzyskania.

W myśl obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 1974 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 1974 r. Nr 37, poz. 219) przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników może odbywać się w zakładach pracy jako 1) nauka zawodu, 2) przyuczenie do wykonywania określonej pracy (§ 1 ust1). Z § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wynika, że zakład pracy jest zobowiązany zawrzeć z młodocianym umowę o prace w celu przygotowania zawodowego na piśmie. Ponadto młodociany zatrudniony w celu nauki zawodu był obowiązany wypełniać systematycznie obowiązek dokształcania się (§ 5 ustęp 2 rozporządzenia).

Ubezpieczony w okresie od dnia 1 września 1978 r. do dnia 21 czerwca 1980 będąc osobą młodocianą w rozumieniu art. 190 § 1 k.p. w brzmieniu wówczas obowiązującym, pobierał naukę zawodu w Przedsiębiorstwie (...) B. w okresie uczęszczania do (...) Szkoły Budowlanej dla Pracujących w B., na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego w zawodzie monter wewnętrznych instalacji budowlanych.

Ubezpieczony nie dysponował umową o naukę zawodu zawartą z zakładem pracy. Ta okoliczność jednak nie niweczy możliwości zaliczenia tego okresu do okresu składkowego. Gdyby ubezpieczony, przedłożył w organie rentowym umowę o naukę zawodu, zawartą osobiście z zakładem pracy, organ rentowy mógłby we własnym zakresie ustalić sporny okres jako składkowy. Natomiast to właśnie brak tego podstawowego dowodu przeniósł spór na drogę postępowania sądowego, w którym dopuszczalne są wszelkie dowody, przewidziane przepisami kodeksu postępowania cywilnego.

Wskazać należy, że podstawowym dowodem w sprawie jest świadectwo ukończenia praktycznej nauki zawodu z dnia 21 czerwca 1980 r. wystawione przez pracodawcę Przedsiębiorstwo (...) B., którą to naukę ubezpieczony pobierał w okresie uczęszczania do (...) Szkoły Budowlanej dla Pracujących. Powyższe świadectwo wskazuje, że ubezpieczony zatrudniony był w ramach umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego (nauka zawodu). Świadectwo wystawione został przez podmiot zatrudniający ubezpieczonego.

Należy również podkreślić, że ubezpieczony uczęszczał do (...) Szkoły Zawodowej dla Pracujących. Z powyższego wynika, że ubezpieczony nie mógłby być uczniem (...) Szkoły Budowlanej dla Pracujących, gdyby w okresie nauki nie był równocześnie młodocianym pracownikiem zakładu pracy.

Ponadto, z zeznań ubezpieczonego wynika, że pracował przez trzy dni w tygodniu po 6 godzin dziennie a w pozostałe dni tygodnia odbywały się zajęcia teoretyczne, otrzymywał wynagrodzenie za pracę, nadzór nad pracą sprawował pracownik Przedsiębiorstwa oraz instruktor z ramienia szkoły. Warunki pracy o których zeznał ubezpieczony korespondują z wymogami wynikającymi z kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 1974 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.

Z materiału dowodowego wynika zatem jednoznacznie, że w spornym okresie ubezpieczony jako młodociany pracownik pozostawał w stosunku pracy, realizując obowiązek dokształcania się w ramach wykonywanego zawodu, był zatem pracownikiem młodocianym w rozumieniu kodeksu pracy. Okres od 1 września 1978 r. do dnia 21 czerwca 1980 r. jest okresem składkowym z mocy art. 6 ust. 2 pkt 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 47714 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję, a w pozostałym zakresie odwołanie oddalił albowiem ubezpieczony domagał się zaliczenia okresu zatrudnienia do dnia 31 sierpnia 1980 r., gdy tymczasem z powołanej dokumentacji i zeznań ubezpieczonego wynika, że prace w Przedsiębiorstwie (...) B. zakończył wraz z zakończeniem roku szkolnego tj w dniu 21 czerwca 1980 r.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.