Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2726748

Wyrok
Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 29 sierpnia 2019 r.
VIII U 1840/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodnicząca: Sędzia SO Magdalena Lisowska.

Sentencja

Sąd Okręgowy w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2019 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z odwołania J. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. z dnia 4 kwietnia 2019 r. znak (...) o emeryturę

1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje J. K. prawo do emerytury od dnia 1 marca 2019 r.,

2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. na rzecz J. K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 4 kwietnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 4 marca 2019 r., odmówił J. K. prawa do emerytury. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że nie został udowodniony wymagany 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, bowiem nie zaliczono wnioskodawcy części służby wojskowej od 1 września 1979 do 14 kwietnia 1980 r. Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku - uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania, organ rentowy przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r.: 25 lat i 28 dni okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających. Natomiast staż w szczególnych warunkach wynosi, według organu rentowego: 14 lat 9 miesięcy i 4 dni.

(decyzja - k. 63 akt ZUS i wyliczenie stażu ubezpieczeniowego k 62 akt ZUS)

J. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji i wniósł o zaliczenie pełnego okresu odbywania służby wojskowej.

(odwołanie - k. 3-5)

W odpowiedzi na odwołanie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. wniósł o jego oddalenie.

(odpowiedź na odwołanie - k. 10)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny J. K. urodził się (...).

Wnioskodawca był zatrudniony w Spółdzielni Pracy Zjednoczenie w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku dziewiarza od 4.10.1977 do 28 lutego 1993 r.

Od 25 kwietnia 1978 r. do 14 kwietnia 1980 r. wnioskodawca odbywał czynną służbę wojskową.

Zarówno przed pójściem do wojska jak i po powrocie, wnioskodawca pracował na cały etat w szczególnych warunkach. Łączny staż ubezpieczeniowy został przez ZUS wyliczony na 25 lat i 28 dni.

Okoliczności bezsporne Po zakończeniu służby wojskowej w dniu 14 kwietnia 1980 r., wnioskodawca ponownie podjął pracę od dnia 1 maja 1980 r., czyli po 16 dniach.

Dowód: kopia dowodu osobistego k 9

Po zakończeniu pracy, zakład wystawił wnioskodawcy świadectwo pracy w szczególnych warunkach, w którym wskazano, że pracował w okresie od 4.10.1977 do 28 lutego 1993 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych, na stanowisku dziewiarza.

Organ rentowy nie zakwestionował okresu pracy w Spółdzielni Pracy Zjednoczenie jako pracy w szczególnych warunkach. Do okresu pracy w szczególnych warunkach ZUS zaliczył tylko część służby wojskowej, tj. od 25.04.1978 do 31 sierpnia 1979 r.

Uwzględnienie pełnego okresu służby wojskowej daje ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Pomniejszenie okresu ubezpieczeniowego o 16 dni (po powrocie z wojska a przed ponownym podjęciem pracy) nadal daje 25 lat i 12 dni na dzień 1 stycznia 1999 r.

Uzasadnienie prawne

Sąd Okręgowy zważył, co następuje Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1383 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej).

Zgodnie z treścią § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudniania" uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.

W świetle § 2 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ustęp 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że charakter pracy wnioskodawcy nie był kwestionowany.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było udowodnienie przez wnioskodawcę wymaganego okresu, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy, wydając zaskarżoną decyzję uznał, że szczegółowe zasady zaliczenia służby wojskowej do okresu zatrudnienia zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z 22 listopada 1968 r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin, które zostało uchylone z dniem 1 września 1980 r., a zatem od tego dnia nie powinna być zaliczona służba wojskowa wnioskodawcy.

Z powyższym stanowiskiem Sąd Okręgowy się nie zgadza.

Przede wszystkim podstawą prawną zaliczenia służby wojskowej jest ustawa z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1541).

Zgodnie z treścią art. 120 ust. 1 cytowanej ustawy - w brzmieniu obowiązującym od 6 lipca 1979 r., pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od zwolnienia z zasadniczej lub okresowej służby wojskowej podjął pracę, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął pracę, w zakresie wszelkich uprawnień wynikających z Kodeksu pracy oraz przepisów szczególnych.

Pracownikowi, który podjął pracę lub złożył wniosek o skierowanie do pracy po upływie 30 dni od zwolnienia ze służby wojskowej, czas odbywania służby wlicza się do okresu zatrudnienia tylko w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego i wysokości odprawy pośmiertnej oraz uprawnień emerytalno - rentowych (ust. 3 art. 120 ustawy).

Przepis art. 120 ustawy, w brzmieniu powyżej przytoczonym, obowiązywał do 11 lutego 1984 r., kiedy to zmieniono jego treść. Ale podkreślić należy, że przed 6 lipca 1979 r. treść art. 120 była inna, zaś kwestie statusu pracowniczego żołnierzy, od 1 stycznia 1975 r. do 6 lipca 1979 r. regulował art. 108 powyższej ustawy.

Zgodnie z jego treścią, czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wliczał się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby.

Przepis art. 108 nie wskazywał szczegółowo zasad zaliczania służby wojskowej, ale kwestie te były zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. Zmiana treści art. 120 od 6 lipca 1979 r. doprowadziła do tego, że ustawa określała wprost zasady uwzględniania do stażu pracowniczego służby wojskowej.

W ocenie Sądu nie ma więc znaczenia, że od 1 września 1979 r. uchylono rozporządzenie Rady Ministrów z 22 listopada 1968 r., bowiem nadal obowiązywała ustawa, jako akt prawny wyższej rangi, w tym znowelizowany art. 120 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej (obecnie nazwa ustawy "o powszechnym obowiązku obrony RP").

Również treść rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 września 1979 r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i osób spełniających zastępczo obowiązek służby wojskowej, nie uzasadnia stanowiska organu rentowego, bowiem rozporządzenie to jedynie w sposób szczegółowy odnosi się do pewnych uprawnień żołnierza, ale nie wykluczyło prawa wynikającego bezpośrednio z treści art. 120 ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej.

Podsumowując, Sąd zaliczył okres od 1.09.1979 do 14.04.1980 do pracy w szczególnych warunkach (7 miesięcy i 14 dni), co dało łącznie ponad 15 lat (ZUS zaliczył wcześniej 14 lat 9 miesięcy i 4 dni.

Sąd Okręgowy nie stracił z pola widzenia tego, że po powrocie z wojska wnioskodawca przez 16 dni pozostawał bez ubezpieczenia, bowiem do pracy wrócił od 1 maja 1980 r. Sąd odliczył więc od ustalonego przez ZUS ogólnego stażu ubezpieczeniowego (25 lat i 28 dni) te 16 dni, co spowodowało, że wnioskodawca ma 25 lat i 12 dni okresu ubezpieczeniowego.

Podsumowując, wnioskodawca spełnił wszystkie przesłanki do uzyskania prawa do emerytury.

Na mocy art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, dlatego prawo do świadczenia przyznano od 1 marca 2019 r.

Sąd oddalił wniosek organu rentowego o nadesłanie z archiwum akt osobowych wnioskodawcy na okoliczność wykazania, kiedy wnioskodawca po wojsku powrócił do pracy.

Należy pamiętać, że w latach tych najważniejszym dokumentem dla każdego obywatela był dowód osobisty, w którym odnotowane były wszystkie ważne daty i zdarzenia, zarówno z życia prywatnego (wpisy dotyczące urodzin dzieci) jak i zawodowego (daty przyjęcia i zwolnienia z pracy, służby wojskowej itp.).

Wnioskodawca złożył do akt kopię dowodu osobistego, z którego bezspornie wynikała data 1 maja 1980 r., jako dzień podjęcia pracy po wojsku.

Sąd na rozprawie poprosił o oryginał dokumentu i okazał go pełnomocnikowi ZUS, aby zweryfikować załączoną wcześniej kopię.

Kopia dokumentu wiernie odzwierciedla oryginał, nie zawiera żadnych poprawek czy naniesień, świadczących o próbie podrobienia czy przerobienia jakiś danych.

W świetle powyższego Sąd uznał za zbędne żądanie akt osobowych, co jedynie przedłużyłoby niepotrzebnie postępowanie.

W ocenie Sądu w sprawie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawie art. 47714 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł zgodnie z wynikiem procesu, w oparciu o art. 98 k.p.c. i § 9 ustęp2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z 22 października 2015 r.

ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn ZUS z pouczeniem, aktami rentowymi i protokołami rozprawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.