Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1828106

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 8 października 2015 r.
VIII SAB/Wa 153/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku (...) sp. z o.o. z siedzibą w (...) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi (...) sp. z o.o. z siedzibą w (...) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w (...) w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi (100 zł) (...) sp. z o.o. z siedzibą w (...) (dalej: "skarżąca"), złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W piśmie z (...) września 2015 r. złożonym w odpowiedzi na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a.") skarżąca wyjaśniła, że obecnie prowadzi jedynie działalność rolniczą. Spółka ponosi jednak straty. Nie posiada środków pieniężnych na prowadzenie jakiejkolwiek działalności. Oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi (...) zł. Spółka nie posiada innych dochodów i majątku. Strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła (...) zł. Do wniosku załączyła wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące (saldo (...) zł), kopie zeznania podatkowego (CIT - 8) za 2014 r. z ujawnionym przychodem "0" oraz bilansu i rachunku zysków i strat za 2014 r. Prezes zarządu (P.M.) oświadczył, że w 2014 oraz w pierwszym półroczu 2015 r. Spółka nie otrzymała żadnych dopłat unijnych. Spory z organem administracji (ARiMR) są w toku.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Analizując wniosek w tym przedmiocie trzeba mieć na względzie z jednej strony sytuację finansową wnioskodawcy i jego możliwości płatnicze, z drugiej natomiast zasadność przeniesienia ciężaru kosztów postępowania na pozostałe podmioty i współobywateli w przypadku pozytywnego orzeczenia. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04).

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy, uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie wykazała ona bowiem, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania, które na obecnym etapie postępowania stanowią wpis od skargi w kwocie 100 zł. Jest to najniższy z wpisów, jaki przewiduje rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uznał, że wygospodarowanie takiej kwoty w przypadku spółki kapitałowej nie jest obiektywnie niemożliwe. Podkreślenia wymaga, że Spółka nadal prowadzi działalność rolniczą.

O potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z prowadzonej działalności, nie zaś dochody czy strata, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez osoby prowadzące działalność gospodarczą (por. postanowienie NSA z 17 października 2011 r., sygn. akt II FZ 542/11, LEX 987763). Jak wynika z postanowienia NSA z 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FZ 327/13, w obrocie gospodarczym przyjmuje się, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem. Zatem brakiem dochodu do opodatkowania. Taki stan rzeczy nie świadczy zaś o braku środków finansowych. Z kolei w świetle poglądów prawnych zaprezentowanych w postanowieniach NSA z 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11 i z 19 listopada 2004 r., sygn. akt I FZ 436/04, jeżeli osoba prawna, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, wykazuje w swojej działalności stratę, to nie stanowi to wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy.

Sąd podziela nadto te poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, z których wynika, że spółka prawa handlowego, która twierdzi, że nie dysponuje bieżącymi środkami na koszty sądowe, powinna udowodnić, że nie jest w stanie uzyskać ich od wspólników, zanim o pomoc zwróci się do Skarbu Państwa. Brak podjęcia działań w tym zakresie uniemożliwia uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Z posiadanej przez Sąd wiedzy z urzędu wynika natomiast, że w innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem P. M. występujący jako wspólnik spółek cywilnych oświadczył, że zostały mu wypłacone środki finansowe z tytułu płatności rolnych (zob. np. sprawy o sygn. akt VIII SAB/Wa: 101/15; 102/15; 115 - 117/15; 107 - 109/15). Podniesiona zatem w realiach niniejszej sprawy argumentacja o tym, że Spółka nie otrzymała żadnych dopłat w 2014 i w 2015 r. jest chybiona. Płatności takie otrzymał bowiem P. M. jako wspólnik spółek cywilnych, który jest prezesem zarządu skarżącej w niniejszej sprawie.

W tej sytuacji Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie jest więc zasadne przerzucanie na Skarb Państwa obowiązku pokrycia kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów ponieść. Dlatego odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 255 u.p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.