Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2507611

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 24 maja 2018 r.
VIII SA/Wa 526/17
Wadliwości polegające na niewyczerpującym zgromadzeniu lub niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego sprawy, niestanowiące rażącego naruszenia prawa.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.).

Sędziowie WSA: Sławomir Fularski, Iwona Szymanowicz-Nowak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. M. - wspólnika spółki cywilnej (...) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) maja 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga P. M. - wspólnika (...) spółka cywilna na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi znak (...) z (...) maja 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 14 maja 2009 r. (data wpływu do organu) (...) spółka cywilna (zwana dalej: spółka, beneficjent) złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (zwany dalej: Kierownik BP, organ I instancji) wniosek o przyznanie płatności z w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (zwana dalej: płatność OB) na 2009 r. deklarując do jednolitej płatności obszarowej (zwana dalej: JPO) powierzchnię użytków rolnych 122,47 ha, oraz do uzupełniającej płatności obszarowej (zwana dalej: UPO) powierzchnię użytków rolnych 122,47 ha.

Decyzją Nr (...) z (...) grudnia 2009 r. Kierownik BP umorzył postępowanie z wniosku spółki uznając, spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej do występowania z wnioskiem o przyznanie płatności. Na skutek złożonego odwołania Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (zwany dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) decyzją Nr (...) z (...) maja 2010 r., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Na skutek złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 grudnia 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 713/10, orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 października 2012 r. sygn. akt II GSK 1161/11 orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej organu.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji decyzją Nr (...) z (...) sierpnia 2015 r. orzekł o umorzeniu postępowania w części w sprawie przyznania płatności do powierzchni uprawy działki B1, oraz odmówił przyznania JPO oraz JPU z uwagi na stworzenie przez producenta sztucznych warunków dla uzyskania korzyści poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego. Na skutek złożonego odwołania organ odwoławczy decyzją Nr (...) z (...) października 2015 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Na skutek skargi spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 sierpnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 5/16, orzekł o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 1170/16 orzekł o oddaleniu zażalenia.

Pismem z 13 października 2016 r. (data wpływu do organu) P. M. - wspólnik (...) spółka cywilna (zwany dalej: skarżący, wnioskodawca) złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora ARiMR Nr (...) z (...) października 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji Nr (...) z (...) sierpnia 2015 r. Jako podstawę wniosku wskazała, iż przedmiotowa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Zarzuciła nadto rażący brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustalaniu stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów w ustaleniach faktycznych w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody. Wniosek podnosił błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nie przeprowadzenie dowodów żądanych przez spółkę oraz rażąco nieuzasadnione zastosowanie w sprawie art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31 stycznia 2009 r., str.16., zwanego dalej: rozporządzeniem 73/2009).

Decyzją Nr (...) z (...) grudnia 2016 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej: Prezes ARiMR), działając na podstawie art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm., zwana dalej: k.p.a.), orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora ARiMR Nr (...) z (...) października 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP Nr (...) z (...) sierpnia 2015 r. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez organ, iż decyzja, co do której złożony został wniosek o stwierdzenie nieważności nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., w szczególności nie została spełniona przesłanka rażącego naruszenia prawa.

Odwołanie na powołaną decyzję złożył skarżący wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego Nr (...) z (...) października 2015 r. Zdaniem spółki w postępowaniu instancyjnym nie istniały podstawy faktyczne i prawne, do stosowania art. 30 rozporządzenia 73/2009. Również sposób prowadzenia postępowania administracyjnego skarżąca uznała za wadliwy w stopniu wymagającym stwierdzenia nieważności skarżonych decyzji. Jak wywiodła spółka według obowiązujących "w 2010 r." przepisów w dziedzinie systemów wsparcia bezpośredniego płatność na hektar nie zależała w żaden sposób od powierzchni gospodarstwa, ustawodawca nie przewidział w systemie wsparcia bezpośredniego tzw. "modulacji". Zatem według skarżącej wskutek domniemanego podziału gospodarstwa nie mogła więc w ogóle wystąpić korzyść. Zastosowanie w sprawie niniejszej tego - de facto sankcyjnego przepisu, skutkującego najdalej idącymi konsekwencjami w postaci odmowy przyznania płatności, według spółki rażąco narusza prawo.

Podała, iż według dokonanej przez Trybunał Europejski w wyroku z 12 września 2013 r., sygn. C - 434/12, wykładni artykułu 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz.UE.L 25/8 z 28.01.2011, zwane dalej: rozporządzeniem 65/2011), stanowisko organów stosujących w sprawie niniejszej art. 30 rozporządzenia 73/2009 nie może zasłużyć na aprobatę, jako rażąco naruszające prawo. Z powyższego wyroku wynika, że dla zastosowania normy art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 (wyrok odpowiednio należy odnosić wprost do odpowiedniego, analogicznego przepisu art. 30 rozporządzenia 73/2009) konieczne jest kumulatywne zaistnienie dwu okoliczności, które organ winien wykazać. Po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty (punkty32-38 wyroku), a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek (punkty 29-31 wyroku).

W sprawie niniejszej działalność wnioskodawcy, co w ogóle pominął organ I instancji, przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez system wsparcia bezpośredniego.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją znak (...) z (...) maja 2017 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (zwany dalej: Minister), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia po przedstawieniu stanu sprawy oraz specyfiki postępowania nieważnościowego, Minister rozważył poszczególne przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a., warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji.

Podał w tym zakresie, iż zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 z późn. zm.) Prezes Agencji, dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych wydają decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach.

W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych dyrektor oddziału regionalnego. W związku z powyższym, decyzja Dyrektora ARiMR Nr (...) z (...) października 2015 r. została wydana zgodnie z właściwością, zatem nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Odnosząc się do przesłanki wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) Minister podał, iż decyzja Dyrektora ARiMR Nr (...) z (...) października 2015 r. została wydana m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który to przepis w dniu jej wydawania istniał oraz spełniał wymagania podstawy prawnej działania organów administracji. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że ww. decyzja została wydana bez podstawy prawnej, co skutkowałoby stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z kolei w odniesieniu się do zarzutu rażącego naruszenia prawa (art. 30 rozporządzenia 73/2009 bowiem w systemie wsparcia bezpośredniego nie przewidziano modulacji, dlatego wskutek domniemanego podziału gospodarstwa nie mogła wystąpić korzyść, o której mowa w tym przepisie) Minister podał, iż w stanowiącej przedmiot oceny decyzji organ odwoławczy w sposób wyczerpujący wskazał z jakich powodów i na podstawie jakich dowodów uznał, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do stosowania regulacji związanej ze sztucznymi warunkami (mającej zastosowanie w przypadku płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) wyrażonej w art. 30 rozporządzenia 73/2009. W decyzji tej wykazano, iż prowadzeniem działalności na deklarowanych do płatności gruntach zajmuje się faktycznie skarżący, a spółka utworzona została w celu sztucznego podzielenia gospodarstwa, w celu uzyskania większych kwot płatności. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika ponadto, iż zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców i powiązanych ze sobą rodzinnie osób oraz związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej tj. prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w tej samej lokalizacji, korzystając ze wspólnego zaplecza, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia prawa. W rozstrzygnięciu zwrócono również uwagę, iż występowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilku spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującemu jednemu beneficjentowi.

Z uzasadnień wydanych w postępowaniu zwykłym decyzji wynika ponadto, iż zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców i powiązanych ze sobą rodzinnie osób oraz związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, tj. prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w tej samej lokalizacji, korzystając ze wspólnego zaplecza, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia prawa. Ustalono również, iż występowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilku spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującemu jednemu beneficjentowi w przypadku płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowych (a powierzchnie gruntów we wnioskach o płatności bezpośrednie i płatności w ramach PROW winny być tożsame). Wyodrębnienie wielu spółek skutkowało zatem obejściem przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia dla działek powyżej 300 ha dla płatności ONW oraz ominięcie degresywnych stawek płatności stosowanych dla PRS - rolnictwo ekologiczne.

Minister wyjaśnił, iż Dyrektor ARiMR na podstawie przytoczonych w decyzji przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm., zwana dalej: ustawą OB) wskazał, iż w art. 7 ust. 1 ustawy OB określono, że płatność przysługuje rolnikowi zgodnie z art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, który oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Organ odwoławczy przytoczył ponadto definicję działalności rolniczej (art. 2 lit. c rozporządzenia 73/2009) oraz gospodarstwa (art. 2 lit. b rozporządzenia 73/2009) i wykazał w konsekwencji, że składając wniosek o przyznanie płatności spółka nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to było w posiadaniu skarżącego. Podkreślił przy tym, iż gospodarstwo rozpatrywane jest jako całość wszystkich gruntów będących przedmiotem posiadania, a nie są to poszczególne działki ewidencyjne. Programy realizowane są w gospodarstwach a nie na poszczególnych działkach ewidencyjnych, które nie stanowią przecież odrębnego gospodarstwa. To P. M. poprzez swoją działalność prywatną w ramach spółki (...) prowadził zbiegi agrotechniczne oraz wszelkie prace związane z działalnością rolniczą na wskazanych we wniosku przez spółkę działkach rolnych. Wskazano także na istotny w sprawie fakt, iż we wszystkich spółkach skarżący ma nieograniczoną i pełną swobodę podejmowania czynności jako reprezentant, prokurent lub też wspólnik.

Ocenił, że skoro w postępowaniu zwykłym organy ustaliły wskazane wyżej okoliczności, to zgodnie z obowiązującymi przepisami zobowiązane były do zastosowania art. 30 rozporządzenia 73/2009 i w konsekwencji odmówienia przyznania płatności. Powyższe oznacza, że zastosowanie ww. przepisu nie stanowiło jakiegokolwiek naruszenia prawa, tym bardziej rażącego.

Minister wskazał, iż odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących sposobu przeprowadzenia postępowania oraz błędów w ustaleniach faktycznych Prezes ARiMR w zaskarżonej decyzji wskazał, iż zarzuty naruszenia prawa w zakresie czynienia ustaleń faktycznych przez niewyczerpujące zgromadzenie, czy też niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy, należą do takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia decyzji w trybie zwykłym. Nie stanowią natomiast rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oceniając zatem decyzję Dyrektora ARiMR Nr (...) z (...) października 2015 r. nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa, które stanowiłoby kwalifikowaną wadę prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Podkreślił, że ww. decyzja organu odwoławczego nie rozstrzygała sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, w związku z czym nie zachodzi kwalifikowana wada prawna określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Stwierdził również, że decyzja Dyrektora ARiMR odnosiła się do praw i obowiązków spółki i do niej też została skierowana, zatem ww. decyzja nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto ww. decyzja była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą, w związku z czym, w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej określone w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. Przedmiotowa decyzja nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa, w związku z czym nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.

W konsekwencji Minister ustalił, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora ARiMR Nr (...) z (...) października 2015 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika BP Nr (...) z (...) sierpnia 2015 r. w sprawie przyznania spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2009.

Skargę do sądu administracyjnego na powołaną wyżej decyzję złożył skarżący wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 156 k.p.a. Uzasadniając skargę skarżący przytoczył argumenty tożsame z tymi, jakie prezentował na etapie postępowania odwoławczego.

W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie kontroli sądu poddano decyzję wydaną w postępowaniu nieważnościowym. W tym wypadku dokonanie oceny wydanej decyzji w zakresie zgodności z prawem podlega specyficznym regułom, bowiem celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia - czy decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 k.p.a. Sprawa nie toczy się zatem w trybie zwykłym, lecz w trybie nadzoru, kiedy zupełnie wyjątkowo, wbrew wynikającej z art. 16 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, z enumeratywnie wyliczonych ustawowo przyczyn, można uznać decyzję ostateczną za dotkniętą tak ciężką wadą, iż zachodzi konieczność uznania jej za nieważną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 1998 r. II SA 456/98).

Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7)

zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie narusza prawa w stopniu rażącym. Jak słusznie stwierdziły organy analizując poszczególne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 k.p.a., stanowiąca przedmiot oceny decyzja Nr (...) z (...) października 2015 r. wydana została przez organ właściwy, którym jest Dyrektor ARiMR. Podstawę prawną decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji Kierownika BP stanowiły przepisy art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy OB, art. 2 lit. a i b, art. 30 rozporządzenia 73/2009 oraz art. 104 k.p.a. Nie zaistniała zatem w sprawie przesłanka wydania ww. ocenianych decyzji bez podstawy prawnej.

Odnosząc się do przesłanki rażącego naruszenia prawa stwierdzić należy, iż zgodnie z treścią art. 30 rozporządzenia 73/2009 - którego zarzut rażącego naruszenia podnosi skarżący - nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, Nr 3, poz. 36; wyrok NSA z 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, Nr 2, poz. 91).

Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa (art. 30 rozporządzenia 73/2009), bowiem w systemie wsparcia bezpośredniego nie przewidziano modulacji, dlatego wskutek domniemanego podziału gospodarstwa nie mogła wystąpić korzyść, o której mowa w tym przepisie.

Oceniając powyższe Sąd jako prawidłowe uznaje ustalenia orzekających w postepowaniu nieważnościowym organów, iż zarzut ten jest nieuprawniony. Organy rozpoznające wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji właściwie wywiodły, iż w uzasadnieniu decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się beneficjent, organ odwoławczy w sposób szczegółowy i wyczerpujący - ze wskazaniem stanu faktycznego i prawnego sprawy - wskazał z jakich powodów i na podstawie jakich dowodów uznał, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania regulacji związanej ze sztucznymi warunkami wyrażonej w art. 30 rozporządzenia 73/2009. Wskazano także na zapis pkt 25 preambuły ww. aktu unijnego, według którego aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia. Jak podniesiono wyżej, w uzasadnieniu ww. decyzji ostatecznej organ odwoławczy ewidentnie wykazał, iż prowadzeniem działalności na deklarowanych do płatności gruntach zajmuje się faktycznie skarżący, zaś spółka, utworzona została w celu sztucznego podzielenia gospodarstwa, w celu uzyskania większych kwot płatności. Składając wniosek o przyznanie płatności OB na 2009 r. spółka nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to było w posiadaniu skarżącego (P. M.). To skarżący poprzez swoją działalność prywatną w ramach spółki (...) prowadził zbiegi agrotechniczne oraz wszelkie prace związane z działalnością rolniczą na wskazanych we wniosku przez spółkę działkach rolnych. We wszystkich spółkach skarżący ma nieograniczoną i pełną swobodę podejmowania czynności jako reprezentant, prokurent lub też wspólnik. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika także, iż zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców i powiązanych ze sobą rodzinnie osób oraz związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej tj. prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w tej samej lokalizacji, korzystając ze wspólnego zaplecza, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia prawa. Podniesiono również, iż występowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilku spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującemu jednemu beneficjentowi. Wyodrębnienie wielu spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia dla działek powyżej 300 ha dla płatności ONW oraz ominięcie degresywnych stawek płatności stosowanych dla płatności rolnośrodowiskowych. Ustalenia powyższe skutkowały uznaniem, iż zostały spełnione ustawowe przesłanki z art. 7 ust. 1 ustawy OB do odmowy przyznania przedmiotowych płatności. Skoro orzekający w ramach postępowania zwykłego, postępowaniu odwoławczym Dyrektor ARiMR ustalił wskazane wyżej okoliczności, to zgodnie z obowiązującymi przepisami zobowiązany był do zastosowania art. 30 rozporządzenia 73/2009. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie skarżącego dotyczące zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia art. 30 rozporządzenia 73/2009.

Odnosząc się do podnoszonego we wniosku inicjującym postępowanie nieważnościowe twierdzenia skarżącej zarzuty dotyczącego "sposobu przeprowadzenia postępowania" oraz błędów w ustaleniach faktycznych Sąd stwierdza, iż prawidłowa jest ocena organów, iż zarzuty naruszenia prawa w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy przez niewyczerpujące zgromadzenie, czy też niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy, należą do takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia decyzji w trybie zwykłym. Nie stanowią natomiast rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tego typu naruszenia nie dają podstaw do stwierdzenia oczywistej sprzeczności między rozstrzygnięciem, a treścią przepisu (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt IV SA/G1 835/13, publ. cbois).

Właściwa jest także ocena orzekających w postępowaniu nieważnościowym organów, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważnościowe określone w art. 156 § 1 pkt 3-7 k.p.a.

Jednocześnie Sąd stwierdza, iż analiza zaskarżonych w niniejszym postepowaniu decyzji nie wskazuje, by spełnione zostały ustawowe przesłanki uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. W ocenie Sądu organy rozpoznające sprawę z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z (...) października 2015 r. prawidłowo uznały, że powołane we wniosku argumenty nie wyczerpują przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym zarzutów, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Sąd uznaje zatem, że organ I instancji odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z (...) października 2015 r. oraz organ II instancji, który utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy, nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.