Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 5 listopada 2008 r.
VIII SA/Wa 318/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński.

Sędziowie WSA: Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Artur Kot.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. z dnia (...) marca 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego

1)

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w R. z dnia (...) lutego 2008 r. nr (...);

2)

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) marca 2008 r., nr (...) Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. na podstawie art. 180 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. oraz art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761) w związku z § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszom Służby Więziennej za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1234) postanowił utrzymać decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w R. w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż Dyrektor Aresztu Śledczego w R. decyzją z dnia (...) lutego 2008 r. odmówił D. S. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ul. (...) za lata 2004, 2005, 2006, 2007, będącego własnością jego rodziny, argumentując to tym, iż nie posiada on tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu.

Od powyższej decyzji, zgodnie z obowiązującym trybem, D. S. złożył odwołanie i wniósł o zmianę rozstrzygnięcia organu I instancji, uzasadniając iż o przyznaniu równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie decyduje tytuł prawny do zajmowanego lokalu.

Organ odwoławczy uznał, iż w świetle art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli on sam lub jego małżonek nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu, a także jeżeli nie przydzielono mu kwatery tymczasowej. W przypadku natomiast, gdy funkcjonariusz lub jego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom, to eliminuje się go z kręgu uprawnionych do tego świadczenia. W takim przypadku przysługuje mu zgodnie z art. 88 cytowanej ustawy równoważnik za remont tego lokalu. Prawo do równoważnika za remont lokalu nie jest uzależnione od ponoszonych przez funkcjonariusza nakładów na aktualnie zajmowany lokal mieszkalny. Organ stwierdził, iż D. S. ma przyznany decyzją z dnia (...) grudnia 2000 r. równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania. Zatem nie można mu jednocześnie przyznać świadczenia z tytułu posiadania lokalu mieszkalnego. Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i równoważnik za remont lokalu mieszkalnego są bowiem świadczeniami konkurencyjnymi, przeciwstawnymi w tym sensie, iż przyznanie jednego z nich w określonym stanie faktycznym wyłącza możliwość przyznania w tymże stanie faktycznym drugiego.

Skargę na powyższą decyzję złożył D. S. wnosząc o uchylenie obu przedmiotowych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W jego ocenie podstawowym warunkiem uzyskania świadczenia - równoważnika pieniężnego za remont - jest zajmowanie lokalu. Żadne przepisy nie dają podstaw do przyjęcia, że równoważnik pieniężny przysługuje za remont lokalu zajmowanego na podstawie tytułu prawnego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2005 r., I SA/Wa 1065/04. Podkreślił również, iż świadczenie z art. 89 ustawy o Służbie Więziennej jest odrębnym od świadczenia określonego w art. 88 cytowanej ustawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w W. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Dodał, iż świadczenie, którego domaga się skarżący dotyczy lokalu, który musi zajmować dla siebie, a więc musi pozostawać co najmniej w jego posiadaniu. W świetle przepisu art. 88 powołanej ustawy wykluczyć trzeba taką sytuację, iż funkcjonariusz zajmuje lokal mieszkalny, którym faktycznie nie włada.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;

Skarga D. S. zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.Szczegółowy tryb przyznawania i wypłaty oraz zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie równoważnika pieniężnego. Ani przepisy powołanej ustawy, ani żaden z przepisów rozporządzenia nie upoważniają do przyjęcia, że równoważnik pieniężny przysługuje za remont lokalu zajmowanego wyłącznie na podstawie tytułu prawnego. Gdyby taki był zamiar prawodawcy, wynikałoby to z wyraźnie brzmiącego przepisu prawa, tak jak ma to miejsce w przepisach regulujących, np. prawo policjanta do równoważnika za remont zajmowanego lokalu (§ 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego - Dz. U. Nr 100, poz. 919). Przepisy ustawy o Służbie Więziennej, jak i przepisy rozporządzenia wykonawczego nie dają też podstaw do rozróżnienia sytuacji zajmowania lokalu od zajmowania części lokalu (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2005 r., I SA/Wa 1065/04 jak i wyrok WSA w Warszawie z dnia II SA/Wa 935/08).

Z brzmienia art. 88 ustawy o Służbie Więziennej wynika jednoznacznie, iż funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Jak wynika z akt administracyjnych D. S. zamieszkuje w mieszkaniu położonym w R. przy ul. (...), w którym jest zameldowany na pobyt stały od (...) października 1998 r. (k. 22 akt administracyjnych - potwierdzenie zameldowania). Mieszkanie to stanowi własność jego babci (k. 23 akt administracyjnych - oświadczenie mieszkaniowe). Fakt zajmowania przedmiotowego lokalu przez skarżącego jest w przedmiotowej sprawie bezsporny.

Zważyć należy, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (zasada praworządności). Wszelkie zabiegi interpretacyjne prowadzące do sformułowania dodatkowych przesłanek pozytywnych lub negatywnych, mających w konsekwencji doprowadzić do pozbawienia obywateli praw przyznanych im przez ustawę, nie są dopuszczalne. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 13 lutego 1996 r., sygn. akt III AZP 23/95/OSN 1996/15/205/.

Organ odwoławczy błędnie przyjął, iż świadczenia wynikające z treści art. 88 i 89 cytowanej ustawy wzajemnie się wykluczają. Pogląd taki nie ma umocowania w obowiązujących przepisach prawa. Zdaniem Sądu nie ma jakichkolwiek przeszkód, aby funkcjonariusz, któremu przyznano równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, miał również przyznany równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.

W świetle powyższego okoliczność, że skarżący zamieszkuje w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność jego babci nie może stanowić negatywnej przesłanki dla przyjęcia, że zajmuje on lokal mieszkalny w rozumieniu art. 88 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Tym samym okoliczność ta nie mogła stanowić przeszkody do przyznania mu świadczenia, o którym mowa w tym przepisie.

W tej sytuacji należało uznać, że odmawiając skarżącemu przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego, organy orzekające naruszyły w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, zasadę wyrażoną w art. 6 k.p.a., jak również przepis art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego, a także normę prawa materialnego - art. 88 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej przez jego wadliwe zastosowanie.

Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

O zakresie wykonania zaskarżonego aktu Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.