Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2698790

Wyrok
Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie
z dnia 28 grudnia 2018 r.
VII U 946/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SO Marcin Graczyk.

Sentencja

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2018 r. w Warszawie sprawy (...) S.A. z siedzibą w K., A. A.

K. B. (1), A. P., J. S., A. T., E. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o wysokość podstawy wymiaru składek z udziałem Spółdzielni (...) z siedziba w W. na skutek odwołania (...) S.A. w K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 19 czerwca 2017 r. znak: (...) (...) oraz na skutek odwołania A. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 19 czerwca 2017 r. znak: (...) oraz na skutek odwołania K. B. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 19 czerwca 2017 r. znak: (...) oraz na skutek odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 19 czerwca 2017 r. znak: (...) oraz na skutek odwołania J. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 19 czerwca 2017 r. znak: (...) oraz na skutek odwołania A. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 19 czerwca 2017 r. znak: (...) oraz na skutek odwołania E. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 19 czerwca 2017 r. znak: (...)

1. oddala odwołanie

2. zasądza od (...) S.A. z siedzibą w K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. kwotę 1170 (tysiąc sto siedemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

3. zasądza od A. A. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

4. zasądza od K. B. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

5. zasądza od A. P. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

6. zasądza od J. S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

7. zasądza od A. T. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

8. zasądza od E. W. na rzecz na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie faktyczne

(...) Zakłady (...).A. z siedzibą w K., zwana dalej (...), w dniu 21 lipca 2017 r. złożyła do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w W., za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W., odwołanie od decyzji z dnia 19 czerwca 2017 r. nr (...), dotyczącej A. A. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że:

⚫ .

- za pracę na rzecz spółki (...) należy uznać również czynności, które były wykonywane przez ubezpieczonego na rzecz osoby trzeciej, tj. Spółdzielni (...) z siedzibą w W. (dalej: Spółdzielnia) w ramach zawartych przez ubezpieczonego i Spółdzielnię umów cywilnoprawnych, w sytuacji, gdy to nie (...), ale Spółdzielnia zlecała i nadzorowała prace, a następnie wypłacała ubezpieczonemu wynagrodzenie, natomiast (...) nie łączyła ze zleceniobiorcą żadna więź prawna - stosunek prawny, tj. (...) nie organizował i nie nadzorował tych prac, nie odnosił korzyści, nie otrzymywał wymiernych rezultatów, nie uzyskiwał przychodu, ani też nie miał żadnych wymiernych profitów z czynności świadczonych przez ubezpieczonego na rzecz podmiotu trzeciego, które to czynności były wykonywane całkowicie poza stosunkiem pracy;

- zleceniobiorca, którego łączy umowa ze zleceniodawcą, ma być traktowany jak pracownik, w sytuacji, gdy pomiędzy zleceniobiorcą wykonującym czynności w ramach stosunku cywilnoprawnego nie nawiązuje się więź analogiczna do stosunku pracy i nie następuje uzyskanie statusu pracownika, a powyższe formy naruszenia przepisu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej prowadzą do tego, że wbrew jednoznacznym sformułowaniom przepisów ogólnych właściwych ustaw - kodeksu cywilnego, kodeksu pracy, ustaw podatkowych, dopuszcza się kreowanie nadinterpretacji, które prowadzą do niedopuszczalnych dwuznaczności i wpływają negatywnie na system prawny;

2. naruszenie art. 8 ust. 2a w zw. z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy systemowej w zw. z art. 2 Konstytucji RP wyrażającym zasadę demokratycznego państwa prawnego i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP określającym możliwość ograniczenia własności wyłącznie w drodze ustawy - poprzez określenie wobec (...) obowiązków płatnika składek i zobowiązania do naliczania i odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych przez niego ze Spółdzielnią (...) - w sytuacji, gdy (...) nie może być uznany za płatnika składek ubezpieczeniowych zleceniobiorcy, nawet gdy jest on także jego pracownikiem, bowiem (...) nie ma możliwości, aby pomniejszyć świadczenie pieniężne swojego pracownika z tytułu umowy o pracę o potencjalną kwotę składek, skoro (...) nie ma ani wiedzy o treści zawartych umów zleceń i o podstawie wynagrodzenia z takich umów, ani też nie ma narzędzi w postaci obowiązujących przepisów prawa, aby żądać od pracownika tego typu informacji, ani też nie ma podstawy prawnej umożliwiającej (...) pozbawienie pracownika własności części wynagrodzenia ze stosunku pracy bez podstawy prawnej;

3. art. 18 ust. 1 i la w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy systemowej w zw. z art. 4 pkt 2 lit. a i art. 8 ust. 2a ustawy systemowej poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji zastosowanie w sytuacji, w której pracownicy (...) nie są pracownikami w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, tj. nie wykonywali pracy na rzecz swojego pracodawcy z tytułu umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem trzecim, co oznacza, iż w podstawie wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe (...) nie ma prawnego obowiązku uwzględniać przychodu z tytułu umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem trzecim;  

4. art. 8 ust. 2a ustawy systemowej w związku z art. 734 k.c. i art. 2 k.p. oraz art. 8 ust. 2a ustawy systemowej w związku z art. 393 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że ubezpieczony w ramach umowy cywilnoprawnej (zlecenia) zawartej ze Spółdzielnią pracował na rzecz (...), a nie na rzecz zleceniodawcy, co pozwala uznać go za pracownika w rozumieniu prawa ubezpieczeń społecznych, w sytuacji gdy zleceniobiorca wykonywał prace na podstawie umowy zlecenia będącej umową starannego działania, czyli zupełnie odmiennie niż ma to miejsce w ramach stosunku pracy, a zatem nie można uznać go na gruncie przepisów ustawy systemowej za pracownika w rozumieniu powszechnie obowiązującego prawa, w tym art. 2 k.p.; ponadto nie można uznać, że działania zleceniobiorcy stanowiły świadczenie na rzecz osoby trzeciej skoro nie wynikało to z żadnego stosunku prawnego czy umownego;

5. art. 17 ust. 1 i 2, art. 46 ust. 1 ustawy systemowej w zw. z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy systemowej w zw. z art. 2, art. 64 ust. 3 i art. 84 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że (...) jako pracodawca był zobowiązany do uiszczenia składki na ubezpieczenie społeczne pracownika od należności wypłaconych pracownikowi przez podmiot trzeci, tj. Spółdzielnię, w sytuacji gdy (...) nie miał możliwości zsumowania przychodu ubezpieczonego z tytułu zatrudnienia w ramach umowy o pracę z przychodem z tytułu umowy cywilnoprawnej zawartej przez niego ze Spółdzielnią i potrącenia składek na ubezpieczenia społeczne, bowiem to Spółdzielnia jako zleceniodawca wypłacała ubezpieczonemu wynagrodzenie za wykonane przez niego czynności w ramach zawartych umów zlecenia.

W uzasadnieniu odwołania odwołująca się spółka szerzej odniosła się do sformułowanych zarzutów. W związku z powyższym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że (...) nie jest płatnikiem składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne ubezpieczonego z tytułu zawartych ze Spółdzielnią umów zlecenia (odwołanie z 21 lipca 2017 r., k. 1-127 a.s.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie na jego rzecz od odwołującej się spółki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał, że przeprowadził kontrolę u płatnika składek (...) S.A. z siedzibą w K. w zakresie prawidłowości i rzetelności obliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania jest zobowiązany oraz w zakresie zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Konsekwencją przeprowadzonej kontroli była decyzja z dnia 19 czerwca 2017 r., w której organ rentowy stwierdził wysokość miesięcznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne i rentowe, chorobowe oraz wypadkowe) i składek na ubezpieczenie zdrowotne należnych od przychodu za pracownika (...) A. A. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w (...) oraz z tytułu pracy u płatnika składek Spółdzielnia (...) z siedzibą w W. na podstawie umów o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, wykonywanego na rzecz pracodawcy (...), z którym ubezpieczony pozostawał w stosunku pracy. Organ rentowy wskazał, że kwoty podstawy wymiaru składki za poszczególne miesiące, wyszczególnione w decyzji, wynikają z uwzględnienia do podstawy wymiaru składek z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zadeklarowanej przez (...) jako płatnika składek dla zatrudnionego pracownika, wynagrodzenia ubezpieczonego uzyskanego z cywilnoprawnej umowy (zlecenia) zawartej ze Spółdzielnią, na podstawie której to umowy była świadczona praca "na rzecz" (...).

Organ rentowy wskazał również, że w dniu 29 września 2011 r. pomiędzy (...) a Spółdzielnią (...) zawarta została umowa o współpracy i świadczeniu usług. Przedmiotem umowy było świadczenie usług przez Spółdzielnię na rzecz (...) w zakresie czynności pomocniczych związanych z bieżącym przygotowaniem, utrzymaniem i obsługą procesu technologicznego celem optymalizacji kosztów działalności gospodarczej (...). Ubezpieczony w okresie objętym zaskarżoną decyzją ZUS był pracownikiem (...) oraz jednocześnie zawierał umowy cywilnoprawne z Spółdzielnią.

Podobne umowy zlecenia zawierali z tym samym przedsiębiorcą także inni pracownicy (...). Zleceniobiorcy, będący jednocześnie pracownikami (...), wykonywali w ramach realizacji umów czynności pomocnicze w zakładzie (...) w K.

Prace polegały głównie na myciu, segregowaniu oraz przygotowywaniu pojemników i palet, załadunku i rozładunku pojemników na odpady, odbiorze produktów i przemieszczaniu do magazynu, cięciu drobiu. Powyższe prace pomimo, iż wykonywane były rzekomo po godzinach pracy w (...), były świadczone ostatecznie na rzecz pracodawcy.

Organ rentowy podkreślił, że wyłącznym beneficjentem ww. pracy był (...), co znajduje potwierdzenie w wyjaśnieniach pracowników uzyskanych w toku kontroli.

W ocenie organu rentowego, ubezpieczony wykonując umowę zlecenia zawartą ze Spółdzielnią wykonywał czynności polegające na przygotowaniu sprzętu, obsłudze technologicznej oraz półproduktów, mające na celu usprawnienie działania głównej produkcji (...), a rezultaty wykonanej pracy przejmował tylko (...). W konsekwencji, zdaniem organu rentowego, ubezpieczony powinien podlegać normie prawnej art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a jego wynagrodzenie osiągnięte z umów zlecenia zawartej ze Spółdzielnią powinno zostać doliczone do podstawy wymiaru składek z tytułu zatrudnienia w (...), stosownie do dyspozycji przepisu art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (odpowiedź na odwołanie z 2 sierpnia 2017 r.,

k. 106-108 a.s.).

(...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. złożyła również odwołania od decyzji ZUS z dnia 19 czerwca 2017 r. o tożsamej treści jak w przypadku A. A. w sprawie dotyczącej:

- A. T. nr decyzji (...) (sygn. akt VII U 1015/17),

- J. S. nr decyzji (...) (sygn. akt VII U 974/17),

- K. B. (1) nr decyzji (...) (sygn. akt VII U 1029/17),

- A. P. nr decyzji (...) (sygn. akt VII U 1002/17),

- E. W. nr decyzji (...) (sygn. akt VII U 1043/17),

Odwołanie od decyzji z dnia 19 czerwca 2017 r., nr: (...) wniosła również ubezpieczona A. A. i zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 8 ust. 2a w zw. z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich błędną interpretację i przyjęcie, że za pracę na rzecz (...) należy uznać również czynności, które były wykonywane przez ubezpieczonego na rzecz osoby trzeciej, tj. w ramach zawartych przez ubezpieczonego i Spółdzielnię umów cywilnoprawnych, w sytuacji gdy to nie (...), ale Spółdzielnia jako zleceniodawca zlecała i nadzorowała prace, a następnie wypłacała zleceniobiorcom wynagrodzenie, a (...) nie odnosił korzyści, nie otrzymywał wymiernych rezultatów, nie uzyskiwał przychodu, ani też nie miał żadnych wymiernych profitów z usług świadczonych przez ubezpieczonego na rzecz podmiotu trzeciego, całkowicie poza stosunkiem pracy;

2. art. 18 ust. 1 i la w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, w sytuacji gdy ubezpieczony nie jest pracownikiem w rozumieniu art. 8 ust. 2a u.s.u.s., tj. nie wykonywał pracy na podstawie umowy zlecenia na rzecz swojego pracodawcy (...), co oznacza, iż w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie należało uwzględniać przychodu z tytułu umowy zlecenia.

W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona przedstawiła szczegółową argumentację na poparcie swojego stanowiska. W związku z powyższymi zarzutami wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że spółka (...) nie jest płatnikiem składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne E. T. z tytułu zawartych przez nią ze Spółdzielnią umów zlecenia (odwołanie k. 1-8 akt VII U 1430/17).

Odwołania w sprawie wniosły również:

- A. T. - odwołanie od decyzji z 19 czerwca 2017 r., nr decyzji (...) (odwołanie k. 1-8 akt VII U 1216/17),

- J. S. - odwołanie od decyzji z 19 czerwca 2017 r., nr decyzji (...) (odwołanie k. 1-8 akt VII U 1428/17),

- K. B. (1) - odwołanie od decyzji z 19 czerwca 2017 r., nr decyzji (...) (odwołanie k. 1-8 akt VII U 1422/17),

- A. P. - odwołanie od decyzji z 19 czerwca 2017 r., nr decyzji (...) (odwołanie k. 1-8 akt VII U 1387/17),

- E. W. - odwołanie od decyzji z 19 czerwca 2017 r., nr decyzji (...) (odwołanie k. 1-8 akt VII U 1381/17),

Ww. ubezpieczone przedstawiły argumentację tożsamą z tą przedstawioną w odwołaniu A. A.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołań złożonych przez (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K., a dotyczących A. T., J. S., K. B. (1), A. P. i E. W. oraz odwołań złożonych przez ww. ubezpieczone i A. A. (odpowiedzi ZUS na odwołania znajdujące się w aktach: VII U 974/17,

VII U 1002/17, VII U 1015/17, VII U 1029/17, VII U 1216/17, VII U 1381/17, VII U 1387/17, VII U 1422/17, VII U 1428/17, VII U 1430/17, VII U 1043/17).

Sąd na podstawie art. 219 k.p.c. połączył powyższe odwołania celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt VII U 946/17 i prowadził je pod wspólną sygnaturą VII U 946/17 (zarządzenie z dnia 26 19 2017 r. akta VII U 974/17, VII U 1002/17, VII U 1015/17, VII U 1029/17, VII U 1046/17, VII U 1216/17, VII U 1381/17, VII U 1387/17, VII U 1422/17, VII U 1428/17, VII U 1430/17).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

(...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 18 października 2001 r. Przedmiotem prowadzonej przez spółkę działalności jest przede wszystkim przetwarzanie i konserwowanie mięsa z drobiu, przetwarzanie i konserwowanie mięsa, wytwarzanie gotowych posiłków i dań, sprzedaż hurtowa mięsa i wyrobów z mięsa (odpis z (...) S.A. k. 50-58 a.s.).

(...) S.A. w dniu 29 września 2011 r. zawarła umowę o współpracy i świadczeniu usług ze Spółdzielnią (...) w zakresie czynności pomocniczych związanych z bieżącym przygotowaniem, utrzymaniem i obsługą procesu technologicznego. Zgodnie ze wskazaną umową Spółdzielnia zobowiązała się do zapewnienia gotowości do podjęcia określonych prac przez pozostające w gotowości osoby posiadające uprawnienia i kwalifikacje niezbędne do ich wykonania, objęcia osób wykonujących usługi wszystkimi właściwymi ubezpieczeniami, w tym ubezpieczeniem NNW, starannego doboru osób do wykonywania usług wskazanych przez (...), sprawowania bezpośredniego nadzoru i kontroli nad osobami wykonującymi zlecone usługi, prowadzenia ewidencji wykonywanych czynności i czasu ich wykonywania, a także sporządzania miesięcznych protokołów zrealizowanych czynności. (...) zobowiązał się do przedstawienia spółdzielni kwalifikatorów oraz wymagań ogólnych i szczególnych dla zlecanych usług, a także do sporządzania tygodniowych pisemnych zapotrzebowań na zlecane usługi, uwzględniające zakres usług, czas ich rozpoczęcia i przewidywany czas wykonania (umowa, k. 67-71 tomu I akt kontroli doraźnej).

W załączniku nr 1 do ww. umowy zostało zawarte szczegółowe zestawienie czynności pomocniczych związanych z bieżącym przygotowaniem, utrzymaniem i obsługą procesu technologicznego. Zgodnie z tym zestawieniem do czynności pomocniczych stanowiących przedmiot umowy miała należeć:

I. Obsługa ciągów technologicznych, w tym:

1. nadzorowanie prawidłowości funkcjonowania maszyn i urządzeń, obejmujące:

a) kontrolę słuchową pracy maszyny,

b) kontrolę wizualną pracy maszyny,

c) kontrolę poziomu mediów mających bezpośredni wpływ na prawidłowe działanie maszyny,

d) wykrywanie i ewentualne usuwanie drobnych usterek i zacięć w pracy nadzorowanych maszyn i urządzeń z zachowaniem stosownych rygorów i procedur;

2. nadzorowanie prawidłowości funkcjonowania maszyn, urządzeń i systemów pomocniczych i towarzyszących do ciągów technologicznych,

3. prowadzenie dokumentacji techniczno-obsługowej i remontowej obsługiwanych maszyn i urządzeń - stosownie do wymogów i instrukcji oraz obowiązujących procedur;

4. zapewnienie utrzymania stosownych norm jakości produkcji;

5. sporządzanie stosownych raportów z zakresu: pracy obsługiwanych maszyn i urządzeń, zużycia materiałów niezbędnych do ich prawidłowego funkcjonowania;

II. Obsługa środków transportu wewnętrznego, w tym:

1. odbiór produktów z linii technologicznej i przemieszczanie ich do magazynu;

2. załadunek i rozładunek paletyzowanych ładunków;

3. wstępna kontrola jakościowa i ilościowa transportowanych ładunków;

4. przestrzeganie norm i zasad obsługi techniczno-eksploatacyjnej przydzielonych środków transportu;

III. Obsługa wewnętrznego obrotu paletami, w tym:

1. rozładunek i segregacja palet według wizualnej oceny ich jakości;

2. składowanie posegregowanych palet w wytypowanych miejscach;

3. załadunek do wskazanego środka transportu palet zakwalifikowanych do naprawy;

4. dokonywanie drobnych doraźnych naprawy palet;

5. prowadzenie, w uzgodnionym zakresie, ewidencji obrotu paletami;

IV. Prace porządkowe na terenie magazynu, placów składowych i w ich najbliższym otoczeniu, w tym:

1. zbieranie i sortowanie wszystkich odpadów poprodukcyjnych: folia, tektura, puste butelki, reformy itp., jak również zużytych innych materiałów pomocniczych i akcesoriów podlegających stosownym przepisom i regulacjom wewnętrznym;

2. utrzymanie w czystości pojemników na odpady poprodukcyjne i inne zużyte w procesie technologicznym materiały i akcesoria;

V. Prace pomocnicze przy produkcji, w tym:

1. docinanie filetów i polędwiczek;

2. cięcie skrzydła, tulipsów;

3. prowadzenie w uzgodnionym zakresie, ewidencji wykonanych prac;

VI. Inwentaryzacje oraz sporządzanie rozliczeń rocznych;

VII. Pomocnicze prace konserwacyjne w zakresie bieżących drobnych napraw sprzętu i urządzeń pomocniczych do ciągów technologicznych, wyposażenia pomieszczeń produkcyjnych oraz wymiana zużytych bądź niesprawnych drobnych elementów instalacji elektrycznej i teletechnicznej

(załącznik nr 1 do umowy k. 77 tom I akt kontroli, zeznania J. K. (1) k. 298-299 a.s., T. B. k. 349-350 a.s., P. G. k. 350-352 a.s.).

W załącznikach nr 2 i 3 do umowy z 29 września 2011 r. zawierające tę umowę strony uzgodniły wzór protokołu wykonania usługi, w którym był wskazywany rodzaj i zakres prac wykonanych i liczba godzin oraz wzór zlecenia wykonania usługi, gdzie określano rodzaj prac zlecanych oraz termin rozpoczęcia i przewidywany czas zakończenia (załącznik nr 2 i 3 do umowy, k. 79-80 tom I akt kontroli).

W aneksie nr (...) do umowy z dnia 29 września 2011 r. strony ustaliły, że od dnia 1 stycznia 2013 r. wynagrodzenie dla Spółdzielni (...) wynosić będzie 14,50 zł plus należny podatek za każdą rozpoczętą godzinę usługi lub czynności wykonywanej w ramach uzgadnianych i określonych przez strony przyjętych do realizacji zadań.

Z kolei w aneksie nr (...) do umowy z dnia 29 września 2011 r. strony ustaliły, że od dnia 1 stycznia 2014 r. wynagrodzenie wynosić będzie 15,05 zł plus należny podatek za każdą rozpoczętą godzinę usługi lub czynności wykonywanej w ramach uzgadnianych i określonych przez strony przyjętych do realizacji zadań (aneksy nr (...) do umowy k. 73-75 tom I akt kontroli).

(...) nawiązał współpracę ze Spółdzielnią (...) w celu wykonania pracy w weekendy. Wpływ na tę okoliczność miał m.in. brak osób chętnych do podjęcia zatrudnienia w (...). W weekendy wykonywano głównie prace pomocnicze i porządkowe, ale także prace produkcyjne. Było to głównie trybowanie mięsa, segregowanie elementów, mrożenie. Spółka (...) - zgodnie z załącznikiem do umowy - wystawiała zlecenie wykonania usług, w którym był wskazany rodzaj i zakres prac zlecanych oraz termin ich rozpoczęcia i zakończenia. Pod zleceniem podpisywała się osoba reprezentująca Spółdzielnię oraz dyrektor produkcji (...). Spółdzielnia natomiast wystawiała protokół wykonania usługi, w którym umieszczała rodzaj i zakres wykonanych prac oraz wartość poszczególnych prac. Następnie Spółdzielnia wystawiała fakturę VAT za wykonane usługi (zeznania J. K. (1) k. 298-299 a.s., T. B. k. 349-350 a.s., P. G. k. 350-352 a.s.; akta kontroli - zlecenia wykonania usługi, protokoły wykonania usługi, faktury VAT za wykonane usług - tom I).

W okresie obowiązywania ww. umowy łączącej odwołującą się spółkę i Spółdzielnię (...), w ramach umów o pracę zawartych z (...) były zatrudnione ubezpieczone:

- A. A. jako pakowacz w Oddziale Pakowania Map,

- K. B. (2) jako pakowacz w Oddziale Produkcji Wyrobów Mięsnych,

- A. P. jako operator urządzeń linii obróbki drobiu w Oddziale Interwencji,

- J. S. jako operator urządzeń linii obróbki drobiu,

- A. T. jako pakowacz w Oddziale Pakowania Map; od 1 kwietnia 2014 r. w Oddziale Pakowania Eksportu,

- E. W. jako robotnik pomocniczy w przemyśle spożywczym na Oddziale Interwencyjnym.

(porozumienie zmieniające umowę o pracę z 1 czerwca 2012 r. dot. A. A. - k. 538 akt kontroli doraźnej tom I; porozumienie zmieniające umowę o pracę z 1 czerwca 2010 r. dot. K. B. (1) - k. 329 a.k.d. tom I; porozumienie zmieniające umowę o pracę z 1 stycznia 2014 r. doty. A. P. - k. 545 a.k.d. tom II; świadectwo pracy z 30 października 2014 r. dot. J. S. - k. 640 a.k.d. tom II; porozumienia zmieniające umowę o pracę z 5 września 2012 r., z 1 kwietnia 2014 r. dot. A. T. - k. 695-697 a.k.d. tom II; umowa o pracę z 1 stycznia 2014 r. dot. E. W. - k. 743 a.k.d. tom II; zeznania E. W. k. 259-260 a.s., A. T. k. 260-261 a.s., J. S. k. 261-262 a.s., A. P. k. 262-263 a.s., K. B. (1) k. 263 a.s., A. A. k. 264 a.s.).

W czasie obowiązywania ww. umowy łączącej odwołującą się spółkę i Spółdzielnię (...) pracownicy produkcyjni w ramach stosunku pracy świadczyli pracę przez pięć dni w tygodniu zwykle od poniedziałku do piątku. Prace wykonywane przez pracowników na podstawie umowy zlecenie były wykonywane w weekendy, przeważnie w sobotę, czasem również w niedzielę. Potrzeba na dodatkowe prace wynikała z tego, że prace, które nie zostały wykonane w tygodniu, trzeba było zakończyć w weekend.

O możliwości dodatkowej pracy w weekendy pracownicy byli informowani przez mistrzów zmiany, którzy przedkładali im również umowy zlecenia do podpisania. Pracownicy byli informowani o tym, że jest zapotrzebowanie na prace i że mogą uzyskać dodatkowe wynagrodzenie. Osoby zainteresowane zgłaszały się na listę chętnych do pracy na następnie podpisywały umowy zlecenia otrzymane od pracowników (...) odpowiedzialnych za nadzór w oddziałach (zeznania E. W. k. 259-260 a.s., A. T. k. 260-261 a.s., J. S. k. 261-262 a.s., A. P. k. 262-263 a.s., K. B. (1) k. 263 a.s., A. A. k. 264 a.s.; zeznania świadka T. B. k. 349-350 a.s.).

Ubezpieczeni realizowali świadczenia na podstawie umów zlecenia w tych oddziałach, w których wykonywali pracę etatową. Robili to w weekendy, tj. w soboty, a czasem w niedziele, zawsze na terenie zakładu pracy. Praca zlecona co do zasady nie różniła się od pracy wykonywanej w ramach umowy o pracę. Pracownicy korzystali z tego samego sprzętu, urządzeń i tych samych ubrań roboczych, wykonywali te same czynności jak dotychczas, niezależnie od rodzaju pracy wskazanego w poszczególnych umowach zlecenie. Prace obejmowały czynności produkcyjne oraz porządkowe, takie jak mycie urządzeń. Czasem zdarzało się, że pracownikom były powierzane inne zadania niż te, które wykonywali w ramach stosunku pracy. W oparciu o umowy zlecenie praca była wykonywana na rzecz (...) i pod nadzorem przełożonych z (...) - kierowników/menadżerów/mistrzów danych działów którzy nadzorowali również prace ubezpieczonych w tygodniu. Ubezpieczeni pracujący w weekendy podpisywali odrębną listę obecności. Przed podpisaniem umów zlecenia ani w trakcie wykonywania prac zleconych ubezpieczeni nie mieli kontaktu z osobami reprezentującymi Spółdzielnię (...). Podobnie w trakcie realizacji zlecenia nikt ze Spółdzielni (...) nie nadzorował, ani nie koordynował pracy zleceniobiorców. Wynagrodzenie z umów zlecenia było zleceniobiorcom wypłacane bezpośrednio przez Spółdzielnię (...) przelewem na rachunek bankowy (zeznania E. W. k. 259-260 a.s., A. T. k. 260-261 a.s., J. S. k. 261-262 a.s., A. P. k. 262-263 a.s., K. B. (1) k. 263 a.s., A. A. k. 264 a.s.).

A. A., A. T., J. S., K. B. (1), A. P. i E. W. podpisały ze Spółdzielnią (...) umowy zlecenia na następujące okresy i do wykonania następujących prac:

- A. A. od 28 listopada 2011 r. do 30 listopada 2011 r.; od 27 grudnia 2011 r. do 30 grudnia 2011 r.; od 9 stycznia 2012 r. do 31 stycznia 2012 r.; od 1 marca 2012 r. do 15 marca 2012 r.; od 2 kwietnia 2012 r. do 30 kwietnia 2012 r.; od 2 lipca 2012 r.; do 31 lipca 2012 r.; od 1 października 2012 r. do 31 października 2012 r.; od 2 listopada 2012 r. do 30 listopada 2012 r.; od 3 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.; od 2 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r.; od 1 lutego 2013 r. do 28 lutego 2013 r.; od 2 maja 2013 r. do 31 maja 2013 r.; od 3 czerwca 2013 r. do 28 czerwca 2013 r.; od 1 lipca 2013 r. do 31 lipca 2013 r; od 1 sierpnia 2013 r. do 30 sierpnia 2013 r.; od 1 października 2013 r. do 31 października 2013 r.; od 4 listopada 2013 r. do 29 listopada 2013 r.; od 2 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. do wykonywania następujących prac: pakowanie i załadunek wyrobów do transportu, cięcie skrzydełek i tulipsów, docinanie filetów i polędwiczek, analiza sprzedaży, wstępna kontrola jakościowa i ilościowa transportowanych ładunków, składowanie posegregowanych palet w miejscach wyznaczonych, odbiór produktów z linii technologicznej i przemieszczenie do magazynu, dokonywanie drobnych, doraźnych napraw palet, sporządzanie raportów z zakresu pracy obsługiwanych maszyn i urządzeń (umowy zlecenia k. 645-716 akt kontroli tom I),

- K. B. (1) od 10 lutego 2012 r. do 17 lutego 2012 r.; od 1 marca 2012 r. do 15 marca 2012 r.; od 2 kwietnia 2012 r. do 30 kwietnia 2012 r.; od 1 września 2012 r. do 28 września 2012 r.; od 1 października 2012 r. do 31 października 2012 r.; od 2 listopada 2012 r. do 30 listopada 2012 r.; od 3 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.; od 2 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r.; od 1 lutego 2013 r. do 28 lutego 2013 r.; od 2 kwietnia 2013 r. do 30 kwietnia 2013 r.; od 2 maja 2013 r. do 31 maja 2013 r.; od 3 czerwca 2013 r. do 28 czerwca 2013 r.; od 1 lipca 2013 r. do 31 lipca 2013 r; od 1 sierpnia 2013 r. do 30 sierpnia 2013 r.; od 1 października 2013 r. do 31 października 2013 r.; od 4 listopada 2013 r. do 29 listopada 2013 r.; od 2 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.; od 2 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2014 r.; od 3 lutego 2014 r. do 28 lutego 2014 r.; od 3 marca 2014 r. do 31 marca 2014 r.; od 1 kwietnia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r. do wykonywania następujących prac: cięcie skrzydełek i tulipsów, docinanie filetów i polędwiczek, prowadzenie ewidencji wykonywanych prac, wstępna kontrola jakościowa i ilościowa transportowanych ładunków, sporządzanie raportów z zakresu pracy obsługiwanych maszyn i urządzeń, utrzymanie w czystości pojemników na odpady produkcyjne, załadunek i rozładunek paletyzowanych ładunków, segregacja skrzynek towarowych wg przeznaczenia, składowanie posegregowanych palet w wytypowanych miejscach (umowy zlecenia

k. 1257-1306 akt kontroli tom I),

- A. P. od 28 listopada 2011 r. do 30 listopada 2011 r.; od 27 grudnia 2011 r. do 30 grudnia 2011 r.; od 16 marca 2012 r. do 31 marca 2012 r.; od 2 maja 2012 r. do 31 maja 2012 r.; od 1 czerwca 2012 r. o 30 czerwca 2012 r.; od 2 lipca 2012 r. do 31 lipca 2012 r.; od 1 sierpnia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r.; od 3 września 2012 r. do 28 września 2012 r.; od 1 października 2012 r. do 31 października 2012 r.; od 2 listopada 2012 r. do 30 listopada 2012 r.; od 3 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.; od 2 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r.; od 1 lutego 2013 r. do 28 lutego 2013 r.; od 1 marca 2013 r. do 29 marca 2013 r.; od 2 kwietnia 2013 r. do 30 kwietnia 2013 r.; od 2 maja 2013 r. do 31 maja 2013 r.; od 3 czerwca 2013 r. do 28 czerwca 2013 r.; od 1 lipca 2013 r. do 31 lipca 2013 r.; od 1 sierpnia 2013 r. do 30 sierpnia 2013 r.; od 2 września 2013 r. do 27 września 2013 r.; od 1 października 2013 r. do 31 października 2013 r.; od 4 listopada 2013 r. do 29 listopada 2013 r.; od 2 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.; od 2 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2014 r.; od 3 lutego 2014 r. do 28 lutego 2014 r.; od 3 marca 2014 r. do 31 marca 2014 r.; od 1 kwietnia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r. do wykonania następujących prac: nadzorowanie prawidłowości funkcjonowania maszyn i urządzeń ciągu technologicznego, cięcie skrzydełek i tulipsów, docinanie filetów i polędwiczek, filetowanie drobiu, analiza sprzedaży, dokonywanie drobnych doraźnych napraw palet, odbiór produktów z linii technologicznej i przemieszczenie do magazynu, utrzymanie w czystości pojemników na odpady produkcyjne, załadunek i rozładunek paletyzowanych ładunków, segregacja skrzynek towarowych wg przeznaczenia, wstępna kontrola jakościowa i ilościowa transportowanych ładunków, dokonywanie drobnych doraźnych napraw palet, załadunek do wskazanego środka transportu palet zakwalifikowanych do naprawy (umowy zlecenia k. 6593-6634 akt kontroli tom IX),

- J. S. od 12 grudnia 2011 r. do 15 grudnia 2011 r.; od 1 czerwca 2012 r. do 30 czerwca 2012 r.; od 1 sierpnia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r.; od 3 września 2012 r. do 28 września 2012 r.; od 1 października 2012 r. do 31 października 2012 r.; od 3 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.; od 2 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r.; od 1 lutego 2013 r. do 28 lutego 2013 r.; od 1 marca 2013 r. do 29 marca 2013 r.; od 2 kwietnia 2013 r. do 30 kwietnia 2013 r.; od 2 maja 2013 r. do 31 maja 2013 r.; od 3 czerwca 2013 r. do 28 czerwca 2013 r.; od 1 lipca 2013 r. do 31 lipca 2013 r.; od 1 sierpnia 2013 r. do 30 sierpnia 2013 r.; od 2 września 2013 r. do 27 września 2013 r.; od 1 października 2013 r. do 31 października 2013 r.; od 4 listopada 2013 r. do 29 listopada 2013 r.; od 2 grudnia 2013 r. do 27 grudnia 2013 r.; od 2 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2014 r.; od 3 lutego 2014 r. do 28 lutego 2014 r.; od 3 marca 2014 r. do 31 marca 2014 r.; od 1 kwietnia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r. do wykonania następujący prac: nadzorowanie prawidłowości funkcjonowania maszyn i urządzeń ciągu technologicznego, cięcie skrzydełek i tulipsów, analiza sprzedaży, filetowanie drobiu, dokonywanie drobnych doraźnych napraw palet, segregowanie skrzynek towarowych według przeznaczenia, utrzymywanie w czystości pojemników na odpady produkcyjne, odbiór produktów z linii technologicznej i przemieszczenie do magazynu, zbieranie i sortowanie wszystkich odpadów produkcyjnych, składowanie posegregowanych palet w wytypowanych miejscach (umowy zlecenia k. 7789-7842 akt kontroli tom XI),

- A. T. od 1 października 2012 r. do 31 października 2012 r., od 2 listopada 2012 r. do 30 listopada 2012 r.; od 1 lutego 2013 r. do 28 lutego 2013 r.; od 2 kwietnia 2013 r. do 30 kwietnia 2013 r.; od 2 maja 2013 r. do 31 maja 2013 r.; od 3 czerwca 2013 r. do 28 czerwca 2013 r.; od 1 lipca 2013 r. do 31 lipca 2013 r.; od 1 października 2013 r. do 31 października 2013 r.; od 4 listopada 2013 r. do 29 listopada 2013 r.; od 2 grudnia 2013 r. do 27 grudnia 2013 r.; od 3 lutego 2014 r. do 28 lutego 2014 r.; od 3 marca 2014 r. do 31 marca 2014 r. do wykonywania następujących prac: cięcie skrzydełek i tulipsów, analiza sprzedaży, dokonywanie drobnych, doraźnych napraw palet, nadzorowanie maszyn w ciągu technologicznym, segregowanie skrzynek towarowych według przeznaczenia, odbiór produktów z linii technologicznej i przemieszczenie do magazynu (umowy zlecenia k. 8635-8660 akt kontroli tom XIII), - E. W. od 1 czerwca 2012 r. do 30 czerwca 2012 r.; od 1 sierpnia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r.; od 3 września 2012 r. do 28 września 2012 r.; od 1 października 2012 r. do 31 października 2012 r.; od 2 listopada 2012 r. do 30 listopada 2012 r.; od 3 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.; od 2 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r.; od 1 lutego 2013 r. do 28 lutego 2013 r.; od 1 marca 2013 r. do 29 marca 2013 r.; od 2 kwietnia 2013 r. do 30 kwietnia 2013 r.; od 2 maja 2013 r. do 31 maja 2013 r.; od 3 czerwca 2013 r. do 28 czerwca 2013 r.; od 1 lipca 2013 r. do 31 lipca 2013 r.; od 1 sierpnia 2013 r. do 30 sierpnia 2013 r.; od 2 września 2013 r. do 27 września 2013 r.; od 1 października 2013 r. do 31 października 2013 r.; od 4 listopada 2013 r. do 29 listopada 2013 r.; od 2 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.; od 2 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2014 r.; od 3 lutego 2014 r. do 28 lutego 2014 r.; od 3 marca 2014 r. do 31 marca 2014 r.; od 1 kwietnia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r. do wykonywania następujących prac: cięcie skrzydełek i tulipsów, nadzorowanie maszyn w ciągu technologicznym, sporządzanie raportów, docinanie filetów i polędwiczek, prowadzenie dokumentacji techniczno-obsługowej i remontowej obsługiwanych maszyn i urządzeń, dokonywanie drobnych, doraźnych napraw palet, prowadzenie ewidencji wykonywanych prac, segregacja skrzynek towarowych wg przeznaczenia, zbieranie i sortowanie wszystkich odpadów produkcyjnych, utrzymanie w czystości pojemników na odpady produkcyjne, odbiór z linii technologicznej i przemieszczenie do magazynu (umowy zlecenia k. 9523-9578 akt kontroli tom XIV).

W przypadku części z ubezpieczonych do umów zlecenie dołączano oświadczenia dla celów ubezpieczeń społecznych, w których wskazywali, że są zatrudnieni w (...) i wnosili o nienaliczanie składek ZUS od przychodów uzyskanych z tytułu wykonywanej umowy zlecenia (oświadczenia dla celów ubezpieczeniowych - akta kontroli k. 649 tom I; k. 6575 tom IX; k. 7793 i 8637 tom XI; k. 9525 tom XIV).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w dniu 11 maja 2017 r. zawiadomił (...) oraz poszczególnych ubezpieczonych o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obowiązku złożenia przez płatnika składek korekty dokumentów rozliczeniowych zgodnych z protokołem kontroli i aneksem do protokołu kontroli (zawiadomienia, tom V akt kontroli doraźnej).

Po zakończeniu postępowania i dokonaniu ustaleń organ rentowy wydał w dniu 19 czerwca 2017 r. decyzje dotyczące m.in.:

- A. A. nr decyzji (...),

- K. B. (2) nr decyzji (...),

- A. P. nr decyzji (...),

- J. S. nr decyzji (...),

- E. W. nr decyzji (...),

- A. T. nr decyzji (...), na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 8 ust. 2a, art. 17 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1 i 1a, art. 20 ust. 1 i art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz na podstawie art. 81 ust. 1 i 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Organ rentowy w zaskarżonych decyzjach wyliczył podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne ww. ubezpieczonych jako osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz płatnika składek (...) za okresy:

- w przypadku A. A. za miesiąc styczeń 2014 r.,

- w przypadku K. B. (2) za okres od stycznia do maja 2014 r.,

- w przypadku A. P. za okres od stycznia do maja 2014 r.,

- w przypadku J. S. za okres od stycznia do maja 2014 r.,

- w przypadku E. W. za okres od stycznia do maja 2014 r.,

- w przypadku A. T. za miesiące styczeń, marzec i kwiecień 2014 r.,

Organ rentowy w uzasadnieniach wszystkich decyzji wskazał, że osoby, które zawarły umowy cywilnoprawne z Spółdzielnią (...) wykonywały czynności na poszczególnych liniach technologicznych w (...), z którym są związane stosunkiem pracy. Odbiorcą usług był więc pracodawca, a nie zleceniodawca. Zdaniem organu rentowego, w związku z powyższym należało traktować ubezpieczonych jako pracowników, co skutkuje objęciem ich obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi: emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym oraz obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym i obowiązkiem uiszczenia składek liczonych od kwot uzyskanych w ramach umów o pracę i umów zlecenia (decyzje ZUS z dnia 19 czerwca 2017 r., tom V i VI akt kontroli).

Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie powołanych dowodów z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, w tym znajdujących się w aktach kontroli doraźnej przeprowadzonej przez ZUS. Podstawę ustaleń faktycznych stanowiły również zeznania świadków: J. K. (1), T. B.,

P. G., a także odwołujących E. W., A. T., J. S., A. P., K. B. (1) i A. A.

Zeznania świadka J. K. (2) Sąd tylko w niewielkim zakresie uczynił podstawą ustaleń faktycznych. Zeznania te były wiarygodne w części obejmującej ogólne informacje na temat nawiązania współpracy (...) ze Spółdzielnią (...). Odnośnie zaś okoliczności szczegółowych, w tym przede wszystkim tych, które obejmowała teza dowodowa, świadek nie dysponowała żadną, przydatną w postępowaniu wiedzą, często odwołując się albo do braku pamięci, albo do braku wiedzy odnośnie określonych, istotnych w sprawie okoliczności.

Zeznania świadka T. B. Sąd ocenił jako wiarygodne w części dotyczącej charakteru współpracy (...) ze Spółdzielnią (...) oraz funkcjonowania spółki, a także okoliczności związanych z wyposażaniem osób pracujących na podstawie umów zlecenia w odzież ochronną i narzędzia pracy należące do (...). Natomiast w zakresie pytań dotyczących faktycznej realizacji umów zlecenia, tj.m.in.

przez kogo były realizowane usługi, kto koordynował współpracę pomiędzy (...) a Spółdzielnią (...), świadek wskazywał na brak wiedzy lub unikał jednoznacznej odpowiedzi na te pytania. Sąd odmówił wiary zeznaniom świadka, który jako dyrektor ds. produkcji i osoba odpowiedzialna za produkcję, twierdził, że czynności wykonywane na podstawie umów zlecenia różniły się od tych, które były wykonywane w ramach umów o pracę zawartych z (...), bowiem w soboty i niedziele wykonywano czynności porządkowe i pomocnicze, na które nie ma czasu w tygodniu. Zeznania te są sprzeczne z jego twierdzeniami odnośnie gdyż jak sam świadek zeznał w soboty również odbywała się produkcja, które stanowiło dokończenie produkcji z tygodnia. Powyższe oznacza, że osoby zajmujące się produkcją w tygodniu, w soboty również wykonywały te same czynności przy produkcji. Potwierdzają to zeznania pozostałych przesłuchanych w sprawie osób, w tym w szczególności ubezpieczonych, w zakresie, w jakim wskazywali, że nie było znaczących różnic między pracą wykonywaną w tygodniu, a świadczoną w weekendy.

W podobnym zakresie Sąd nie dał wiary zeznaniom reprezentującego odwołującą spółkę (...), nie były one bowiem wiarygodne. Wyżej wymieniony pełni funkcję członka zarządu spółki i tym samym zdaniem Sądu winien dysponować wiedzą o okolicznościach związanych ze współpracą ze Spółdzielnią (...). Tymczasem zeznania ww. w dużej mierze były sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, m.in. w zakresie w jakim wskazał, że dotyczyły one szczególnych zadań innych niż te które były wykonywane na co dzień przez pracowników, braku wiedzy co do czynności wykonywanych przez pracowników (...) w ramach umów zlecenia oraz kontroli pracy w weekendy przez osoby ze Spółdzielni (...). Część z zeznań stanowiły domysły, m.in. w zakresie podpisywania protokołów rozliczenia prac przez osoby nadzorujące ze Spółdzielni (...), natomiast w dużym zakresie ww. cechował się brakiem wiedzy, którą winien w ocenie Sądu posiadać z racji pełnione funkcji. Sąd uwzględnił przy tym zeznania ww. w zakresie, w jakim były zbieżne z zeznaniami T. B. i J. K. (2) oraz innych zeznających w sprawie osób, a także treścią zebranych dokumentów, co dotyczyło m. in. okoliczności w postaci konieczności zadbania o tygodniową ciągłość produkcji Zeznaniom E. W., A. T., J. S., A. P., K. B. (1) oraz A. A. Sąd dał wiarę w zakresie jakim zeznawali na temat informacji istotnych w przedmiotowej sprawie. W szczególności Sąd oparł się na ich zeznaniach dotyczących opisywanych przez nich czynności jakie wykonywali na podstawie umów o pracę oraz tych które wykonywali w weekendy na podstawie umów zlecenia, a także co do okoliczności, że nigdy nie widzieli żadnych osób ze Spółdzielni (...). Z tych zeznań wynikało, że każda ze wskazanych wyżej osób wykonywała co do zasady te same czynności w tygodniu i w weekendy w mniejszym bądź większym zakresie. Osoby te były również zgodne co do okoliczności związanych z pełnieniem nadzoru nad ich pracą przez pracowników (...), którzy byli ich przełożonymi na co dzień, bądź pochodzili z innych działów. Zeznania w ww. zakresie, a także co do okoliczności podpisywania umów zlecenia, korespondowały ze sobą wzajemnie oraz były spójne.

Sąd oddalił wnioski o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłych sądowych o specjalności technologii produkcji spożywczej, grafologa oraz spraw kadrowo-płacowych. Okoliczności na jakie ww. dowody zostały powołane - takie jak ustalenie jaki model organizacji produkcji jest stosowany w zakładzie odwołującego i czy model ten wymaga stosowania dla utrzymania mocy produkcyjnych na najwyższym poziomie, jak również, czy Spółdzielnia (...) faktycznie działa według modelu funkcjonowania zbliżonego do modelu funkcjonowania agencji pracy tymczasowej - były nieistotne o tyle, że kwestie te w żaden sposób nie były przedmiotem zastrzeżeń ze strony organu rentowego, a ponadto pozostawały poza kręgiem kwestii istotnych dla niniejszej sprawy. Istota sporu skupiała się na tym czy pracownicy (...) (ubezpieczone) wykonywały na rzecz tej spółki pracę w ramach umów zlecenie w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W ocenie Sądu nie zachodziły również wątpliwości uzasadniające przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu grafologii na okoliczność ustalenia, czy umowy zlecenia zawarte przez ubezpieczonych ze Spółdzielnią (...) zostały podpisane przez osoby uprawnione do reprezentowania tej Spółdzielni.

Z zeznań świadków wynika, że otrzymywali gotowe egzemplarze umów opatrzone podpisem od menadżerów nadzorujących ich pracę w oddziałach. Nadto mając na względzie ilość przedmiotowych umów Sąd zważył, iż przeprowadzenie tego dowodu wiązałoby się z rażąco nadmiernymi kosztami oraz znacznym wydłużeniem postępowania w sprawie. W związku z powyższym Sąd oddalił wspomniane wnioski na podstawie art. 217 § 3 k.p.c. (k. 350 a.s.), gdyż nie były niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, a ich przeprowadzenie prowadziłoby do nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

Uzasadnienie prawne

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołania (...) S.A. w K. oraz E. W., A. T., J. S., A. P., K. B. (1) oraz A. A. podlegały oddaleniu.

Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie było rozstrzygnięcie, czy trafne jest stanowisko organu rentowego, że przychód osiągnięty przez ubezpieczonych z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia zawartych ze Spółdzielnią (...) stanowi dla (...) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno - rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne za okresy i w kwotach szczegółowo opisanych w kontrolowanych decyzjach. Aby tę kwestię rozstrzygnąć, należało dokonać szczegółowej wykładni przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą systemową". Najistotniejszy z przepisów, którego interpretacja jest w sprawie kluczowa, to art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Stanowi on, że za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

W literaturze i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że zacytowany przepis rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych. Został on wprowadzony do porządku prawnego od dnia 30 grudnia 1999 r., a poprzedzał go art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (t.j. Dz. U. z 1995 r. Nr 65, poz. 333 z późn. zm.) mówiący o tym, że dochód z tytułu wykonywania umowy zawartej ze zleceniodawcą, u którego osoba wykonująca umowę jest równocześnie pracownikiem, traktuje się w zakresie ubezpieczeń społecznych jako wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia, niezależnie od okresu, na który umowa była zawarta oraz wymiaru czasu pracy w ramach stosunku pracy. W tamtym stanie prawnym Sąd Najwyższy traktował dodatkowe umowy zawierane z pracownikami zatrudnionymi w pełnym wymiarze czasu pracy, przewidujące wykonywanie po godzinach pracy tego samego rodzaju, co określony w umowie o pracę, jako umowy uzupełniające umowę o pracę z konsekwencją łącznego traktowania przychodów jako podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 1994 r.,

I PZP 13/94, OSNAPiUS 1994/3/39).

Nowością jest uzupełnienie stanów faktycznych podległych regulacji art. 8 ust. 2a ustawy systemowej o takie, w których pracownik zawiera umowę cywilną z podmiotem powiązanym z pracodawcą w ten sposób, że w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy (art. 8 ust. 2a in fine). Interpretowanie rationis legis tej regulacji jako przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom i doszukiwanie się zamiaru unikania świadczeń na fundusze ubezpieczeń społecznych jest uzasadnione, jednak zobiektywizowana treść tego przepisu wyraźnie się od nich odrywa. Jak zaakcentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r. (I UK 182/16, Lex nr 2279009), przy stosowaniu tego przepisu nie ma znaczenia zamiar obejścia prawa przez pracodawcę (płatnika), pracownika lub stronę umowy cywilnej, trzecią dla tego stosunku, lecz istotne jest zaistnienie zdarzeń opisanych w hipotezie, zgodnie z którą pracodawca, na którego rzecz pracownik wykonuje pracę na podstawie umowy zawartej z podmiotem trzecim, pozostaje z tym pracownikiem w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tego pracownika ubezpieczeniami społecznymi na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy. Tak też definicja ustalona w art. 4 pkt 2 lit. a ustawy systemowej określa płatnika składek jako pracodawcę w stosunku do pracowników oraz jako jednostkę organizacyjną lub osobę fizyczną pozostającą z inną osobą w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi. To właśnie powiązanie ze względu na wykonywanie przez pracownika pracodawcy cudzej umowy cywilnej czyni go płatnikiem składek w sposób określony w art. 18 ust. 1a tej ustawy.

Ze względu na posłużenie się w art. 8 ust. 2a ustawy szerokim pojęciem "pracownik", stosunek pracy łączący pracodawcę z pracownikiem stanowi wyłączny tytuł ubezpieczenia, który pochłania dodatkowy stosunek cywilnoprawny. Osoba wykonująca pracę na rzecz swego pracodawcy na podstawie umów cywilnych podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu jako pracownik i na tym kwestia jej ubezpieczenia się wyczerpuje (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 marca 1997 r., I PKN 43/97, OSNAPiUS 1997/24/494, z dnia 3 kwietnia 2014 r., II UK 399/13, niepubl. i z dnia 6 lutego 2014 r., II UK 279/13, niepubl.). Nie powstaje również problem zbiegu ubezpieczeń regulowany w art. 9 u.s.u.s.

W teorii nazywane jest to rozszerzeniem definicji pracownika. Uznaje się, że w przepisie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej pojęcie pracownika jest rozszerzone na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli w jej ramach świadczy pracę na rzecz swojego pracodawcy. Także w zakresie tej sfery aktywności wykonujący umowę cywilnoprawną uznawany jest - na potrzeby ubezpieczeń społecznych - za pracownika tego właśnie pracodawcy i pracodawca jest płatnikiem składek z tego tytułu (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09, OSNP 2010 nr 3-4, poz. 46 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 259/09, niepubl., z dnia 11 maja 2012 r.,

I UK 5/12, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 117, z dnia 18 października 2011 r., III UK 22/11,

OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266, z dnia 18 marca 2014 r., II UK 449/13, niepubl. i z dnia 3 kwietnia 2014 r., II UK 399/13, niepubl.).

Kluczowe jest jednak, aby osoba będąca pracownikiem, związana stosunkiem pracy z danym pracodawcą, jednocześnie świadczyła na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej. Przez wykonywanie pracy "na rzecz" pracodawcy w rozumieniu powołanego przepisu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej należy rozumieć "uzyskiwanie" przez pracodawcę "pracy", w tym znaczeniu, że musi istnieć bezpośredni związek między korzyścią pracodawcy, która jest wymierna i związana z realizacją celów statutowych, a pracami wykonywanymi przez jego pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z innym podmiotem (uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 259/09 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2010 r., I UK 54/09). Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 18 grudnia 2012 r. (III AUa 1031/12) odnosząc się do zwrotu "wykonuje pracę na rzecz pracodawcy" wskazał, że użyty w art. 8 ust. 2a ustawy zwrot "działać na rzecz" został użyty we wskazanym przepisie w innym znaczeniu niż w języku prawa, w którym działanie "na czyjąś rzecz" może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej czy stosunku prawnego. Stosunkiem prawnym charakteryzującym się działaniem na rzecz innego podmiotu jest stosunek pracy, do którego istotnych cech należy działanie na rzecz pracodawcy. Również wykonujący zlecenie "działa na rzecz zleceniodawcy". W kontekście przepisu art. 8 ust. 2a ustawy zwrot ten opisuje zatem sytuację faktyczną, w której należy zastosować konstrukcję uznania za pracownika. Jest nią istnienie trójkąta umów, tj.:

1. umowy o pracę,

2. umowy zlecenia między pracownikiem a osobą trzecią i 3. umowy o podwykonawstwo między pracodawcą i zleceniodawcą.

Pracodawca w wyniku umowy o podwykonawstwo przejmuje w ostatecznym rachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy, przy czym następuje to w wyniku zawarcia umowy zlecenia/świadczenia usług z osobą trzecią oraz zawartej umowy cywilnoprawnej między pracodawcą i zleceniodawcą (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2017 r., III AUa 838/16).

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpatrywanej sprawy, należy podkreślić, że w czasie wykonywania umów zlecenia zawartych z Spółdzielnią (...), E. W., A. T., J. S., A. P., K. B. (1) oraz A. A. świadczyli przeważnie tożsame zadania na podstawie umów o pracę oraz w ramach wspomnianych umów zlecenia. Co istotne, pracowali na terenie zakładu pracy w odzieży ochronnej (...) i używali sprzętu oraz narzędzi należących do spółki. Wykonywanie przez nich czynności zarówno na podstawie umów o pracę, jak i w ramach umów zlecenia było nadzorowane przez pracowników (...), odpowiedzialnych za kontrolowanie realizacji umów o pracę. Spółdzielnia (...) nie kontrolowała bezpośrednio w żaden sposób pracy wykonywanej przez ubezpieczonych na rzecz (...). Zdaniem Sądu, ukrytą intencją (...) było niedopuszczenie do sytuacji, aby jego pracownicy świadczyli obowiązki w ramach umowy o pracę w godzinach nadliczbowych, za które pracodawca musiałby zapłacić. Z tego względu została zawarta umowa z podmiotem trzecim, który miał na własny koszt zatrudnić pracowników odwołującej się spółki. Tym niemniej zarówno zakres obowiązków, jak i sposób organizacji pracy zleceniobiorców występujących w rozpatrywanej sprawie nie różnił się w czasie wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia oraz na podstawie umów o pracę.

Terminy i miejsce wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia były ustalane przez osoby, które były zatrudnione w (...), bowiem ubezpieczeni nie mieli jakiegokolwiek kontaktu z koordynatorem pracy ze Spółdzielni, a gotowość do zawarcia umowy zlecenia zgłaszali swoim przełożonym, od których następnie je otrzymywali. Praktyką wśród pracowników było podpisywanie umów zlecenia w kantorku brygadzisty/przełożonego przez te osoby które chciały pracować w soboty lub niedziele za dodatkowym wynagrodzeniem. Pracownikom nie wytłumaczono, dlaczego muszą zawierać dodatkowe umowy zlecenie z podmiotem zewnętrznym aby otrzymać wynagrodzenie za prace świadczoną w nadgodzinach. Zleceniobiorcy wykonywali usługi w tym samym budynku, gdzie świadczyli pracę w ramach zawartej z (...) umowy o pracę.

W ocenie Sądu Okręgowego nie sposób przy tym pomijać faktu, zgodnie z którym przed tutejszym Sądem toczą się również inne postępowania w sprawach z odwołania (...) od decyzji ZUS (...) Oddział w W. z dnia 19 czerwca 2017 r. dotyczących zatrudnianych przez tą spółkę pracowników wykonujących prace na zlecenie. Zgodnie z ustaleniami dokonanymi w tych sprawach przedstawiona wyżej praktyka miała charakter powszechny na tle polityki zatrudnienia w (...) w spornym okresie. Nie bez znaczenia jest przy tym fakt, że zeznania pracowników spółki, których sprawy te dotyczyły, w sposób niemal tożsamy opisywali pracę na podstawie umów pracowniczych zawieranych z (...), jak i umów zlecenie łączących ich z Spółdzielnią (...), tym nieznaczne różnice między zakresem wykonywanych czynności, nadzór tych samych przełożonych, korzystanie z tego samego sprzętu, świadczenie pracy w tym samym miejscu i przy użyciu tego samego sprzętu i wyposażenia itp.

W związku z powyższym Sąd zważył, że w istocie rzeczy to spółka (...) przyjmowała wykonywaną pracę przez zleceniobiorców i była głównym, a zarazem jedynym jej beneficjentem. To z kolei oznacza, że w świetle analizowanego przepisu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, nie może być wątpliwości, że ubezpieczeni występujący w rozpatrywanej sprawie muszą być traktowani jako pracownicy nie tylko w tym zakresie, w którym realizowali stosunek pracy, ale także w tej części, w której byli zleceniobiorcami.

Z tego w dalszej kolejności wynika obowiązek (...) opłacenia składek od podstawy wymiaru, którą stanowi zsumowany przychód ze stosunku pracy i z umowy zlecenia każdej z osób ubezpieczonych, w kwotach i za okresy oznaczone w zaskarżonych decyzjach.

Odnosząc się natomiast do kwestii realizowania przez ubezpieczonych w niektórych okresach nieco innych czynności w ramach umów zlecenia niż na podstawie umowy o pracę, Sąd zważył, że pozostaje to bez znaczenia. Wynika to z tego, że okoliczność, czy dana osoba wykonuje w oparciu o umowę zlecenia pracę tożsamą z pracą świadczoną na podstawie umowy o pracę czy też ma także inne obowiązki w ramach umowy cywilnoprawnej, nie ma decydującego znaczenia w sytuacji wykazania, że zainteresowani na podstawie umowy zlecenia wykonywali pracę faktycznie na rzecz swojego pracodawcy (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 30 listopada 2017 r., III AUa 2100/16

Lex nr 2447647). Za pracownika, w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej uznaje się także ubezpieczonego, który będąc związanym stosunkiem pracy z danym pracodawcą jednocześnie świadczy na jego rzecz pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z inną osobą. Przepis art. 8 ust. 2a nie wprowadza wymogu, aby na rzecz pracodawcy pracownik wykonywał te same obowiązki lub też pracę tego samego rodzaju (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2017 r., III AUa 838/16, Lex nr 2379863).

W zasadzie najistotniejsze jest to, kto jest beneficjentem tego, co pracownik realizuje jako zleceniobiorca.

Sąd zważył, że czynności, które w ramach zlecenia realizowali ubezpieczeni to między innymi: cięcie skrzydełek i tulipsów, docinanie filetów i polędwiczek, filetowanie drobiu odbiór produktów z linii technologicznej i przemieszczanie do magazynu, prowadzenie ewidencji wykonywanych prac, utrzymywanie w czystości pojemników na odpady produkcyjne, wykonanie drobnych doraźnych napraw palet, segregacja skrzynek towarowych według przeznaczenia, nadzorowanie maszyn w ciągu technologicznym oraz załadunek i rozładunek paletyzowanych ładunków, analiza sprzedaży, nadzorowanie prawidłowego funkcjonowania maszyn i urządzeń ciągu technologicznego, wstępna kontrola jakościowa i ilościowa transportowanych ładunków, segregowanie skrzynek towarowych według przeznaczenia oraz utrzymywanie w czystości pojemników na odpady produkcyjne, dokonywanie drobnych doraźnych napraw palet, załadunek do wskazanego środka transportu palet zakwalifikowanych do naprawy, zbieranie i sortowanie wszystkich odpadów produkcyjnych, prowadzenie ewidencji obrotu paletami w uzgodnionym zakresie, utrzymanie czystości pojemników na odpady produkcyjne. Każda z nich była realizowana bezpośrednio na potrzeby i na rzecz odwołującej się spółki, która realizując ubój mięsa, jego przetwórstwo i dystrybucję musiała podejmować szereg działań - nie tylko bezpośrednio produkcyjnych, związanych z przetwórstwem mięsnym - aby osiągnąć statutowe cele i zysk, który jest najistotniejszy z punktu widzenia funkcjonowania tego rodzaju przedsiębiorstwa.

Inaczej mówiąc, spółka musiała prowadzić również prace porządkowe, transportowe, analityczne po to, by zysk osiągnąć. Dyrektor ds. produkcji T. B., a także członek zarządu (...) P. G. w swoich zeznaniach wskazywali na konieczność dokończenia produkcji w cyklach tygodniowych, które obywały się w soboty, był to także dzień w którym zajmowano się porządkowaniem zakładu aby od początku kolejnego tygodnia produkcyjnego tj. od poniedziałku można było sprawnie rozpocząć pracę. Świadek T. B. zeznał, że prace wykonywane w weekend stanowiły istotny procent produkcji wykonywanej w tygodniu oraz że były związane z zakończeniem cyklu produkcyjnego, obejmowały przy tym również czynności porządkowe. Nawet gdyby więc przyjąć, że zleceniobiorcy realizowali inne czynności niż stricte produkcyjne - choćby wskazane przez świadka czy też w umowach prace związane z czyszczeniem pojemników, zbijaniu palet, porządkowania terenu i magazynu - to wciąż ich jedynym beneficjentem była spółka, gdyż to ona odnosiła bezpośrednią korzyść. Co prawda Spółdzielnia otrzymywała środki finansowe za wykonane prace zlecone, a zatem korzystała z finansowego punktu widzenia. Jeśli chodzi jednak o to, na czyją rzecz były wykonywane prace, a więc kto je wykorzystywał do realizacji swoich celów, to niewątpliwie była to odwołująca się spółka. Co również istotne, wykonywanie prac, które w soboty i niedziele były zlecane, od poniedziałku do piątku realizowali w ramach umów o pracę pracownicy (...). Biorąc to pod uwagę, nie może budzić wątpliwości, że ubezpieczeni wykonywali pracę na podstawie umów zlecenia w soboty i niedziele na rzecz (...).

Sąd ustalił, że w istocie Spółdzielnia (...) tylko pośredniczyła w przepływach finansowych. Była to jej jedyna rola, gdyż innej nie udało się ustalić w przeprowadzonym postępowaniu. Nie potrafili jest scharakteryzować świadkowie T. B. i J. K. (1), jak również P. G. Osoby te zajmowały w spółce kluczowe stanowiska obecnie i w przeszłości, nie wiedziały natomiast w zasadzie nic na temat współpracy ze Spółdzielnią (...). To w powiązaniu z zeznaniami pozostałych świadków oraz ubezpieczonych jednoznacznie dowodzi, że ww. podmiot trzeci tylko formalnie pojawiał się w relacjach spółki z jej pracownikami poprzez fakt zawarcia z nimi umów zlecenia i wypłatę wynagrodzeń oraz zarabiał zapewne na współpracy z odwołującą się spółką.

Jednak prace realizowane przez zleceniobiorców nie miały dla tego podmiotu żadnego znaczenia i przełożenia na jego funkcjonowanie, co uzasadniało zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej.

Uwzględniając powołaną argumentację, Sąd orzekł o oddaleniu odwołań na podstawie art. 47714 § 1 k.p.c.

O kosztach zastępstwa procesowego w stosunku do spółki (...) Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W rozpatrywanej sprawie stroną przegrywającą była (...), którą Sąd obciążył z racji tego obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz organu rentowego przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, obowiązującego w dacie złożenia odwołań - koszty zastępstwa procesowego wyniosły 1.170 zł.

Sąd ustalając wysokość tychże kosztów miał na uwadze, że do niniejszej sprawy zostało dołączonych osiemnaście innych spraw, a każda z nich - pomimo dokonania połączenia na podstawie art. 219 k.p.c. - była wciąż sprawą samodzielną. Połączenie - na podstawie art. 219 k.p.c. - kilku oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia jest bowiem tylko zabiegiem technicznym, który nie prowadzi do powstania jednej nowej sprawy, nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami.

W konsekwencji, w razie połączenia przez sąd kilku spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, zwrot kosztów procesu przysługuje stronie odrębnie w każdej z połączonych spraw (postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt I Cz 164/11, Lex nr 1254636).

Powołany pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy, który jest utrwalony w orzecznictwie i który Sąd Okręgowy w pełni podziela, w przedmiotowej sprawie musiałby spowodować zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego odrębnie w każdej ze spraw, w wysokości uzależnionej od wartości przedmiotu sporu. Sprawa o wysokość podstawy wymiaru składek rodzajowo jest bowiem najbardziej zbliżona do sprawy o podleganie ubezpieczeniom społecznym, a w tych sprawach koszty zastępstwa procesowego ustala się właśnie od wartości przedmiotu sporu (zob. uchwałę 7 sędziów z dnia 20 lipca 2016 r.,

III UZP 17/15, mająca moc zasady prawnej). Z kolei wartością przedmiotu sporu - jak przyjmuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego - jest różnica pomiędzy wysokością składki wskazywaną (zapłaconą) przez odwołującego się i składką należną, ustaloną w zaskarżonej decyzji za sporny okres (por. postanowienia z dnia 17 kwietnia 2009 r., II UZ 12/09, OSNP 2010, nr 23-24, poz. 301; z dnia 26 stycznia 2011 r., II UK 190/10, LEX nr 786391; z dnia 7 kwietnia 2010 r., I UZ 8/10, niepublikowane i z dnia 24 maja 2012 r., II UZ 16/12, LEX nr 1222163).

Sąd stosując rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.), obowiązujące w dacie złożenia odwołań - ustalił osobno koszty zastępstwa procesowego w sprawie dotyczącej E. W., A. T., J. S., A. P., K. B. (1) oraz A. A., a następnie je zsumował.

W rozpatrywanej sprawie stroną przegrywającą byli również odwołujący E. W., A. T., J. S., A. P., K. B. (1) oraz A. A., którzy wnieśli odwołanie od dotyczących ich decyzji z dnia 19 czerwca 2017 r., wobec czego ww. zostali obciążeni kosztami procesu - zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W przypadku odwołujących A. A. i A. T. wartość przedmiotu sporu była niższa niż 500 zł, wobec czego, przy uwzględnieniu § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, obowiązującego w dacie złożenia odwołań, koszty zastępstwa procesowego wyniosły 90 zł. Z kolei w przypadku E. W., A. P.,

J. S. i K. B. (1) wartość przedmiotu sporu wnosiła więcej niż 1.500 zł, ale nie więcej niż 5.000 zł, a tym samym koszty zostały ustalone w oparciu o § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. i wyniosły 270 zł. Wskazane wyżej kwoty zostały zasądzone na rzecz organu rentowego od każdej z wymienionych osób zgodnie z pkt 3-8 wyroku.

(...)

(...)

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.