Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2692938

Wyrok
Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie
z dnia 21 listopada 2018 r.
VII U 707/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SO Renata Gąsior.

Sentencja

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. w Warszawie sprawy P. R. i W. R. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o wysokość podstawy wymiaru składek na skutek odwołania P. R. i W. R. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 27 stycznia 2015 r. nr (...) oraz z dnia 6 lutego 2015 r., znak: (...) i (...)

1. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 27 stycznia 2015 r. nr (...) w zakresie pkt 2, w ten sposób, że stwierdza, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe odwołującej P. R. jako pracownika u płatnika składek W. R. (1) od dnia 1 kwietnia 2014 r. wynosi kwotę 16.409,02 zł (szesnaście tysięcy czterysta dziewięć złotych dwa grosze) miesięcznie,

2. zmienia zaskarżone decyzje z dnia 6 lutego 2015 r., znak: (...) i (...), w ten sposób, że przyznaje odwołującej P. R. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 8 lipca 2014 r. do 10 grudnia 2014 r. oraz do zasiłku macierzyńskiego za okres od 11 grudnia 2014 r. do 9 grudnia 2015 r. ustalając, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne stanowi kwota 16.409,02 zł (szesnaście tysięcy czterysta dziewięć złotych dwa grosze),

3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na rzecz odwołujących P. R. i W. R. (1) kwoty po 7.680,00 zł (siedem tysięcy sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie faktyczne

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W., decyzją z dnia 27 stycznia 2015 r., nr: (...), w pkt 1 zmienił decyzję z dnia 29 września 2014 r., nr: (...) w ten sposób, że stwierdził, że ubezpieczona P. R., jako pracownik u płatnika składek W. R. (1) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 kwietnia 2014 r., a w pkt 2 stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe ww. ze wskazanego tytułu wynosi od dnia 1 kwietnia 2014 r. kwotę 2.500,00 zł miesięcznie (decyzja ZUS z dnia 27 stycznia 2015 r., nr: (...), k. 30-34 a.r.).

W dniu 6 marca 2015 r. ubezpieczona P. R. i W. R. (1) wnieśli za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w W. odwołanie od decyzji ww. organu rentowego z dnia 27 stycznia 2015 r. nr (...) w części, tj. co do punktu 2 decyzji, dotyczącej podstawy wymiaru składek. Odwołujący wnieśli o zmianę decyzji w zaskarżonej części poprzez ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe ubezpieczonej P. R. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę z dnia 17 marca 2014 r. zawartą z Prywatną Szkołą Podstawową nr (...) z siedzibą w W. od dnia 1 kwietnia 2014 r. za pełne miesiące w kwocie 16.409,02 złotych brutto oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania według spisu kosztów, ewentualnie według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołujący wskazali, że P. R. została zatrudniona w szkole na stanowisku wicedyrektora i mając na względzie prywatny charakter placówki stanowisko to wiązało się z obowiązkami natury promocyjnej i reprezentacyjnej, budowaniem marki szkoły jako miejsca przyjaznego dzieciom, pełnienie bieżącego nadzoru kierowniczego nad kadrą nauczycielską oraz z działaniami nastawionymi na poszukiwanie funduszy dla ww. placówki. Oprócz odwołującej, szkoła zatrudniała jedynie pracowników biurowych za wynagrodzeniem nieprzekraczającym 2.000,00 zł netto oraz nauczycieli, których wysokość wynagrodzenia jest uregulowana w dziale VI Kodeksu pracy, natomiast odwołująca była jedyną osobą pracującą na stanowisku kierowniczym. Podkreślili także, że ubezpieczona ze względu na ukończony profil studiów, doświadczenie zawodowe w zakresie prowadzenia własnej działalności gospodarczej, licznych kontaktach, współpracy z placówkami kulturalnymi, wspomaganie organizacji koncertów i imprez kulturalnych, a także współpracy z dzielnicą P. (...) W. posiada odpowiednio wysokie kompetencje i kwalifikacje do pracy na wyznaczonym stanowisku. W ocenie strony odwołującej wynagrodzenie P. R. przewidziane w umowie o pracę jest wynagrodzeniem mieszczącym się w granicach średniej rynkowej, gdyż zgodnie z analizą płacową dokonaną przez płatnika składek wynagrodzenie wicedyrektora w województwie (...) w roku 2014 kształtowało się na poziomie około 21.500,00 zł brutto. Z kolei ustosunkowując się do kwestii dochodu otrzymywanego przez płatnika składek wskazali, że dochód wynikający z zeznania rocznego nie oddaje rzeczywistych środków, którymi dysponuje płatnik składek W. R. (1). Zwrócili także uwagę na to, że do dochodu wynikającego z zeznania rocznego należy doliczyć również koszty amortyzacji nieruchomości oraz dwóch samochodów w wysokości ponad 100.000,00 zł. Nie bez znaczenia w ocenie strony odwołującej był również fakt, że łączna wysokość wynagrodzenia osób zatrudnionych w szkole, a których zadaniem było przejęcie obowiązków ubezpieczonej, wynosi łącznie 11.100,00 zł netto (odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 27 stycznia 2015 r. wraz z załącznikami k. 2-122 a.s.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w odpowiedzi na odwołanie z dnia 7 kwietnia 2015 r. wniósł o oddalenie odwołania P. R. i W. R. (1) na podstawie art. 47714 § 1 k.p.c. Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik organu rentowego wskazał, że w związku ze złożeniem zgłoszenia P. R. do ubezpieczeń społecznych po obowiązującym terminie, wysoką podstawą wymiaru składek oraz wypłatą wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy w okresie od dnia 5 czerwca do dnia 7 lipca 2014 r. i zasiłek chorobowy w okresie od dnia 8 lipca 2014 r. do dnia 10 grudnia 2014 r. oraz zgłoszenie roszczenia o zasiłek macierzyński za okres od dnia 11 do dnia 31 grudnia 2014 r. organ rentowy wszczął postępowanie wyjaśniające z udziałem odwołującej oraz płatnika składek. W wyniku postępowania wyjaśniającego, organ rentowy stwierdził, że kwota wynagrodzenia P. R. wynosi 16.409,02 zł miesięcznie. Podał, że płatnik składek posiadał zaległości z tytułu nieopłaconych składek jeszcze przed zatrudnieniem ubezpieczonej, co wskazywało na nienajlepszą kondycję uniemożliwiającą płatnikowi zatrudnienie pracownika z tak wysokim wynagrodzeniem. Ponadto organ rentowy wskazał, że inni pracownicy zatrudniani przez płatnika składek zostali zgłoszeni ze znacznie niższą podstawą wymiaru składek. Organ rentowy zwrócił również uwagę na to, że u ubezpieczonej stwierdzono w dniu 4 kwietnia 2014 r. czterotygodniową ciążę, a ponadto ubezpieczona jest córką W. R. (1), który z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wykazuje za siebie minimalną podstawę wymiaru składek za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą. Okoliczności te w ocenie organu rentowego świadczą o tym, że ustalenie wynagrodzenia we ww. wysokości miało charakter naruszenia zasad współżycia społecznego w rozumieniu art. 58 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p., gdyż miało na celu uzyskanie wysokich świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (odpowiedź na odwołanie k. 123-124 a.s.).

W dniu 20 marca 2014 r. P. R. złożyła również odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w W. z dnia 6 lutego 2015 r. nr: (...) w przedmiocie prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 8 lipca do dnia 10 grudnia 2014 r. oraz wydanej w tym samym dniu decyzji ZUS nr: (...) w przedmiocie prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia 11 grudnia 2014 r. do 9 grudnia 2015 r. Odwołująca wniosła o zmianę obu zaskarżonych decyzji poprzez ustalenie, że podstawę wymiaru składek dla P. R. na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe stanowi kwota wynagrodzenia wynikającego z umowy o pracę z dnia 17 marca 2014 r. w wysokości 16.409,02 zł brutto miesięcznie oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania według spisu kosztów, ewentualnie według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona przywołała tożsame okoliczności jak w odwołaniu z dnia 6 marca 2015 r. (odwołanie od decyzji ZUS z dnia 6 lutego 2015 r. wraz z załącznikami k. 1-131 a.s.).

W odpowiedzi na powyższe odwołanie z dnia 20 kwietnia 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. do czasu zakończenia sprawy z odwołania od decyzji z dnia 27 stycznia 2015 r. nr: (...), jednocześnie powołując się na stanowisko tożsame ze stanowiskiem wyrażonym w odpowiedzi na powyższe odwołanie (odpowiedź na odwołanie k. 132 a.s.).

Sprawa z odwołania P. R. od decyzji z dnia 6 lutego 2015 r. została pierwotnie złożona do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, gdzie nadano jej sygnaturę akt VI U 199/15. Na mocy postanowienia z dnia 8 maja 2015 r. Sąd Rejonowy uznał się niewłaściwym rzeczowo i przekazał sprawę do rozpoznania i rozstrzygnięcia tut. Sądowi Okręgowemu, gdzie sprawie została nadana sygnatura akt VII U 792/15. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego z dnia 10 lipca 2015 r. sprawa prowadzona pod sygnaturą akt VII U 792/15 została połączona ze sprawą o sygnaturze akt VII U 535/15 w celu łącznego rozpoznania, rozstrzygnięcia oraz prowadzenia pod sygnaturą VII U 535/15 (postanowienie z dnia 8 maja 2015 r.k. 135 a.s.).

Wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w pkt 1 zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 27 stycznia 2015 r. znak: (...) w ten sposób, że stwierdził, że P. R., jako pracownik u płatnika składek W. R. (1) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 kwietnia 2014 r., a podstawa wymiaru składek na wymienione ubezpieczenia wynosi od dnia 1 kwietnia 2014 r. kwotę 16 409,02 zł, w pkt 2 zmienił zaskarżone decyzje z dnia 6 lutego 2015 r. o numerach (...) i (...) w ten sposób, że przyznał P. R. prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 8 lipca 2014 r. do 10 grudnia 2014 r. oraz zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia 11 grudnia 2014 r. do 9 grudnia 2015 r. ustalając, że podstawa wymiaru składek wynosi 16.409,02 zł, a w pkt 3 zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na rzecz ubezpieczonej P. R. kwotę 60,00 zł oraz na rzecz W. R. (1) kwotę 60,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczona P. R. posiada wykształcenie wyższe. W dniu 8 lipca 2009 r. ukończyła studia stacjonarne licencjackie i magisterskie na Wyższej Szkole (...) w W., na kierunku kulturoznawstwo. Ponadto odwołująca odbywała kurs specjalizujący "kurator/koordynator wystaw/rzecznik instytucji kultury" w semestrze letnim (...) i zimowym (...). Kurs obejmował 150 godzin wykładu i 30 godzin ćwiczeń i obejmował zagadnienia związane z pracą na wyżej wymienionych stanowiskach, takie jak produkcja wystawy/projektu, technika projektowania ekspozycji i publikacji w przestrzeni wirtualne oraz blok artystyczny. P. R. posiada również doświadczenie w pracy organizacyjnej i promocyjnej w zakresie kultury. W okresie od marca do czerwca 2012 r. odbywała wolontariat w Klubie (...), filii Centrum (...) w D. P. (...) W., w trakcie którego wykonywała między innymi zadania z zakresu pomocy w organizacji wystaw czasowych i programu kulturalnego Klubu, pomocy w działaniach promocyjnych i PR oraz współpracowała w prowadzeniu spotkań środowiskowych i prowadziła profil Klubu na portalu F. Z dniem października 2012 r. ubezpieczona została zatrudniona w Centrum (...) w wymiarze 1/2 etatu na stanowisku instruktora ds. promocji i programu, a w zakres jej obowiązków wchodziły takie czynności jak kontakty z przedstawicielami środowisk artystycznych i twórczych, przygotowanie i koordynacja prac promocyjno-programowych czy też podejmowanie decyzji w zakresie rozpowszechniania kultury. Ponadto P. R. pracowała również jako przedstawiciel Dzielnicowej Komisji Dialogu (...) w D. P. W trakcie zatrudnienia w tej instytucji ubezpieczona była powołana do Komisji Konkursowej, celem której było opiniowanie ofert na realizację zadania publicznego w zakresie kultury i sztuki w 2014 r. w D. P. Oprócz powyższego, ubezpieczona w okresie od 1 sierpnia 2010 r. do 9 grudnia 2014 r. prowadziła własną działalność gospodarczą w zakresie pozaszkolnych form edukacji artystycznej, w ramach której świadczyła usługi między innymi na rzecz Prywatnej Szkoły Podstawowej nr (...) w W., w postaci prowadzenia zajęć w związku z realizacją aktualnych programów artystyczno-kulturalnych (kopia dyplomu ukończenia studiów, suplement do dyplomu - k. 2, 3, 6 i 7 a.o. tom A, zaświadczenie o odbyciu kursu k. 5 i 4 a.o. tom A, skierowanie pracownika na wstępne badania lekarskie k. 28 a.s., porozumienie o współpracy z (...) nr WS/18/12 k. 57 a.s., referencje k. 8 a.o. tom A, pismo z (...) D. P. z 2 stycznia 2014 r., uchwała w sprawie powołania Komisji Konkursowej z 4 grudnia 2013 r.k. 26 i 27 a.s., wydruk z (...) k. 69 a.s., faktury załączone do akt rentowy - nieoznaczone karty a.r.).

(...) Szkoła Podstawowa nr: 114 w W. rozpoczęła działalność w dniu 23 lutym 1998 r. z inicjatywy płatnika składek, a jednocześnie ojca ubezpieczonej, W. R. (1). Szkoła została wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez (...) W. pod numerem 48 (...). W dniu 17 marca 2014 r. P. R. zawarła z Prywatną Szkołą Podstawową nr (...) z siedzibą w W. umowy o pracę na czas nieokreślony. Zgodnie z treścią umowy ubezpieczona od dnia 1 kwietnia 2014 r. miała realizować pracę w siedzibie szkoły oraz we wszystkich innych miejscach związanych z wykonywaniem powierzonych jej obowiązków. W umowie zastrzeżono, że P. R. będzie przysługiwać wynagrodzenie w wysokości 11.500,00 zł netto. W aneksie do umowy o pracę z dnia 17 marca 2014 r. ustalono zakres obowiązków P. R. Zgodnie z aneksem, do zakresu obowiązków ubezpieczonej należało: administrowanie i obsługa strony szkoły, wprowadzanie tekstów, zdjęć, opisów i newsów na stronę internetową, pisanie i prowadzenie newslettera dla rodziców i nauczycieli, prowadzenie profilu szkoły na portalu F., wprowadzania materiałów multimedialnych i prowadzenie kanału szkoły na portalu Y., C., media relations, monitorowanie i moderowanie forów dyskusyjnych, promocja szkoły w dzielnicy P. oraz w W., praca nad pozyskaniem funduszy z Unii Europejskiej, organizacja spotkań dla dzieci z cyklu "W przyszłości chcę być...", "W świecie mojej pasji", "S. przy S.", organizacja wieczorów artystycznych szkoły w teatrze, budowanie świadomości marki szkoły jako placówki nowoczesnej i przyjaznej dzieciom, realizacja strategii komunikacji z rodzicami oraz nauczycielami, dbanie o relacje i komfort pracy nauczycieli, pełnienie bieżącego nadzoru kierowniczego nad pracą nauczycieli, rozliczanie systematycznie nauczycieli z pełnienia dyżurów podczas przerw międzylekcyjnych i po lekcjach, sprawowanie nadzoru pedagogicznego nad nauczycielami zgodnie z planem nadzoru pedagogicznego, praca nad dyscypliną działań nauczycieli i uczniów, wypracowywanie nowych metod w celu ich poprawienia i rozliczanie niezdyscyplinowanych na bieżąco, kontrola prowadzenia dokumentacji szkolnej oraz dzienników lekcyjnych, arkuszy ocen, kontrola dzienników zajęć pozalekcyjnych przynajmniej raz na dwa miesiące, a w razie potrzeby częściej, nadzór wystroju korytarzy szkolnych, tablic edukacyjnych w klasach, terminowa realizacja działań ujętych w planie nadzoru pedagogicznego Dyrektora szkoły, sprawowanie nadzoru nad zajęciami pozalekcyjnymi, sprawowanie nadzoru nad wykorzystywaniem sprzętów multimedialnych w prowadzeniu zajęć lekcyjnych w szkole, prowadzenie archiwizacji zdjęć oraz wydarzeń szkolnych, nadzór realizacji programu wychowawczego, szkolnego programu profilaktycznego oraz funkcjonowanie wewnątrzszkolnego systemu oceniania, sprawowania nadzoru obiegu dokumentacji z opiniami Poradni P.-Pedagogicznej, kontrola realizacji zaleceń, organizacja pedagogizacji rodziców, dbałość o różnorodność form spotkań, wykonywanie innych prac zleconych przez Dyrektora szkoły, reprezentowanie szkoły w mediach, czuwanie nad prawidłową realizacją zadań wychowawczo-edukacyjnych szkoły i prawidłowym funkcjonowaniem świetlicy szkolnej, organizacja zastępstw za nieobecnych nauczycieli, prowadzenie dokumentacji, rozlicznie nauczycieli zastępujących z prawidłowego odbycia zastępstw i zapisu w dziennikach zajęć, sporządzanie bieżącego wykazu klas i nauczycieli przebywających na wycieczkach szkolnych, czuwanie nad ich prawidłowym rozliczeniem, prowadzenie zajęć lekcyjnych w szkole, zastępstwo Dyrektora szkoły podczas jego nieobecności (zaświadczenie nr 48 (...)/03 - nieoznaczona karta a.r., umowa o pracę z 17 marca 2014 r.k. 1 a.o. tom B, aneks do umowy o pracę k. 2 a.o. tom B).

W dniu 4 kwietnia 2014 r. ubezpieczona P. R. dowiedziała się, że jest w ciąży. Lekarz badający ubezpieczoną podczas wizyty lekarskiej, na którą ubezpieczona została skierowana w związku z podjęciem pracy stwierdził, iż w dniu przeprowadzania badania była zdolna do wykonywania pracy na powierzonym stanowisku wicedyrektora. W okresie zatrudnienia w (...) Szkole Podstawowej nr: 114 w W. P. R. wykonywała pracę zgodnie z zakresem powierzonych jej obowiązków. Z tytułu umowy o pracę zawartej ze szkołą nr: 114 ubezpieczona otrzymała wynagrodzenie w wysokości 11.500,00 zł za miesiące kwiecień, maj i czerwiec 2015 r. oraz wynagrodzenie w wysokości 2.734,00 zł za miesiąc lipiec 2015 r. W okresie od dnia 5 czerwca do 7 lipca 2014 r. ubezpieczona była niezdolna do pracy i przebywała na zwolnieniu lekarskim. W okresie od dnia 8 lipca 2014 r. do dnia 10 grudnia 2014 r. pobierała zasiłek chorobowy. Ponadto ubezpieczona zgłosiła roszczenie o zasiłek macierzyński za okres od dnia 11 do dnia 31 grudnia 2014 r. W roku szkolnym 2014/2015 do Prywatnej Szkoły Podstawowej nr (...) w W. uczęszczało 84 uczniów, rozdzielonych na 6 klas książeczka zdrowia: zaświadczenie lekarskie z 1 kwietnia 2014 r.k. 8 a.o. tom A, dokumentacja załączona do akt rentowych: wydruki ze strony internetowej szkoły, wydruki z newslettera, wydruki z profilu szkoły na portalu F., korespondencja e-mail, dzienniki godzin lekcyjnych na rok szkolny 2013/2014, propozycje rozwojowe dla placówki na rok szkolny 2014/2015, projekt cyklu zajęć pt. "z kulturą przez świat" - nieoznaczone karty a.r. - okoliczność bezsporna, kopie potwierdzeń przelewu, dokumentacja załączona do akt rentowych - nieoznaczone karty a.r.)

W styczniu 2015 r. (...) podstawowa nr: 114 w W. zatrudniała 23 osoby, z czego większość stanowili nauczyciele. Nauczyciele zatrudnieni w szkole co do zasady pracowali w charakterze nauczycieli nauczania początkowego, w pełnym wymiarze godzin i z pensum 18-20 godzin. Wynagrodzenie nauczycieli kształtowało się w kwotach od 1.400,00 do 2.100,00 złotych netto miesięcznie. Najniższe wynagrodzenie otrzymywali nauczyciele zatrudnieni w niepełnym wymiarze godzin - K. L. (1), nauczyciel plastyki, oraz A. O. (1), opiekunka świetlicy, zatrudnieni w wymiarze 3/5 etatu, otrzymywali wynagrodzenie w wysokości 1.200,00 zł, z kolei E. K. i G. Ż., nauczyciele wychowania fizycznego zatrudnieni na 2/9 etatu, otrzymywali wynagrodzenie w wysokości 550,00 zł. Nauczyciele zatrudnieni na 1/2 i 1/3 etatu otrzymywali wynagrodzenie w wysokości około 800-900 złotych miesięcznie netto. M. J. zatrudniona, jako sekretarka otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 1.400,00 złotych, natomiast od dnia 1 września 2014 r. w wysokości 1.900,00 zł netto. Sprzątaczka i pracownicy gospodarczy zatrudnieni w szkole otrzymywali wynagrodzenie w wysokości odpowiednio 1.100,00 oraz 1.500,00 zł netto (kopie umów o pracę k. 75-100, list płac za styczeń 2015 r.k. 101-103 a.s.).

Dochody (...) Szkoły Podstawowej nr: 114 w W. na przełomie stycznia 2014 r. i lipca 2015 r. osiągnęły wysokość 836.086,90 zł (662.359,32 zł od miesiąca kwietnia 2014 r., 333.116,10 zł od miesiąca grudnia 2014 r.), co pozwalało na zatrudnienie pracownika na stanowisku zastępcy dyrektora na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, na pełen etat, za wynagrodzeniem w wysokości 16.409,00 złotych brutto miesięcznie. Dochody w poszczególnych miesiącach, z uwzględnieniem sumy dochodu w skali roku, kształtowały się następująco: w 2014 r: za miesiąc styczeń - 65.969,78 zł (dochód narastająco: 65.969,78 zł), za miesiąc luty - 62.097,06 zł (dochód narastająco: 128.066,84 zł), za miesiąc marzec - 45.660,74 zł (dochód narastająco: 173.727,58 zł), za miesiąc kwiecień - 49.212.,70 zł (dochód narastająco: 222.940,28 zł), za miesiąc maj - 31.349,09 zł (dochód narastająco: 254.289,37 zł), za miesiąc czerwiec - 25.748,99 zł (dochód narastająco: 280.038,36 zł), za miesiąc lipiec - 57.616,70 zł (dochód narastająco: 337.655,06 zł), za miesiąc sierpień - 40.080,43 zł (dochód narastająco: 377.735,49 zł), za miesiąc wrzesień - 55.057,87 zł (dochód narastająco: 432.793,36 zł), za miesiąc październik - 38.285,48 zł (dochód narastająco: 471.078,84 zł), za miesiąc listopad - 31.891,96 zł (dochód narastająco: 502.970,80 zł), za miesiąc grudzień - 44.323,77 zł (dochód narastająco: 547.294,47 zł). W 2015 r.: za miesiąc styczeń - 48.342,65 zł (dochód narastająco: 595.637,22 zł), za miesiąc luty - 52.552,96 zł dochód narastająco (648.190,18 zł), za miesiąc marzec - 32.889,96 zł (dochód narastająco: 681.080,14 zł), za miesiąc kwiecień - 28.837,85 zł (dochód narastająco: 709.917,99 zł), za miesiąc maj - 36.704,67 zł (dochód narastająco: 746.622,66 zł), za miesiąc czerwiec- 47.353,30 zł (dochód narastająco: 793.975,96 zł) i za miesiąc lipiec 42.110,94 zł (dochód narastająco: 836.086,90 zł) (dokumentacja finansowa (...) Szkoły Podstawowej nr: 114 w W. - koperta k. 253, opinie biegłego sądowego z zakresu finansów i rachunkowości - opinia główna z dnia 14 kwietnia 2016 r.k. 320-331 oraz opinia uzupełniająca z dnia 4 lipca 2016 r.k. 382-392 a.s).

Mając na uwadze powyższe ustalenia, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że umowa o pracę zawarta pomiędzy odwołującymi w dniu 17 marca 2014 r. jest w całości, również w części dotyczącej wysokości wynagrodzenia za pracę, zgodna z prawem oraz z zasadami współżycia społecznego. Postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie wykazało, że P. R. jest osobą posiadającą szerokie i adekwatne do zakresu obowiązków przewidzianych w aneksie do umowy o pracę z dnia 17 marca 2014 r. kompetencje, jak również szereg kwalifikacji związanych z pracą na rzecz dziedziny kultury i sztuki. Ubezpieczona ukończyła studia licencjackie i magisterskie na kierunku kulturoznawstwo. Już w trakcie studiów ubezpieczona przejawiała inicjatywę w zakresie dalszego rozwoju swoich kwalifikacji - odbyła roczne szkolenie z zakresu obowiązków wykonywanych przez przedstawicieli zawodów związanych z promocją kultury, jak również wykonywała obowiązki w dotyczące między innymi przygotowania i koordynacji prac promocyjno-programowych, spotkań środowiskowych, kontaktów ze środowiskami artystycznymi i twórczymi, czy też działań promocyjnych i z zakresu public relations. Po ukończeniu studiów ubezpieczona pracowała na rzecz instytucji publicznych oraz prowadziła własną działalność gospodarczą, w ramach której świadczyła usługi w zakresie pozaszkolnych form edukacji artystycznej. Nie bez znaczenia dla Sądu był również fakt, że odwołująca jeszcze przed zatrudnieniem na stanowisku wicedyrektora świadczyła usługi zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami w zakresie kultury. W tym kontekście Sąd zwrócił uwagę na twierdzenia ubezpieczonej, zgodnie z którymi jej współpraca z (...) nr: 114 w W. rozpoczęła się już w 2006 r. w związku z zatrudnieniem jej przez płatnika składek jako nauczyciela. Sąd Okręgowy zważył przy tym, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie zawierał żadnych dowodów na potwierdzenie powyższych oświadczeń ubezpieczonej. Oprócz wzmianki w tym zakresie w załączonym do akt C. V. ubezpieczonej, który to dokument ze względu na ściśle prywatny charakter nie może stanowić wystarczającego dowodu na potwierdzenie wskazywanej przez ubezpieczonej okoliczności, materiał dowodowy zebrany w sprawie nie zawierał żadnego dokumentu pozwalającego stwierdzić tak odległy w czasie początek współpracy pomiędzy ubezpieczoną, a płatnikiem składek, czy to w postaci umowy o pracę lub umowy zlecenie, czy też w innej formie (wolontariat, praktyki, porozumienie o współpracy). Niemniej jednak z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że pewna forma współpracy pomiędzy płatnikiem składek a ubezpieczoną faktycznie istniała.

Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Sąd Okręgowy ustalił także, że ubezpieczona w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, którą rozpoczęła w 2010 r., realizowała na rzecz (...) nr: 114 w W. lekcje z przedmiotu kultury zgodnie funkcjonującym w szkole programem kulturalno-artystycznym, za co, zgodnie z fakturami załączonymi do akt organu rentowego, otrzymywała wynagrodzenie w przedziale od 3.000,00 zł w początkowym okresie prowadzenia działalności, do 5.500,00 zł pod koniec 2013 r. Sąd Okręgowy nie podzielił argumentacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie twierdzeń organu rentowego, że kondycja finansowa płatnika składek uniemożliwiała mu zatrudnienie pracownika z tak wygórowanym wynagrodzeniem, o czym miała świadczyć okoliczność istnienia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek widniejąca na rachunku płatnika. Biegły sądowy z zakresu rachunkowości i finansów (...), którego wnioski Sąd Okręgowy podzielił w całości, wskazał, że płatnik składek miał możliwość zatrudnienia P. R. na umowę o pracę na czas nieokreślony, na pełen etat, za wynagrodzeniem w wysokości 16.409,00 zł brutto miesięcznie. Z wyliczeń przeprowadzonych przez biegłego wynikało, że W. R. (1) w okresie od stycznia 2014 r. do lipca 2015 r. uzyskał, po odliczeniu wydatków, łączny przychód w wysokości 836.086,90 zł. Kwotę przychodu liczoną od miesiąca, w którym ubezpieczona rozpoczęła pracę, tj. od kwietnia 2014 r., biegły ustalił w wysokości 662.359,32 zł. Z kolei łączne wynagrodzenie przewidziane dla ubezpieczonej za okres od kwietnia 2014 r. do lipca 2015 r., bez uwzględnienia kwoty rocznego ograniczenia podstaw przy naliczaniu składek ubezpieczenia emerytalnego i rentowego, wynosiłoby w sumie 313.582,55 zł. Zdaniem Sądu nie było wątpliwości, że suma wynagrodzeń otrzymanych przez ubezpieczoną za okres od kwietnia 2014 r. do lipca 2015 r. mieściłaby się niemal dwukrotnie w sumie przychodu uzyskanego przez płatnika składek w tym okresie, co pozwala uznać, że płatnik składek miał możliwości zatrudnienia ubezpieczonej na spornych w niniejszej sprawie warunkach płacowych. Porównanie powyższych kwot może nasuwać pewne wątpliwości, jednakże Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, zgodnie z którym pracodawca, w granicach ryzyka i w ramach celu zarobkowego przyświecającego prowadzonej działalności gospodarczej oraz ograniczenia przychodami i wydatkami korzysta z wolności gospodarczej gwarantowanej mu przez przepisy prawa. Zatrudnienie dodatkowego pracownika na stanowisku kierowniczym w celu odciążenia samego płatnika składek, który jest osobą starszą, stanowi jedno z rozwiązań uzasadnionych nie tylko z perspektywy przyjętych w stosunkach ekonomicznych sposobów prowadzenia działalności, lecz również wynikających z zasad doświadczenia życiowego.

W ocenie Sądu Okręgowego, porównanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynagrodzenia otrzymywanego przez ubezpieczoną P. R. z wysokością wynagrodzeń otrzymywanych przez innych pracowników (...) nr: 114 w W. było chybione. Porównanie to prowadziło bowiem do wniosku, że wynagrodzenie ubezpieczonej było rażąco wygórowane i zostało dokonane z pominięciem okoliczności świadczących o kompetencjach ubezpieczonej, jako potencjalnego pracownika na wyższym stanowisku kierowniczym oraz przewidzianym do wykonania zakresie jej obowiązków. Sąd Okręgowy podkreślił, iż faktem jest, że osoby zatrudniane przez płatnika składek otrzymywały wynagrodzenie co do zasady nieprzekraczające kwoty 2.000,00 zł netto, przy czym należy zauważyć, że zdecydowaną większość pracowników płatnika stanowią nauczyciele nauczania początkowego zatrudnieni na pełen etat nauczycielski wynoszący 18 godzin tygodniowo, jak również nauczyciele zatrudnieni na część etatu. Wynagrodzenie nauczycieli w (...) Szkole Podstawowej nr:114 w W. odpowiada stawkom określonym w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 czerwca 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 922). Z kolei pozostałe osoby zatrudnione w szkole to woźna, sekretarka oraz pracownik gospodarczy, a więc osoby zatrudnione na stanowiskach niewymagających szczególnych kwalifikacji, których wynagrodzenie nie przekracza kwoty 2.000,00 zł netto miesięcznie. Z tych też względów, zdaniem Sądu Okręgowego słuszny jest argument podniesiony w treści odwołania, że zakres obowiązków innych pracowników nie jest równoważny z pełnoetatową pracą ubezpieczonej jako wicedyrektora szkoły, wykonującej jednocześnie obowiązki nauczyciela, dyrektora szkoły niepublicznej oraz managera zarządzającego prywatnym przedsiębiorstwem.

Wobec powyższych rozważań, Sąd Okręgowy uznał, że ustalone przez odwołujących P. R. i W. R. (1) w umowie o pracę z dnia 17 marca 2014 r. wynagrodzenie w wysokości 16.409,02 zł brutto było wynagrodzeniem godziwym, a więc adekwatnym i zasadnym z perspektywy charakteru oraz ilości obowiązków powierzonych ubezpieczonej do wykonania, posiadanych przez nią kompetencji, jak również profilu działalności oraz znajomości specyfiki pracy w (...) Szkole Podstawowej nr: 114 w W. Argumentacja wyrażona w stanowisku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie znalazła zatem potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania w niniejszej sprawie. Z tych też względów w pkt 1 sentencji wyroku Sąd Okręgowy na podstawie art. 47714 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 27 stycznia 2015 r. nr: (...) w ten sposób, że stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia P. R., jako pracownika u płatnika składek W. R. (1), wynosi od dnia 1 kwietnia 2014 r. kwotę 16.509,02 zł. Powyższe rozstrzygnięcie skutkowało stosowną zmianą również skarżonych przez odwołującą decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 lutego 2015 r. nr: (...) w przedmiocie prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 8 lipca do dnia 10 grudnia 2014 r. oraz wydanej w tym samym dniu decyzji nr: (...) w przedmiocie prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia 11 grudnia 2014 r. do dnia 9 grudnia 2015 r. poprzez ustalenie, że podstawa wymiaru składek jaka powinna zostać zastosowana przy obliczaniu wymiaru wskazanych wyżej świadczeń jest tożsama z wysokością wynagrodzenia przysługującego ubezpieczonej z tytułu zatrudnienia w (...) nr: 114 w W. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że sprawa z odwołania ubezpieczonej od powyższych decyzji została połączona do niniejszego postępowania do łącznego rozpoznania. Wskazał także, że pomimo, że sprawy o zasiłek chorobowy i macierzyński, zgodnie z treścią art. 4778 § 2 pkt 1 k.p.c., należą do właściwości sądów rejonowych, Sąd kierując się zasadami ekonomii procesowej oraz okolicznościami niniejszej sprawy powyższą sprawę rozpoznał mając na uwadze, że Sąd Okręgowy może rozstrzygnąć w ramach prowadzonego postępowania każdą sprawę należącą do właściwości rzeczowej sądów rejonowych. W ocenie Sądu Okręgowego sztuczne rozdzielenie obu postępowań prowadziłoby do sytuacji, w której kontynuowanie postępowania w sprawie odwołania z dnia 6 lutego 2015 r. byłoby możliwe dopiero po rozstrzygnięciu przez tutejszy Sąd sprawy z odwołania od decyzji organu rentowego z dnia 27 stycznia 2015 r. w przedmiocie podstawy wymiaru składek. Z tych też względów, mając na uwadze ustalenia poczynione w niniejszym postępowaniu, Sąd Okręgowy rozstrzygnął o zasadności odwołania P. R. od decyzji organu rentowego z dnia 6 lutego 2015 o numerach (...) oraz (...) w pkt 2 sentencji wyroku.

Apelację od wyroku wniósł organ rentowy zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c., polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, skutkujące uznaniem że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne od dnia 1 kwietnia 2014 r. wynosiła 16 409,02 zł, art. 477 § 2 pkt 1 k.p.c. poprzez rozpoznanie przez Sąd Okręgowy sprawy o zasiłek chorobowy i macierzyński, podczas gdy zgodnie z właściwością rzeczową w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, sprawy o zasiłki należą do właściwości sądów rejonowych, a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 58 § 2 k.c. poprzez przyjęcie, że podstawę wymiaru składek na pracownicze ubezpieczenia społeczne stanowi wynagrodzenie w kwocie określonej w umowie o pracę, chociaż postanowienia tej umowy o pracę ustalające wysokość wynagrodzenia, powinny zostać uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

W uzasadnieniu apelacji, organ rentowy stanął na stanowisku, że ustalenia Sądu I instancji, co do wynagrodzenia określonego w umowie o pracę na kwotę 16.409,02 zł są sprzeczne ze wskazanymi przepisami prawa. W związku z powyższym zasadny jest wniosek o dopuszczenie dowodu z raportu płacowego dla stanowiska dyrektor szkoły na okoliczność realnych, rynkowych wynagrodzeń otrzymywanych na stanowisku dyrektora szkoły (wniosek o dopuszczenie dowodu na etapie apelacji jest konsekwencją ustaleń jakich dokonał Sąd pierwszej instancji, które wynikły dopiero z uzasadnienia wyroku), zgodnie z którym przeciętne wynagrodzenie oscyluje na poziomie 5.600,00 zł brutto, a podkreślenia wymaga, że odwołująca była wicedyrektorem szkoły a nie dyrektorem (w związku z czym zarobki te powinny być odpowiednio niższe). W ocenie organu rentowego, zupełnie bezpodstawne było porównywanie zarobków odwołującej do zarobków, jakie otrzymują pracownicy na stanowiskach Dyrektora operacyjno-zarządzającego albowiem odwołująca P. R. była wicedyrektorem szkoły podstawowej, a nie dyrektorem generalnym ani dyrektorem oddziału i należy porównywać zarobki osób zatrudnionych na takich samych stanowiskach (ponadto należy porównywać zarobki jakie otrzymują pracownicy zatrudnieni w szkolnictwie, a nie pracownicy biznesu, bowiem jak wiadomo z doświadczenia życiowego zarobki w tych dwóch gałęziach różnią się znacząco). Zaś jak zostało wskazane powyżej średnia pensja dyrektora szkoły wynosiła 5.600,00 zł więc wynagrodzenie odwołującej w wysokości 16.409,00 zł było nieadekwatne do poziomu kwalifikacji i zakresu obowiązków. Organ rentowy podkreślił także, że na czas niezdolności do pracy ubezpieczonej nie został na jej miejsce zatrudniony nowy pracownik, natomiast zgodnie z oświadczeniem płatnika, to właśnie on przejął wykonywanie większości obowiązków ubezpieczonej. Ubezpieczona miała ustalone wynagrodzenie w kwocie 16.409,00 zł od dnia 1 kwietnia 2014 r. a już od dnia 8 lipca 2014 była niezdolna do pracy, natomiast niezdolność trwała do dnia porodu i w tym czasie ubezpieczona korzystała z wynagrodzenia za czas choroby płaconego przez pracodawcę, a następnie zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego, wypłacanego przez ZUS. W ocenie skarżącego, zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że wynagrodzenie ubezpieczonej było faktycznie uzyskiwane za wykonywana pracę. Organ rentowy dodał, że strony stosunku pracy ustaliły tak wysokie wynagrodzenie wyłącznie dla potrzeb uzyskania wysokich świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych, co nastąpiło z naruszeniem zasad współżycia społecznego, polegającego na świadomym osiąganiu nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników systemu. Powołując się na powyższe okoliczności skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2018 r., Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu w instancji odwoławczej.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia, Sąd Apelacyjny wskazał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. Sąd I instancji błędnie bowiem przyjął, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, że wynagrodzenie P. R. z tytułu umowy o pracę zawartej z W. R. (1) nie jest zawyżone, ani niezgodne z zasadami współżycia społecznego w realiach (...) rynku pracy, lecz jest adekwatne do powierzonych jej obowiązków, poziomu kwalifikacji i wkładu pracy. Sąd Okręgowy ustalił jedynie, że odwołująca od dnia 1 kwietnia 2014 r., zawarła umowę o pracę na stanowisku Wicedyrektora (...) Szkoły Podstawowej nr: 114 w W. za wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 16.409,02 zł brutto, które było właściwe i adekwatne do zakresu obowiązków, kwalifikacji, doświadczenia zawodowego i poziomu wynagrodzeń na stanowisku dyrektora zarządzającego i zgodne z zasadami współżycia społecznego, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego mającego na celu potwierdzenie tej tezy. Sąd Okręgowy stwierdził jedynie, że w okresie zatrudnienia w (...) Szkole Podstawowej nr:114 w W. P. R. wykonywała pracę zgodnie z zakresem powierzonych jej obowiązków, nie popierając tej tezy ustaleniami w oparciu o jakikolwiek materiał dowodowy. Sąd I instancji zaniechał również rozważenia z jakich przyczyn zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych odwołującej się, ze wskazaną podstawą wymiaru składek, nastąpiło dopiero od dnia 30 kwietnia 2014 r., podczas gdy umowa została zawarta w dniu 17 marca 2014 r. ze skutkiem od dnia 1 kwietnia 2014 r.

Pomimo podjętej próby wyjaśnienia, czy płatnik składek posiadał zadłużenie w ZUS w opłacaniu składek z tytułu zatrudnienia pracowników, Sąd Okręgowy ostatecznie nie sprostał temu zadaniu. W aktach sprawy znajdują się bowiem 3 zaświadczenia ZUS dotyczące zadłużenia płatnika z tytułu składek o różnej treści. Sąd I instancji poprzestał w tym zakresie jedynie na opinii biegłego księgowego, ustalając, że sytuacji finansowa Szkoły zezwalała za zatrudnienie pracownika za wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 16.409,02 zł. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy poprzestał jedynie na rozważeniu, że wynagrodzenie przyjęte w zaskarżonej decyzji przez ZUS w kwocie 2.500,00 zł brutto jest zaniżone w porównaniu z wynagrodzeniem innych pracowników szkoły tj. nauczycieli, sekretarki, woźnego, pracownika administracyjnego. Jednakże Sąd I instancji de facto nie ustalił, w jakim wymiarze czasu pracy pracowała odwołująca, czy poza pracą nauczyciela prowadzącego lekcje, co do której również nie wyjaśniona pozostaje kwestia, czy wykonywana była w ramach umowy o pracę czy umowy cywilnoprawnej, wykonywała też inne obowiązki i jakie, w jakim wymiarze. Odwołujący wskazywali w odwołaniu, że praca P. R. wiązała się z obowiązkami natury promocyjnej i reprezentacyjnej, budowaniem marki szkoły, jako miejsca przyjaznego dzieciom, pełnienie bieżącego nadzoru kierowniczego nad kadrą nauczycielską oraz z działaniami nastawionymi na poszukiwanie funduszy. W toku postępowania Sąd I instancji nie ustalił, czy zadania te i pozostałe ustalone w pisemnym zakresie obowiązków były rzeczywiście realizowane, co tym samym uzasadniało wynagrodzenie ustalone przez strony w umowie o pracę, a nie wynikało jedynie z chęci zapewnienia odwołującej P. R. wysokich świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa. Bezspornym jest, że zatrudnienie osoby bliskiej, córki, nie jest zakazane, a wręcz przeciwnie jest w pełni uzasadnione, jako zatrudnienie osoby zaufanej, odpowiedzialnej, co do której pracodawca zna jej kwalifikacje i doświadczenie zawodowe, umiejętności zarządcze. Tym niemniej nie może umknąć uwagi Sądu, że szkoła istniała od wielu lat i nie było w niej stanowiska wicedyrektora, jak również stanowisko to nie zostało obsadzone przez inną osobę w czasie gdy odwołująca przebywała na zwolnieniu lekarskim i na urlopie macierzyńskim. Wszystkie obowiązki odwołującej wykonywał przed jej zatrudnieniem i po jej odejściu na zwolnienie lekarskie W. R. (1). W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy nie zbadał tym samym jakie racjonalne przesłanki zadecydowały o zatrudnieniu P. R. za ustalonym w umowie o pracę kilkakrotnie wyższym wynagrodzeniem niż pozostali pracownicy. W ocenie Sądu II instancji słuszny jest także zarzut apelacji, że Sąd Okręgowy błędnie odniósł wynagrodzenie odwołującej do stanowiska dyrektora zarządzającego w biznesie, a nie stanowiska dyrektora w szkole. Co prawda słusznie wskazali odwołujący w odpowiedzi na apelację, że prowadzenie prywatnej szkoły podstawowej jest to jak najbardziej działalność biznesowa, bo nakierowana na osiągnięcie zysku, jednakże istniała i istnieje możliwość porównania wynagrodzenia odwołującej ze stanowiskami dyrektorów szkół prywatnych na ternie W., których jest bardzo duża ilość i tak jak Szkoła Podstawowa Nr:114 w W. prowadzą niewątpliwie działalność biznesową. Obowiązkiem Sądu Okręgowego było więc ustalenie tych wszystkich okoliczności ze względu na ich doniosłość prawną i znaczenie dla rozstrzygnięcia. Tymczasem Sąd Okręgowy w rzeczywistości ograniczył swoje ustalenia do stwierdzenia, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy doszedł do przekonania, że umowa o pracę zawarta pomiędzy odwołującymi w dniu 17 marca 2014 r. jest w całości, również w części dotyczącej wysokości wynagrodzenia za pracę, zgodna z prawem oraz z zasadami współżycia społecznego.

Podsumowując, Sąd Okręgowy nie wyjaśnił i pozostawił poza oceną okoliczności faktyczne, stanowiące przesłankę zastosowania norm prawa materialnego przewidujących przyznanie i wypłatę świadczeń z ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego od podstawy wymiaru składek w wysokości przychodu osiągniętego ze stosunku pracy. Skoro Sąd Okręgowy zaniechał ustalenia jaka powinna być prawidłowo ustalona podstawa wymiaru składek z tytułu umowy o pracę zawartej pomiędzy stronami tym samym skutkuje to uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. W zaleceniach Sąd Apelacyjny wskazał, że Sąd Okręgowy ponownie rozpoznając sprawę dokona pełnych ustaleń faktycznych odnoszących się do przedmiotu sprawy, odwołując się do konkretnych dowodów wskazanych przez strony i formułując na ich podstawie ustalenia dotyczące przede wszystkim tego, jakie konkretnie obowiązki wykonywała odwołująca w okresie od 1 kwietnia 2014 r. do dnia 4 czerwca 2014 r., czy wszystkie obowiązki były objęte umową o pracę, czy też strony łączyła umowa cywilnoprawna, jaki był rzeczywisty wymiar czasu pracy odwołującej, jakie wymierne korzyści uzyskała szkoła z tytułu zatrudnienia odwołującej, kto i w oparciu o jakie kryteria ustalił wysokość wynagrodzenia odwołującej. Sąd Okręgowy porówna też wynagrodzenie odwołującej z wynagrodzeniami na takim samym stanowisku w innych szkołach prywatnych. W tym celu w szczególności konieczne będzie wyjaśnienie, jakie konkretnie projekty i koncepcje dotyczące promocji, rozwoju szkoły realizowała Partycja R., jaki zakres obowiązków realizowała w ramach nadzoru nad pracownikami szkoły, w jakich uroczystościach szkoły uczestniczyła, czy i jakie zorganizowała osobiście. Sąd Okręgowy ponownie rozpoznając sprawę uzupełni postępowanie dowodowe poprzez przesłuchanie odwołujących, świadków - pracowników szkoły, dokumentację dotyczącą wykonanych przez odwołującą się konkretnych zadań na rzecz szkoły, zażąda prawidłowej dokumentacji z ZUS potwierdzającej wysokość zadłużenia płatnika z tytuły składek w okresie od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 30 czerwca 2014 r., ustali i porówna wynagrodzenie odwołującej z wynagrodzeniami osób zatrudnionych na takich samych stanowiskach w szkołach prywatnych. W oparciu o dowody, które zgromadzi, Sąd Okręgowy ustali, czy wynagrodzenie odwołującej, ustalone w umowie o pracę było adekwatne do wykonywanych obowiązków, kwalifikacji, doświadczenia zawodowego odwołującej i czy nie jest ono sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i zasadą solidaryzmu ubezpieczeń społecznych. Uzupełnienie postępowania dowodowego w powyższym zakresie pozwoli Sądowi I instancji na dokonanie merytorycznej oceny zasadności wydanych decyzji, do których należy odnieść treść rozstrzygnięcia zawartego w sentencji wyroku. Na marginesie Sąd Apelacyjny stwierdził także, że Sąd Okręgowy rozstrzygnął w niniejszym postępowaniu sprawę także w zakresie odwołań od dwóch decyzji, co do których nie był właściwy rzeczowo tj. decyzji o wysokości zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego naruszając tym samym art. 477 § 2 pkt 1 k.p.c. poprzez rozpoznanie sprawy, która zgodnie z właściwością rzeczową należy do właściwości sądów rejonowych. Jednakże zdaniem Sądu Apelacyjnego uchybienie to nie wpływa na ważność postępowania przed Sądem I instancji albowiem naruszenie to nie stanowi bezwzględnej przesłanki nieważności postępowania. 

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy był związany oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2018 r. Stosownie do zaleceń Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy zobowiązał pełnomocnika odwołujących do wskazania danych wszystkich pracowników zatrudnionych w Szkole odwołującego w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. oraz konkretnych projektów, akcji promocyjnych i uroczystości szkolnych, w jakich uczestniczyła odwołująca oraz do przedstawienia dowodów na potwierdzenie tych okoliczności, jak również dokumentacji dotyczącej wykonywania przez odwołującą konkretnych zadań na rzecz Szkoły. Ponadto Sąd Okręgowy dopuścił dowód z zeznań świadków: J. S. (1), J. B., M. Ś. i A. O. (1), a także dowód z przesłuchania odwołujących W. R. (1) i P. R. na okoliczność ustalenia zakresu obowiązków realizowanych przez odwołującą P. R. na rzecz (...) Szkoły Podstawowej nr: 114 w W., efektów jej pracy, godzin pracy, zakresu obowiązków, a także prowadzenia przez nią własnej działalności gospodarczej. Ponadto Sąd Okręgowy zobowiązał pełnomocnika organu rentowego do przedstawienia informacji, potwierdzającej prawidłową wysokość zadłużenia płatnika składek względem ZUS za okres od dnia 1 kwietnia do dnia 30 czerwca 2014 r. Na podstawie tych dowodów, Sąd Okręgowy w toku niniejszego postępowania dodatkowo ustalił, że: W. R. (2), począwszy od dnia 23 lutego 1998 r. prowadzi (...) Szkołę Podstawową Nr: 114 im. ks. J. S. (2) w W. Szkoła ta ma status szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej. Szkoła została wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez (...) W. pod numerem 48 (...). W ramach prowadzenia wskazanej powyżej placówki oświatowej, odwołujący oferuje ukończenie szkoły podstawowej w oparciu o autorskie programy nauczania, obejmujące zarówno zajęcia podstawowe, jak i zajęcia twórcze, takie jak taniec, muzyka, plastyka, teatr, kultura, zajęcia techniczne i dykcja. W. R. (1), będąc Dyrektorem Szkoły niepublicznej, realizuje swoje zadania w oparciu o przepisy ustawowe, określone treścią art. 39 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2018 r. poz. 1457 z późn. zm.), które wskazują, że do kompetencji dyrektora szkoły lub placówki należy m.in. kierowanie działalnością szkoły lub placówki i reprezentowanie jej na zewnątrz, sprawowanie nadzoru pedagogicznego, sprawowanie opieki nad uczniami oraz stwarzanie warunków harmonijnego rozwoju psychofizycznego poprzez aktywne działania prozdrowotne, realizowanie uchwały rady szkoły lub placówki oraz rady pedagogicznej, podjętych w ramach ich kompetencji stanowiących, dysponowanie środkami określonymi w planie finansowym szkoły lub placówki zaopiniowanym przez radę szkoły lub placówki i ponoszenie odpowiedzialności za ich prawidłowe wykorzystanie, organizowanie administracyjnej, finansowej i gospodarczej obsługi szkoły lub placówki, a także wykonywanie zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę lub placówkę. W ramach powyższych kompetencji działa również Wicedyrektor Szkoły, który zgodnie z art. 39 ust. 7 ww. ustawy w przypadku nieobecności Dyrektora Szkoły lub placówki zastępuje Dyrektora. Zgodnie z § 6 pkt 5 Statutu (...) Szkoły Nr: 114 im. ks. J. S. (2) w W., w przypadku nieobecności Dyrektora, jego obowiązki pełni Wicedyrektor Szkoły powołany przez prowadzącego szkołę lub inną wskazana osobę (Statut (...) Szkoły Nr: 114 im. ks. J. S. (2) w W. - nienumerowana dokumentacja zgromadzona w aktach organu rentowego).

W okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. w (...) Szkole Podstawowej Nr: 114 w W. były zatrudnione 22 osobowy w tym: M. F. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, K. K. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, J. S. (3) na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, K. L. (2) na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, J. B. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, R. B. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę cywilnoprawną, A. P. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, Ł. S. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę cywilnoprawną, M. Z. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, N. K. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, K. L. (1) na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, A. M. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę cywilnoprawną, G. Ż. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, E. K. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, W. B. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę cywilnoprawną, T. Ł. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę cywilnoprawną, A. K. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę cywilnoprawną, D. J. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, M. Ś. na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, A. O. (1) na stanowisku nauczyciela w oparciu o umowę o pracę, M. J. na stanowisku sekretarki w oparciu o umowę o pracę oraz B. K. na stanowisku sprzątaczki w oparciu o umowę o pracę. Nauczyciele zatrudnieni w szkole co do zasady pracowali w charakterze nauczycieli nauczania początkowego, w pełnym wymiarze godzin, tj. 18-20 godzin. Wynagrodzenie nauczycieli kształtowało się w kwotach od 1.400,00 do 2.100,00 zł netto miesięcznie. Najwyższe wynagrodzenie otrzymywali nauczyciele zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy i kształtowało się ono na poziomie ok. 3.000,00-3.750,00 zł netto. Takie wynagrodzenie otrzymywał m.in. J. B. - nauczyciel matematyki i fizyki oraz J. S. (3) - nauczycielka wychowania wczesnoszkolnego. Najniższe wynagrodzenie otrzymywali natomiast nauczyciele zatrudnieni w niepełnym wymiarze godzin - K. L. (1), nauczyciel plastyki, oraz A. O. (1), opiekunka świetlicy, zatrudnieni w wymiarze 3/5 etatu, otrzymywali wynagrodzenie w wysokości 1.200,00 zł, z kolei E. K. i G. Ż., nauczyciele wychowania fizycznego zatrudnieni na 2/9 etatu, otrzymywali wynagrodzenie w wysokości 550,00 zł. Aktualnie wynagrodzenie A. O. (1), opiekunki świetlicy kształtuje się na poziomie 2.100,00 zł netto na pełen etat. Nauczyciele zatrudnieni na 1/2 i 1/3 etatu otrzymywali wynagrodzenie w wysokości około 800-900 zł miesięcznie netto. M. J. zatrudniona, jako sekretarka otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 1.400,00 zł, natomiast od dnia 1 września 2014 r. w wysokości 1.900,00 zł netto. Sprzątaczka i pracownicy gospodarczy zatrudnieni w szkole otrzymywali wynagrodzenie w wysokości odpowiednio 1.100,00 oraz 1.500,00 zł netto. Nauczyciele nie musieli być w szkole w wyznaczonych godzinach, odwołujący nie prowadził dla nich listy obecności. Ich czas pracy wyznaczał wymiar zadań (kopie umów o pracę k. 75-100, list płac za styczeń 2015 r.k. 101-103, wykaz osób zatrudnionych w (...) Szkole Podstawowej Nr: 114 w W. w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r.k. 551, zeznania świadka J. B. k. 583-584, zeznania świadka A. O. (2) (O.) k. 584-585, zeznania świadka J. S. (1) k. 585-587 a.s.).

W 2014 r., W. R. (2) podjął decyzję o utworzeniu w swojej Szkole stanowiska Wicedyrektora, który przejąłby część należących do niego obowiązków zawodowych związanych z prowadzeniem powyższej placówki oświatowej. Powyższe było podyktowane wiekiem (69 lat) oraz nienajlepszym stanem zdrowia odwołującego W. R. (1) oraz dużym natłokiem obowiązków związanych z przyjmowaniem coraz to nowych uczniów, których trzeba było objąć indywidulanym programem autorskiego nauczania. Szkole potrzebna była także osoba, która zajęłaby się działalnością promocyjną i kulturalną powyższej placówki oświatowej, jak również organizacją rożnego rodzaju imprez artystycznych. Z tego też względu, W. R. (2) podjął decyzję o zatrudnieniu na nowo utworzonym stanowisku pracy Wicedyrektora Szkoły swojej córki P. R., która po pierwsze legitymowała się stosownym wykształceniem w zakresie kulturoznawstwa, posiadała doświadczenie w pracy organizacyjnej i promocyjnej w zakresie kultury, a co najważniejsze, jako członek rodziny była osobą godną zaufania. W. R. (2) wychodził także z założenia, że skoro w przyszłości odwołująca ma przejąć dotychczas prowadzoną przez niego działalność, to powinna ona zacząć powoli wdrażać się w prowadzenie ogólnych spraw organizacyjnych szkoły na odpowiednim stanowisku. Czynnikiem przemawiającym za zatrudnieniem odwołującej na stanowisku Wicedyrektora Szkoły był także fakt, że W. R. (1) nie mógł znaleźć odpowiednego kandydata, który sprostałby postawionym przez niego wysokim wymaganiom, a jednocześnie, który posiadałby wykształcenie zbliżone do profilu prowadzonej przez niego działalności (zeznania odwołującego W. R. (1) k. 591-592 a.s.).

W związku z powyższym, w dniu 17 marca 2014 r. P. R. zawarła z Prywatną Szkołą Podstawową Nr (...) z siedzibą w W. umowę o pracę na czas nieokreślony. Zgodnie z treścią umowy ubezpieczona od dnia 1 kwietnia 2014 r. miała realizować pracę w siedzibie szkoły oraz we wszystkich innych miejscach związanych z wykonywaniem powierzonych jej obowiązków. W umowie zastrzeżono, że P. R. będzie przysługiwać wynagrodzenie w wysokości 11.500,00 zł netto. Wynagrodzenie to było wysokie, aczkolwiek w ocenie odwołującego było ono dostosowane do zakresu obowiązków i odpowiedzialności na stanowisku Wicedyrektora Szkoły, jak również do kwalifikacji osoby, która miała je zajmować. W aneksie do umowy o pracę z dnia 17 marca 2014 r. ustalono zakres obowiązków P. R. Zgodnie z aneksem, do zakresu obowiązków ubezpieczonej należało: administrowanie i obsługa strony szkoły, wprowadzanie tekstów, zdjęć, opisów i newsów na stronę internetową, pisanie i prowadzenie newslettera dla rodziców i nauczycieli, prowadzenie profilu szkoły na portalu F., wprowadzania materiałów multimedialnych i prowadzenie kanału szkoły na portalu Y., C., media relations, monitorowanie i moderowanie forów dyskusyjnych, promocja szkoły w dzielnicy P. oraz w W., praca nad pozyskaniem funduszy z Unii Europejskiej, organizacja spotkań dla dzieci z cyklu "W przyszłości chcę być...", "W świecie mojej pasji", "S. przy S.", organizacja wieczorów artystycznych szkoły w teatrze, budowanie świadomości marki szkoły jako placówki nowoczesnej i przyjaznej dzieciom, realizacja strategii komunikacji z rodzicami oraz nauczycielami, dbanie o relacje i komfort pracy nauczycieli, pełnienie bieżącego nadzoru kierowniczego nad pracą nauczycieli, rozliczanie systematycznie nauczycieli z pełnienia dyżurów podczas przerw międzylekcyjnych i po lekcjach, sprawowanie nadzoru pedagogicznego nad nauczycielami zgodnie z planem nadzoru pedagogicznego, praca nad dyscypliną działań nauczycieli i uczniów, wypracowywanie nowych metod w celu ich poprawienia i rozliczanie niezdyscyplinowanych na bieżąco, kontrola prowadzenia dokumentacji szkolnej oraz dzienników lekcyjnych, arkuszy ocen, kontrola dzienników zajęć pozalekcyjnych przynajmniej raz na dwa miesiące, a w razie potrzeby częściej, nadzór wystroju korytarzy szkolnych, tablic edukacyjnych w klasach, terminowa realizacja działań ujętych w planie nadzoru pedagogicznego Dyrektora szkoły, sprawowanie nadzoru nad zajęciami pozalekcyjnymi, sprawowanie nadzoru nad wykorzystywaniem sprzętów multimedialnych w prowadzeniu zajęć lekcyjnych w szkole, prowadzenie archiwizacji zdjęć oraz wydarzeń szkolnych, nadzór realizacji programu wychowawczego, szkolnego programu profilaktycznego oraz funkcjonowanie wewnątrzszkolnego systemu oceniania, sprawowania nadzoru obiegu dokumentacji z opiniami Poradni P.-Pedagogicznej, kontrola realizacji zaleceń, organizacja pedagogizacji rodziców, dbałość o różnorodność form spotkań, wykonywanie innych prac zleconych przez Dyrektora szkoły, reprezentowanie szkoły w mediach, czuwanie nad prawidłową realizacją zadań wychowawczo-edukacyjnych szkoły i prawidłowym funkcjonowaniem świetlicy szkolnej, organizacja zastępstw za nieobecnych nauczycieli, prowadzenie dokumentacji, rozlicznie nauczycieli zastępujących z prawidłowego odbycia zastępstw i zapisu w dziennikach zajęć, sporządzanie bieżącego wykazu klas i nauczycieli przebywających na wycieczkach szkolnych, czuwanie nad ich prawidłowym rozliczeniem, prowadzenie zajęć lekcyjnych w szkole, zastępstwo Dyrektora szkoły podczas jego nieobecności (zeznania świadka J. B. k. 583-584, zeznania świadka A. O. (2) (O.) k. 584-585, zeznania świadka J. S. (1) k. 585-587, zeznania odwołującej P. R. k. 589-591, zeznania odwołującego W. R. (1) k. 591-592 a.s.).

Przed podjęciem zatrudnienia, a mianowicie w dniu 1 kwietnia 2014 r. ubezpieczona przedłożyła zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na ww. stanowisku pracy. Następnie w dniu 10 kwietnia 2014 r., odbyła także szkolenie wstępne z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, obejmujące tak instruktaż ogólny, jak i stanowiskowy oraz została zapoznana z ryzykiem zawodowym. P. R. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od dnia 1 kwietnia 2014 r. przez płatnika składek (...) Szkołę Podstawową Nr: 114 z siedzibą w W. z tytułu zawartej umowy o pracę. Powyższe zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych wpłynęło w dniu 30 kwietnia 2014 r., czyli po obowiązującym 7-dniowym terminie, co wynikało wyłącznie z błędu biura rachunkowego, prowadzącego obsługę księgową powyższej placówki oświatowej. W złożonych dokumentach rozliczeniowych (ZUS RCA) płatnik składek wykazał następujące podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne: za kwiecień 2014 r. - 16.409,02 zł, za miesiąc maj 2014 r. - 16.409,02 zł, za czerwiec 2014 r. - 2.187,88 zł oraz za lipiec i wrzesień 2014 r. - 0,00 zł (nienumerowana dokumentacja zgromadzona w aktach organu rentowego).

W okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. odwołująca P. R. sprawowała nadzór oraz przygotowała następujące uroczystości szkolne: piknik z okazji Dnia Dziecka - uroczystość dla całej Szkoły, która odbyła się na boisku pobliskiej plebanii na placu (...), w którą zaangażowani byli wszyscy nauczyciele, rodzice dzieci oraz same dzieci i liczyła ona około 200 osób, (...) Zakończenie Roku Szkolnego w teatrze (...), która to impreza liczyła około 300 osób oraz Wieczór Artystyczny (...) Nr: 114 w teatrze (...), która to impreza liczyła również około 300 osób. W zakresie projektów szkolnych odwołująca zorganizowała i nadzorowała wycieczkę uczniów do B., przygotowała spotkanie całej szkoły w ramach cyklu "W świecie mojej pasji", przygotowała warsztaty kaligrafii w W., zorganizowała Zieloną Szkołę - tygodniowy wyjazd dotyczący kulturowych zakątków K., zorganizowała i zapewniła opiekę nad konkursami i badaniami polonistycznymi ((...) Konkurs Polonistyczny (...)), konkursem matematycznym (Konkurs Matematyczny (...) - Matematyka (...)), a także Ogólnopolskimi badaniami umiejętności trzecioklasistów (...) i badaniem kompetencji Matematycznych uczniów klasy V, sporządziła projekt teatralny pn. "Występujemy w teatrze i odwiedzamy teatry (...) - wyjście do teatru 6 piętro na spektakl "Bomba w sieci", a także poprowadziła i zorganizowała autorski cykl zajęć pn. "Z kulturą przez świat". W zakresie akcji promocyjnych odwołująca zajmowała się wysyłaniem newsletterów do rodziców uczniów dotyczących bieżących działań szkoły, prowadziła oraz administrowała stronę internetową szkoły (...) pod względem aktualności, zdjęć, opisów wydarzeń, informacji o szkole itp., zajmowała się bieżącym prowadzeniem funpage'u (...) Nr: 114 na F. w zakresie kontaktu z rodzicami, promocji szkoły, linkowaniu do strony (...) co miało na celu polepszenie pozycjonowania strony szkoły w sieci, a co za tym idzie dotarcie z ofertą szkoły do większej grupy potencjalnych klientów. Odwołująca stworzyła także plakat, dotyczący Wieczoru (...) Nr: 114 i rozwiesiła go w D. P. oraz opublikowała w internecie, organizowała Dni Otwarte dla (...) w zakresie spotkań, podczas których rodzice mogli poznać wszystkich nauczycieli zatrudnionych w Szkole oraz porozmawiać z Dyrekcją oraz nauczycielami o założeniach Szkoły, misji, jak również wynikach edukacyjnych i wychowawczych. Odwołująca informowała także na tablicach szkolnych, na F. i na stronie internetowej Szkoły o wynikach konkursów w pozycji "aktualności" oraz zakładce "Nasze osiągnięcia" (promowanie sukcesów szkolnych), zajmowała się promowaniem zajęć "Z kulturą przez świat" oraz sprawowała nadzór nad materiałami promocyjnymi dotyczącymi Szkoły w postaci teczek, długopisów i folderów. Z kolei w zakresie bieżącego zarządzania działalnością szkoły odwołująca sprawowała nadzór nad pracą nauczycieli, uczestniczyła w radach pedagogicznych, w rozmowach z rodzicami uczniów, prowadziła autorskie zajęcia z przedmiotu kultura w klasach IV-VI, uczestniczyła w lekcjach, również w tzw. "lekcjach koleżeńskich", prowadziła dodatkowe zajęcia z gry na fortepianie, opracowywała plany rozwojowe Szkoły, które zostały w większości wykonane w późniejszym terminie, unowocześniła także dziennik on-line, stworzyła strefę dla nauczycieli w sekretariacie Szkoły, zainicjowała długoterminową współpracę ze (...) dla rodziców" oraz z domami dziecka. Ponadto odwołująca reprezentowała Szkołę podczas licznych spotkań rekrutacyjnych, prowadziła spotkania z nauczycielami, w tym przewodniczyła radzie pedagogicznej, czy zebraniom organizacyjnym dotyczącym planowych działań (rozdzielanie obowiązków) oraz zajmowała się pisaniem newsletterów, administrowaniem stroną internetową Szkoły oraz funpage'm Szkoły na F., w tym redagowała teksty oraz zbierała opinie uczniów, robiła zdjęcia z wydarzeń szkolnych i tworzyła dokumentację filmową z wydarzeń szkolnych. Odwołująca zajmowała się także wdrożeniem systemu (...), który był adresowany dla uczniów szczególnie uzdolnionych, a którego wprowadzenie zajęło Szkole 2 lata. Odwołująca aktywnie także współpracowała z różnorodnymi ośrodkami kultury oraz z bibliotekami, w tym z biblioteką położoną przy ul. (...) w W., dzięki czemu nauczyciele mogli uczęszczać na tzw. "lekcje biblioteczne". Odwołująca pozostawała w ciągłej dyspozycji zarówno dla rodziców dzieci, jak i pozostałych nauczycieli, którzy mogli kontaktować się z nią również poza jej normalnymi godzinami pracy w Szkole, tj. pomiędzy 8:30, a 15:00. Czasami zdarzało się także, że odwołująca monitorowała lekcje prowadzone przez niektórych nauczycieli, co miało miejsce m.in. w przypadku M. Ś. - nauczycielki muzyki. Wszystkie ww. obowiązki, odwołująca wykonywała na stanowisku Wicedyrektora Szkoły w ramach umowy o pracę, łączącej ją z ww. placówką oświatową. Wcześniej ubezpieczona współpracowała ze Szkołą na zasadzie prowadzenia własnej działalności gospodarczej, co polegało na tym, że za każdy przygotowany projekt bądź akcję promocyjną, a także za każdą zorganizowaną imprezę wystawiała fakturę na poziomie około 5.500,00 zł. W dniu 31 marca 2014 r. odwołująca zakończyła kilkuletnią współpracę z (...) Szkołą Podstawową Nr:114 w W. Od momentu objęcia stanowiska Wicedyrektora Szkoły, zakres obowiązków odwołującej uległ znacznemu zwiększeniu. Od dnia 1 kwietnia 2014 r. wskazane powyżej obowiązki P. R. wykonywała wyłącznie z tytułu zawartej ze Szkołą umowy o pracę oraz za wynagrodzeniem określonym w tejże umowie (dokumentacja k. 556, zeznania świadka J. B. k. 583-584, zeznania świadka A. O. (2) (O.) k. 584-585, zeznania świadka J. S. (1) k. 585-587, zeznania świadka M. Ś. k. 587-588, zeznania odwołującej P. R. k. 589-591, zeznania odwołującego W. R. (1) k. 591-592 a.s.).

W dniu 4 kwietnia 2014 r. ubezpieczona P. R. dowiedziała się, że jest w ciąży. Lekarz badający ubezpieczoną podczas wizyty lekarskiej, na którą ubezpieczona została skierowana w związku z podjęciem pracy stwierdził, iż w dniu przeprowadzania badania była zdolna do wykonywania pracy na powierzonym stanowisku wicedyrektora. W okresie zatrudnienia w (...) Szkole Podstawowej Nr: 114 w W. P. R. wykonywała pracę zgodnie z zakresem powierzonych jej obowiązków. Z tytułu umowy o pracę zawartej ze szkołą Nr: 114 ubezpieczona otrzymała wynagrodzenie w wysokości 11.500,00 zł za miesiące kwiecień, maj i czerwiec 2015 r. oraz wynagrodzenie w wysokości 2.734,00 zł za miesiąc lipiec 2015 r. W okresie od dnia 5 czerwca do 7 lipca 2014 r. ubezpieczona była niezdolna do pracy i przebywała na zwolnieniu lekarskim. W okresie od dnia 8 lipca 2014 r. do dnia 10 grudnia 2014 r. pobierała zasiłek chorobowy. Ponadto ubezpieczona zgłosiła roszczenie o zasiłek macierzyński za okres od dnia 11 do dnia 31 grudnia 2014 r. W roku szkolnym 2014/2015 do Prywatnej Szkoły Podstawowej nr (...) w W. uczęszczało 84 uczniów, rozdzielonych na 6 klas. W trakcie nieobecności P. R. w Szkole w związku z przebywaniem na urlopie macierzyńskim, na jej miejsce zostało zatrudnionych dwóch pracowników - A. U. i L. Z., którzy przejęli wykonywanie należących do niej obowiązków. Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, odwołująca powróciła do pracy na dotychczasowe stanowisko pracy, którą to pracę wykonuje do dnia dzisiejszego (książeczka zdrowia: zaświadczenie lekarskie z dnia 1 kwietnia 2014 r.k. 8 a.o. tom A, zeznania odwołującej P. R. k. 589-591, zeznania odwołującego W. R. (1) k. 591-592 a.s.).

Dochody (...) Szkoły Podstawowej Nr: 114 w W. na przełomie stycznia 2014 r. i lipca 2015 r. osiągnęły wysokość 836.086,90 zł (662.359,32 zł od miesiąca kwietnia 2014 r., 333.116,10 zł od miesiąca grudnia 2014 r.). Pismem z dnia 22 sierpnia 2018 r. organ rentowy poinformował tut. Sąd o tym, że za okres od dnia 1 kwietnia do dnia 30 czerwca 2014 r. według stanu na dzień 20 sierpnia 2018 r., na koncie płatnika składek nie figuruje zadłużenie za wskazany okres (dokumentacja finansowa (...) Szkoły Podstawowej nr: 114 w W. - koperta k. 253, opinie biegłego sądowego z zakresu finansów i rachunkowości - opinia główna z dnia 14 kwietnia 2016 r.k. 320-331 oraz opinia uzupełniająca z dnia 4 lipca 2016 r.k. 382-392, pismo z dnia 22 sierpnia 2018 r.k. 571 a.s).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jako organ uprawniony do kontroli i weryfikacji podstawy wymiaru składek i prawidłowości zgłoszenia do systemu ubezpieczeń społecznych, wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia obowiązku podlegania przez P. R. ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia w (...) Szkole Podstawowej Nr: 114 w W. W oparciu o wyniki przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz w świetle zgromadzonych dowodów, organ rentowy nie zakwestionował świadczenia pracy przez ubezpieczoną, natomiast powziął wątpliwości, co do zasadności wysokości przyznanego na jej rzecz od dnia 1 kwietnia 2014 r. wynagrodzenia w wysokości 16.409,02 zł brutto. Organ rentowy stwierdził, że zaoferowane ubezpieczonej wynagrodzenie nastąpiło w celu obejścia przepisów prawa ubezpieczeń społecznych. W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powyższe działanie stron było fikcyjne i wiązało się z podwyższeniem wysokości wypłaty świadczeń z funduszu chorobowego. Organ rentowy podał, że płatnik składek posiadał zaległości z tytułu nieopłaconych składek jeszcze przed zatrudnieniem ubezpieczonej, co wskazywało na nienajlepszą kondycję uniemożliwiającą płatnikowi zatrudnienie pracownika z tak wysokim wynagrodzeniem. Ponadto organ rentowy wskazał, że inni pracownicy zatrudniani przez płatnika składek zostali zgłoszeni ze znacznie niższą podstawą wymiaru składek. Organ rentowy zwrócił również uwagę na to, że u ubezpieczonej stwierdzono w dniu 4 kwietnia 2014 r. czterotygodniową ciążę, a ponadto ubezpieczona jest córką W. R. (1), który z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wykazuje za siebie minimalną podstawę wymiaru składek za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą. Okoliczności te w ocenie organu rentowego świadczą o tym, że ustalenie wynagrodzenia we ww. wysokości miało charakter naruszenia zasad współżycia społecznego w rozumieniu art. 58 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p., gdyż miało na celu uzyskanie wysokich świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (zawiadomienie o wszczęciu postępowania kontrolnego - nienumerowana dokumentacja zgromadzona w aktach rentowych odwołującej).

W oparciu o powyższe ustalenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W., na podstawie art. 83 ust. 1, art. 18 ust. 1 i 2, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 38 z późn. zm.) w związku z art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 z późn. zm.) oraz art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 60 z późn. zm.) wydał w dniu 27 stycznia 2015 r. decyzję, nr: (...), w której stwierdził, że ubezpieczona P. R., jako pracownik u płatnika składek W. R. (1) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 kwietnia 2014 r., a w pkt 2 stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe ww. ze wskazanego tytułu wynosi od dnia 1 kwietnia 2014 r. kwotę 2.500,00 zł miesięcznie (decyzja ZUS z dnia 27 stycznia 2015 r., nr: (...), k. 30-34 a.r.).

Od ww. decyzji, ubezpieczona P. R. i płatnik składek W. R. (1) wnieśli za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w W. odwołanie w części, tj. co do jej pkt 2, dotyczącego podstawy wymiaru składek. Odwołujący wnieśli o zmianę decyzji w zaskarżonej części poprzez ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe ubezpieczonej P. R. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę z dnia 17 marca 2014 r. zawartą z Prywatną Szkołą Podstawową nr (...) z siedzibą w W. od dnia 1 kwietnia 2014 r. za pełne miesiące w kwocie 16.409,02 złotych brutto oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania według spisu kosztów, ewentualnie według norm przepisanych. Jednocześnie w dniu 20 marca 2014 r. P. R. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w W. z dnia 6 lutego 2015 r. nr: (...) w przedmiocie prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 8 lipca do dnia 10 grudnia 2014 r. oraz wydanej w tym samym dniu decyzji ZUS nr: (...) w przedmiocie prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia 11 grudnia 2014 r. do 9 grudnia 2015 r. (odwołanie od decyzji organu rentowegoz dnia 27 stycznia 2015 r. wraz z załącznikami k. 2-122 odwołanie od decyzji ZUS z dnia 6 lutego 2015 r. wraz z załącznikami k. 1-131 a.s.).

Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych i osobowych odwołującej P. R. Zdaniem Sądu Okręgowego dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Dokumenty te nie były przez strony sporu kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem wynikające z nich okoliczności należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy.

Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniom odwołującej P. R. (k. 589-591 a.s.) i odwołującego W. R. (1) (k. 591-592 a.s.), które były logiczne, spójne i wzajemnie się uzupełniały. Odwołujący jednakowo przedstawili: przyczyny i okoliczności dotyczące zmiany podstawy zatrudnienia odwołującej (ze współpracy nawiązanej na zasadzie prowadzenia przez własnej działalności gospodarczej na umowę o pracę), rodzaj jej pracy, zakres obowiązków, wysokość i zasady wynagradzania, zasady funkcjonowania (...) Szkoły Podstawowej Nr:114 w W., a także sytuację finansową tej placówki oświatowej. Zeznania w tym zakresie były zgodne z dokumentami i wewnętrznie spójne, a zatem nie było podstaw, aby je kwestionować. Sąd Okręgowy dał także wiarę zeznaniom stron w zakresie, w jakim wskazywały one na zasadność ustalenia w stosunku do odwołującej wynagrodzenia w wysokości 16.409,02 zł brutto miesięcznie. W tym względzie odwołujący W. R. (1) wyjaśnił w sposób przekonywujący okoliczności utworzenia stanowiska Wicedyrektora Szkoły, przyczyny wyboru kandydatury P. R. na to stanowisko pracy, jak również ustalenia kwoty wynagrodzenia na ww. poziomie. Motywując decyzję w powyższym zakresie odwołujący wskazywał na bardzo szeroki zakres obowiązków i odpowiedzialności na ww. stanowisku pracy wskazując jednocześnie, że z uwagi na swój wiek (69 lat) oraz nienajlepszy stan zdrowia koniecznym stało się zatrudnienie osoby w charakterze Wicedyrektora Szkoły. Należy również podkreślić, że ubezpieczona bezpośrednio przed podjęciem zatrudnienia u płatnika składek, prowadziła własną działalność gospodarczą w ramach, której organizowała na rzecz Szkoły rożnego rodzaju akcje promocyjne, imprezy, przedstawienia oraz inne wydarzenia kulturalne. Odwołująca legitymuje się także stosownym wykształceniem z zakresu kulturoznawstwa, jak również posiada doświadczenie zawodowe w pracy organizacyjnej i promocyjnej w zakresie kultury. Jednocześnie kondycja finansowa płatnika składek w spornym okresie czasu, była dobra i pozwalała mu na zatrudnienie odwołującej za ww. wynagrodzeniem za pracę na poziomie 16.409,02 zł brutto miesięcznie. Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy nie odmówił ww. zeznaniom przymiotu wiarygodności.

Sąd Okręgowy, ocenił jako wiarygodne również zeznania świadków: J. B. (k. 583-584 a.s.), A. O. (2) (O.) (k. 584-585 a.s.), J. S. (1) (k. 585-58 a.s.) i M. Ś. (k. 587-588 a.s.), ponieważ były logiczne i korespondowały z zeznaniami stron oraz z dowodami z dokumentów. Świadkowie adekwatnie do posiadanej wiedzy, potwierdzili zakres zadań odwołującej na stanowisku Wicedyrektora Szkoły, wskazali na jej bardzo szeroki zakres obowiązków, kompetencje do sprawowania powyższej funkcji, pełną dyspozycyjność, jaką odwołująca wykazywała także poza normalnymi godzinami pracy oraz fakt, że od momentu zatrudnienia jej w Szkole, placówka ta szybko zaczęła się rozwijać i przyjmować coraz to większą liczbę uczniów. Zeznania wszystkich ww. świadków, jako korespondujące z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, zostały więc ocenione jako wiarygodne.

Uzasadnienie prawne

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołania P. R. i W. R. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 27 stycznia 2015 r., nr: (...) oraz z dnia 6 lutego 2015 r., nr: (...) i (...) są zasadne i jako takie zasługują na uwzględnienie.

W zaskarżonej decyzji z dnia 27 stycznia 2015 r., nr: (...), organ rentowy nie kwestionował faktu wykonywania przez P. R. pracy na podstawie umowy o pracę na rzecz płatnika składek (...) Szkoły Podstawowej Nr: 114 w W., a jedynie wysokość wynagrodzenia umówionego przez strony od dnia 1 kwietnia 2014 r. Organ rentowy skorzystał przy tym z prawa kontrolowania wysokości wynagrodzenia w zakresie zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego. Przedmiotem takiej kontroli może być prawidłowość i rzetelność obliczenia, potrącenia i płacenia składek. Zakład ma przy tym prawo badać zarówno tytuł zawarcia umowy, jak i ważność jej poszczególnych postanowień. Nie jest ograniczony do kwestionowania faktu wypłacenia wynagrodzenia we wskazanej kwocie, lecz może też ustalić stosunek ubezpieczenia społecznego na ściśle określonych warunkach. Potwierdził to wyraźnie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 kwietnia 2005 r. (II UZP 2/05), w której stwierdził, że w ramach art. 41 ust. 12 i 13 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zakwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa (art. 58 k.c.). Nadmierne podwyższenie wynagrodzenia pracownika w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych może być bowiem ocenione jako dokonane z zamiarem nadużycia prawa do świadczeń. Wynika to z tego, że nadmiernemu uprzywilejowaniu płacowemu pracownika, które w prawie pracy mieściłoby się w ramach art. 3531 k.c., w prawie ubezpieczeń społecznych, w którym pierwiastek publiczny zaznacza się bardzo wyraźnie, można przypisać - w okolicznościach każdego konkretnego wypadku - zamiar nadużycia świadczeń przysługujących z tego ubezpieczenia, albowiem alimentacyjny charakter tych świadczeń oraz zasada solidaryzmu wymagają, żeby płaca - stanowiąca jednocześnie podstawę wymiaru składki - nie była ustalana ponad granicę płacy słusznej, sprawiedliwej i zapewniającej godziwe utrzymanie oraz żeby rażąco nie przewyższała wkładu pracy, a w konsekwencji, żeby składka nie przekładała się na świadczenie w kwocie nienależnej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2012 r., III AUa 420/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2013 r., III AUa 294/13).

Ustalenie w umowie o pracę rażąco wysokiego wynagrodzenia za pracę stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne może być w konkretnych okolicznościach uznane za nieważne z mocy art. 58 § 3 k.c. w związku z art. 300 k.p. jako dokonane z naruszeniem zasad współżycia społecznego. W konsekwencji nieważnością mogą być dotknięte jedynie uzgodnienia stron umowy dotyczące wynagrodzenia za pracę, przy zachowaniu ważności pozostałych postanowień umownych, ponieważ zgodnie z art. 58 § 3 k.c., jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, że bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 sierpnia 2005 r., II UK 16/05, z dnia 9 sierpnia 2005 r., III UK 89/05, z dnia 6 lutego 2006 r., III UK 156/05 oraz z dnia 5 czerwca 2009 r., I UK 19/09).

Wprawdzie w prawie pracy obowiązuje zasada swobodnego kształtowania postanowień umownych, jednak bezspornym pozostaje, że wolność kontraktowa realizuje się tylko w takim zakresie, w jakim przewiduje to obowiązujące prawo. Należy bowiem pamiętać, że autonomia stron umowy w kształtowaniu jej postanowień podlega ochronie jedynie w ramach wartości uznawanych i realizowanych przez system prawa, a strony obowiązuje nie tylko respektowanie własnego interesu jednostkowego, lecz także wzgląd na interes publiczny. Powyższe wynika przede wszystkim z treści art. 3531 k.c., który ma odpowiednie zastosowanie do stosunku pracy. Z kolei odpowiednie zastosowanie art. 58 k.c. pozwala na uściślenie, że postanowienia umowy o pracę sprzeczne z ustawą albo mające na celu jej obejście są nieważne, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, a postanowienia umowy o pracę sprzeczne z zasadami współżycia społecznego są nieważne bezwzględnie. Dopuszczalność oceniania ważności treści umów o pracę według reguł prawa cywilnego, na podstawie art. 58 k.c. w związku z art. 300 k.p., nie jest w judykaturze kwestionowana (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2004 r., I PK 203/03 oraz z dnia 28 marca 2002 r., I PKN 32/01).

Ocena wysokości wynagrodzenia umówionego przez strony stosunku pracy powstaje także na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych, w którym ustalanie podstawy wymiaru składki z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy oparte jest na zasadzie określonej w art. 6 ust. 1 i art. 18 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 i art. 4 pkt 9, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z tymi przepisami, podstawą składki jest przychód, o którym mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne, a w szczególności wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty i wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość została ustalona z góry, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych, na co wskazuje art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.). Z tego względu dla ustalenia wysokości składek znaczenie decydujące i wyłączne ma fakt dokonania wypłaty wynagrodzenia w określonej wysokości. Należy jednak pamiętać, że umowa o pracę wywołuje skutki nie tylko bezpośrednie, dotyczące wprost wzajemnych relacji między pracownikiem i pracodawcą, lecz także dalsze, pośrednie, w tym w dziedzinie ubezpieczeń społecznych. Kształtuje ona bowiem stosunek ubezpieczenia społecznego, określa wysokość składki, a w konsekwencji prowadzi do uzyskania odpowiednich świadczeń. W konsekwencji przepis art. 18 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym oraz z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. Nr 161, poz. 1106 z późn. zm.) - musi być uzupełniony w ramach systemu prawnego stwierdzeniem, że podstawę wymiaru składki ubezpieczonego będącego pracownikiem stanowi wynagrodzenie godziwe, a więc należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe, zachowujące cechy ekwiwalentności do pracy. Ocena godziwości wynagrodzenia wymaga uwzględnienia okoliczności każdego konkretnego przypadku, a zwłaszcza rodzaju, ilości i jakości świadczonej pracy oraz wymaganych kwalifikacji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1999 r., I PKN 465/99). Takie rozumienie godziwości wynagrodzenia odpowiada kryteriom ustalania wysokości wynagrodzenia z art. 78 § 1 k.p., który nakazuje ustalenie wynagrodzenia za pracę tak, aby odpowiadało ono w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że do oceny ekwiwalentności wynagrodzenia należy stosować wzorzec, który w najbardziej obiektywny sposób pozwoli ustalić poziom wynagrodzenia za pracę o zbliżonym lub takim samym charakterze, który będzie uwzględniał również warunki obrotu i życia społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2014 r. I UK 302/13). Stąd też zasadne jest wskazanie, że ustalenie wynagrodzenia powinno nastąpić nie w oderwaniu od zakresu obowiązków, lecz w powiązaniu z tym faktem. Wynagrodzenie powinno być adekwatne do rodzaju, charakteru oraz intensywności pracy wykonywanej przez pracownika, jego kompetencji, jak również kondycji finansowej pracodawcy.

W rozpatrywanej sprawie, gdzie tylko wynagrodzenie ustalone w umowie o pracę zostało zakwestionowane przez organ rentowy, rolą Sądu była ocena postanowień umownych dokonywana z punktu widzenia prawa ubezpieczeń społecznych, a więc nie tylko z punktu widzenia interesu pracownika (ubezpieczonego), ale także interesu publicznego. Godziwość wynagrodzenia za pracę w prawie ubezpieczeń społecznych musi być bowiem interpretowana przy uwzględnieniu wymogu ochrony interesu publicznego oraz zasady solidarności ubezpieczonych. Przy tym pamiętać należy, że ingerencja Sądu w umówione przez strony stosunku pracy wynagrodzenie powinna mieć miejsce tylko w wypadku rażąco wysokiego pułapu wynagrodzenia za pracę w stosunku do okoliczności danego przypadku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2009 r., III UK 7/09).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych powziął wątpliwości, co do rzeczywistych przyczyn ustalenia wynagrodzenia na poziomie zadeklarowanym w umowie o pracę, dlatego jako adekwatne do wykonywanej pracy i godziwe ustalił wynagrodzenie odwołującej na poziomie 2.500,00 zł miesięcznie. Z kolei odwołująca podnosiła zasadność wysokości wynagrodzenia, jakie ustaliły strony, wskazując, że jako podstawa wymiaru składek od dnia 1 kwietnia 2014 r. powinna być przyjęta kwota wynikająca z umowy o pracę. Sąd wskazane stanowisko strony odwołującej podzielił i jako podstawę wymiaru składek przyjął kwotę wskazaną w umowie o pracę z dnia 17 marca 2014 r. Wpływ na to miało kilka okoliczności.

Zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - zeznań stron oraz świadków w osobach: J. B., A. O. (2) (O.), J. S. (1) i M. Ś. nie budziło wątpliwości, że odwołująca była osobą bardzo zaangażowaną w pracę na stanowisku Wicedyrektora Szkoły, dokładną i skrupulatną. Na powierzone jej zadania poświęcała bardzo dużą ilość czasu. Odwołująca pozostawała w ciągłej dyspozycji zarówno dla rodziców, dzieci, jak i pozostałych nauczycieli, którzy mogli kontaktować się z nią również poza jej normalnymi godzinami pracy w Szkole, tj. pomiędzy 8:30, a 15:00. Współpracownicy odwołującej, mogli kontaktować się z nią telefonicznie również w późnych godzinach wieczornych przez 7 dni w tygodniu (również w weekendy), a ona zawsze udzielała im odpowiedzi na zadane pytania, jak również udzielała pomocy w rozwiązywaniu problemów związanych z ich pracą w Szkole. Odwołująca miała bardzo szeroki zakres zadań - zarówno w obszarze związanym z organizacją i prowadzeniem placówki oświatowej, w której sprawowała tak ważną funkcję Wicedyrektora, jak również w zakresie życia społecznego i kulturalnego Szkoły. Zakres obowiązków odwołującej był od dnia 1 kwietnia 2014 r. o wiele szerszy od tego, jaki obowiązywał ją we wcześniejszej współpracy z ww. placówką w ramach prowadzenia przez nią własnej działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług o charakterze kulturalnym. Od momentu założenia przez W. R. (1) (...) Szkoły Podstawowej Nr: 114 w W. odwołująca na zasadzie prowadzenia tejże działalności organizowała na rzecz ww. placówki różnego rodzaju akcje promocyjne i imprezy okolicznościowe. Miało to jednak charakter okazjonalny i dotyczyło wyłącznie konkretnych zleceń, za które odwołująca wystawiała faktury na kwoty rzędu 5.500,00 zł. W dniu 31 marca 2014 r. odwołująca zakończyła kilkuletnią współpracę z (...) Szkołą Podstawową Nr:114 w W. Od momentu objęcia stanowiska Wicedyrektora Szkoły, zakres jej obowiązków uległ znacznemu zwiększeniu i był dostosowany przede wszystkim do zajmowanego przez nią stanowiska i zakresu odpowiedzialności. W związku z tym, zdaniem Sądu, nie można było tego zignorować przy ocenie ekwiwalentności i godziwości kwoty jej wynagrodzenia. Organ rentowy wskazanej okoliczności nie uwzględnił, ustalając wynagrodzenie w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy nie dokonał przy tym analizy dokumentów, które zostały złożone na etapie postępowania wyjaśniającego i na ich podstawie nie wyprowadził właściwych wniosków, co do ilości i jakości pracy odwołującej, co najlepiej, a zarazem najbardziej szczegółowo obrazuje dokumentacja osobowa odwołującej, znajdująca się na k. 556 akt sprawy. Na etapie uzupełniającego postępowania dowodowego, Sąd Okręgowy takiej analizy dokonał, opierając się dodatkowo na zeznaniach świadków, które jednoznacznie potwierdziły, że ilość pracy odwołującej i jej zaangażowanie w pracę były bardzo duże. Przy tym zaakcentować należy, że odwołująca, ukończyła studia licencjackie i magisterskie na kierunku kulturoznawstwo. Już w trakcie studiów ubezpieczona przejawiała inicjatywę w zakresie dalszego rozwoju swoich kwalifikacji - odbyła roczne szkolenie z zakresu obowiązków wykonywanych przez przedstawicieli zawodów związanych z promocją kultury, jak również wykonywała obowiązki w dotyczące między innymi przygotowania i koordynacji prac promocyjno-programowych, spotkań środowiskowych, kontaktów ze środowiskami artystycznymi i twórczymi, czy też działań promocyjnych i z zakresu public relations. Po ukończeniu studiów ubezpieczona pracowała na rzecz instytucji publicznych oraz prowadziła własną działalność gospodarczą, w ramach której świadczyła usługi w zakresie pozaszkolnych form edukacji artystycznej. Nie bez znaczenia dla Sądu był również fakt, że odwołująca jeszcze przed zatrudnieniem na stanowisku Wicedyrektora Szkoły świadczyła usługi zgodnie z posiadanymi pozarolniczej działalności gospodarczej. Tym samym, przed nawiązaniem współpracy ze Szkołą w oparciu o umowę o pracę, odwołująca posiadała bogate doświadczenie zawodowe w obszarze kultury i promocji, a przez kilka wcześniejszych lat zaznajomiła się ze specyfiką prowadzonej przez jej ojca placówki oświatowej, jej również jej organizacją i finansami. Nie można zatem było tego doświadczenia i posiadanych kwalifikacji nie uwzględnić. W przypadku odwołującej jej wynagrodzenie ustalone w umowie o pracę zawartej z (...) Szkołą Podstawową Nr: 114 w W. znajduje zatem uzasadnienie w posiadanym wykształceniu i kwalifikacjach. W przypadku bowiem ustalenia wysokości wynagrodzenia na najwyższym rynkowym pułapie, powinno uwzględniać się bogate doświadczenie zawodowe oraz wysokie kwalifikacje, takie jakie posiada odwołująca. Mając na uwadze powyższe, trudno odmówić słuszności twierdzeniom strony odwołującej, że adekwatność wynagrodzenia winna przejawiać się również w dostosowaniu jego wysokości do posiadanego przez pracownika wykształcenia i doświadczenia zawodowego.

Uzasadnienia dla kwoty wynagrodzenia ustalonej w umowie o pracę z P. R. nie należy natomiast poszukiwać w porównaniu wynagrodzeń innych pracowników (...) Szkoły Nr: 114 w W. Wskazać bowiem należy, iż faktem jest, że osoby zatrudniane przez płatnika składek otrzymywały wynagrodzenie co do zasady nieprzekraczające kwoty 2000,00 zł netto, przy czym należy zauważyć, że zdecydowaną większość pracowników płatnika stanowią nauczyciele nauczania początkowego zatrudnieni na pełen etat nauczycielski wynoszący 18 godzin tygodniowo, jak również nauczyciele zatrudnieni na część etatu. Wynagrodzenie nauczycieli w (...) Szkole Podstawowej nr:114 w W. odpowiada stawkom określonym w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 czerwca 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 922). Z kolei pozostałe osoby zatrudnione w szkole to woźna, sekretarka oraz pracownik gospodarczy, a więc osoby zatrudnione na stanowiskach niewymagających szczególnych kwalifikacji, których wynagrodzenie nie przekracza kwoty 2.000,00 zł netto miesięcznie. Z tych też względów, zdaniem Sądu Okręgowego słuszny jest argument podniesiony w treści odwołania, że zakres obowiązków innych pracowników nie jest równoważny z pełnoetatową pracą ubezpieczonej jako Wicedyrektora Szkoły, wykonującej jednocześnie obowiązki nauczyciela, dyrektora szkoły niepublicznej (w czasie jego nieobecności) oraz managera zarządzającego prywatnym przedsiębiorstwem. Nieuprawnione jest także odwoływanie się do średniej kwoty wynagrodzenia osiąganego przez osoby zatrudnione na stanowiskach Wicedyrektorów innych placówek oświatowych, a zwłaszcza tych o charakterze publicznym. Wskazać bowiem należy, że nawet gdyby Sąd dysponował takimi danymi, to dane te nie byłyby wiążące albowiem raportowałyby tylko orientacyjny poziom płac w poszczególnych sektorach na podobnym stanowisku pracy. Określałyby przy tym pewne widełki, a każdorazowo należy uwzględniać wielkość pracodawcy, jego status (w tym przypadku placówki prywatnej, a nie publicznej, gdzie kwoty te mogą być znacznie niższe), rodzaj wykonywanej pracy, czy też inne elementy, które indywidualizują stosunek pracy i powodują, że u każdego pracodawcy - w zależności od wielu uwarunkowań - jest on inny. Dodatkowo należy mieć na względzie, że w przypadku odwołującej, pracodawca starał się ściśle dostosować poziom jej wynagrodzenia do zakresu obowiązków i odpowiedzialności, na co wskazują m.in. dokumenty potwierdzające zadania zrealizowane przez odwołującą w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. W przypadku innych nauczycieli wynagrodzenie nie zostało tak konkretnie określone, na co wskazuje choćby rozbieżność pomiędzy kwotami poszczególnych pracowników, kształtująca się na poziomie 2.000,00 zł - 3.750,00 zł. Abstrahując od powyższego, Sąd Okręgowy uznał, że odwołująca w istocie realizowała zadania związane z organizacją i zarządzaniem, w tym finansowym wskazanej placówki oświatowej. Ponadto realizowała także szereg obowiązków związanych z posiadanym przez nią wykształceniem, a polegających na przygotowywaniu różnorodnych akcji promocyjnych, projektów, czy też organizowaniu licznych konkursów dla uczniów, olimpiad oraz przedstawień i imprez okolicznościowych. Zresztą sam fakt świadczenia pracy nie był kwestionowany przez organ rentowy. Niewątpliwie podpisanie umowy o pracę z odwołującą było podyktowane koniecznością dostosowania jej wynagrodzenia do obszernego zakresu obowiązków na stanowisku Wicedyrektora Szkoły. Nie budzi przy tym zastrzeżeń Sądu, że to właśnie odwołującej pracodawca postanowił powierzyć to stanowisko z racji tego, że po pierwsze i co najważniejsze legitymuje się ona odpowiednim wykształceniem i doświadczeniem zawodowym, a po drugie z racji powiązań rodzinnych jest osobą godną zaufania. Nie bez znaczenia było i to, że od dłuższego czasu, jeszcze przed objęciem funkcji Wicedyrektora Szkoły, odwołująca wykazywała zaangażowanie w sprawy Szkoły. Z tych też względów nie żadnych budzi zastrzeżeń wyrażona przez odwołujących chęć uregulowania dotychczasowej sytuacji poprzez zawarcie umowy o pracę i urealnienie jej płacy, która jednocześnie została dostosowana do powierzonego jej szerokiego zakresu obowiązków.

Uwzględniając powołane okoliczności, Sąd Okręgowy ocenił, że ustalenie tak szerokiego zakresu obowiązków P. R. oraz podpisanie z nią umowy o pracę uzasadniało przyznanie jej większego wynagrodzenia, niż to, które uzyskiwała ona współpracując ze Szkołą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co miało charakter wyłącznie konkretnych i jednorazowych zleceń. W tym zatem przypadku, płaca, jaką otrzymywała odwołująca ograniczała się wyłącznie do ustalonej w umowie zlecenia kwocie, oscylującej w granicach 5.500,00 zł. Sąd doszedł do przekonania, że po podpisaniu umowy o pracę odwołująca powinna być wynagradzana odpowiednio wyżej, co było związane także z jej pełną i codzienną dyspozycyjnością oraz dużym wkładem pracy w funkcjonowanie Szkoły. Na takie wyższe wynagrodzenie pozwalała zresztą dobra kondycja finansowa Szkoły, która rozwijała się i w wyniku działań P. R. jej oferta stawała się coraz bardziej atrakcyjna dla rodziców, decydujących się umieścić w tej placówce oświatowej swoje dzieci, przez co dochody Szkoły w przyszłości mogły być coraz wyższe. Co istotne także w piśmie procesowym z dnia 22 sierpnia 2018 r. organ rentowy poinformował tut. Sąd o tym, że za okres od dnia 1 kwietnia do dnia 30 czerwca 2014 r. według stanu na dzień 20 sierpnia 2018 r., na koncie płatnika składek nie figuruje zadłużenie za wskazany okres czasu. Tym samym niewątpliwie placówkę, która tylko od miesiąca kwietnia 2014 r. osiągnęła przychód w wysokości 662.359,32 zł stać było na zatrudnienie odwołującej za wskazanym w umowie o pracę wynagrodzeniem. Wskazana kwota była bowiem racjonalna i uzasadniona zarówno z punktu widzenia interesu pracodawcy, jak i interesu pracownika. Nie bez znaczenia dla takiej oceny pozostaje także okoliczność, że odwołująca od wielu lat współpracowała ze Szkołą, była zaangażowana w jej działalność, a ilość zadań, które realizowała od dnia 1 kwietnia 2014 r. była adekwatna do przyznanego jej wynagrodzenia za pracę. Przy tym należy jeszcze raz podkreślić, że wyjaśniając mechanizm ustalenia odwołującej wynagrodzenia na poziomie 16.409,02 zł brutto miesięcznie nie należy odnosić się do średnich zarobków Wicedyrektorów Szkół, ustalonych m.in. w oparciu o portale internetowe. Wedle tych danych zarobki Wicedyrektorów Szkół Publicznych kształtują się na poziomie ok. 6.000,00 zł miesięcznie. Sąd odnosząc się do znaczenia ww. danych w postępowaniu sądowym wyraził już swoje stanowisko. W tym miejscu dodatkowego zaakcentowania wymaga, że - nawet, gdyby kierować się ww. danymi z portali internetowych - nie można zapominać o indywidualizacji każdego stosunku pracy i elementach, które każdorazowo trzeba wziąć pod uwagę (np. kwalifikacje i doświadczenie danego pracownika, ilość pracy i wiążąca się z tym wielkość pracodawcy, ilość tworzonych i kontrolowanych dokumentów, zakres odpowiedzialności danego pracownika, wiążący się również z nadzorowaniem pracy innych itp.), a także statut danej placówki, czy to prywatny, gdzie zarobki te są zazwyczaj dużo wyższe, czy to publiczny, gdzie zarobki te są o wiele niższe, co Sąd w rozpoznawanej sprawie uczynił. Z tego też względu, Sąd Okręgowy uznał, że w przypadku odwołującej, z uwagi na posiadane bogate doświadczenie zawodowe i kwalifikacje, a także wykonywanie na rzecz Szkoły szeregu zadań tak organizacyjnych, jak również marketingowych oraz społeczno-kulturalnych o dużym zakresie odpowiedzialności przyznana jej płaca w wysokości 16.409,02 zł brutto miesięcznie stanowi wynagrodzenie godziwe, a tym samym nie narusza zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych w zatrudnieniu.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń organu rentowego odnośnie tego, że zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych wpłynęło w dniu 30 kwietnia 2014 r., czyli po obowiązującym 7-dniowym terminie, co wynikało z błędu biura rachunkowo-księgowego, prowadzącego obsługę księgową powyższej placówki oświatowej, to wskazać należy, że kwestia ta dotyczy wyłącznie sądowej kontroli decyzji o wyłączeniu z ubezpieczenia społecznego, nie zaś decyzji, w której organ rentowy zakwestionował wyłącznie wysokość wynagrodzenia za pracę. Z kolei na mocy decyzji z dnia 27 stycznia 2015 r. organ rentowy w pkt 1 stwierdził, że P. R., jako pracownik u płatnika składek W. R. (1) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 kwietnia 2014 r. Tym samym kwestia związana z zachowaniem terminu do zgłoszenia pracownika do ubezpieczeń społecznych pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania. W tym względzie, jedynie na marginesie wskazać należy, że płatnik składek, który systematycznie i regularnie opłacał za pracowników składki na ubezpieczenia społeczne i dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, nie może ponosić ujemnych skutków popełnienia błędu przez osobę pracującą w biurze księgowym obsługującym od tej strony prowadzoną przez niego placówkę oświatową, ze wskazaniem, że błąd ten miał charakter wyłącznie formalny, a nie merytoryczny. Z tych też względów, wskazany powyżej zarzut organu rentowego okazał się bezzasadny.

Wobec powyższych rozważań, Sąd Okręgowy uznał, że ustalone przez ubezpieczoną P. R. i W. R. (1) w umowie o pracę z dnia 17 marca 2014 r. wynagrodzenie w wysokości 16.409,02 zł brutto było wynagrodzeniem godziwym, a więc adekwatnym i zasadnym z perspektywy charakteru oraz ilości obowiązków powierzonych ubezpieczonej do wykonania, posiadanych przez nią kompetencji, jak również profilu działalności oraz znajomości specyfiki pracy w (...) Szkole Podstawowej Nr: 114 w W. Argumentacja wyrażona w stanowisku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie znalazła potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania w niniejszej sprawie. Z tych też względów w pkt 1 sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 47714 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 27 stycznia 2015 r. nr: (...) w zakresie pkt 2 w ten sposób, że stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia P. R., jako pracownika u płatnika składek W. R. (1), wynosi od dnia 1 kwietnia 2014 r. kwotę 16.509,02 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie skutkowało stosowną zmianą również zaskarżonych przez odwołującą decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 lutego 2015 r. nr: (...) w przedmiocie prawa do zasiłku chorobowego za okres od 8 lipca do 10 grudnia 2014 r. oraz wydanej w tym samym dniu decyzji nr: (...) w przedmiocie prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia 11 grudnia 2014 r. do dnia 9 grudnia 2015 r. poprzez ustalenie, że podstawa wymiaru składek jaka powinna zostać zastosowana przy obliczaniu wymiaru wskazanych wyżej świadczeń jest tożsama z wysokością wynagrodzenia przysługującego ubezpieczonej z tytułu zatrudnienia w (...) Nr 114 w W. Sąd zwrócił uwagę, że sprawa z odwołania ubezpieczonej od powyższych decyzji została połączona do niniejszego postępowania do łącznego rozpoznania. Pomimo, że sprawy o zasiłek chorobowy i macierzyński, zgodnie z treścią art. 4778 § 2 pkt 1 k.p.c., należą do właściwości sądów rejonowych, Sąd kierując się zasadami ekonomii procesowej oraz okolicznościami niniejszej sprawy powyższą sprawę rozpoznał mając na uwadze, że sąd okręgowy może rozstrzygnąć w ramach prowadzonego postępowania każdą sprawę należącą do właściwości rzeczowej sądów rejonowych. W ocenie Sądu sztuczne rozdzielenie obu postępowań prowadziłoby do sytuacji, w której kontynuowanie postępowania w sprawie odwołania z dnia 6 lutego 2015 r. byłoby możliwe dopiero po rozstrzygnięciu przez tutejszy Sąd sprawy z odwołania od decyzji organu rentowego z dnia 27 stycznia 2015 r. w przedmiocie podstawy wymiaru składek. Z tych też względów, mając na uwadze ustalenia poczynione w niniejszym postępowaniu, Sąd rozstrzygnął o zasadności odwołania P. R. od decyzji organu rentowego z dnia 6 lutego 2015 r. numerach (...) oraz (...) w pkt 2 sentencji wyroku.

O kosztach zastępstwa procesowego, Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), według stanu obowiązującego w dacie wniesienia odwołania, oraz na dzień wniesienia apelacji, zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na rzecz odwołujących P. R. i W. R. (1) kwoty łącznie po 7.680,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt. 3 wyroku).

(...)

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.