Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1311730

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 7 marca 2013 r.
VII SO/Wa 54/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. J. na postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z wniosku J. J. w przedmiocie wymierzenie grzywny Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu postanawia przyznać J. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Uzasadnienie faktyczne

J. J. pismem z dnia 14 lutego 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o wymierzenie grzywny Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu za naruszenie art. 4172 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), zwanej dalej "k.c.".

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 lutego 2012 r. J. J. został pouczony o treści art. 54 § 2, art. 55 § 1 i art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", dotyczących grzywien oraz wezwany o sprecyzowanie wniosku przez podanie o wymierzenie, której w wyżej wymierzonych grzywien wnosi.

Pismem z dnia 2 marca 2012 r. J. J. sprecyzował swój wniosek w ten sposób, że jako podstawę wymierzenia wnioskowanej grzywny wskazał art. 287 p.p.s.a.

Postanowieniem z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt III SO/Kr 6/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SO/Wa 54/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o wymierzenie grzywny Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Sąd uznał, że wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny za naruszenie art. 4172 k.c., będący przedmiotem sprawy, nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

Pismem z dnia 3 września 2012 skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, którym wniósł o uchylenie tego postanowienia i uwzględnienie wniosku o wymierzenie grzywny.

Zarządzeniem z dnia 11 września 2012 r. doręczonym skarżącemu dnia 3 października 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Pismem z dnia 9 października 2012 r. skarżący wniósł o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego.

Zarządzeniem z dnia 18 października 2012 r. w związku z uznaniem jego wniosku o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego, skarżącemu został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznie PPF w celu jego wypełnienia i odesłania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W załączonym do pisma z dnia 10 listopada 2012 r. formularzu PPF skarżący wniósł o ustanowienie radcy prawnego.

Wnioskodawca wskazał, że nie posiada żadnych nieruchomości, ani mieszkania, nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych, że funkcje życiowe organizmu podtrzymuje żebraniem o żywność, leki, oraz przesłanie przesyłek pocztowych w sprawie. Wskazał ponadto, że decyzją z dnia (...) stycznia 2011 r., Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w (...) odmówił mu prawa do zasiłku celowego.

Zarządzeniem z dnia 21 listopada 2012 r. doręczonym 14 grudnia 2012 r. wnioskodawca został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W pismem z dnia 20 grudnia 2012 r. wnioskodawca dodatkowo wyjaśnił, że nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej, nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych oraz, że nie jest emerytem, rencistą, nie otrzymuje stałego ani okresowego świadczenia. Dodatkowo wskazał, że nie podejmuje prac dodatkowych, dorywczych, sezonowych czy na podstawie umowy zlecenia, zamieszkuje w domu do którego nie ma tytułu prawnego, nie ma mieszkania, nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości w której zamieszkuje. Ponadto podał, że nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa domowego ani razem z innymi osobami, że nie przeznacza na potrzeby życia codziennego ani 1 grosza, bowiem nie posiada dochodów. Utrzymuje się z żebrania u osób życzliwych. Ponadto oświadczył, że nie uzyskuje żadnej pomocy od rodziny lub znajomych, organizacji społecznych lub państwowych. Własnej rodziny nie posiada.

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2013 r. referendarz sądowy przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.

Na powyższe postanowienie J. J. złożył sprzeciw, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żadanie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).

Należy podkreślić, że zasadą jest, że strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w postępowaniu. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (do takich osób można przykładowo zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na brak dochodów lub niskie dochody i szczególną sytuacje życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów.

Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.

W niniejszej sprawie oceniono, że wnioskodawca w złożonym wniosku oraz nadesłanych wyjaśnieniach wykazał, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Z podanych przez wnioskodawcę informacji wynika, że utrzymuje się z żebractwa, że otrzymuje żywność i lekarstwa od osób życzliwych.

W piśmie z dnia 20 grudnia 2012 r. wnioskodawca dodatkowo wyjaśnił, że nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej, nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych oraz, że nie jest emerytem, rencistą, nie otrzymuje stałego ani okresowego świadczenia. Dodatkowo wskazał, że nie podejmuje prac dodatkowych, dorywczych, sezonowych czy na podstawie umowy zlecenia, zamieszkuje w domu do którego nie ma tytułu prawnego, nie ma mieszkania, nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości w której zamieszkuje. Ponadto podał, że nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa domowego ani razem z innymi osobami. Ponadto oświadczył, że nie uzyskuje żadnej pomocy od rodziny lub znajomych, organizacji społecznych lub państwowych. Własnej rodziny nie posiada. Wskazał ponadto, że decyzją z dnia (...) stycznia 2011 r., Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w (...) odmówił mu prawa do zasiłku celowego. Wnioskodawca oświadczył również, że nie posiada żadnych nieruchomości, ani mieszkania, nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych.

Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy. Na podstawie przedstawionych wyżej informacji Sąd stwierdził, że wnioskodawca jest osobą ubogą i nie stać go na ponoszenie kosztów sadowych ani na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.