Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1814753

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 5 czerwca 2012 r.
VII SA/Wa 502/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak.

Sędziowie WSA: Krystyna Tomaszewska (spr.), Paweł Groński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi B. K. i C. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2012 r. znak: (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części skargę oddala

Uzasadnienie faktyczne

Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2229/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J. K. i L. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (września 2010 r., znak: (w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchylił zaskarżoną decyzję.

W wyniku wydania powyższego wyroku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu wniosku C. i B. K., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2010 r., znak: (stwierdzającą na wniosek J. i L. K., nieważność decyzji Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2009 r., znak: (...) w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych przekraczających zakres upoważnienia, udzielonego postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z dnia (...) maja 2008 r., sygn. akt VI Ca (...); zaś w pozostałym zakresie odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji,

- decyzją z dnia (...) stycznia 2012 r., znak: (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), uchylił własną decyzję z dnia (...) lipca 2010 r. i stwierdził nieważność decyzji Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2009 r., znak: (...) oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty (...) z dnia (...) kwietnia 2009 r. w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na wykonanie dodatkowego wejścia do lokalu nr 1 i umieszczenia schodów w lekkiej schodowej konstrukcji samonośnej oraz wydzielenia pomieszczenia sanitarnego z pomieszczenia socjalnego i zmiany sposobu użytkowania istniejącego pomieszczenia sanitarnego przy pomieszczeniach sklepowych na pomieszczenie gospodarcze, zaś w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż kontrolowaną w postępowaniu nadzorczym decyzją Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2009 r., znak: (...) utrzymano w mocy decyzję Starosty (...) z dnia (...) kwietnia 2009 r., Nr (...); zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą C. i B. K. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych mających na celu podział budynku na dwa odrębne lokale użytkowe w (...) przy ul. (...) nr (...), nr dz. (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wcześniejszą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2010 r., znak: (...) wydaną w trybie art. 127 § 3 k.p.a. w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2229/10 zawarł wiążącą ocenę prawną.

Z oceny tej wynika, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia (...) września 2010 r. błędnie ustalił, iż decyzja Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2009 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Jednocześnie w powołanym wyroku Sąd stwierdził, że decyzja GINB z dnia (...) lipca 2010 r., została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na fakt, że nie przedstawia ona w sposób jednoznaczny, w jakim zakresie należy wyeliminować z obrotu prawnego kontrolowaną decyzję Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2009 r., znak: (...).

Zdaniem Sądu wskazana wyżej wada organu I instancji może zostać naprawiona przez organ przy rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mając na uwadze treść art. 138 § 1 i 2 k.p.a. W ocenie prawnej Sąd skonkretyzował prace zaplanowane w projekcie budowlanym spornej inwestycji nie objęte opinią biegłego sądowego W. S. ze stycznia 2007 r. stanowiącej podstawę postanowienia Sądu Okręgowego w (...) z dnia (...) maja 2008 r. tj. wykonanie dodatkowego wejścia do lokalu nr 1 poprzez likwidację okna oraz wstawienie w to miejsce i umieszczenie schodów w lekkiej schodowej konstrukcji samonośnej, jak również zmiany sposobu użytkowania istniejącego pomieszczenia sanitarnego przy pomieszczeniach sklepowych na pomieszczenie gospodarcze.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał dalej, że wniosek o pozwolenie na budowę złożony przez C. i B. K. z dnia 19 września 2008 r., obejmował wykonanie robót budowlanych mających na celu podział budynku na dwa odrębne lokale użytkowe. Do przeprowadzenia prac adaptacyjnych w celu podziału budynku, inwestorzy zostali upoważnieni postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z dnia (...) maja 2008 r., sygn. akt VI Ca (...).

Powyższym postanowieniem Sąd uznał za uzasadnione, co do zasady, żądanie zniesienia współwłasności budynku poprzez ustanowienie odrębnej własności dwóch lokali użytkowych oraz upoważnił również C. i B. K. do wykonania ww. prac adaptacyjnych zgodnie z projektem sporządzonym przez biegłego sądowego W. S. ze stycznia 2007 r.

Sporny budynek stanowi współwłasność inwestorów - C. i B. K., oraz J. i L. K.

Inwestorzy do wniosku o pozwolenie na budowę dołączyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które następnie zostało zakwestionowane przez współwłaścicieli.

Organ powołał się na treść art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), zgodnie z którym postanowienie sądu powszechnego zastępuje zgodę współwłaścicieli na prace adaptacyjne budynku mieszkalnego (czy też budowę obiektu budowlanego) na nieruchomości będącej współwłasnością. Stanowi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, wyłącznie w granicach określonych w tym postanowieniu wyznaczających zakres prac budowlanych (zob. wyrok NSA w Łodzi z dnia 15 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA/Łd 1424/99, wyrok NSA z dnia 29 marca 1990 r., sygn. akt IV SA 33/90, wyrok NSA z dnia 18 lipca 2983 r., sygn. akt I SA 471/83). Natomiast treść art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 43, poz. 296 z późn. zm.), stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Innymi słowy C. i B. K. posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tylko w granicach zakreślonych postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z dnia (...) maja 2008 r., sygn. akt VI Ca (....]; które wyznaczało zakres prac adaptacyjnych.

Jak wynika z analizy projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty (...) z dnia (...) kwietnia 2009 r. zaprojektowane roboty polegające na wykonaniu dodatkowego wejścia do lokalu nr 1 poprzez likwidację okna oraz wstawienie w to miejsce i umieszczenie schodów w lekkiej schodowej konstrukcji samonośnej (projekt zagospodarowania terenu, rzut parteru - rys. 3), nie pokrywają się z robotami przewidzianymi w projekcie sporządzonym przez biegłego sądowego W. S. ze stycznia 2007 r. W projekcie załączonym do powyższej opinii przewidziane zostały schody wewnętrzne łączące piwnicę z parterem (w pomieszczeniu magazynowym) natomiast w projekcie budowlanym spornej inwestycji przy nowoprojektowanym wejściu do lokalu nr 1 w pomieszczeniu dostawy towaru. Ponadto, w ramach spornej inwestycji zaplanowano roboty budowlane polegające na zmianie sposobu użytkowania istniejącego pomieszczenia sanitarnego przy pomieszczeniach sklepowych na pomieszczenie gospodarcze oraz wydzieleniu z pomieszczenia socjalnego nowego pomieszczenia sanitarnego, które również nie były przewidziane w ww. opinii biegłego sądowego. J. i L. K. nie wyrazili zgody na wykonanie robót budowlanych w zakresie w jakim były niezgodne z postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z dnia (...) maja 2008 r. Brak zgody współwłaścicieli na inne prace budowlane, niż określone w ww. opinii był równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyższa okoliczność zatem wykluczała możliwość wydania przez organ pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę, w zakresie niezgodnym z projektem sporządzonym przez biegłego sądowego.

Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w niniejszej sprawie możliwe było stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w części dotkniętej wadą, bez konieczności eliminowania z obrotu prawnego całej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 201 r. wnieśli B. i C. K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w części stwierdzającej nieważność kontrolowanej decyzji i oddalenie żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z (...) lipca 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty (...) z dnia (...) kwietnia 2009 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie błędne ustalenie stanu faktycznego przez przyjęcie, że współwłaściciele nieruchomości uczestnicy postępowania i skarżący nie wyrazili zgody na wykonanie dodatkowego wejścia do lokalu nr 1 i umieszczenia schodów w lekkiej konstrukcji samonośnej w miejscu gdzie je wzniesiono oraz wydzielenie pomieszczenia sanitarnego z pomieszczenia socjalnego i zmianę sposobu użytkowania istniejącego pomieszczenia sanitarnego przy pomieszczeniach sklepowych na pomieszczenia gospodarcze, oraz naruszenie prawa materialnego art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie że inwestorzy B. i C. K. nie byli uprawnieni do korzystania z nieruchomości na cele budowlane w zakresie umożliwiającym wykonanie robót określonych w projekcie architektoniczno-budowlanym z sierpnia 2008 r. wykonanym przez projektantów H. K. i K. B.

Skarżący wskazali, że wraz państwem K. są współwłaścicielami w równych częściach prawa wieczystego użytkowania nieruchomości i własności budynku wzniesionego na tej nieruchomości. Z mocy przysługujących im praw do nieruchomości i budynku uprawnieni są do zgodnego określania zakresu korzystania z nieruchomości na cele budowlane. Ich zdaniem nie ma umocowania w prawie reprezentowany w decyzji pogląd że współwłaściciele praw do nieruchomości i budynku nie są uprawnieni do odmiennego uregulowania sposobu korzystania ze wspólnej nieruchomości na cele budowlane niż ten określony w postanowieniu Sądu Okręgowego w (...) z (...) maja 2008 r. sygn. akt VI Ca (...). Postanowienie z (...) maja 2008 r. nie wiąże współwłaścicieli w sposób trwały i ostateczny w części dotyczącej zakresu robót budowlanych umożliwiających zniesienie współwłasności poprzez utworzenie odrębnej własności lokali użytkowych. Współwłaściciele nieruchomości w zgodnym oświadczeniu złożonym po (...) maja 2008 r. mogą zdecydować o dopuszczalności dodatkowych prac budowlanych, bądź zmienić ich usytuowanie zapewniających zniesienie współwłasności nieruchomości przez utworzenie odrębnej własności lokali użytkowych, a także zrezygnować z wykonania części prac budowlanych które nie tamują takiego sposobu zniesienia współwłasności.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2009 r., znak: (...) utrzymującej w mocy decyzję Starosty (...) z dnia (...) kwietnia 2009 r., Nr (....]; zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą C. i B. K. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych mających na celu podział budynku na dwa odrębne lokale użytkowe wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2229/10 zawarł ocenę prawną wiążącą w sprawie sąd oraz organ zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W uzasadnieniu wyroku sąd dokonał analizy projektu architektoniczno-budowlanego zatwierdzonego badaną decyzją i stwierdził, że organ udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących część robót objętych postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z (...) maja 2008 r. sygn. akt VI Ca (...), a nadto część robót budowlanych postanowieniem tym nie objętych.

Do robót budowlanych, które nie były objęte postanowieniem sądu powszechnego wydanym w oparciu o art. 199 k.c. - zastępującym zgodę współwłaścicieli na wykonanie robót budowlanych w nieruchomości pozostającej we współwłasności Sąd zaliczył wykonanie dodatkowego wejścia do lokalu nr 1 i umieszczenia schodów w lekkiej schodowej konstrukcji samonośnej oraz wydzielenia pomieszczenia sanitarnego z pomieszczenia socjalnego i zmiany sposobu użytkowania istniejącego pomieszczenia sanitarnego przy pomieszczeniach sklepowych na pomieszczenie gospodarcze.

W konsekwencji Sąd przyjął, że "inwestorzy nie legitymowali się zgodą pozostałych współwłaścicieli (zastąpioną rozstrzygnięciem sądu) na wykonanie robót budowlanych nieobjętych postanowieniem sądu powszechnego".

Zdaniem Sądu " powyższe oznacza, że w omawianym zakresie nie posiadali oni prawa dysponowania gruntem na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego".

Z oceny prawnej wynika, że " kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i jest jasny w swej treści w ocenie Sądu stwierdzone naruszenie ma charakter rażący".

Mając na uwadze wiążącą ocenę prawną powyżej przytoczoną należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo orzekł, że kontrolowana decyzja w części w jakiej udzieliła pozwolenia na wykonanie robót budowlanych nie objętych postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z (...) maja 2008 r., sygn. akt VI Ca (...), dotknięta jest wadą rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.

Inwestorzy nie legitymowali się bowiem prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestorzy posiadali jedynie w takich granicach jak wskazał to sąd powszechny (uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2229/10).

Organ powołując się na wiążącą ocenę prawną trafnie wskazał, że do robót budowlanych, które nie były objęte postanowieniem sądu powszechnego, a wynikają z projektu architektoniczno-budowlanego zatwierdzonego badaną decyzją należy wykonanie dodatkowego wejścia do lokalu nr 1 i umieszczenie schodów w lekkiej schodowej konstrukcji samonośnej oraz wydzielenie pomieszczenia sanitarnego z pomieszczenia socjalnego i zmiana sposobu użytkowania istniejącego pomieszczenia sanitarnego przy pomieszczeniach sklepowych na pomieszczenie gospodarcze.

Na wykonanie wyżej wymienionych robót budowlanych inwestorzy nie posiadali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego.

Stwierdzone naruszenie ma charakter rażący co wynika z wiążącej oceny prawnej. Zarzuty skarżących polemizują z wiążącą organ oraz sąd oceną prawną.

Niezasadny jest zarzut dotyczący istniejącej zgody pozostałych współwłaścicieli na wykonanie robót nie objętych postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z (...) maja 2008 r., sygn. akt VI Ca (...).

Z wiążącej oceny prawnej wynika, że " W konsekwencji należało przyjąć, że inwestorzy - pp.C i B. K. nie legitymowali się zgodą pozostałych współwłaścicieli (zastąpioną rozstrzygnięciem Sądu) na wykonanie robót budowlanych nieobjętych postanowieniem sądu powszechnego. Powyższe oznacza, że w omawianym zakresie nie posiadali oni prawa dysponowania gruntem na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego".

W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.