Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 760105

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 17 grudnia 2010 r.
VII SA/Wa 368/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak.

Sędziowie WSA: Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2009 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego

I.

uchyla zaskarżoną decyzję,

II.

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,

III.

zasądza od Wojewody (...) na rzecz skarżącego S. S. kwotę 760 złotych (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) marca 2009 r. nr (...) Starosta Powiatu (...), na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 9 marca 2009 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. i T. O. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego (obiekt kategorii I) na działkach nr ew. (...), (...), (...), (...) przy ul. O. w miejscowości B.

Decyzją z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...) Wojewoda (...), na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Organ wskazał, że przy ustalaniu obszaru oddziaływania inwestycji Starosta nie odniósł się do kwestii budynków gospodarczych, usytuowanych na działce nr (...) wykonanych z materiałów łatwopalnych, znajdujących się w odległości około 4 m. od projektowanego budynku.

Decyzją z dnia (...) września 2009 r. znak (...), na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku T. i K. O., odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody (...).

W uzasadnieniu organ podał, że Starosta Powiatu (...) nie zawiadomił o wydaniu decyzji z dnia (...) marca 2009 r. S. S., współwłaściciela działki nr ew. (...) graniczącej bezpośrednio z działką nr ew. (...), na której została zaprojektowana przedmiotowa inwestycja. Od powyższej decyzji S. S. złożył odwołanie do organu wojewódzkiego w terminie przysługującym innym stronom postępowania. Organ wskazał, iż prawo wniesienia odwołania służy nie tylko stronie, która brała udział w postępowaniu przed organem I instancji, ale także stronie, która nie brała udziału w tym postępowaniu, jeżeli jej interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło przedmiotowe postępowanie.

Decyzją z dnia (...) listopada 2009 r. znak (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu wniosku T. i K. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił własną decyzję z dnia (...) września 2009 r. i stwierdził nieważność decyzji Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...).

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor, oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 ww. ustawy, obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

Organ stwierdził, że zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m., w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy oraz 3 m., w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z opisu projektu zagospodarowania działek inwestycyjnych, sporna dobudowa została zaprojektowana w odległości 4,2 m. od granicy działki nr ew. (...), należącej do S. S. Tym samym zostały spełnione warunki techniczne przewidziane w § 12 ww. rozporządzenia.

W ocenie organu, S. S. nie może wywodzić przymiotu strony z faktu usytuowania na jego działce w granicy z działką T. i K. O. trzech budynków gospodarczych, wykonanych z materiałów łatwopalnych, co do których z uwagi na upływ czasu brak jest dokumentów potwierdzających legalność ich realizacji. Organ wskazał, że zarówno obecnie jak i poprzednio obowiązujące przepisy prawa budowlanego nie przewidywały możliwości lokalizacji tego typu obiektów (tj. wykonanych z materiałów łatwopalnych, bez ściany oddzielenia przeciwpożarowego) w granicy z działką sąsiednią. Podnoszony przez skarżącego fakt zagrożenia pożarowego jego budynków gospodarczych przez przedmiotową inwestycję nie może wpływać na posiadanie przez niego przymiotu strony niniejszego postępowania. Z uwagi na powyższe, brak jest podstaw do stwierdzenia, że działka S. S. leży w obszarze oddziaływania spornej inwestycji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ wojewódzki rozpatrzył odwołanie podmiotu, który nie ma przymiotu strony postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę. Brak legitymacji procesowej po stronie podmiotu występującego z odwołaniem obliguje organ odwoławczy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Zdaniem organu, decyzja Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...) została wydana z rażącym naruszeniem art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a.

Decyzją z dnia (...) grudnia 2009 r. nr (...) Wojewoda (...) na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. - po ponownym rozpatrzeniu odwołania S. S. - umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty Powiatu (...) z dnia (...) marca 2009 r. nr (...).

Organ podał, iż S. S. wnoszący odwołanie od decyzji Starosty (...) z dnia (...) marca 2009 r. nr (...), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, nie jest stroną w toczącym się postępowaniu. Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowej sprawie odwołujący się nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Powołał się na argumentację podaną przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia (...) listopada 2009 r., zgodnie z którą organ wojewódzki rozpatrzył odwołanie podmiotu, który nie ma przymiotu strony postępowania, co obliguje organ odwoławczy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Wojewoda stwierdził, że dobudowę do istniejącego budynku mieszkalnego usytuowano w odległości 4,2 m. od granicy działki nr (...) oraz 5,5 m. od granicy działki nr (...), co pozostaje w zgodności z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Takie usytuowanie ww. obiektu nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu działek sąsiednich, tym samym składający odwołanie nie jest stroną postępowania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie wniósł S. S., zarzucając naruszenie prawa procesowego przez błędną wykładnię art. 138 § 2 oraz art. 105 k.p.a. poprzez:

-

przyjęcie, iż dopuszczalne jest umorzenie postępowania odwoławczego, pomimo iż postępowanie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji toczyło się w sytuacji, gdy nie było jeszcze ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, która zamykałaby zwykły tok instancji i której nieważność można byłoby stwierdzić,

-

przyjęcie, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego może wpływać na toczące się dwuinstancyjne postępowanie administracyjne;

-

uznanie skarżącego za podmiot nie posiadający przymiotu strony, pomimo że skarżący był stroną postępowania w sprawach zakończonych wyrokami NSA z dnia 13 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1521/08 oraz z dnia 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 477/08, które dotyczyły rozbiórki analogicznych samowoli budowlanych.

Skarżący nadmienił, iż pozostały w obrocie dwie decyzje w przedmiocie zatwierdzenia tego samego pozwolenia na budowę, tj. decyzja Starosty (...) z dnia (...) marca 2009 r. nr (...) oraz decyzja z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...), które mają ten sam przedmiot oraz są ostateczne. Dodał, że Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) grudnia 2009 r. nr (...), w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, uchylił decyzję z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...), pomimo iż skarżący nie jest stroną.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) podtrzymał argumentację zawartą z uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 15 lipca 2010 sygn. akt VII SA/Wa 368/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 226/10, na mocy którego została uchylona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2009 r. znak (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2009 r.

Sąd uwzględniając okoliczność, iż zaskarżona decyzja z dnia (...) grudnia 2009 r. została wydana w konsekwencji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2009 r., uznał iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 226/10.

Postanowieniem z dnia 13 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął postępowanie sądowe.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej wskazane.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia.

Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W niniejszej sprawie zauważyć należy, iż wyrokiem z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 226/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu sprawy ze skargi S. S., uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2009 r. znak (...), uchylającą decyzję tego organu z dnia (...) września 2009 r. znak (...) w całości i stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...).

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zasadne było stanowisko Wojewody (...), że w postępowaniu administracyjnym taką samą stroną postępowania jest pod względem procesowym inwestor ubiegający się o pozwolenie na budowę, jak i właściciel nieruchomości sąsiedniej, która z natury rzeczy znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Interesy prawne inwestora i właściciela nieruchomości sąsiedniej muszą być rozpatrzone w jednym postępowaniu, a w treści decyzji zostaną określone prawa nabyte i obowiązki wymienionych osób. Wadliwe jest zatem stanowisko organu nadzoru, że usytuowanie obiektów budowlanych na działce inwestorów 20 cm. powyżej dopuszczalnych 4 m. przewidzianych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie daje podstaw prawnych do przyjęcia, że S. S. mógł być stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowych obiektów. W ocenie Sądu, nie było podstaw do stwierdzenia, że w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, S. S. nie mógł być stroną postępowania i działka jego nie leżała w sferze oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Sąd wskazał, iż samo zachowanie wymaganych odległości w zakresie sytuowania budynku na działce nie oznacza, że podmioty mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

W uwzględnieniu powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy stwierdzić, że Wojewoda (...) zaskarżoną decyzją z dnia (...) grudnia 2009 r. nr (...) nieprawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze wskazując, że S. S. nie jest stroną w toczącym się postępowaniu administracyjnym, przez co naruszył art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W wyroku tym Skład orzekający przesądził, iż skarżący posiada przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Organ powinien był zatem rozpatrzyć odwołanie skarżącego od decyzji Starosty Powiatu (...) z dnia (...) marca 2009 r. nr (...) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego.

Należy również zauważyć, że Wojewoda (...) wydając zaskarżoną decyzję z dnia (...) grudnia 2009 r. orzekał w dniu, w którym nie upłynął termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2009 r., w związku z którą została wydana ta decyzja. Organ powinien był zatem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie ewentualnego zaskarżenia ww. decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do sądu administracyjnego, a w przypadku ustalenia, że skarga została wniesiona, powinien był rozważyć zasadność zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Powyższe uchybienie stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W dalszym postępowaniu organ będzie miał na względzie okoliczność, iż decyzją z dnia (...) września 2010 r. znak (...), wydaną wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 226/10, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) września 2009 r. znak (...), odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...), uchylającej decyzję Starosty Powiatu (...) z dnia (...) marca 2009 r. nr (...) - zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą K. i T. O. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego - i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, w wyniku rozpatrzenia przez organ odwołania skarżącego.

Zatem, ww. decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2010 r. spowodowała, że decyzja Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...) powróciła do obrotu prawnego. Powstała więc konieczność ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wniosku inwestorów o udzielenie pozwolenia na budowę, przy uwzględnieniu jako strony postępowania również skarżącego S. S., zgodnie z oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2010 r.

W tym miejscu wskazać należy, iż decyzją z dnia (...) grudnia 2009 r. nr (...) Wojewoda (...) uchylił decyzję Starosty (...) z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę i umorzył postępowanie przed organem I instancji. A zatem, ww. decyzja z dnia (...) lipca 2009 r. nie znajduje się w obrocie prawnym.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 152 ww. ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 210 cytowanej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.