VII SA/Wa 2914/12 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1611473

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2013 r. VII SA/Wa 2914/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.).

Sędziowie WSA: Ewa Machlejd, Halina Emilia Święcicka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) października 2012 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala

Uzasadnienie faktyczne

,

UZASADNIENIE

Prezydent (...) decyzją z dnia (...) marca 2011 r. nr (...) na podstawie art. 151 § 1 pkt 1, w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) oraz w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.) i art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku H. P., reprezentowanej przez J. U. z dnia (...) sierpnia 2007 r., w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 795/08 z dnia 16 kwietnia 2009 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta (...) nr (...) z dnia (...) marca 2007 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. (...) w (...) na terenie działek ew. nr (...) i (...) z obrębu (...), z nadwieszeniem nad częścią działki ew. nr (...) z obrębu (...), wydanej dla inwestora - (...) S.A z siedzibą przy ul. (...) w (...).

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.

Prezydent (...) decyzją z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi (...) S.A pozwolenia na budowę budynku mieszkalno - usługowego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. (...) w (...) na terenie działek ew. nr (...) i (...) z obrębu (...) z nadwieszeniem nad częścią działki ew. nr (...) z obrębu (...)

W dniu (...) sierpnia 2007 r. wpłynął wniosek H. P. reprezentowanej przez J.U. o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. postępowania zakończonego powyższą decyzją, wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 152 § 1 k.p.a.

Prezydent (...) decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) odmówił wznowienia postępowania.

Wojewoda (...) po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez H. P., decyzją z dnia (...) grudnia 2007 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję nr (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 795/08 po rozpatrzeniu skargi złożonej przez H. P.na ww. decyzję uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że: "jeśli wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiera stwierdzenia wywodzące, że składający go podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w fazie postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania".

Uwzględniając wytyczne Sądu, Prezydent (...) postanowieniem z dnia (...) października 2010 r. nr (...) wznowił przedmiotowe postępowanie.

Następnie, organ rozpatrując wniosek H. P. wskazał, że we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego wnioskodawczyni jako podstawę podała przepis art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Podniosła, że nieruchomość objęta pozwoleniem na budowę "będąca w użytkowaniu wieczystym (...) S.A. zawiera w swojej powierzchni 303 m2 gruntu odłączonego z dawnej nieruchomości (...) przy ul. (...) w (...) (Nr hip. (...), Nr inw. (...)). Spadkobierczynią praw właścicielskich do nieruchomości przy ul. (...) w (...) jest H. P. w zakresie (...) części praw wg. stosownych postanowień sądów (załączniki w aktach sprawy)... prawem właścicielskim H. P. są prawa odszkodowawcze do dawnej nieruchomości warszawskiej..".

Uzasadniając decyzję z dnia (...) marca 2011 r. organ I instancji wyjaśnił pojęcie interesu prawnego, przytoczył art. 28 k.p.a. a następnie wskazał, że w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę, interes prawny ustala się w oparciu o przepis szczególny tj. art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), który ogranicza strony do inwestora, właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Następnie wyjaśnił pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, o którym art. 3 pkt 20 ww. ustawy.

Organ podniósł, że w kategorii osób będących stronami postępowania o wydanie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego) nie mieszczą się byli właściciele gruntów, bowiem nie mogą wykazywać się bezpośrednim interesem prawnym w tym postępowaniu. Nie mogą wywodzić swojego interesu prawnego z faktu toczących się procesów o ustalenie praw i odszkodowania.

Zdaniem organu I instancji na podstawie posiadanych w aktach sprawy dokumentów, w tym: oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, danych wykazanych w wypisie z rejestru gruntów (stan na dzień (...) września 2006 r.), informacji zawartej w piśmie Zarządu Mienia Skarbu Państwa z dnia (...) września 2006 r. i z Biura Gospodarki Nieruchomościami z dnia (...) lutego 2007 r., brak było podstaw do uznania wnioskodawczyni za stronę postępowania. H. P. nie figuruje również w aktualnej informacji z ewidencji gruntów jako posiadająca jakikolwiek tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości. W świetle powyższego uznano, że H. P. nie posiada uprawnień do wykazania, iż została jako strona bez własnej winy pominięta w prowadzonym postępowaniu.

Organ I instancji stwierdził na podstawie przedłożonych dokumentów przez wnioskodawczynię, że prowadzi ona postępowania sądowe w zakresie, które obecnie nie pozwala na uznanie, iż ma to wpływ na ustalony stan faktyczny i prawny nieruchomości. Ocenił, że podnoszone okoliczności nie stanowią również istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i nie mają wpływu na postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, czy też ustalenie stron postępowania.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H.P.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) października 2012 r. nr (...) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy analizując zaistnienie w przedmiotowej sprawie wskazanej we wniosku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. na wstępie uzasadnienia podkreślił, że przedmiotowa inwestycja, budynek mieszkalno-usługowy wielorodzinny z garażem podziemnym, zaprojektowana została na działkach nr ewid. (...),(...) w obrębie (...) z nadwieszeniem nad częścią działki nr ewid. (...) w obrębie (...).

Dalej organ wskazał, że wnioskodawczyni H. P. powołuje się na okoliczność posiadania przez nią prawa własności do działek znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, w tym m.in. działek nr ewid. (...),(...) i (...), na których ma być realizowana powyższa inwestycja. Potwierdzać to mają dołączone do wniosku o wznowienie postępowania i wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta (...) Nr (...) z dnia (...) marca 2007 r. dokumenty:

1). postanowienie Sądu Rejonowego w (...) Wydział (...) z dnia (...) grudnia 1997 r. sygn. akt (...) o stwierdzeniu nabycia spadku;

2). postanowienie Sądu Rejonowego (...) z dnia (...) listopada 1999 r. sygn. akt (...) o stwierdzeniu nabycia spadku;

3)

zaświadczenie Sądu Rejonowego (...)(...) Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia (...) grudnia 2003 r. L.dz. (...), dotyczącego wpisu w księdze hipotecznej pod nazwą "W mieście (...) przy ulicy (...)";

4). pismo Urzędu (...) z dnia (...) marca 2007 r. znak (...), informujące, że nieruchomość nr (...) wchodzi w skład działek nr ewid. (...),(...) i (...), a jej część włączono do księgi wieczystej nr (...).

5). wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2003 r. uchylający decyzję Wojewody (...) z dnia (...) lutego 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu (...) z dnia (...) grudnia 2001 r. nr (...), którą na mocy art. 105 k.p.a. umorzono postępowanie administracyjne o odszkodowanie za nieruchomość położoną w (...) przy ul. (...) ozn. hip. (...).

Wojewoda (...) stwierdził, że na podstawie powyższych dokumentów jak i innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie można ustalić, że H. P. posiada prawo własności do działek znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, w tym m.in. działek nr ewid. (...),(...) i (...), na których ma być usytuowany projektowany obiekt budowlany.

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż z akt sprawy wynika, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę budynku mieszkalno-usługowy wielorodzinny z garażem podziemnym przy ul. (...) w (...) na terenie działek ewid. o nr (...),(...) w obrębie (...) z nadwieszeniem nad częścią działki o nr ewid. (...) w obrębie (...) przedłożył zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działki nr ew. (...) i (...)) na cele budowlane wynikające z prawa wieczystego użytkowania uwidocznionego w KW (...)). Jak wynika z odpisu zwykłego księgi wieczystej z dnia (...) kwietnia 2006 r. działki nr ewid. (...) i (...) stanowią własność Miasta (...) zaś ich użytkownikiem wieczystym jest (...) S.A. Natomiast zarządcą działki nr ewid. (...) stanowiącej własność Skarbu Państwa jest Zarząd Dróg Miejskich.

Organ podał także, iż w rozpatrywanej sprawie wnioskodawczyni podniosła, iż jako spadkobierczyni praw do nieruchomości przy ul. (...) w (...) wystąpiła w dniu (...) września 2007 r. do Urzędu Prezydenta (...), Wydział Nieruchomości Skarbu Państwa o zwrot 303 m2 powyższej nieruchomości, która została odłączona do nieruchomości przy ul. (...) w (...), na której jest planowana budowa komercyjnego budynku mieszkalnego o znaczącej kubaturze. Powołał, orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące, iż niezrealizowanie roszczenia do nieruchomości w żadnym przypadku nie dają podmiotowi, dochodzącemu dopiero ich zaspokojenia, przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r. IV SA 2214/97).

Zdaniem Wojewody (...) podnoszone przez wnioskodawczynię okoliczności nie stanowią istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i nie mają wpływu na postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, czy też ustalenie stron. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego brak jest merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w zaskarżonej decyzji Prezydenta (...) nr (...) z dnia (...) marca 2011 r. Organ odniósł się także do wniosku zawartego w odwołaniu o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia (...) marca 2007 r. Prezydenta (...) wyjaśnił, że organem właściwym do wstrzymania z urzędu lub na żądanie strony decyzji z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) jest Prezydent (...), zgodnie z art. 152 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. P. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez fakt, iż użytkowanie wieczyste na spornej działce budowlanej przy ul. (...) w (...) przez (...) SA narusza jej prawa właścicielskie. Zarzuciła także naruszenie przez (...) SA przepisu art. 31 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez poświadczenie nieprawdy w formie zatajenia w zeznaniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością przy ul. (...) w (...), iż nieruchomość ww. przeznaczona na cele komercyjne jest obciążona prawami właścicielskimi H. P., które zostały ujawnione w akcie notarialnym nabycia użytkowania wieczystego przez (...) SA od spółki (...) w dniu (...) czerwca 2005 r. Ww. akt notarialny znajduje się w dokumentach przy KW (...). W dacie składania zeznania we wskazanym trybie ww. księdze wieczystej widniały wzmianki o licznych, toczących się postępowaniach z wniosków skarżące, opartych o posiadane przez nią prawa właścicielskie do spornego gruntu nieruchomości (...). Zdaniem skarżącej powyższe poświadczenie nieprawdy spowodowało przedwczesne wydanie przez Prezydenta (...) decyzji Nr (...). Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 21 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody (...) wydana w dniu (...) października 2012 r. Nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta (...) z dnia (...) marca 2011 r. nr (...), którą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta (...) z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. (...) w (...) na terenie działek ew. nr (...) i (...) z obrębu (...) z nadwieszeniem nad częścią działki ew. nr (...) z obrębu (...) wydanej dla inwestora (...) S.A. z siedzibą przy ul. (...) w (...).

W pierwszej kolejności należy podnieść, że decyzje kontrolowane w niniejszej sprawie zapadły po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanym w dniu 16 kwietnia 2009 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 795/08.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 kwietnia 2009 r. Sąd wskazał, że: "jeśli wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiera stwierdzenia wywodzące, że składający go podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w fazie postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania".

Wskazać należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Konsekwencją oceny prawnej są wskazania co do dalszego postępowania. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości postępowania.

Z akt sprawy wynika, że Prezydent (...) uwzględnił wytyczne Sądu i postanowieniem z dnia (...) października 2010 r. nr (...) wznowił przedmiotowe postępowanie. Następnie organ po przeprowadzeniu postępowania ustalił, że skarżącej nie służy przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę.

W niniejszej sprawie skarżąca powołała się na podstawę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 oraz 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z nich w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przepis ten przesądza zatem, że okolicznością rozstrzygającą będzie ustalenie, czy podmiot zgłaszający żądanie wznowienia postępowania i wskazujący, iż jest stroną pominiętą w zakończonym postępowaniu faktycznie posiada przymiot strony i że przeprowadzenie postępowania z jego pominięciem stanowi naruszenie prawa.

W ocenie Sądu przeprowadzone przez organy orzekające postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które organy przyjęły, iż skarżącej nie przysługuje przymiot strony w sprawie, w której nastąpiło wznowienie postępowania należy uznać za prawidłowe. Bezspornym jest, iż na gruncie niniejszej sprawy legitymację skarżącej ocenić należało w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przywołany przepis określa wprost strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, którym przysługuje interes prawny w sprawach tego rodzaju - nie przewidując przy tym wyjątków. Zgodnie z jego treścią, stronami postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Decyzja, której weryfikacji we wznowionym postępowaniu domagała się skarżąca, bez wątpienia wydana została w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Art. 3 pkt 20 ww. ustawy ustala treść pojęcia "obszar oddziaływania obiektu", przez który należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidziano ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem.

Należy mieć na względzie, iż artykuł 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis do art. 28 k.p.a. Pojęcie zaś strony jakim posługuje się art. 28 k.p.a. oraz pozostałe przepisy kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego.

W świetle powołanego wyżej art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie wystarczy przekonanie strony wnioskującej, że ma on interes prawny uzasadniający udział jako strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Tylko przepisy prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają określonemu podmiotowi legitymację procesową strony, który to zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania powinien ten interes wykazać. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1285/98).

Podmiot więc, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości to, iż skarżąca H. P. nie mieści się w żadnej z ww. kategorii osób określonych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie ma żadnych formalnych uprawnień do nieruchomości zarówno przeznaczonej pod przedmiotową inwestycję jak i do nieruchomości sąsiedniej, która znajduje się w obszarze oddziaływania spornego obiektu.

Organy administracji zasadnie przyjęły, iż skarżąca nie wykazała żadnego dokumentu z którego wynikałby jej interes prawny. Roszczenie o zwrot gruntów, toczące się procesy i postępowania o ustalenia praw i odszkodowania nie są wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Podnoszona przez wnioskodawczynię okoliczność, że jako spadkobierczyni praw do nieruchomości przy ul. (...) w (...) wystąpiła w dniu (...) września 2007 r. do Prezydenta (...) o zwrot 303 m2 powyższej nieruchomości, która została odłączona do nieruchomości przy ul. (...) w (...), na której jest planowana budowa komercyjnego budynku mieszkalnego, również nie uzasadnia przyjęcia, że skarżąca posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę.

Wskazać należy, iż interes prawny ma tylko ten podmiot, którego sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego (konkretnego tytułu prawnego) i istnieje w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego, co nie zachodzi zdaniem Sądu w przypadku skarżącej. Musi to być zatem tytuł rzeczywisty, a nie wyłącznie hipotetyczny którego uzyskanie jest przyszłe i niepewne.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie wskazano, że w sprawach budowlanych z reguły nie można mówić o naruszeniu interesu prawnego osoby ubiegającej się o zwrot nieruchomości.

Przykładowo należy wymienić wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 1998 r. sygn. akt IV SA 2214/97 (LEX 43718) zgodnie z którymi nie zrealizowane roszczenia do nieruchomości w żadnym przypadku nie dają podmiotowi dochodzącemu dopiero ich zaspokojenia przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

Podkreślić należy, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę budynku mieszkalno-usługowego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. (...) w (...) na terenie działek ewid. o nr (...),(...) w obrębie (...) z nadwieszeniem nad częścią działki o nr ewid. (...) w obrębie (...) przedłożył zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawo budowlane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działki nr ew. (...) i (...)) na cele budowlane, wynikające z prawa wieczystego użytkowania, prawnie ustanowionego i ujawnionego w księdze wieczystej o numerze (...). Jak wynika z odpisu zwykłego tej księgi wieczystej z dnia (...) kwietnia 2006 r. działki nr ewid. (...) i (...) stanowią własność Miasta (...), zaś ich użytkownikiem wieczystym jest (...) S.A. Natomiast zarządcą działki nr ewid. (...) stanowiącej własność Skarbu Państwa jest Zarząd Dróg Miejskich. Organ w toku postępowania ustalił, że H. P. nie figuruje również w aktualnej informacji z ewidencji gruntów jako posiadająca jakikolwiek tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości.

Organy podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie słusznie oparły się na aktualnym stanie prawnym i istniejących dokumentach, zwłaszcza księdze wieczystej (...). Skarżąca powołuje się na prawo współwłasności części gruntu objętego przedmiotową inwestycją wywodzące się ze spadkobrania praw majątkowych powstałych przed drugą wojną światową i uwidocznionych w księdze hipotecznej Nr. Hip. (...). Wskazując na tę podstawę pomija okoliczność, iż stan prawny nieruchomości (...) uległ zmianie na podstawie dekretu z dnia (...) pażdziernika 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze (...) (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dekretu mającego moc ustawy zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. Nr 1, poz. 1). Zgodnie z art. 1 wymienionego dekretu wszystkie grunty na obszarze (...) przeszły z dniem wejścia w życie dekretu ((...) pażdziernika 1945 r.) na własność gminy (...). Dekret przewidywał możliwość przyznania pewnych praw majątkowych dotychczasowym właścicielom (w art. 7 prawo wieczystej dzierżawy, w art. 9 odszkodowanie). Dopóki nie zostały one przyznane nie można mówić o ich istnieniu. Przywołana przez skarżącą ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 t.j. z późn. zm.) nie jest ustawą reprywatyzacyjną, nie stanowi o zwrocie nieruchomości z mocy samego prawa. Wymieniony przez skarżącą przepis art. 200 tej ustawy, jako przepis przejściowy, jest konsekwencją możliwości nabywania przez państwowe osoby prawne od dnia (...) lutego 1989 r. mienia na własność, w tym nieruchomości. Stanowi o nabyciu z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz budynków, innych urządzeń i lokali w określonych warunkach. Nie stanowi on o przyznaniu praw do gruntu skarżącej. Słusznie zatem organy uznały, że skarżąca nie wykazała przepisu prawa materialnego uzasadniającego jej interes prawny w postępowaniu administracyjnym o pozwolenie na budowę. W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 21 Konstytucji. Wymieniony przepis stanowi o poszanowaniu prawa własności. Nie mniej jednak Konstytucja w przepisie art. 64 ust. 3 dopuszcza ograniczenie własności w drodze ustawy. W obowiązującym systemie prawnym nie można pominąć istnienia ww. dekretu warszawskiego.

Podzielić należy stanowisko organu, iż podnoszone przez skarżącą okoliczności nie stanowią również istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i nie mają wpływu na postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, czy też ustalenie stron postępowania.

Mając na uwadze treść formułowanych zarzutów należy wskazać, iż organy orzekające w sprawie w sposób wyczerpujący przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, czym w zupełności wypełniły obowiązki wynikające z art. 7 i 77 i 80 k.p.a.

W tych konkretnych okolicznościach faktycznych i prawnych organy prawidłowo uznały, że skarżąca nie jest stroną przedmiotowego postępowanie, co uzasadnia odmowę uchylenia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę.

W niniejszej sprawie można jedynie mówić o interesie faktycznym skarżącej, a nie interesie prawnym, który wynikałby z konkretnego przepisu prawa. Z tych względów rozstrzygnięcie zakończone decyzją odpowiada prawu i skarga nie jest zasadna.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.