VII SA/Wa 2481/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3073961

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2019 r. VII SA/Wa 2481/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Kramek (spr.).

Sędziowie WSA: Artur Kuś, Andrzej Siwek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...), po rozpoznaniu wniosku K. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej także jako: "skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...), którą odmówił wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdów samochodowych marki D. (...), nr rej. (...), O. (...), nr rej. (...), R. (...), nr rej. (...), O. (...), nr rej. (...).

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Wnioskami z dnia 9, 10 i 27 kwietnia 2018 r. K. Sp. z o.o. wniosła o wydanie zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym kolejnych siedmiu pojazdów samochodowych, wskazując w uzasadnieniu, że są one przeznaczone do realizacji umów zawartych pomiędzy skarżącą, a Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej w L., Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej w P. i R. Szpitalem Specjalistycznym im. (...) w R. w zakresie świadczenia usług transportu sanitarnego.

Pismami z dnia 20 kwietnia i 8 maja 2018 r. organ poinformował skarżącą, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika konieczność uprzywilejowania w ruchu drogowym kolejny pojazdów. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że aktualnie usługi transportu sanitarnego świadczy dla siedemdziesięciu ośmiu podmiotów na terenie całego kraju. Ponadto wskazała, że pojazdy są przypisane do realizacji konkretnej umowy i niemożliwe jest realizowanie innymi pojazdami danej umowy.

Pismami z dnia 15 maja 2018 r. organ zwrócił się do Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w L. do Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej z siedzibą w P. oraz do R. Szpitala Specjalistycznego im. (...) w R. z prośbą o udzielenie między innymi informacji odnośnie zrealizowanych przez skarżącą transportów osób w stanie zagrożenia życia lub zdrowia oraz transportów krwi w trybie "cito". Zwrócono się również o podanie marek i numerów rejestracyjnych pojazdów przeznaczonych do realizacji umów wskazanych przez K. Sp. z o.o. w dniu zawarcia umów.

Pismem z dnia 24 kwietnia 2018 r. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w P. poinformował, że w ramach realizacji umowy zawartej ze skarżącą, w marcu i kwietniu 2018 r. wykonanych zostało dwadzieścia jeden transportów osób w stanie zagrożenia życia lub zdrowia oraz pięć transportów krwi w trybie "na ratunek". Ponadto wskazano marki i numery rejestracyjne pięciu pojazdów realizujących umowę.

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w L. wskazał jedenaście pojazdów jakimi świadczona jest umowa zawarta ze skarżącą w zakresie usług transportu sanitarnego. Jednocześnie podano, że w ramach zawartej umowy wykonano jeden transport osoby w stanie bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia, natomiast nie były zlecane usługi transportu krwi i jej produktów na "cito" lub "na ratunek".

R. Szpital Specjalistyczny im. (...) w R. pismem z dnia 5 czerwca 2018 r. podał marki i numery rejestracyjne czterech pojazdów wskazanych przez skarżącą w dniu zawarcia umowy oraz marki i numery rejestracyjne czterech pojazdów aktualnie przeznaczonych do realizacji umowy. Szpital zaznaczył, że z uwagi na ilość wyjazdów, ich pilność wnioskował do skarżącej o realizację umowy pojazdami nowszymi i o mniejszej awaryjności.

Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako: "Minister", "organ"), decyzją z dnia (...) lipca 2018 r. działając na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm. - dalej jako: "p.r.d.") odmówił zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdów samochodowych marki D. (...), nr rej. (...), O. (...), nr rej. (...), R. (...), nr rej. (...), O. (...), nr rej. (...).

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że obecnie skarżąca posiada sześćdziesiąt pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym na mocy decyzji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Z siedmiu zgłoszonych we wniosku pojazdów tylko pojazdy marki R. (...) nr rej. (...), F. (...) nr rej. (...) oraz F.(...) nr rej. (...) jako ambulanse drogowe typu B wykonują zadania związane z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, dlatego tylko co do tych trzech pojazdów Minister zezwolił na uprzywilejowanie w ruchu drogowym.

Natomiast pojazdami marki O. (...), nr rej. (...) oraz R. (...), nr rej. (...) nie mogą być wykonywane transporty w stanie zagrożenia zdrowia i życia, transporty chorych wymagających monitorowania funkcji życiowych, bowiem podobnie jak pojazd marki O. (...) nr rej. (...) są ambulansami drogowymi typu A, które są skonstruowane i wyposażone do transportu pacjentów, co do których nie przewiduje się, że staną się pacjentami w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Z kolei pojazd marki D. (...) nr rej. (...) jest pojazdem osobowym i nie posiada wyposażenia ambulansu drogowego.

Organ podkreślił, że zezwolenie na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu wydawane jest pod warunkiem, że pojazd uprzywilejowany będzie używany w ruchu drogowym w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego i organ ma obowiązek ten warunek zweryfikować. Dodał, że nie każdy transport sanitarny, transport krwi związany jest z koniecznością korzystania z pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym, natomiast ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, że wszystkie pojazdy proponowane do uprzywilejowania w ruchu drogowym wykorzystywane są stale w akcjach związanych z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego.

Minister wyjaśnił, że obecnie po wydaniu zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym trzech pojazdów skarżąca posiadać będzie sześćdziesiąt trzy pojazdy uprzywilejowane w ruchu drogowym. Mając na uwadze zakres świadczonych przez wnioskodawcę usług transportu sanitarnego Minister uznał, że jest to liczba wystarczająca do realizacji transportów związanych z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Zaznaczył przy tym, że organ nie uzależnia wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdów od zapisów umów. Skarżąca świadczy usługi transportu sanitarnego na rzecz zakładów opieki zdrowotnej, zobowiązując się do podstawienia pojazdów. To zobowiązanie nie może mieć wpływu na stanowisko organu w przedmiocie wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym kolejnych pojazdów, albowiem organ bada, czy dany pojazd jest wykorzystywany w związku z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, a nie iloma pojazdami wnioskodawca zobowiązuje się wykonywać świadczenia transportu sanitarnego. Ponadto liczba wykonanych transportów krwi w trybie "na ratunek" w ramach realizacji wskazanych przez skarżącą umów zawartych z Samodzielnym Publicznym ZOZ w L., z Samodzielnym Publicznym ZOZ w P. oraz umowy z R. Szpitalem Specjalistycznym nie wskazuje na konieczność uprzywilejowania w ruchu drogowym kolejnych pojazdów (ambulansów drogowych typu A). Usługi transportu krwi "na ratunek", "cito" powinny być świadczone pojazdami uprzywilejowanymi w ruchu drogowym na mocy wcześniejszych decyzji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Minister podkreślił, że na rzecz ZOZ w Ł. skarżaca nie wykonała żadnego transportu krwi "na cito" lub "ratunek". Natomiast, na rzecz R. Szpitala Specjalistycznego oraz ZOZ w P. w marcu i kwietniu 2018 r. skarżąca zrealizowała pięć transportów krwi w trybie "na ratunek", "cito".

Powoływanie się przez skarżącą na fakt, że minister właściwy do spraw wewnętrznych stwierdził wygaśnięcie zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym dwóch pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym, będących w dyspozycji spółki nie stanowi argumentu przemawiającego za uprzywilejowaniem w ruchu kolejnych pojazdów. Tylko w 2018 r. skarżąca wystąpiła o uprzywilejowanie w ruchu drogowym czternasty pojazdów, w tym do chwili obecnej Minister udzielił zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym dziesięciu pojazdów. Natomiast w 2018 r. stwierdził wygaśnięcie tylko dwóch decyzji zezwalających na uprzywilejowanie w ruchu drogowym dwóch pojazdów, będących w dyspozycji skarżącej. W świetle powyższego, argument że skarżąca sukcesywnie wnosi o stwierdzenie wygaśnięcia zezwoleń na uprzywilejowanie w ruchu drogowym, tym samym zmniejszając liczbę pojazdów uprzywilejowanych Minister uznał za całkowicie pozbawiony podstaw.

Odnosząc się natomiast do argumentu, że posiadanie zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu jest warunkiem koniecznym w przetargach na świadczenie usług transportowych organ stwierdził, że nie jest związany zapisami warunków przetargów ogłaszanych przez podmioty na świadczenia usług transportowych, albowiem rola organu ograniczyłaby się do automatycznego rejestrowania zezwoleń dla podmiotów przystępujących do przetargu na usługi w zakresie transportu sanitarnego, transportu krwi itp. Udział w przetargach na usługi transportu sanitarnego, transportu krwi itp. nie może być podstawą do stwierdzenia, że pojazd proponowany do uprzywilejowania w ruchu drogowym, wykorzystywany jest w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Zadaniem organu wydającego zezwolenia w sprawach uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdów jest zweryfikowanie, czy przesłanka zawarta w art. 53 ust. 1 pkt 12 p.r.d. faktycznie występuje. Między innymi z tego powodu udział w przetargach na świadczenia usług transportowych nie może być podstawą do stwierdzenia, że pojazd proponowany do uprzywilejowania w ruchu drogowym wykorzystywany jest w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego.

Za okoliczność pozostającą bez znaczenia Minister uznał fakt, że skarżąca realizuje transporty w całej Polsce, a odległość gdzie stacjonują pojazdy skarżącej wynosi kilkanaście lub kilkaset kilometrów. Możliwość prawna uznania pojazdu za uprzywilejowany w ruchu drogowym istnieje tylko w sytuacji, gdy jest on używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Wskazał, że skarżąca zawierając umowy w zakresie świadczenia usług transportu sanitarnego powininna zobowiązać się do ich wykonania w takim zakresie, w jakim świadczenie to może wykonać w dniu zawarcia umowy. Natomiast pozostawanie pojazdu w gotowości na wypadek konieczności jego użycia, nie może być podstawą do uprzywilejowania pojazdu w ruchu drogowym. Jedyną przesłanką do uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdów jest ich rzeczywisty udział w akcjach związanych z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego.

Wnioskiem z dnia 26 lipca 2018 r. K. Sp. z o.o., zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia (...) lipca 2018 r. podnosząc zarzut naruszenia:

- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięcie przy rozstrzygnięciu istotnych faktów i dowodów, a mianowicie pominięcie składanych w toku postępowania wniosków z dnia 9 kwietnia 2018 r. oraz 10 kwietnia 2018 r., pisma z dnia 11 maja 2018 r. wraz z załącznikami oraz pisma Samodzielnego Publicznego ZOZ w P. z dnia 24 kwietnia 2018 r., pisma Samodzielnego Publicznego ZOZ w L. oraz pisma R. Szpitala Specjalistycznego im. (...) w R. z dnia 5 czerwca 2018 r., z których wynika, że zezwolenie na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdów samochodowych marki D. (...), nr rej. (...), O. (...), nr rej. (...), R. (...), nr rej. (...), O.(...), nr rej. (...) było zasadne, z uwagi na konieczność wykorzystywania wskazanych pojazdów w akcjach związanych bezpośrednio z ratowaniem zdrowia lub życia ludzkiego, a także z uwagi na szczególny charakter przewożonych przedmiotowymi pojazdami materiałów - krwi i jej składników - przy realizacji umów zawartych przez wnioskodawcę z wymienionymi podmiotami, R. Szpitalem Specjalistycznym im. (...) w R.,

- a ponadto poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia niekompletnego materiału dowodowego (rozstrzygnięcie w oparciu o niezupełny stan faktyczny), a mianowicie bezzasadne przyjęcie, że wystarczające do wydania decyzji odmownej w przedmiotowej sprawie będzie oparcie się na ilości zrealizowanych transportów osób w stanie zagrożenia życia oraz transportów krwi, jej produktów oraz preparatów i leków krwiopochodnych w trybie "cito" w okresie dwóch miesięcy (marzec i kwiecień 2018 r.) podczas gdy w istocie, nie stanowi to żadnej podstawy do stwierdzenia, że nie występuje rzeczywisty udział przedmiotowych pojazdów w akcjach związanych bezpośrednio z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego,

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 53 ust. 1 pkt 12 p.r.d., poprzez niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, pomimo że wszystkie objęte wnioskiem pojazdy są używane w związku z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego.

Po ponownej analizie materiału dowodowego Minister zaskarżoną decyzją z dnia (...) sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) lipca 2018 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zezwolenia na używanie pojazdów jako uprzywilejowanych w ruchu drogowym na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 p.r.d. wydawane są w ramach uznania administracyjnego. Zezwolenie może być udzielone jedynie jednostkom, których pojazdy używane są w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Zdaniem Ministra w przedstawionym przez skarżącą stanie faktycznym brak jest przesłanek do uprzywilejowania w ruchu drogowym kolejnych pojazdów.

Za błędny organ uznał zarzut niewzięcia pod uwagę całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśnił, że po analizie pism podmiotów leczniczych, na rzecz których skarżąca świadczy usługi transportu sanitarnego nie stwierdzono przesłanek do uprzywilejowania w ruchu drogowym kolejnych pojazdów wnioskodawcy (ambulansów drogowych typu A oraz pojazdu osobowego) przeznaczonych do realizacji umów zawartych przez skarżącą z tymi podmiotami.

Biorąc pod uwagę fakt, że zgromadzony materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie wskazywał, że skarżąca świadczy usługi transportów medycznych w stanie zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego Minister zezwolił na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdów samochodowych marki R. (...), nr rej. (...), F. (...), nr rej. (...) oraz F. (...), nr rej. (...) (ambulanse drogowe typu B).

Organ podtrzymał stanowisko, że transport krwi na "cito" może być wykonywany pojazdami, które korzystają ze statusu uprzywilejowanych w ruchu drogowym na mocy wcześniejszych decyzji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Zaznaczył przy tym, że nie neguje zasadności uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdów przeznaczonych do transportu krwi, jak błędnie wywodzi skarżąca. Zakres usług transportu sanitarnego wykonywanych na rzecz podmiotów leczniczych nie wskazuje na konieczność uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdów marki O. (...), nr rej. (...), R. (...), nr rej. (...), O. (...), nr rej. (...) (ambulansów drogowych typu A) oraz pojazdu osobowego marki D. (...), nr rej. (...), albowiem pojazdami tymi nie mogą być wykonywane transporty osób w stanie zagrożenia zdrowi i życia. Ambulanse drogowe typu A są skonstruowane i wyposażone do transportu pacjentów, co do których nie przewiduje się że staną się pacjentami w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.

Dalej Minister wyjaśnił, że decyzje uznaniowe z racji pozostawienia podmiotom je wydającym pewnej "swobody decyzyjnej" dają organom orzekającym możliwość kształtowania w dopuszczonym przez obowiązujące przepisy zakresie polityki administracyjnej w określonych dziedzinach spraw (np. uprzywilejowania pojazdów w ruchu drogowym). Skoro przepisy prawa pozwalają na ograniczenie liczby pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 p.d.r i ograniczenie to jest zgodne z podstawowymi zasadami określonymi w tym przepisie i orzecznictwem sądów administracyjnych to minister właściwy do spraw wewnętrznych może w drodze kolejnych decyzji realizować określoną politykę w tej dziedzinie spraw.

K. Sp. z o.o. dysponuje już pojazdami uprzywilejowanym w ruchu drogowym na mocy wcześniejszych decyzji Ministra. Minister podtrzymał stanowisko, że ilość zrealizowanych transportów krwi w trybie "cito" zrealizowanych w marcu i kwietniu 2018 r. (pięć transportów krwi zrealizowanych na rzecz R. Szpitala Specjalistycznego im. (...) w R. oraz na rzecz Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P., natomiast w ramach umowy zawartej z Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej w L. wnioskodawca w tym okresie nie wykonał żadnego transportu krwi) nie wskazuje na konieczność uprzywilejowania w ruchu drogowym kolejnych pojazdów przeznaczonych do realizacji cytowanych umów.

Skargę na powyższą decyzję Ministra wniosła K. Sp. z o.o. Domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją Ministra z dnia (...) lipca 2018 r. podniosła podobnie jak w odwołaniu zarzut naruszenia:

I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7. 77 § 1 oraz 80 k.p.a.:

- poprzez niewzięcie pod uwagę całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięcie przy rozstrzygnięciu istotnych faktów i dowodów, a mianowicie pominięcie przy rozstrzyganiu oświadczenia Dyrektora R. Szpitala Specjalistycznego im. (...) - M. P. z dnia 25 lipca 2018 r., potwierdzającego, że wykonywanie przez skarżącą, w ramach realizacji umowy z dnia (...) września 2017 r. na świadczenie usług transportu sanitarnego, transportów sanitarnych ratujących życie i zdrowie ludzkie (w tym także transportów krwi) - odbywa się z wykorzystaniem pojazdów używanych w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, w tym pojazdów objętych wnioskiem o uprzywilejowanie: R. (...), nr rej. (...) oraz O. (...), nr rej. (...); a także poprzez pominięcie składanych w toku postępowania pism skarżącej z dnia 9 i 10 kwietnia 2018 r. oraz 11 maja 2018 r. wraz z załącznikami oraz pisma SPZOZ P. z dnia 24 kwietnia 2018 r., pisma SPZOZ L. oraz pisma R. Szpitala Specjalistycznego im. (...) w R. (zwanego dalej RSS) z dnia (...) czerwca 2018 r., z których jasno wynika, że zezwolenie na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdów samochodowych marki:

1) D.(...), nr rej. (...),

2) O.(...), nr rej. (...),

3) R.(...), nr rej. (...),

4) O. (...), nr rej. (...), było jak najbardziej zasadne, z uwagi na konieczność wykorzystywania wskazanych pojazdów w akcjach związanych bezpośrednio z ratowaniem zdrowia lub życia ludzkiego, a także z uwagi na szczególny charakter przewożonych przedmiotowymi pojazdami materiałów - krwi i jej składników - przy realizacji umów zawartych przez skarżącą z SPZOZ P. i SPZOZ L. (pojazdy D. (...), nr rej. (...) i O. (...), nr rej. (...)) oraz zawartej przez Skarżącego umowy z RSS (pojazdy R. (...), nr rej. (...) i O. (...), nr rej. (...)),

- a ponadto poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia niekompletnego materiału dowodowego (rozstrzygnięcie w oparciu o niezupełny stan faktyczny), tj. bezzasadne przyjęcie, że wystarczające do wydania decyzji odmownej w sprawie niniejszej będzie oparcie się na ilości zrealizowanych transportów osób w stanie zagrożenia życia oraz transportów krwi, jej produktów oraz preparatów i leków krwiopochodnych w trybie "cito" w okresie dwóch miesięcy (marzec i kwiecień 2018 r.), podczas gdy w istocie, nie stanowi to żadnej podstawy do stwierdzenia, że nie występuje rzeczywisty udział przedmiotowych pojazdów w akcjach związanych bezpośrednio z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego - co w efekcie doprowadziło do wydania bezzasadnej decyzji o odmowie zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym ww. pojazdów samochodowych podczas gdy należyte przeprowadzenie postępowania dowodowego i ustalenie kompletnego stanu faktycznego oraz wzięcie pod uwagę całości zgromadzonego materiału dowodowego winno doprowadzić do wydania decyzji odmiennej - udzielającej zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym wskazanych pojazdów.

II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 53 ust. 1 pkt 12 p.r.d. poprzez niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, pomimo, że wszystkie pojazdy:

1) D. (...), nr rej. (...),

2) O.(...), nr rej. (...),

3) R. (...), nr rej. (...),

4) O. (...), nr rej. (...), są używane w związku z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego, a zatem Minister właściwy do spraw wewnętrznych winien wydać decyzję o udzieleniu zezwolenia na ich uprzywilejowanie w ruchu drogowym.

Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu - oświadczenia Dyrektora SPOZ w L. - lek. med. M. F. z dnia (...) lipca 2018 r. na okoliczność wykonywania przez skarżącą, w ramach realizacji umowy nr (...) na świadczenie usług transportu sanitarnego, transportów sanitarnych ratujących życie i zdrowie ludzkie (w tym także transportów krwi) - z wykorzystaniem pojazdów objętych wnioskiem o uprzywilejowanie w sprawie niniejszej, tj.: D. (...), nr rej. (...) oraz O. (...), nr rej. (...), a także na okoliczność faktu, że realizacja przedmiotowej umowy w zakresie świadczenia usług transportu sanitarnego ratujących życie i zdrowie ludzkie z wykorzystaniem jedynie pozostałych pojazdów przeznaczonych do realizacji umowy, posiadających już uprzywilejowanie w ruchu lądowym, nie daje zabezpieczenia należytego jej wykonania oraz zagraża zdrowiu i życiu ludzkiemu, bowiem wszystkie pojazdy (w tym również ww.) biorą rzeczywisty udział w akcjach związanych z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, i ich używanie w tych akcjach jest niezbędne.

W obszernym uzasadnieniu skargi wyjaśniono m.in., że nie można na podstawie dwóch miesięcy snuć wniosków w przedmiocie średniej liczby realizowanych transportów osób w stanie zagrożenia życia lub zdrowia oraz transportów krwi, w tym w trybie "cito", bo jest to zbyt krótki okres czasu. W rzeczywistości nie sposób przewidzieć, ile w danym miesiącu będzie realizowanych tego typu transportów, liczby te bowiem w różnych miesiącach mogą się znacznie od siebie różnić.

Skarżąca wskazała, że nie jest rolą organu ocenianie ile pojazdów uprzywilejowanych posiada, ani czy jest to ilość wystarczająca do świadczenia usług transportu ratującego zdrowie i życie w ramach wszystkich zawartych umów. Organ powinien ocenić jedynie czy pojazdy wskazane przez skarżącą są używane w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Wydając zaskarżoną decyzję organ nie uwzględnił aktualnej linii orzeczniczej sądów administracyjnych oraz stanowiska doktryny w zakresie transportu krwi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia (...) maja 2019 r. będącym repliką na odpowiedź organu na skargę skarżąca wyjaśniła, że jej wniosek zmierzał do usprawnienia realizacji transportów bezpośrednio związanych z ratowaniem zdrowia i życia oraz związanych z transportem krwi, szczególnie biorąc pod uwagę ilość realizowanych wyjazdów, a także do wyeliminowania problemów z czasem dojazdów do realizacji na "cito" lub "na ratunek". Wniosek miał więc służyć zwiększeniu skuteczności akcji ratowania życia i zdrowia pacjentów w stanie bezpośredniego zagrożenia życia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ prawidłowo odmówił zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdów wymienionych w decyzji z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...). Ponadto wbrew zarzutom skarżącej Minister podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszył prawa, a w szczególności art. 53 ust. 1 pkt 12 p.r.d.

Wyjaśnić należy, że art. 53 ust. 1 p.r.d. zawiera zamkniętą listę podmiotów, których pojazdy mogą być uznane za uprzywilejowane. Obejmuje to jednostki ochrony przeciwpożarowej, zespoły ratownictwa medycznego, Policji, a także inne służby oraz podmioty wykonujące funkcje publiczne (art. 53 ust. 1 pkt 1-11 p.r.d.). Oprócz powyższego, w przepisie tym zawarty jest punkt 12 przewidujący, że uprzywilejowanie w ruchu drogowym może dotyczyć również pojazdu samochodowego jednostki nie wymienionej w pkt 1-11, jeśli pojazd taki jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. W tym przypadku, wymagane jest zezwolenie ministra właściwego do spraw wewnętrznych, a więc indywidualna i konkretna w swej treści decyzja.

Wykładnia systemowa oraz funkcjonalna powyższych przepisów prowadzi zatem do kilku istotnych wniosków. Po pierwsze, art. 53 ust. 1 pkt 12 p.r.d. ma charakter przepis ścisłego (iuris stricti). Z jednej bowiem strony dopuszcza udzielenie statusu pojazdu uprzywilejowanego pojazdom należącym do jednostek nie wymienionych w punktach 1-11, przez co rozszerza zakres zastosowania art. 53 p.r.d. Z drugiej jednak strony, w takim przypadku wymagane jest indywidualne zezwolenie ministra. Jednocześnie, przedstawione uregulowanie przewiduje jasny warunek konieczny udzielenia przedmiotowej zgody przez organ administracji. Niezbędne jest wykazanie, że pojazd "jest używany w związku z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego". Z powyższego wynika, że w przypadku pojazdów służb medycznych lub sanitarnych uprzywilejowanie jest dopuszczalne niezależnie, a więc dodatkowo, pomocniczo w stosunku do jednostek ratownictwa medycznego, działającego na podstawie odrębnych przepisów. To dlatego właśnie zgoda na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym nie podlegającym przepisom o ratownictwie medycznym i nie podlegającym pozostałym przepisom art. 53 ust. 1 p.r.d., nie jest automatyczna, lecz zależy od decyzji ministra.

Treść art. 53 ust. 1 pkt 12 p.r.d. wskazuje, że zezwolenia są wydawane w ramach uznania administracyjnego przy spełnieniu przesłanek zawartych w tym przepisie, a więc jeżeli pojazd jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego.

Omawiany przepis uzasadnia wydanie zezwolenia na używanie pojazdów jako uprzywilejowanych w przypadkach bezpośrednich działań faktycznych związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Należy podkreślić, że z użyciem sformułowania ratowanie łączy się element nagłości, związany z wystąpieniem nieprzewidzianych zdarzeń zagrażających życiu lub zdrowiu, w sposób wymagający podjęcia natychmiastowego, niecierpiącego zwłoki działania. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro rozstrzygnięcie będące przedmiotem skargi zawiera elementy uznania administracyjnego, to kontrola sądu polega jedynie na tym, czy tego rodzaju decyzja nie posiada cech dowolności, a więc czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy obywateli - art. 7 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA 1081/98 z dnia 9 października 1998 r., LEX nr 41419).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ nie przekroczył granic swobodnego uznania, a decyzja odpowiada kryterium racjonalności w ramach swobody podjętej decyzji. Organ wnikliwie z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego opisanych w art. 7, 77, 107 k.p.a. przeprowadził postępowanie, wskazał przesłanki którymi kierował się wydając zaskarżoną decyzję i swoje stanowisko przekonywująco uzasadnił. Zebrał istotny materiał dowodowy, w oparciu o który dokonał prawidłowego rozpoznania wniosku z rozważeniem interesu skarżącej i interesu społecznego.

Błędny jest zatem zarzut skargi, że organ wydając decyzję oparł się na niekompletnym materiale dowodowym biorąc pod uwagę ilości zrealizowanych transportów krwi w trybie "cito" oraz transportów osób w stanie zagrożenia życia lub zdrowia jedynie w okresie dwóch miesięcy (kwiecień - maj 2018 r.). Sąd nie podziela oceny skarżącej, że taka informacja nie stanowi żadnej podstawy do oceny jaki jest rzeczywisty udział wskazanych przez skarżącą pojazdów w akcjach związanych bezpośrednio z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego.

Okoliczności istotne z punktu widzenia zastosowania przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym zostały ustalone na podstawie materiału dowodowego niezakwestionowanego skutecznie przez skarżącą spółkę. W świetle znowelizowanej dyspozycji art. 7 k.p.a. według której, z urzędu lub na wniosek stron organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie można całej inicjatywy dowodowej przerzucać na organ prowadzący postępowanie. W sytuacji, gdy wnioskodawca uważa określoną okoliczność za istotną, powinien współdziałać z organem w celu wyjaśnienia tej okoliczności. Jeśli zaś organ ustala daną okoliczność faktyczną istotną dla sprawy, na podstawie dowodu, na który się powołuje, podważenie tego ustalenia wymaga inicjatywy strony. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, by skarżąca spółka wykazała, że ilość transportów krwi w trybie "cito" oraz transportów osób w stanie zagrożenia życia lub zdrowia w innym okresie zdecydowanie odbiega od ustalonej przez organ. W aktach sprawy znajduje się pismo SPZOZ w P. z dnia 24 kwietnia 2018 r., z którego wynika, że w marcu i kwietniu 2018 r. wykonanych zostało dwadzieścia jeden transportów osób w stanie zagrożenia życia lub zdrowia oraz pięć transportów krwi w trybie "na ratunek". Z kolei SPZOZ w L. wskazał jedenaście pojazdów jakimi świadczona jest umowa zawarta ze skarżącą w zakresie usług transportu sanitarnego. Jednocześnie podano, że w ramach zawartej umowy wykonano jeden transport osoby w stanie bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia, natomiast nie były zlecane usługi transportu krwi i jej produktów na "cito" lub "na ratunek". Natomiast R. Szpital Specjalistyczny w piśmie z dnia 5 czerwca 2018 r. wyjaśnił, że w wymienionym okresie skarżąca zrealizowała pięć transportów krwi "na ratunek", "cito" oraz cztery transporty osób w stanie zagrożenia zdrowia lub życia.

Sąd podziela ocenę organu, że skarżąca nie wykazała, by objęte wnioskiem pojazdy, co do których organ nie udzielił zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym były stale i bezpośrednio wykorzystywane w akcjach związanych z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Nie noszą takich cech transporty pacjenta, transporty sanitarne wykonywane przez wnioskodawcę w ramach świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, ani nawet transport krwi. Nie jest bowiem działaniem w akcji przewożenie karetką krwi z punktu krwiodawstwa do banku krwiodawstwa, lecz może nim być, gdy na tę krew oczekuje pacjent na stole operacyjnym (w. Kotowski, Komentarz do art. 53 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, stan prawny na 11 maja 2011 r. System Informacji Prawnej LEX). Skarżąca nie zakwestionowała skutecznie także twierdzenia organu, że pojazdami marki O. (...), nr rej. (...) oraz R. (...), nr rej. (...) nie mogą być wykonywane transporty w stanie zagrożenia zdrowia i życia, transporty chorych wymagających monitorowania funkcji życiowych, bowiem podobnie jak pojazd marki O. (...) nr rej. (...) są ambulansami drogowymi typu A, które są skonstruowane i wyposażone do transportu pacjentów, co do których nie przewiduje się, że staną się pacjentami w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Z kolei pojazd marki D. (...) nr rej. (...) jest pojazdem osobowym i nie posiada wyposażenia ambulansu drogowego.

Niezależnie od powyższego podkreślić w tym miejscu należy, że skarżąca posiada aktualnie 63 pojazdy uprzywilejowane w ruchu drogowym. Trudno nie zgodzić się z organem, że mając na uwadze zakres świadczonych usług transportu sanitarnego jest to liczba wystarczająca do realizacji transportów sanitarnych związanych z bezpośrednim ratowaniem życia. Ponadto nie wszystkie transporty jakie wykonuje skarżąca powinny być wykonywane pojazdami uprzywilejowanymi w ruchu drogowym. Trudno bowiem uznać, aby transport pacjenta do domu wymagał uprzywilejowania w ruchu drogowym. Również transporty sanitarne wykonywane w ramach świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej nie wymagają uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdów. Istotą umowy o transport sanitarny w podstawowej opiece zdrowotnej jest sam przewóz pacjentów, którzy nie są w stanie bezpośredniego zagrożenia życia. Ponadto wskazać należy, że w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia pacjentów niezbędnym jest wzywanie jednostek funkcjonujących w systemie ratownictwa medycznego (zespołu ratownictwa medycznego podstawowego lub specjalistycznego - por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2672/12).

Powyższej oceny nie zmienia załączone do skargi oświadczenie Dyrektora ZOZ w L. z dnia 25 lipca 2018 r., z którego wynika, że pojazdy marki D. (...) nr rej. (...) i O. (...) nr rej. (...) muszą być używane w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, bowiem jak wskazano wcześniej na jedenaście pojazdów jakimi świadczona jest umowa zawarta przez skarżącą z tym podmiotem w przyjętym przez organ za miarodajny okresie marzec - kwiecień 2018 r. wykonano tylko jeden transport osoby w stanie bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia, natomiast nie były zlecane usługi transportu krwi i jej produktów na "cito" lub "na ratunek". Uzasadnione jest zatem twierdzenie organu, że nie występuje rzeczywisty udział tych pojazdów w akcjach związanych bezpośrednio z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego.

Sąd podziela także stanowisko organu, że nie jest on związany zapisami warunków przetargów ogłaszanych przez podmioty lecznicze na świadczenie usług transportowych, bowiem wówczas rola organu sprowadzałaby się do automatycznego rejestrowania zezwoleń dla przystępujących do przetargu. Poza tym zawierając umowy w zakresie świadczenia usług transportu sanitarnego podmiot realizujący taką usługę powinien zobowiązać się do wykonania w takim zakresie, w jakim świadczenie to może zrealizować w dniu zawarcia umowy.

Zdaniem Sądu organ odpowiednio wyważył interes skarżącej i interes społeczny polegający również na dążeniu do zapewnienia ochrony bezpieczeństwa w ruchu drogowym dla wszystkich uczestników ruchu. Należy zauważyć, że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie spraw rozpatrywanych na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 p.r.d. jest spójne i uznaje uzasadnioną odmowę uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdów za zgodną z prawem i intencją ustawodawcy zmierzającą do ścisłego zawężenia kategorii pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Sens uprzywilejowania w ruchu niektórych pojazdów polega na ułatwieniu możliwie szybkiego dotarcia do określonego miejsca pojazdom bezpośrednio biorącym udział w akcjach ratowniczych, z ratowaniem życia lub mienia albo w celu zmniejszenia skutków katastrofy. Skuteczność tego rozwiązania jest zachowana dopóty, dopóki liczba pojazdów uprzywilejowanych jest ograniczona do niezbędnego minimum. Im bowiem więcej jest takich pojazdów, tym mniejsze są faktyczne ułatwienia jazdy (por. Wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 sygn. akt I OSK 1814/12 - Lex nr 1449866). To dlatego właśnie zgoda na uprzywilejowanie pojazdów w ruchu drogowym nie podlegającym przepisom o ratownictwie medycznym i nie podlegającym pozostałym przepisom art. 53 ust. 1 p.r.d., nie jest automatyczna, lecz zależy od konkretnej, szczegółowo uzależnionej kontekstowo decyzji ministra - por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2896/17 - publ. Cbosa).

W świetle powyższej argumentacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.