VII SA/Wa 242/19 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2730600

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2019 r. VII SA/Wa 242/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska.

Sędziowie WSA: Jadwiga Smołucha, Tomasz Stawecki (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) listopada 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wydania zatrzymanego prawa jazdy kat C i C+E oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") decyzją z (...) listopada 2018 r., znak: (...), po rozpatrzeniu odwołania D. G. (dalej: "skarżący") utrzymało w mocy decyzję Starosty (...) z (...) września 2018 r., znak: (...), w przedmiocie odmowy wydania zatrzymanego prawa jazdy.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

2. Wyrokiem z (...) czerwca 2018 r. Sąd Rejonowy w (...) Wydział II Karny w sprawie o sygn. akt: II K (...) uznał skarżącego za winnego tego, że w dniu 2 grudnia 2017 r. w S. na ul. (...), znajdując się w stanie nietrzeźwości kierował w ruchu lądowym samochodem marki (...) o numerze rejestracyjnym (...). W związku z takim czynem Sąd wymierzył skarżącemu karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych. Dodatkowo, Sąd Rejonowy w (...) orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju, tj. kategorii B i B1 na okres 4 lat.

Starosta (...) decyzją z (...) sierpnia 2018 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B1 i B na okres przekraczający 1 rok, zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w (...) z (...) czerwca 2018 r.

Skarżący wnioskiem z 27 sierpnia 2018 r. wystąpił o wydanie mu prawa jazdy kategorii C oraz C+E.

3. Starosta (...) decyzją z (...) września 2018 r. odmówił wydania skarżącemu prawa jazdy kat. C i C+E. Organ pierwszej instancji wydał ww. decyzję na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.; dalej: "u.k.p.") oraz § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: "k.p.a.").

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że orzeczony wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B i B1 na okres 4 lat obejmuje również swoim zakresem uprawnienia w ramach prawa jazdy kat. C, C+E.

4. Pismem z 16 października 2018 r. skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uwzględnienie wniosku i wydanie zatrzymanego prawa jazdy kat. C i C+E, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji:

1) dokonanie błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.");

2) naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a tym samym dowolną ocenę okoliczności faktycznych sprawy;

3) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego decyzji w odniesieniu do zarzutu sformułowanego w punkcie 1) odwołania od decyzji.

5. Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z (...) listopada 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty (...) z (...) września 2018 r.

Organ odwoławczy wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (teksy jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 570).

W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że orzeczony przez sąd powszechny wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B i B1 na okres 4 lat, skutkuje koniecznością zastosowania wobec niego przepisu art. 12 u.k.p., czyli niemożnością pozytywnego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wniosku o wydanie prawa jazdy kat. C i C+E. Zarzut skarżącego naruszenia przez organ administracji art. 11 p.p.s.a. jest nieuprawniony, ponieważ organy administracji działając na podstawie i w granicach prawa nie stosują przepisów ww. ustawy.

SKO nie podzieliło również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Organ pierwszej instancji nie mógł odnieść się w uzasadnieniu wydanej decyzji do zarzutu skarżącego sformułowanego w odwołaniu, a więc już po wydaniu przez Starostę kwestionowanej decyzji administracyjnej.

Organ odwoławczy nie zgodził się również z twierdzeniem skarżącego, że uzasadnienie wydanej decyzji nie spełniało wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 k.p.a. i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący i przejrzysty wskazał, a następnie wyjaśnił powody odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego. Starosta przytoczył również przepisy prawa, jakie znalazły zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz poglądy orzecznictwa w zakresie tematyki sprawy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. SKO stwierdziło, że nie dopatrzyło się naruszenia w procedowaniu organu tego rodzaju naruszeń. Starosta w sposób prawidłowy i pełny zebrał materiał dowodowy sprawy oraz poddał go wyczerpującej analizie, co znalazło wyraz w wydanej w sprawie decyzji.

6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący pismem z 3 stycznia 2019 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty (...) z (...) września 2018 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Dodatkowo, skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.k.p., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszenie art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji RP.

7. Odpowiadając w dniu 17 października 2019 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane w jej uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżących pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

8. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma dokonać kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że niewątpliwie doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu.

Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

9. Kierując się wskazanymi zasadami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja organu drugiej instancji, jak i decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem, a więc nie są obarczone żadną wadą, która uzasadniałaby uchylenie którejkolwiek z tych decyzji. Sąd doszedł do wskazanego wniosku zarówno po szczegółowej analizie przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, jak i wszelkich okoliczności faktycznych, które znajdowały odzwierciedlenie w dokumentach składających się na materiał dowodowy w sprawie. Sąd oczywiście rozpatrzył wszystkie okoliczności wskazane przez skarżącego, co nie oznacza, że podzielił stanowisko skarżącego co do sposobu prawidłowej wykładni przepisów prawa oraz właściwego ich zastosowania.

Wnioski Sądu wynikają przede wszystkim z analizy przepisów prawa, przywołanych zresztą szczegółowo przez organy administracji obu instancji.

Sąd stwierdza, że art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. stanowi, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z tych też powodów w związku z orzeczeniem przez Sąd Rejonowy w (...) zakazu prowadzenia pojazdu, dla którego wymagane jest posiadanie uprawnień kategorii B i B1, prawo jazdy musi być skarżącemu zatrzymane we wskazanym zakresie. W tej części skarżący nie kwestionuje oczywiście decyzji Starosty (...) z (...) sierpnia 2018 r. ani decyzji z (...) września 2018 r. Skarżący uważa wszakże za niezgodną z prawem odmowę wydania mu prawa jazdy w zakresie kategorii C i C+E. Skarżący uważa, że wyrok Sądu nie odnosi się do wskazanych kategorii C i C+E, a zatem powinno się mu przywrócić uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Skarżący nie bierze wszakże pod uwagę faktu, że art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. rozszerza konsekwencje skazującego wyroku sądu karnego, jaki został wydany w stosunku do skarżącego. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę okoliczność, że art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. przewiduje, że zakaz wskazany w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. i przedstawiony wyżej musi być stosowany także wobec osób ubiegających się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie - jak w przypadku skarżącego - uprawnienia w zakresie innych kategorii prawa jazdy. Powołany art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. stanowi bowiem, że w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B nie może być również wydane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D. Innymi słowy, zasada jaka została przyjęta w przepisach ustawy o kierujących pojazdami jest następująca: jeśli kierowca stracił prawo jazdy kategorii B, a więc w zakresie podstawowym - prowadzenia pojazdów osobowych do 3,5 tony, to nie pozwala się mu również w okresie, w którym taki zakaz obowiązuje, prowadzić innych pojazdów mechanicznych, czyli takich, dla których wymagane są inne kategorie prawa jazdy, w tym C i C1.

Przyjęta zasada mogłaby się wydawać zbyt rygorystyczna. Przecież sąd karny orzekł wyłącznie o zakazie kierowania pojazdami kategorii B1 i B oraz nie wspomina nic w wyroku o innych kategoriach prawa jazdy. Rozwiązanie przyjęte w ustawie o kierujących pojazdami nie jest jednak ani błędne ani nieuzasadnione. Sąd karny rozstrzyga wyłącznie o tej kategorii prawa jazdy, z której kierowca korzystał w momencie popełnienia zabronionego czynu, będącego podstawą wyroku skazującego. Sąd karny nie może bowiem rozciągać odpowiedzialności o charakterze represyjnym na inne uprawnienia obywatela niż te, które bezpośrednio wiążą się z czynem zabronionym. Natomiast regulacja administracyjnoprawno ma już inny charakter. Nie jest ona bezpośrednio karą za niezgodne z prawem prowadzenie pojazdu mechanicznego (w tym zakresie orzekał już sąd), natomiast odnosi się do właściwego korzystania przez kierowców z upoważnienia administracyjnego - wydanego prawa jazdy - do prowadzenia pojazdów w ruchu drogowym. Dlatego też wskazany art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. przewiduje, że (mówiąc w uproszczeniu) "Jeśli utraciłeś uprawnienia do prowadzenia jednego rodzaju pojazdów, to nie powinieneś prowadzić również pojazdów innego typu, zarówno mniejszych, do których zastosowanie mają kategorie AM, A1, A2 i A, jak i pojazdów większych, czyli takich, dla których wymagane są prawa jazdy kategorii C1, C, D1 lub D".

Przedstawione rozwiązanie ma też uzasadnienie, które można nazwać zdroworozsądkowym. Mianowicie, jeśli kierowca poważnie naruszył przepisy prawa, co zostało potwierdzone wyrokiem skazującym sądu karnego, to nie ma żadnej gwarancji, że będzie w pełni respektował przepisy prawa kierując pojazdem, dla którego wymagana jest inna kategoria prawa jazdy.

Przedstawione rozumowania uzasadniają przyczyny, dla których Starosta nie mógł wydać skarżącemu prawa jazdy kategorii C, mimo że wyrok sądu powszechnego odnosił się wyłącznie do prawa jazdy kategorii B.

Należy też podkreślić, że w postępowaniach prowadzonych przez organy administracji na podstawie wskazanych przepisów ustawy o kierujących pojazdami właściwy organ ma obowiązek wydać decyzję ściśle zgodną z przepisami ustawy. Rozstrzyganie o zwrocie lub wydaniu prawa jazdy nie jest objęte upoważnieniem (kompetencją fakultatywną), w przypadku którego organ mógłby, ale nie musiałby podjąć decyzji określonej treści. Wskazane przepisy mówią stanowczo: "prawo jazdy nie może być wydane osobie..." oraz "przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii...". Brzmienie powołanych przepisów jednoznacznie przesądza, że organ nie może arbitralnie rozstrzygać, czy wyda prawo jazdy, czy też nie. Nie jest to zatem sfera tzw. swobodnego uznania organu administracji. Organ administracji - powtórzmy - ma obowiązek podjąć taką decyzję, jaka wprost wynika z przytoczonych przepisów ustawy o kierujących pojazdami.

Dla porządku należy jeszcze dodać, że art. 12 ust. 2 pkt 3 u.k.p. przewiduje również, że w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D stosuje się zakaz wydania prawa jazdy kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E.

Przedstawione powyżej zasady zostały w pełni prawidłowo zastosowane w rozpatrywanej sprawie. Organy administracji, tj. Starosta (...) jako organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...), jako organ drugiej instancji (organ odwoławczy) ukształtowały obie decyzje wydane w sprawie na podstawie i zgodnie z przepisami ustawy. Można byłoby co prawda podnosić, że w stosunku do kategorii prawa jazdy C+E organ pierwszej instancji nie powołał w treści decyzji art. 12 ust. 2 pkt 3 u.k.p. Taka wada nie ma jednak istotnego znaczenia dla treści decyzji. Nie może zatem być podstawą uchylenia decyzji. Przyjmuje się bowiem, że organ drugiej instancji powinien uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji ze względu na naruszenie przepisów postępowania, jednak tylko wówczas, gdy naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji. Inaczej mówiąc, naruszenie przepisów postępowania jest istotne, jeśli decyzja miałaby inne brzmienie, gdyby nie doszło do wskazanego naruszenia przepisów procesowych. Nie można zatem z nieistotnej niezgodności aktu administracji z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego wywodzić żądania uchylenia takiego aktu.

10. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga niezasadna.

Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.