Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2596482

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 5 grudnia 2017 r.
VII SA/Wa 2193/17

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2017 r. po rozpoznaniu wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. R. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia (...) lipca 2017 r., znak: (...) w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne postanawia: odmówić M. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 18 października 2017 r. do Sądu wpłynął wniosek M. R. o przyznanie prawa pomocy w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.

Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwójką dzieci. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3164,15 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez małżonka w wysokości 1916 złotych miesięcznie, zasiłek rodzinny w wysokości 248,00 złotych, świadczenie wychowawcze na dwoje dzieci w wysokości 1000 złotych. Wnioskodawczyni z mężem posiada mieszkanie o pow. 61, 2 m2 oraz samochód Audi A6 Kombi 2,0 z 2010 r.

Do ponoszonych miesięcznie wydatków zaliczyła: czynsz za mieszkanie w wysokości 525,22 złotych, opłatę za gaz, prąd w wysokości 100,00 złotych, media 100,00 złotych, telefon 50,00 złotych, koszty dojazdy męża do pracy 400,00 złotych.

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, że małżonek jest jedynym żywicielem rodziny. Zaznaczyła, że wspólnie utrzymują się z dochodów jakie uzyskuje z tytułu wynagrodzenia za pracę i zasiłku wychowawczego 500 plus i rodzinnego w wysokościach wskazanych wyżej.

Do wniosku wnioskodawczyni załączyła m.in. zaświadczenie o dochodach małżonka z trzech ostatnich miesięcy, kopię zeznania podatkowego PIT -37 za 2016 r., wyciąg z konta bankowego za okres od 1 lipca 2017 r. do 12 października 2017 r., kserokopię decyzji Burmistrza (...) o przyznaniu dodatku mieszkaniowego z dnia (...) września 2017 r.

Pismem z dnia 16 listopada 2017 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:

- czy jest osobą bezrobotną, jeśli tak czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości,

- czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (np. rentę, zasiłek itp.) jeśli tak należało podać w jakiej wysokości,

- czy podejmuje prace dorywcze, umowy zlecenia, jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody,

- orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie z rodziną na codzienne utrzymanie (żywność, odzież itp.) oraz na utrzymanie samochodu (paliwo, ubezpieczenie, naprawy),

- czy posiada wierzytelności, jeśli tak należało wskazać rodzaj, wartość w złotych polskich lub innej walucie,

- czy posiada z małżonkiem oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość, (wskazano, iż z nadesłanego wyciągu bankowego wynika, że małżonek na ich wspólne konto dokonał przelewu środków finansowych z rachunku oszczędnościowego, należało zatem wyjaśnić powyższe), oraz do nadesłania:

- wyciągów wnioskodawczyni i małżonka ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, oszczędnościowych z trzech ostatnich miesięcy.

Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.

W dniu 28 listopada 2017 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawczyni na powyższe. Wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnego źródła dochodu, nie podejmuje żadnych prac dorywczych. Pozostaje na utrzymaniu męża. Oświadczyła, że nie posiada żadnych wierzytelności, kredytów, pożyczek rat. Posiada z małżonkiem na dzień składania pisma oszczędności w wysokości 750,00 złotych. Wnioskodawczyni podkreśliła, że konto oszczędnościowe założone zostało na potrzeby rodziny. Podała, że na konto to odkładane są po części pieniądze z programu 500 plus oraz zasiłku rodzinnego. Zaznaczyła, że starają się z małżonkiem odkładać pieniądze niezbędne do edukacji dzieci. Ponadto z pieniędzy tych starają się również dokończyć niezbędny remont na potrzeby dzieci (odświeżenie powłok malarskich, wymiana podłóg). Wnioskodawczyni podniosła, że nie stać rodzinę na zaciąganie pożyczek i kredytów z banków. Jedyną możliwością poprawienia jakości życia rodziny jest sukcesywne odkładanie. Wnioskodawczyni zaznaczyła fakt, iż otrzymują świadczenie 500 plus na dwójkę dzieci i świadczenia rodzinne potwierdza ich sytuację rodzinną.

Do ponoszonych miesięczne wydatków na utrzymanie rodziny zaliczyła: zakup żywności 500 złotych, odzież 200 złotych, paliwo 400 złotych, środki czystości 100 złotych, czynsz, woda, prąd 400 złotych. Po podsumowaniu ww. wydatków wynoszą ok. 1600 złotych miesięcznie.

Uzasadnienie prawne

W tym stanie faktycznym zważono, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.)

Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadkach osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną np. osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe.

Biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawczyni stwierdzić należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo-administracyjnego.

Wnioskodawczyni wprawdzie podała, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, pozostającą na utrzymaniu męża. Zaznaczyła również, iż fakt otrzymywania zasiłków wychowawczych 500 plus na dwójkę dzieci potwierdza sytuację finansową rodziny. Powyższe informacje nie przesądzają jednak automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. Wyjaśnienia wymaga, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawczyni o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli strona wykaże, że zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Analizując wniosek wnioskodawczyni w oparciu o przedstawione dane zarówno we wniosku jak i piśmie z dnia 27 listopada 2017 r. wskazać należy, wnioskodawczyni jest wprawdzie osobą bezrobotną, jednakże pozostaje na utrzymaniu męża, posiadającego stałe zatrudnienie, za które pobiera wynagrodzenie w wysokości 1916,14 złotych netto miesięcznie. Zwrócić należy również uwagę na to, że wnioskodawczyni z mężem dysponują mieszkaniem własnościowym. Nie są obciążeni kredytem hipotecznym, a taki ciężar spoczywa na barkach wielu rodzin. Wnioskodawczyni z mężem posiada samochód wyższej klasy Audi A6 kombi 2,0 z 2010 r. i ponoszą koszty jego utrzymania. Ponadto otrzymuje świadczenie wychowawcze na dwoje dzieci w wysokości 1000 złotych oraz zasiłek rodzinny w wysokości 248,00 złotych miesięcznie. Podkreślić również należy, że pomimo wskazywanych trudności finansowych wnioskodawczyni z mężem odkładają środki finansowe z zasiłków wychowawczych i rodzinnego na konto oszczędnościowe na potrzeby dzieci oraz dokończenie remontu. Wnioskodawczyni oświadczyła, że na dzień składania pisma na koncie oszczędnościowym posiadają kwotę 750 złotych.

Okoliczności te świadczą o tym, iż wnioskodawczyni nie pozostaje w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Dodatkowo wskazać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała również by jakiekolwiek obiektywne przeszkody uniemożliwiały jej podjęcie pracy celem poprawy sytuacji finansowej rodziny.

Reasumując stwierdzić należy, że przeprowadzona analiza sytuacji majątkowej wnioskodawczyni i jej małżonka dowodzi, że nie znajduje się w stanie ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Co więcej fakt zgromadzenia oszczędności wskazuje, iż sytuacja finansowa wnioskodawczyni pozwala na poniesienie kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z wniesieniem skargi do Sądu.

Zauważyć również trzeba, że wysokość wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie wynosi jedynie 100 zł. Wysokość innych kosztów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się na dalszym etapie postępowania również wynosiłaby 100 zł, a ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie.

Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.