Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1614716

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 21 października 2014 r.
VII SA/Wa 1505/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Miron.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2014 r. nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

B. S. na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do uiszczenia wpisu od skargi wniósł na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi z synem i córką. Wskazał, że utrzymuje się ze środków uzyskanych z własnej działalności w wysokości 3 000 zł brutto. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzonych jest przeciwko niemu szereg egzekucji, co spowodowało, że nie posiada obecnie środków finansowych. Dodał, że jest w trakcie rozwodu, którego koszty są ogromne. Wskazał, że posiada we współwłasności dom przy ul. (...), posiada samochód w leasingu oraz kredyt w banku w wysokości 200 000 zł.

Referendarz sądowy z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 22 sierpnia 2014 r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a. wezwał wnioskodawcę do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:

- podania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i dzieci (żywność, leki, odzież, wydatki szkolne itp.) oraz domu i lokalu (opłaty stałe media, telewizja, telefon itp.),

- wskazania jakiej wielkości jest dom przy ul. (...) w W.,

- wskazania jaki rodzaj działalności zarobkowej prowadzi,

- wskazania czy prowadzi Kancelarię Prawną i Podatkową Konsultant (...) mieszczącą się przy ul. (...) w W.,

- wskazania czy lokal przy ul. (...) w W. jest własnością wnioskodawcy, a jeżeli nie to na podstawie jakiego tytułu prawnego z niego korzysta,

- udokumentowania wysokości kredytu ze wskazaniem kwoty pozostałej do spłaty oraz miesięcznej raty,

- podania czy otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należy wskazać na czym ona polega,

- podania czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak należy nadesłać kopię ostatnich decyzji przyznających pomoc,

- nadesłania wyciągu z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie sześć miesięcy,

- nadesłania kopii dokumentu PIT za 2013 r. zawierający rozliczenie dochodów uzyskanych w zeszłym roku,

- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące.

Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.

Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia.

Postanowieniem z dnia 25 września referendarz sądowy odmówił B. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Skarżący w dniu 9 października 2014 r. wniósł sprzeciw od postanowienia wydanego w dniu 25 września 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuję:

Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowym. Wniosku, który skarżący wniósł, referendarz sądowy nie uwzględnił. Skarżący od postanowienia referendarza sądowego wniósł sprzeciw zachowując przepisany termin (art. 259 § 1 p.p.s.a.) wskutek czego przedmiotowe postanowienie utraciło moc na podstawie art. 260 p.p.s.a.

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).

Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.

Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie.

Jeżeli oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, sąd (referendarz sądowy) na podstawie art. 255 p.p.s.a. może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 101/09, LEX nr 550317 zwrócił uwagę, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (np. postanowienia NSA: z dnia 9 września 2004 r., FZ 360/04, CBOSA, oraz z dnia 7 marca 2006 r., II OZ 211/06, CBOSA). Także brak danych dotyczących bieżących wydatków uniemożliwia ustalenie, czy poniesienie przez stronę kosztów postępowania uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy, nawet jeśli znany jest poziom osiąganych przez stronę dochodów (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 4 października 2006 r., III SA/Wa 604/06, niepubl.). Podobnie sąd oceniał sytuację, gdy skarżący nie przedstawił dokumentów, na podstawie których można by ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się koszty jego utrzymania, stwierdzając, że w takim przypadku niemożliwe jest ustalenie, czy poniesienie przez niego kosztów sądowych mogłoby się wiązać z uszczerbkiem utrzymania uzasadniającym przyznanie prawa pomocy (np. postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, LEX nr 564253). W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., koniecznych do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (np. postanowienia NSA: z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 91/09, LEX nr 550327, z dnia 4 października 2012 r., II FZ 700/12, LEX nr 1219910, oraz z dnia 28 marca 2012 r., I OZ 179/12, LEX nr 1136765). Do oceny sądu (referendarza sądowego) należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki.

Skarżący nie uczynił zadość zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 22 sierpnia 2014 r., a w uzasadnieniu sprzeciwu od postanowienia z dnia 25 września 2014 r. podniósł, że informację zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy są wystarczające. W ocenie Sądu, brak współpracy ze strony skarżącego, a tym samym nie wykazanie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., koniecznych do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie skutkuje nieuwzględnieniem wniosku.

W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.