VII SA/Wa 1378/19, Złagodzenie rygoryzmu prawnego wynikającego z art. 48 ust. 1 p.b. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3072634

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2019 r. VII SA/Wa 1378/19 Złagodzenie rygoryzmu prawnego wynikającego z art. 48 ust. 1 p.b.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Kowalska.

Sędziowie WSA: Monika Kramek, Krystyna Tomaszewska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2019 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją Nr (...) z dnia (...).04.2019 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Lecha Luszawskiego od decyzji PINB w (...) Nr (...) z dnia (...).03.2019 r. nakazującej (...) rozbiórkę budynku letniskowego, o wymiarach około 9,90 x 11,00 m, zlokalizowanego na terenie działki nr (...) w miejscowości (...) gm. (...) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, iż zawiadomieniem z dnia 7 listopada 2014 r. PINB w (...) poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności zabudowy działki nr ewid. (...) położonej w miejscowości (...), gmina (...). Następnie w dniu 9 grudnia 2014 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne w trakcie których stwierdzono, że na ww. nieruchomości znajduje się budynek drewniany letniskowy z poddaszem użytkowym. Podczas kontroli stwierdzono, że budynek jest w trakcie realizacji; trwają roboty wykończeniowe. Instalacje w budynku: elektryczna, wodociągowa, kanalizacyjna. Pokrycie dachu z blachodachówki, dach dwuspadowy. Budynek o wymiarach ok. 9.90 x 11.00 m. Teren działki zgodnie z mapą do celów projektowych oznaczony jako RVI. Działka porośnięta lasem kilkudziesięcioletnim. (...) - Inwestor posiada zgłoszenie do Starostwa Powiatowego w (...) z dnia (...).05.2009 r. znak: (...), dotyczące budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2.

W wyniku analizy zebranego materiału dowodowego organ powiatowy ustalił, że przedmiotowy budynek jest realizowany w warunkach samowoli budowlanej, gdyż przedłożone przez inwestora zgłoszenie znak: (...) złożone do Starostwa Powiatowego w (...) w dniu (...).05.2009 r. dotyczyło innego obiektu, o innej funkcji i innych wymiarach.

Następnie PINB w (...) postanowieniem Nr (...) z dnia (...).12.2015 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku letniskowego na działce nr ewid. (...) położonej w miejscowości (...). gmina (...) oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 maja 2016 r. dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Następnie w związku z kolejnymi wnioskami (...) PINB w (...) przedłużał termin wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem Nr (...) z dnia (...).12.2015 r. W związku z kolejnym wnioskiem skarżącego z dnia 20 grudnia 2018 r. PINB w (...) postanowieniem Nr (...) z dnia (...).01.2019 r. odmówił ponownego przedłużenia terminu na wykonanie obowiązku nałożonego postanowieniem Nr (...).

W związku z powyższym PINB w (...) decyzją Nr (...) z dnia (...).03.2019 r. nakazał (...) rozbiórkę budynku letniskowego, o wymiarach około 9,90 x 11,00 m, zlokalizowanego na terenie działki nr (...) w miejscowości (...) gm. (...).

Odwołanie od powyższej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu wniósł (...).

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, zaś argumenty podnoszone w7 odwołaniu nie mają wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.

W realiach omawianej sprawy inwestor zrealizował budynek letniskowy o wymiarach około 9,9 x 11 m bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie kopia zgłoszenia zamiaru wykonania budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2 jednakże w ocenie organu fakt ten nie ma wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Stwierdzić bowiem należy, że zgłoszenie to dotyczyło budynku o wymiarach 5 x 5 m2, posadowionego na bloczkach betonowych pokrytego papą przeznaczonego na składowanie sprzętu ogrodniczego. Tymczasem z załączonej do odwołania kopii mapy zasadniczej przedstawiającej zabudowę działki nr ewid. (...) wykonanej przez geodetę (...) (nr upr. (...)) wynika, że na działce tej wykonany został budynek o charakterze mieszkalnym, o innych niż wskazane w zgłoszeniu wymiarach. Ponadto do budynku tego doprowadzono instalację elektryczną, kanalizacyjną i wodociągową. W świetle wyjaśnień skarżącego z których wynika, iż rozbudowa budynku wraz ze zmianą sposobu użytkowania nastąpiła w 2014 r. oraz faktu, że ww. mapa do celów projektowych została wykonana w dniu 25 października 2013 r. nie można uznać, iż wykonano obiekt gospodarczy zgodny ze zgłoszeniem. Tak więc stwierdzić należy, że organ powiatowy w sposób prawidłowy objął swoim rozstrzygnięciem istniejący budynek w całości, bowiem został on wykonany w warunkach samowoli budowlanej.

Aby można było mówić, że zgłoszenie było skuteczne, musi ono dotyczyć robót budowlanych, których wykonanie wymaga tylko zgłoszenia, a nie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym wypadku takie zgłoszenie może być traktowane jako próba obejścia prawa. Zgłoszenie będące czynnością faktyczno-prawną dokonane w: sytuacji nieprzewidzianej w przepisach prawa jest jedynie czynnością faktyczną, a nie prawną i nie wywołuje oczekiwanych skutków prawnych, a może jedynie narazić zgłaszającego na dodatkowe konsekwencje prawne.

Wobec powyższego zasadnie PINB w (...) postanowieniem Nr (...) z dnia (...).12.2015 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku letniskowego na działce nr ewid. (...) położonej w miejscowości (...), gmina (...) oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 maja 2016 r. dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Z materiału dowodowego wynika, że inwestor nie dopełnił powyższego obowiązku pomimo, iż organ powiatowy przedłużał termin na wykonanie nałożonych obowiązków Ponieważ inwestor nie przedłożył dokumentów umożliwiających zalegalizowanie wybudowanego obiektu więc wypełniona została dyspozycja art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego zobowiązująca organ do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Odnosząc się do treści złożonego odwołania (...) WINB stwierdził, iż nie ma ono wpływu na kształt niniejszego rozstrzygnięcia. Załączona do odwołania mapa zasadnicza potwierdza, iż inwestor zrealizował obiekt nieodpowiadający zgłoszeniu z dnia 7 maja 2009 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł (...) domagając się uchylenia obu zaskarżonych decyzji i zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego w przedmiotowym postępowaniu, a także wydania bezpodstawnego nakazu rozbiórki całości budynku.

Skarżący podniósł, iż przedmiotowy budynek letniskowy został pierwotnie wykonany na podstawie zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w (...) z dnia (...).05.2009 r. jako budynek gospodarczy. Budynek został wykonany w 2009 r. zgodnie ze wskazanym zgłoszeniem o zupełnie innych wymiarach niż obecnie istniejący, co jest widoczne na mapie do celów projektowych z 25 października 2013 r. Rozbudowa budynku ze zmianą sposobu użytkowania została wykonana (zakończona) w 2014 r. poprzez dobudowanie części na wskazanym powyżej utwardzeniu od strony południowej i zachodniej, natomiast od strony północnej został wykonany zadaszony taras, zostało wykonane ponadto poddasze użytkowe i jednolity dach dwuspadowy na całości budynku. Na dowód powyższej rozbudowy budynku skarżący dołączył zdjęcia pokazujące przebudowę dachu oraz mapę do celów projektowych z dnia 21 listopada 2014 r. na której widoczny jest już budynek o zupełnie innych wymiarach. Fakt, że na mapie do celów projektowych widnieje budynek jako mieszkalny było spowodowane tym, że po wybudowaniu budynku gospodarczego w 2009 r. życie osobiste skarżącego potoczyło się w ten sposób, że nie miał gdzie zamieszkać i był zmuszony do zamieszkania w budynku gospodarczym, który następnie adoptował do celów mieszkalnych doprowadzając instalację elektryczną, kanalizacyjną i wodociągową.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż decyzja prawa nie narusza.

W ocenie sądu organ nadzoru budowlanego trafnie przyjął, iż inwestor w warunkach samowoli budowlanej w 2009 r. wybudował przedmiotowy obiekt letniskowy.

W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 9 grudnia 2014 r. ustalono bowiem, że na działce leśnej nr (...) znajdującej się na obszarze chronionego krajobrazu został zrealizowany budynek drewniany letniskowy o charakterze mieszkalnym z poddaszem użytkowym o wymiarach ok. 9,90 m x 11,00 m pokryty dachem dwuspadowym z blachodachówki. Inwestor nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu.

Podczas kontroli stwierdzono też, że budynek posiada Instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną oraz trwają roboty wykończeniowe.

W opisanym stanie faktycznym prawidłowo przyjęto, że inwestor wykonał inny obiekt niż objęty zgłoszeniem do Starostwa Powiatowego w (...) w dniu (...).05.2009 r.

Zgłoszenie dotyczyło bowiem zamiaru wykonania budynku gospodarczego o wymiarach 5 m x 5 m, posadowionego na bloczkach betonowych pokrytego papą, przeznaczonego na składowanie sprzętu ogrodniczego.

Z uwagi na datę budowy organy prawidłowo uznały konieczność zastosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Wskazać należy, że przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi złagodzenie rygoryzmu prawnego wynikającego z ust. 1 art. 48, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego umożliwia bowiem przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego.

Zgodnie z tym przepisem, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, lecz zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i bez naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonania określonych obowiązków umożliwiających zalegalizowanie inwestycji.

Procedura, o której stanowi art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi zatem co do zasady regułę w przypadku wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami.

W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego wszczął procedurę legalizacyjną. Mianowicie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) postanowieniem Nr (...) z dnia (...).12.2015 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku letniskowego oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Do obowiązków tych należało między innymi przedstawienie zaświadczenia Wójta Gminy (...) o zgodności budowy z ustaleniami aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Następnie w związku z wnioskiem inwestora dotyczącym przedłużenia terminu wykonania nakazanych czynności organ I instancji zmieniał kilkakrotnie swoje wcześniejsze postanowienie w części dotyczącej terminu, określając nowy termin.

Pomimo upływu zakreślonego terminu inwestor nie przedłożył żądanych dokumentów, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego.

Decyzja o nakazie rozbiórki wydana w trybie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane ma charakter decyzji związanej. Przepis ten posługuje się bowiem określeniem "organ nakazuje".

Oznacza to, że w razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę, a inwestor nie wywiązał się z obowiązków przedłożenia żądanych dokumentów ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując do orzeczenia nakazu rozbiórki.

Podnoszona przez skarżącego kwestia rozbudowy obiektu, która to rozbudowa wymagała również pozwolenia na budowę nie ma żadnego znaczenia przy badaniu prawidłowości działania organów nadzoru budowlanego, podobnie jak okoliczności, które spowodowały dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mają znaczenia dla podjęcia decyzji o rozbiórce.

W tym stanie rzeczy skoro wydane orzeczenie prawa nie narusza, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.