Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1242386

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 25 października 2012 r.
VII SA/Wa 1360/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kamiński.

Sędziowie WSA: Renata Nawrot, Krystyna Tomaszewska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2012 r. nr (...) w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zamiaru przystąpienia do użytkowania

I.

uchyla zaskarżoną decyzję,

II.

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,

III.

zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. S. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) stycznia 2012 r., nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...), działając na podstawie art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), po rozpatrzeniu wniosku M. S. wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wybudowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym (...), położonej w miejscowości (...), gmina (...).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że inwestor prowadził roboty budowlane na podstawie decyzji Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa działającego z upoważnienia Starosty (...) z dnia (...) października 2006 r., nr (...), która zatwierdzała projekt budowlany i udzielała pozwolenia na budowę m. in. jednorodzinnego budynku mieszkalnego parterowego z garażem, poddaszem użytkowym-mieszkalnym i dachem wielospadowym oraz zbiornika bezodpływowego na nieczystości płynne. Powyższa decyzja uprawniała inwestora do budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, parterowego, niepodpiwniczonego z poddaszem użytkowym i garażem w bryle budynku, o nieregularnym kształcie dającym się wpisać w prostokąt o wymiarach rzutu 12,33 m. x 15,16 m., usytuowanego na działce jak wyżej i zlokalizowanego w odległościach 3,50 m. od wschodniej i 4,00 m. od zachodniej strony granicy działki. Ponadto z projektu zagospodarowania działki wynikało, że zbiornik na nieczystości płynne winien być zlokalizowany w odległości

11,00 m. od północno - wschodniej strony budynku mieszkalnego.

Jednakże inwestor roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wykonał z odstępstwami od warunków określonych w ww. decyzji z dnia (...) października 2006 r. polegającymi na zmianie: wysokości budynku, lokalizacji zbiornika na nieczystości płynne. Powyższe odstępstwa powodują zmiany w projekcie zagospodarowania działki i w charakterystycznych parametrach obiektu budowlanego t.j: kubaturze i wysokości budynku.

Dokonane przez inwestora odstępstwa mają charakter odstępstw istotnych, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) podkreślił, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Inwestor nie przedłożył takiej decyzji, dlatego też niemożliwe było skuteczne oddanie budynku do użytkowania.

Od powyższej decyzji odwołanie do (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł M. Si. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją z dnia (...) kwietnia 2012 r. Nr (...)

utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 54 Prawa budowlanego, do użytkowania obiektu budowlanego na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Należy zauważyć, że zawiadomienie o zakończeniu budowy uruchamia postępowanie administracyjne w sprawie przystąpienia do użytkowania. Podstawą wszczęcia tego postępowania jest fakt zakończenia budowy, natomiast datą jego wszczęcia jest doręczenie kompletnego zawiadomienia właściwemu organowi. Postępowanie zainicjowane zawiadomieniem o zakończeniu budowy może zakończyć się jedynie sprzeciwem lub milczeniem organu.

W opinii organu odwoławczego ustalenia dokonane przez organ I instancji są prawidłowe i brak było podstaw do przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy, gdyż inwestor w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że stan zagospodarowania spornej działki wynikający z dokumentacji powykonawczej nie odpowiada zapisom projektu zagospodarowania działki o nr ewid. (...), stanowiącego integralną część zatwierdzonego projektu budowlanego (inwestor dokonał zmiany usytuowania zbiornika na nieczystości ciekłe, przesuwając go o około 2,00 m).

Powyższe potwierdza również kierownik budowy w oświadczeniu z dnia 15 stycznia 2012 r. Ponadto analiza zapisów pierwotnej dokumentacji projektowej z ustaleniami dokonanymi przez organ powiatowy podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 23 lutego 2012 r. wykazała, że podczas realizacji prac zmianie uległa wysokość obiektu (elewacja północna - frontowa oraz elewacja południowa - tylna). Powyższe odstąpienia - obejmujące zmianę zagospodarowania działki oraz zmianę charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego kwalifikują się do odstępstw istotnych w świetle art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego (zgodnie z brzmieniem ww. przepisu, istotnym odstąpieniem od zatwierdzonej dokumentacji projektowej jest odpowiednio zmiana dotycząca zakresu zagospodarowania działki lub terenu oraz zmiana dotycząca charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, m.in. wysokości i kubatury).

Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpatrywanym przypadku w toku realizacji prac inwestor nie dopełnił obowiązku uzyskania decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę dlatego też zgłoszenie sprzeciwu przez powiatowy organ nadzoru budowlanego należy uznać za zasadne.

Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że odstępstwo w postaci zmiany usytuowania zbiornika na nieczystości ciekłe zostało zakwalifikowane przez projektanta jako nieistotne w myśl art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego. Jednakże, takie działanie w ww. zakresie nie może zostać uznane za skuteczne. Instytucja przewidziana w ww. przepisie umożliwia wprawdzie nanoszenie na dokumentację projektową dokonywanych zmian, ale dotyczyć to może wyłącznie odstępstw o charakterze nieistotnym (takim było wyłącznie zmniejszenie okapów budynku).

Skargę na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł M. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wskazał, że w trakcie realizacji inwestycji nie jest możliwe jej wykonanie co do 1 cm zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.

Zdaniem skarżącego minimalne zmiany pozostają bez wpływu na charakterystyczne parametry budynku.

Podczas kontroli stwierdzono właśnie takie minimalne zmiany dotyczące wysokości pomieszczeń w poziomie parteru i piętra.

Projektowana wysokość w poziomie parteru wynosiła 2,90 m, a wykonana wynosi 2,91 m.

Projektowana wysokość w poziomie piętra wynosiła 2,40 m, a wykonana wynosi 2,51 m.

W ocenie skarżącego organ odwoławczy wadliwie podzielił stanowisko organu I instancji, iż poprzez zmianę wysokości pomieszczeń w poziomie parteru i piętra inwestor dokonał zmiany charakterystycznych parametrów obiektu.

budowlanego, które kwalifikują się do odstępstw istotnych zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego niezasadnie podzielił także stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do zmiany w zakresie zagospodarowania działki o numerze ewidencyjnym (...) położonej w miejscowości (...), w taki sposób, że inwestor dokonał zmiany usytuowania zbiornika na nieczystości ciekłe, przesuwając go o około 2,00 m, co zostało zakwalifikowane przez projektanta jako odstępstwo nieistotne w myśl art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego i potwierdzone przez kierownika budowy. Projektant uznał, że proponowane zmiany nie odstępują w sposób istotny od zatwierdzonego projektu i warunków pozwolenia na budowę, która zdaniem inwestora była kontynuowana legalnie. W trakcie realizacji inwestycji ze względów technicznych stało się niemożliwe wykonanie zbiornika zgodnie z projektem budowlanym. Okazało się bowiem, iż w miejscu planowanego szamba znajduje się zbiornik po lasowanym wapnie zasypany betonowym gruzem i kamieniami, co spowodowało konieczność przesunięcia zbiornika. Skarżący podkreślił, że zostało złożone oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami oraz informacja o wprowadzonych za zgodą projektanta nieistotnych zmianach. Skarżący podkeślił także, że inwestor zachował przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości urządzenia budowlanego (szamba) od granic budynku mieszkalnego i działek sąsiednich (tekst jedn.: od budynku odległość wynosi 13 m, od działki sąsiedniej 2 m, a od ciągu pieszo jezdnego ok. 18 m), czym nie naruszył przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i umiejscowił zbiornik na nieczystości ciekłe zgodnie z § 36 powyższego rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W rozpoznawanej sprawie organy wyraziły sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania jednorodzinnego domu mieszkalnego twierdząc, że inwestor odstąpił w sposób istotny od warunków pozwolenia na budowę w zakresie zmiany wysokości obiektu i zmiany sposobu zagospodarowania działki.

Zarzucając inwestorowi zmianę wysokości obiektu organ nie określił dokładnie o ile wysokość obiektu się zmieniła w stosunku do wysokości wynikającej z zatwierdzonego projektu budowlanego.

Zarówno w odwołaniu jak i w skardze skarżący podnosił, że wysokość budynku nie uległa zmianie, a minimalne różnice wysokości pomieszczeń parteru i piętra są dopuszczalne podczas budowy.

Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skarżącego i nie przeanalizował protokołu kontroli budynku w którym wskazano minimalne różnice wysokości budynku rzędu 0,01 m i 0,11 m w stosunku do zaprojektowanego.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem skarżącego, że w trakcie realizacji inwestycji może dojść do minimalnej zmiany jej wykonania bowiem nie jest możliwe wybudowanie budynku co do 1 cm zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.

Wystarczy użycie materiałów budowlanych o innych wymiarach aby doszło do różnic rzędu kilku centymetrów w porównaniu z wymiarami podanymi w projekcie.

W ocenie sądu, przekroczenie wymiarów wysokości o 0,01 m i 0,11 m można uznać za odstępstwo nieistotne.

Przyjmując, że odstępstwo w postaci zmiany usytuowania zbiornika na nieczystości ciekłe stanowi istotne odstępstwo gdyż powoduje zmianę w zakresie zagospodarowania działki organ odwoławczy nie rozważał i już szerzej nie uzasadniał istotnego charakteru tej zmiany.

Skarżący już w odwołaniu podnosił, że zakres objęty projektem zagospodarowania działki nie uległ zmianie bowiem nie powstały nowe obiekty ani też nie zrezygnowano z budowy obiektów objętych pozwoleniem na budowę.

Również w tej kwestii organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skarżącego.

Orzekając w przedmiocie istnienia istotnych odstępstw organ powinien przeprowadzić dodatkowe rozważania celem ustalenia, czy stwierdzone odstępstwo ma w realiach rozpoznawanej sprawy charakter istotny.

W literaturze i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że to, czy w danym przypadku odstąpienie od projektu zostanie uznane za "istotne odstąpienie", zależy od okoliczności sprawy (Komentarz do art. 36a ustawy Prawo budowlane, red. Z

Niewiadomski, Wyd. C. H. Beck, Wydanie 3, Warszawa 2009 r., System Informacji Prawnej Legalis oraz powołany tam wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2004 r. sygn. akt: IV SA 3274/02).

W skardze skarżący wyjaśnił iż ze względów technicznych stało się niemożliwe wykonanie zbiornika zgodnie z projektem budowlanym.

Przesunięcie zbiornika (szamba) o 2 metry nie naruszyło przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od granic budynku mieszkalnego i działek sąsiednich.

Oceniając charakter powyższego odstępstwa konieczne jest ustalenie czy przesunięcie zbiornika o 2 metry nie narusza przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.).

Organ odwoławczy z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz nie odniósł się do zarzutów skarżącego dlatego sąd uchylił zaskarżoną decyzję działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 ww. ustawy,

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.