Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1973500

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 6 lipca 2015 r.
VI SAB/Wa 1/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.U. na bezczynność Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Architektów Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w budownictwie postanawia odrzucić skargę

Uzasadnienie faktyczne

B. U. (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Architektów Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania wyjaśniającego - dyscyplinarnego wobec architekta.

Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Architektów Rzeczypospolitej Polskiej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd na wstępie zauważa, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s.378).

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1)

decyzje administracyjne;

2)

postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3)

postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4)

inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5)

akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6)

akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7)

akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8)

bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przepis ten informuje, że obok skarg poddanych właściwości sądów administracyjnych z mocy § 2 tego przepisu, które ustawodawca uznaje za typowe i zasadnicze dla wyznaczenia zakresu właściwości tych sądów, obowiązujące prawo przewiduje skargi nietypowe, rzadziej występujące i odbiegające swoją konstrukcją od skarg przewidzianych w § 2 tego przepisu (por. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 102).

Ustawą szczególną, o której mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a. jest ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 z późn. zm., dalej jako: "ustawa"). W ustawie tej zostały wskazane wprost rodzaje spraw, które mogą zakończyć się wniesieniem skargi do sądu administracyjnego np. art. 19 ust. 5 (kwestia wpisu na listę członków lub skreślenia z listy), art. 24 ust. 2 (kwestia nadania uprawnień budowlanych). Przepisy dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej architektów zostały zamieszczone w rozdziale 5 ustawy oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 października 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego w stosunku do członków samorządów zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2002 r. Nr 194, poz. 1635, dalej jako: "rozporządzenie").

Skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Izby Architektów Rzeczpospolitej Polskiej, polegającej na nierozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Izby Architektów Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 28 kwietnia 2011 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania wyjaśniającego - dyscyplinarnego wobec architekta.

Postanowienie z dnia 28 kwietnia 2011 r. zostało wydane na podstawie § 9 ust. 4 oraz § 42 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 5 rozporządzenia. Według art. 11 ust. 1 ustawy do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie, z wyjątkiem spraw dyscyplinarnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższego przepisu wynika zatem, że w postępowaniu tym w sprawach dyscyplinarnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ani nie wydaje się aktów administracyjnych - decyzji i postanowień, od których przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4, tj. takich, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie lub rozstrzygają je co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, czy też wydaniem innych aktów lub dokonaniem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Wskazać należy, że prowadzenie postępowań w zakresie odpowiedzialności zawodowej i dyscyplinarnej członków samorządów zawodowych należy do zadań tych samorządów - w tym przypadku samorządu architektów (art. 8 pkt 10 ustawy).

Na mocy art. 25 ustawy sprawy dyscyplinarne członków okręgowej izby, również sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej tychże członków, określone w ustawie -Prawo budowlane, rozpatruje okręgowy sąd dyscyplinarny. Natomiast w art. 26 ustawodawca powierzył okręgowym rzecznikom odpowiedzialności zawodowej zadania polegające na prowadzeniu postępowań wyjaśniających oraz sprawowaniu funkcji oskarżyciela zarówno w sprawach dyscyplinarnych, jak i z zakresu odpowiedzialności zawodowej członków izb. W przepisie tym określono też kompetencje rzecznika, upoważniając go do składania odwołań od orzeczeń okręgowego sądu dyscyplinarnego w sprawach, o których mowa wyżej, do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego oraz wnoszenia skarg do sądu administracyjnego w zakresie odpowiedzialności zawodowej członków izb architektów oraz inżynierów budownictwa.

Stosownie zaś do § 8 rozporządzenia rzecznik odpowiedzialności zawodowej wszczyna postępowanie wyjaśniające z urzędu lub na wniosek okręgowej rady izby. Rzecznik odpowiedzialności zawodowej przed wszczęciem postępowania bada z urzędu, czy nie zachodzą okoliczności wyłączające postępowanie (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, rzecznik wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które doręcza wraz z uzasadnieniem pokrzywdzonemu i członkowi izby samorządu zawodowego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli okoliczności, o których mowa w ust. 1, wystąpią w toku postępowania wyjaśniającego, rzecznik odpowiedzialności zawodowej wydaje postanowienie o umorzeniu wszczętego postępowania, które doręcza wraz z uzasadnieniem pokrzywdzonemu i członkowi izby samorządu zawodowego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające (§ 9 ust. 3 rozporządzenia). Na postanowienia, o których mowa w ust. 2 i 3, pokrzywdzonemu przysługuje, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, zażalenie do Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, a jeżeli postanowienia te wydał Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej - do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego (§ 9 ust. 4 rozporządzenia).

Z treści normatywnej przywołanych przepisów wynika zatem jasny podział zadań i kompetencji pomiędzy organami izby. Sądy dyscyplinarne - na podstawie odesłania z art. 95 Prawa budowlanego - mają uprawnienia do orzekania w sprawach z zakresu odpowiedzialności zawodowej za pomocą stosownych narzędzi proceduralnych, zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, rzecznik zaś może jedynie prowadzić postępowania wyjaśniające w tym zakresie i wnosić oskarżenia w tych sprawach do sądów dyscyplinarnych. Wskazane przepisy nie określają natomiast formy w jakiej powinno się kończyć postępowanie wyjaśniające przed rzecznikiem w sprawach odpowiedzialności zawodowej. Brak zatem podstaw aby przyjąć, że właściwą w tym zakresie jest forma decyzji administracyjnej lub postanowienia kończącego postępowanie. Jeżeli natomiast chodzi o postępowania w sprawach dyscyplinarnych, to ustawodawca w art. 11 ustawy zastrzegł, że nie stosuje się do nich przepisów postępowania administracyjnego. W tej sytuacji należy przyjąć, że postanowienia, które w toku prowadzonego postępowania wydaje rzecznik odpowiedzialności zawodowej oraz Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej, a o których mowa w § 9 ust. 2-4 rozporządzenia, są postanowieniami analogicznymi do tych jakie są wydawane w postępowaniu prokuratorskim np. postanowienie o umorzeniu wszczętego postępowania, czy odmowie wszczęcia postępowania. Powyższe wskazuje, że wydawane przez rzecznika odpowiedzialności zawodowej oraz Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej postanowienia nie są aktami, lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, bowiem nie są wydane w toku postępowania administracyjnego, ponadto nie są wydane na podstawie przepisów prawa administracyjnego - na co wyraźnie wskazano w art. 11 ust. 1 ustawy.

W rezultacie stwierdzić należy, że skoro ani rzecznik odpowiedzialności zawodowej, ani Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej nie jest uprawniony do orzekania w sprawach administracyjnych, to również - wobec treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. - skarga na bezczynność Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej pozostaje poza zakresem orzekania sądu administracyjnego.

Skoro więc przedmiot skargi w niniejszej sprawie, nie jest objęty zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanym wyżej przepisie, nie podlega rozpoznaniu przez sąd, co powoduje że skargę należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.