Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 583591

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 9 grudnia 2009 r.
VI SA/Wa 989/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Szydłowska.

Sędziowie WSA: Magdalena Maliszewska (spr.), Urszula Wilk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) lutego 2008 r. nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji o udzieleniu licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy i odmowy udzielenia licencji oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Minister Infrastruktury decyzją z dnia (...) lutego 2008 r. nr (...), na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) i art. 8 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich, po rozpatrzeniu wniosku A. Z. (nazywanego dalej skarżącym) o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu z dnia (...) października 2007 r. nr (...) uchylającą decyzję z dnia (...) lutego 2004 r. o udzieleniu na rzecz skarżącego licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy o nr (...) i odmawiającą udzielenia na rzecz ww. przedsiębiorcy licencji, utrzymał w mocy ww. decyzję.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2004 r. skarżący zwrócił się o wydanie licencji Wspólnotowej w trybie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym. Do wniosku skarżący załączył oświadczenie z dnia 29 stycznia 2004 r. o spełnianiu wymogu uprawniającego do udzielenia licencji określonego w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.).

W dniu (...) lutego 2004 r. wystawiono w Warszawie licencję nr (...) uprawniającą skarżącego do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Do licencji wydano wypisy ważne na okres 5-ciu lat, których ważność podlega przedłużeniu, o ile przewoźnik będzie spełniać określone prawem wymagania.

Wnioskiem z dnia 9 lutego 2007 r. skarżący wystąpił o odnowienie wypisu/-ów z licencji.

Minister Transportu postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2007 r. nr (...), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 147 i art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w przedmiocie wydania licencji wspólnotowej nr (...) na rzecz skarżącego.

W uzasadnieniu postanowienia organ licencyjny podniósł, że skarżący do wniosku z dnia 22 stycznia 2004 r. o udzielenie licencji (data wpływu 2 lutego 2004 r.) załączył oświadczenie potwierdzające spełnianie wymogów uprawniających do udzielenia licencji określonych w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - wymogu dobrej reputacji. Na tej podstawie w dniu (...) lutego 2004 r. wystawiono ww. licencję nr (...) wraz z wypisami.

W dniu 13 lutego 2007 r. do organu licencyjnego wpłynął wniosek skarżącego z dnia 9 lutego 2007 r. o odnowienie wypisów z licencji (...). Zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym załącznik do przedmiotowego wniosku stanowiła informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego. Z przedstawionego przez skarżącego dokumentu wynika, iż został on skazany na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia (...) listopada 2002 r. (sygn. akt (...)), na podstawie m.in. art. 178a § 1 k.k., w związku z art. 42 § 2 k.k. i art. 49a § 1 k.k. za przestępstwo umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W dniu ubiegania się o udzielenie licencji skarżący nie spełniał zatem wymogu określonego w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

Minister Transportu decyzją z dnia (...) października 2007 r. nr (...) uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) lutego 2004 r. o udzieleniu na rzecz ww. przedsiębiorcy licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy o nr (...) i odmówił stronie udzielenia licencji. Powołując się na art. 145 § 1 k.p.a., organ przyjął, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Skarżący w chwili ubiegania się o licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy nie spełniał bowiem ustawowego wymogu dobrej reputacji, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, niezbędnego do uzyskania licencji.

Pismem z dnia 16 listopada 2007 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skarżący podał, że w dniu 2 lutego 2004 r. złożył pełną dokumentację niezbędną do uzyskania licencji w żądanym zakresie, załączając, oprócz przedmiotowego oświadczenia, zaświadczenie z rejestru skazanych wraz z adnotacją o karalności (nie złożył więc fałszywego oświadczenia). Odpowiedzialnością za powstałą sytuację skarżący obciążył osoby przyjmujące wnioski, wskazując jednocześnie na wadliwą redakcję druków, która ogranicza prawo wyboru co do formy składanego oświadczenia.

Skarżący dodał, iż cofnięcie licencji pozbawi go możliwości zarobkowania, a tym samym doprowadzi w krótkim czasie do utraty płynności finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa, a w konsekwencji do bankructwa.

Mając na uwadze powyższy stan sprawy, Minister Infrastruktury podał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich, licencja wspólnotowa wydawana jest przez Państwo Członkowskie, zgodnie z art. 5 i 7, każdemu przewoźnikowi wykonującemu zarobkowo drogowy przewóz rzeczy, który prowadzi działalność w Państwie Członkowskim, zgodnie z przepisami tego Państwa Członkowskiego; jest uprawniony w tym Państwie Członkowskim, zgodnie z przepisami Wspólnoty oraz tego państwa dotyczącymi dopuszczenia do zawodu przewoźnika drogowego transportu rzeczy w celu wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy.

W myśl przepisów krajowych - ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji. Uzyskanie licencji zależne jest od spełniania przez przedsiębiorcę warunków określonych w art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym - wymogu dobrej reputacji. Cofnięcie licencji następuje w przypadku stwierdzenia, że wymóg dobrej reputacji przestał być spełniany przez przedsiębiorcę, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, w związku ze skazaniem skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Obliguje do tego również art. 8 ust. 2 ww. Rozporządzenia, zgodnie z którym właściwe władze cofają licencję wspólnotową w przypadku, gdy jej posiadacz przestał spełniać warunki ustanowione w art. 3 ust. 2.

Na mocy art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracyjny, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W przedmiotowej sprawie organ uznał, że dowód, na którego podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, tj. spełnianie przez przedsiębiorcę wymogu dobrej reputacji, okazał się fałszywy. Organ odmówił prawdziwości wyjaśnieniom skarżącego, że do złożonego w dniu 2 lutego 2004 r. wniosku o wydanie licencji wspólnotowej załączył informację o osobie z Krajowego Rejestru Karnego. Organ odwoławczy zauważył, że w lutym 2004 r. karta karna nie była dokumentem wymaganym przy składaniu wniosku o ubieganie się o licencję. Tym samym, wbrew zapewnieniom skarżącego, przedmiotowy dokument nie może znajdować się w aktach.

Zgodnie z art. 75 § 2 k.p.a., o ile przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji państwowej odbiera od strony, na jej wniosek oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Składając wymagane dokumenty skarżący podpisał oświadczenie o spełnianiu wymogów uprawniających do udzielenia licencji określonych w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Strona, korzystając z formularza oświadczenia przygotowanego przez organ, była zarazem uprzedzona o odpowiedzialności za fałszywe zeznania zgodnie z art. 233 § 1 k.k. Organ, biorąc pod uwagę zarzut skarżącego, iż formularz dotyczący spełniania wymogu dobrej reputacji "winien być jaśniej sformułowany", podał, że z dotychczasowej praktyki organu licencyjnego nie wynika, aby przedsiębiorcy mieli jakiekolwiek problemy ze zrozumieniem druków czy oświadczeń niezbędnych do wydania licencji. Ponadto, strona prowadząc działalność gospodarczą powinna się zapoznać z podstawowymi przepisami z zakresu wykonywanej przez nią działalności w zakresie transportu drogowego. Posiadanie certyfikatu kompetencji zawodowych w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy sugeruje, że skarżący powinien posiadać podstawową wiedzę dotyczącą zasad prowadzonej działalności i funkcjonowania w społeczeństwie, w którym zapoznawanie się z podpisywanymi dokumentami jest czynem powszechnie przyjęte a zarazem niezbędne.

Stanowiska organu licencyjnego nie może zmienić także fakt, że cofnięcie licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego będzie stanowiło przyczynę utraty płynności finansowej przez przedsiębiorstwo skarżącego skutkujące jego upadłością.

Całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie prowadzi do wniosku, że w chwili ubiegania się o licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy skarżący nie spełniał ustawowych wymogów pozwalających na udzielenie licencji, a mianowicie nie spełniał wymogu dobrej reputacji, opisanego w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

Pismem z dnia 11 marca 2008 r. skarżący wniósł skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) lutego 2008 r. oraz Ministra Transportu z dnia (...) października 2007 r., wnosząc o ich uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 8, 9, 10 i 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy oraz brak ustosunkowania się do wszystkich wyjaśnień skarżącego.

W uzasadnieniu skarżący zaprzeczył, że złożył fałszywe oświadczenie. Podał, że przygotowane przez organ druki nie dają możliwości złożenia oświadczenia zgodnie z wolą osoby składającej oświadczenie. Do składanych dokumentów skarżący załączył kartę karalności, co było warunkiem niezbędnym przyjęcia dokumentów przez organ. Dokument ten był w aktach sprawy jeszcze w dniu 21 listopada 2007 r. Taką informację udzielono skarżącemu, odmówiono jednak wydania kopii dokumentu z akt. Skarżący podkreślił, iż składając wniosek o wydanie licencji w 2004 r. musiał złożyć kartę karalności, podobnie jak wszystkie podmioty ubiegające się o tego rodzaju dokument. Wydanie licencji, wbrew obowiązującym przepisom, nastąpiło zatem z winy osób uprawnionych do dokonywania czynności w powyższym zakresie, a nie z winy skarżącego.

W związku z tym, że skarżącemu wydano żądana licencję, podjął decyzje finansowe, które poważnie go zadłużyły. Brak licencji pozwalającej na prowadzenie działalności transportowej spowoduje szkodę w majątku prowadzonego przedsiębiorstwa, doprowadzając do jego upadłości.

Poza oceną organów powinna pozostać wiedza skarżącego w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, w tym umiejętność wypełnianiu druków urzędowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga A. Z. nie jest uzasadniona, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do istotnego naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art. 7 i art. 8 k.p.a., które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił organowi administracji na stwierdzenie, że skarżący nie spełnia wymogu dobrej reputacji niezbędnego do uzyskania licencji. Dokonane ustalenia musiały wywołać skutek w postaci decyzji uchylającej decyzję o udzieleniu licencji i odmawiającej stronie udzielenia licencji. Art. 5 ust. 3 pkt 1a ustawy o transporcie drogowym stanowi, że przedsiębiorcy udziela się licencji, jeżeli przedsiębiorca - osoba prowadząca działalność gospodarczą, spełnia wymóg dobrej reputacji. Wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony lub przestaje być spełniony przez przedsiębiorcę, jeżeli został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, w przedmiotowej sprawie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawach zakończonych decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. W orzecznictwie administracyjnym przyjęty jest pogląd, że sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Jednakże art. 145 § 2 k.p.a. dopuszcza sytuację wznowienia postępowania przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

W przedmiotowej sprawie sfałszowanie dowodu miało niewątpliwie miejsce.

Skarżący wnioskiem z dnia 22 stycznia 2004 r. wystąpił o wydanie licencji wspólnotowej w trybie art. 4 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym. Do wniosku załączył oświadczenie przedsiębiorcy o spełnianiu wymagań uprawniających do udzielenia licencji określonych w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, potwierdzając jego prawdziwość osobistym podpisem. Składając powyższe oświadczenie skarżący był świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań stosownie do art. 233 § 1 k.k.

Podstawą udzielenia licencji Nr (...) w dniu (...) lutego 2004 r. było więc podane powyżej oświadczenie skarżącego z dnia 22 stycznia 2004 r. o spełnianiu wymogu dobrej reputacji. Przepis prawa nie wymagał wprost przedłożenia zaświadczenia (w obecnym stanie prawnym zaświadczenie z rejestru skazanych stwierdzające niekaralność osób, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1). Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. (Dz. U. Nr 211, poz. 2050), zastępowało je oświadczenie przedsiębiorcy o spełnianiu wymagań uprawniających do udzielenia licencji, które nie wymagało urzędowego potwierdzenia w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji. Organ stosując się do treści art. 75 § 2 k.p.a. odebrał oświadczenie złożone przez skarżącego, który był pouczony o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Zasadność postępowania organu potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 1990 r. sygn. akt III ARN 9/90, który przyjął, że oświadczenia składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są oczywiście sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracji z urzędu.

W związku z tym, że w obowiązującym w dniu 19 lutego 2004 r. stanie prawnym, tj. w dniu wydawania licencji nie obowiązywał wymóg przedstawienia zaświadczenia wydawanego przez inny organ administracji, skarżący nie mógł więc, wbrew czynionym zapewnieniom, załączyć go do wniosku z dnia 22 stycznia 2004 r. Organy wydające licencję mogły opierać się wyłącznie na prawdziwości oświadczenia z dnia 29 stycznia 2004 r. załączonego przez skarżącego do ww. wniosku.

W momencie wystąpienia przez skarżącego w dniu 9 lutego 2007 r. z wnioskiem o odnowienie wypisu/-ów z licencji Nr (...) stan prawny uległ zmianie. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, do wniosku o udzielenie licencji podmiot ubiegający się o nią musi załączyć zaświadczenie z rejestru skazanych stwierdzające niekaralność osób, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy. Z informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego udzielonej w dniu (...) lutego 2007 r. wynika, że wyrokiem z dnia (...) listopada 2002 r. (wyrok prawomocny od dnia (...) lutego 2003 r.) skarżący został skazany na podstawie art. 178a § 1 k.k. oraz art. 42 § 2 k.k. i art. 49a § 1 k.k. za przestępstwo umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a więc przestępstwo, które stosownie do art. 5 ust. 3 pkt 1a ustawy o transporcie drogowym, wyklucza skarżącego z grona podmiotów, którym organ może udzielić licencji w zakresie transportu drogowego. Wspomniany wyrok Sądu Rejonowego w Z. został wydany przed datą złożenia przez skarżącego fałszywego oświadczenia o niekaralności z dnia (...) stycznia 2004 r. A więc już w momencie składania "pierwszego" wniosku o wydanie licencji skarżący nie spełniał ustawowej przesłanki - wymogu dobrej reputacji - pozwalającej na jego pozytywne rozstrzygnięcie. Uzyskana przez organ w 2007 r. informacja o karalności skarżącego (nieujawniona w 2004 r.) nakazywała zatem uchylić ostateczną decyzję, na podstawie której udzielono skarżącemu licencji oraz odmówić jej udzielenia.

W ocenie Sądu, bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia pozostaje fakt powoływania się przez skarżącego na brak znajomości przepisów prawnych, w tym przepisów ustawy o transporcie drogowym, z którymi z uwagi na charakter prowadzonej działalności gospodarczej skarżący powinien bezwzględnie się zapoznać. Należy również podkreślić, że podmiot profesjonalnie organizujący pracę przedsiębiorstwa nie może usprawiedliwiać swoich błędów, powołując się na problemy ze zrozumieniem treści poleceń zamieszczanych w formularzach urzędowych, wysuwając jednocześnie żądanie ich jaśniejszego formułowania.

W ocenie Sądu, stanowisko prezentowane przez skarżącego jest tym bardziej niezasadne, że strona posiada certyfikat kompetencji zawodowych w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy i choćby z tego powodu należałoby się spodziewać, że skarżący będzie posiadał przynajmniej podstawową wiedzę w rozstrzyganym zakresie. W myśl art. 37 ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym, uzyskanie certyfikatu kompetencji zawodowych wymaga wykazania się wiedzą lub praktyką niezbędnymi do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, a ponadto wykazanie się znajomością zagadnień w zakresie obowiązujących międzynarodowych umów i przepisów transportowych, przepisów celnych oraz warunków i dokumentów wymaganych do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Skoro skarżący nie rozumiał treści podpisywanego oświadczenia z dnia (...) stycznia 2004 r. winien zasięgnąć w tym zakresie informacji.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.