Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1975219

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 27 kwietnia 2015 r.
VI SA/Wa 2306/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wilk.

Sędziowie WSA: Jacek Fronczyk, Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi S. O. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia (...) kwietnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania wniosku w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskiem z dnia (...) stycznia 2014 r. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w O. (dalej WIF) zwrócił się do O. w O. w sprawie wydania opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "(...)" w K. przy ul. S., należącej do przedsiębiorcy S.O. W uzasadnieniu wniosku WIF w O., wyjaśnił że prowadzi postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia udzielonego na rzecz S.O. w związku ze stwierdzonym prowadzeniem przez aptekę sprzedaży produktów leczniczych przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej tj. z naruszeniem zapisów zawartych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne, a w szczególności nie przestrzeganiem treści art. 86 ust. 2, ust. 5 i ust. 8, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 88 ust. 5 pkt 5.

Uchwałą Nr (...) z dnia (...) lutego 2014 r. O. w O. postanowiła zaopiniować pozytywnie wniosek Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w O. z dnia (...) stycznia 2014 r. w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "A." w K. przy ul. S., należącej do przedsiębiorcy S. ORA w O. wydała zaskarżoną uchwałę na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich.

W dniu (...) marca 2014 r. do Prezydium NrA wpłynęło zażalenie S.O. reprezentowanego przez adw. J.N. na powyższą uchwałę. Strona wniosła o uchylenie powyższej uchwały i wydanie opinii negatywnej w sprawie cofnięcia zezwolenia lub uchylenie powyższej uchwały i przekazanie sprawy ORA w O. do ponownego rozpoznania, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1 k.p.a., art. 106 § 2 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 29 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich, art. 76 § 1 i 3 k.p.a. w szczególności poprzez brak wskazania podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w tym nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego oraz naruszenie zasady informowania stron. Ponadto w zażaleniu znalazł się wniosek o umożliwienie skarżącemu oraz jego pełnomocnikowi udziału w posiedzeniu Naczelnej Izby Aptekarskiej.

Uchwałą z dnia (...) kwietnia 2014 r. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, działając na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 10 oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 856 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., § 1 pkt 1 lit. b uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia (...) lutego 2012 r. Nr (...) w sprawie upoważnienia Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej do załatwiania spraw w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej, po rozpatrzeniu zażalenia S.O. na uchwałę Nr (...) O. w O. z dnia (...) lutego 2014 r. w sprawie wydania opinii dotyczącej cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "A." w K. prz ul. S., postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę.

W uzasadnieniu organ wskazał, że rozpatrując wniosek WIF o wydanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni, okręgowa rada aptekarska zajmuje stanowisko w trybie art. 106 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 1 ustawy o izbach aptekarskich. ORA uchwałą będącą postanowieniem albo pozytywnie opiniuje wniosek wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego albo negatywnie opiniuje wniosek wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego.

Organ wskazał, że zgodnie z wnioskiem podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki stanowią art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 87 ust. 2 oraz art. 88 ust. 5 pkt 5 i art. 96 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, a powodem cofnięcia zezwolenia jest dokonywanie przez ww. aptekę sprzedaży produktów leczniczych do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu tj. naruszenia art. 106 § 2 k.p.a. w zw. z art. 9 i 10 k.p.a. Prezydium stwierdziło, że z samego brzmienia art. 106 § 2 k.p.a. wynika, że obowiązek informowania o zwróceniu się do innego organu o zajęcie stanowiska leży po stronie organu prowadzącego postępowanie główne, w przedmiotowej sprawie - WIF w O. Jest zatem oczywistym, że zarzuty naruszenia tego przepisu oraz art. 10 § 1 k.p.a. nie mogą być kierowane pod adresem organu współdziałającego.

Odpowiadając na zarzut niewskazania przez ORA w O. podstawy prawnej wydanej uchwały, organ odwoławczy podkreślił, że podała ona przepis kompetencyjny upoważniający do zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie w postaci art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich. W myśl tego przepisu samorząd aptekarski wydaje opinie w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni. W orzecznictwie stwierdza się, że braku podstawy prawnej do wydania decyzji nie należy utożsamiać z brakiem powołania podstawy prawnej w decyzji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 695/2009). Decyzja, która nie zawiera powołania podstawy prawnej, określa ją ogólnikowo lub błędnie, nie będzie wydana bez podstawy prawnej. W takim bowiem przypadku podstawa prawna realnie istnieje, lecz nie ma o niej prawidłowej informacji w decyzji administracyjnej. W tej sytuacji nie można mówić o braku podstawy prawnej do wydania tego aktu, istotne jest bowiem rzeczywiste istnienie wspomnianej podstawy (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 15 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Op 380/2008). Potwierdza to NSA w wyroku z dnia 6 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 134/97, podkreślając, że organ II instancji jest organem powołanym do merytorycznego rozpoznania sprawy i wskazane wyżej uchybienie organu I instancji może naprawić, przywołując właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Tym samym w ocenie Prezydium, uchybienie ORA w O. polegające na niepowołaniu art. 29 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich, jak również art. 106 § 5 k.p.a. nie stanowi o tym, że zaskarżona uchwała organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej, bo podstawa taka rzeczywiście istnieje, jedynie jej przywołanie mogło być bardziej precyzyjne. W związku z powyższym Prezydium NrA nie znalazło również uzasadnienia dla podnoszonego przez skarżącego naruszenia art. 9 k.p.a.

Organ podkreślił, że wyrażając na wniosek WIF opinię w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki, oparł się na przytoczonych przez inspekcję okolicznościach faktycznych, bowiem inspekcja jako organ ustawowo powołany do kontrolowania podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie aptek, posiada uprawnienia określone w art. 119 ust. 1 Prawa farmaceutycznego, pozwalające jej na weryfikowanie, czy sposób wykonywania tej działalności odpowiada wymogom określonym w przepisach prawa. W przedmiotowej sprawie uzyskane przez organ inspekcji informacje wskazują na nieprawidłowości w zakresie prowadzenia przez aptekę obrotu produktami leczniczymi.

W odpowiedzi na zarzucane przez stronę naruszenie art. 124 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, Prezydium podkreślił, że brak uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia nie dyskwalifikuje jego istnienia. Jest to brak podlegający konwalidacji w trybie instancyjnym (postanowienie WSA z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1559/2010). Organ odwoławczy uzupełnił, więc w tym zakresie argumentację, stwierdzając, że w świetle przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne rękojmię należytego prowadzenia apteki powinien posiadać zarówno wnioskodawca (podmiot ubiegający się o zezwolenie, bo to on jest odpowiedzialny za prowadzoną działalność - prowadzenie apteki ogólnodostępnej), jak i zatrudniona przez ten podmiot osoba odpowiedzialna za prowadzenie apteki (kierownik). Do jego zadań należy organizacja pracy w aptece polegająca między innymi na przyjmowaniu, wydawaniu, przechowywaniu i identyfikacji produktów leczniczych i wyrobów medycznych oraz zakup produktów leczniczych, wyłącznie od podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, jak też ich wydawanie zgodnie z art. 96 ustawy, a zatem na podstawie recepty, bez recepty, albo na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów. Ustalenia dokonane przez inspekcję prowadzą zatem do wniosku, że kierownik apteki nie panuje nad organizacją pracy w aptece, co pozwala wątpić w to, czy posiada on nadal rękojmię należytego jej prowadzenia.

Zdaniem organu opiniującego, naruszenia stwierdzone w aptece ogólnodostępnej "A." w K., polegające na prowadzeniu obrotu z hurtownią farmaceutyczną nasuwają poważne wątpliwości co do kompetencji personelu fachowego, w szczególności jeśli chodzi o osobę kierownika apteki. Powyższe sprawia, że organy samorządu nie mogą pozostać obojętne wobec wykrytych uchybień, które podważają fakt posiadania przez podmiot, na rzecz którego wydane zostało zezwolenie, rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Prezydium wskazało, że zgodnie z art. 106 § 4 k.p.a. organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, jest to zatem jego uprawnienie, nie obowiązek. W przedmiotowej sprawie zaś fakt naruszenia prawa, dotyczącego charakteru prowadzonej działalności został zbadany i przekazany przez WIF w O., dlatego Prezydium NrA nie widzi potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie. W orzeczeniu z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt: I OSK 702/2008 NSA potwierdził, że "Organ zajmujący stanowisko może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, jeżeli uzna to za stosowne. W takim wypadku obowiązany jest zawiadomić strony i umożliwić im aktywny udział w tym postępowaniu. Dodać należy, że stanowisko to nie może dotyczyć dowolnych spraw związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz tylko tych aspektów, które wiążą się z zadaniami organu opiniującego" (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 1997 r., sygn. akt: V SA 2699/96 ONSA 1998/4 poz. 123).

W ocenie Prezydium NrA przedsiębiorca powinien przez cały okres wykonywania działalności objętej zezwoleniem posiadać rękojmię, tym samym zasadne jest w oparciu o przedstawione ustalenia inspekcji, wyrażenie pozytywnej opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia w na podstawie art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego jako, że przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

Odnosząc się do wniosku o umożliwienie skarżącemu oraz jego pełnomocnikowi udziału w posiedzeniu Naczelnej Izby Aptekarskiej, organ zauważył, że Prezydium NrA nie może go rozpoznać z uwagi na brak przepisu, który upoważniałby do wyrażenia zgody na udział w posiedzeniu Prezydium NrA podmiotów, których dotyczą podejmowane na nim uchwały. Powyższa przyczyna wyklucza również udział w posiedzeniu pełnomocników tychże podmiotów.

Pismem z dnia (...) czerwca 2014 r. S.O. reprezentowany przez adwokata J.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Zaskarżonej uchwale zarzucił, naruszenie:

1.

prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 37 ap ust. 1 pkt 2 w zw. art. 101 pkt 4 ustawy z 6 września 2001 r. Prawo frmaceutyczne;

2.

przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

a)

art. 106 § 2 k.p.a., art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez brak umożliwienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu zawisłym przed Naczelną Radą Aptekarską; 

b)

art. 7 k.p.a., 75 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a w tym w szczególności nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego dotyczącego ustaleń odnośnie utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej.

c)

art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 29 pkt 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o Izbach aptekarskich w sytuacji braku wskazania podstawy prawnej i sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego leżącego u podstaw pozytywnego zaopiniowania wniosku o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, a w tym brak wskazania podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia zarówno w uchwale Okręgowej Rady Aptekarskiej jak i uchwale Naczelnej Rady Aptekarskiej;

d)

art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji i nie usunięcie naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji.

Wobec podniesionych zarzutów skarżący, wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej oraz poprzedzającej ją uchwały Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej w O. z dnia (...) lutego 2014 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z przepisami prawa.

W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty, podkreślając że Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej w żaden sposób nie odniosło się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. polegającego na braku umożliwienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniach zawisłym przed Okręgową Radą Aptekarską i Naczelną Radą Aptekarską, jak również naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w sytuacji braku wskazania podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia zarówno w uchwale Okręgowej Rady Aptekarskiej jak i uchwale Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Zdaniem strony skarżącej brak odniesienia się do zarzutów skarżącego mogło mieć wpływ na orzeczenie organu drugiej instancji skoro przy wydawaniu rozstrzygnięcia nie zostały wzięte pod uwagę tak doniosłe okoliczności jak brak możliwości czynnego udziału przed organem I i II instancji, a także brak podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia.

Skarżący podkreślił, że organ pierwszej instancji, podstawę prawną wskazał nie w sentencji zaskarżonej uchwały, ale w jej uzasadnieniu, a Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej jako organ odwoławczy był uprawniony do usunięcia wad uchwały wydanej w pierwszej instancji. W tym zakresie jednak uchwała organu II instancji została jedynie uzupełniona o "art. 39 ust. 1 pkt 10, art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich" stanowiące podstawę kompetencyjną wydania uchwały przez Naczelną Radę Aptekarską, pomijając w dalszym ciągu podstawę materialnoprawną.

Powyższe w ocenie strony skarżącej niewątpliwie narusza art. 9 k.p.a., z którego wynika, iż organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Tym samym organ odwoławczy utrzymując w mocy uchwałę Naczelnej Rady Aptekarską, dopuścił się naruszenia przepisów prawa, a w szczególności dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z wyrażoną w tymże przepisie regułą utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji i nie usunięcie tych naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji oznacza, że organ odwoławczy wydał decyzję również naruszającą prawo.

Skarżący wskazał ponadto, że w myśl wskazanego przepisu, tj. art. 106 § 2 k.p.a. organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny występując do Okręgowej Rady Aptekarskiej w wnioskiem o wydanie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki Ogólnodostępnej zlokalizowanej w K. przy ul. S. naruszył wskazany art. 106 § 2 k.p.a. bowiem nie zawiadomił o powyższym strony postępowania.

Ponadto Okręgowa Rada Aptekarska swoje rozstrzygnięcie powinna poprzedzić dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego. W okolicznościach niniejszej sprawy Okręgowa Rada Aptekarska wydając zaskarżoną uchwałę oparła się jedynie na twierdzeniach Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, bez umożliwienia stronie przedstawienia swoich racji.

Wobec powyższego skarżący zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Oceniając zaskarżoną uchwałę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istotą niniejszej sprawy było wyrażenie opinii przez organ samorządu aptekarskiego, jako organu współdziałającego, na wniosek Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, który prowadził postępowanie w sprawie cofnięcia stronie skarżącej tego zezwolenia.

Umocowanie organów samorządu aptekarskiego do wyrażenia opinii wynika z art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z Dz. U. z 2014 r. poz. 1429 ze. zm.) zgodnie z którym zadania określone w ust. 1 samorząd aptekarski wykonuje w szczególności przez wydawanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni oraz z art. 29 pkt 5 tej ustawy - okręgowa rada aptekarska kieruje działalnością izby w okresie między okręgowymi zjazdami aptekarzy, a w szczególności wydaje opinię w sprawach udzielania lub cofania koncesji na prowadzenie aptek lub hurtowni. Zgodnie natomiast z art. 12 ustawy o izbach aptekarskich uchwały organów samorządu aptekarskiego podejmowane są zwykłą większością głosów, przy obecności, co najmniej połowy członków danego organu. Wskazane przepisy art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich zawierają więc upoważnienie dla samorządu aptekarskiego do wyrażenia opinii w przedmiocie udzielania/cofania zezwoleń na prowadzenie apteki. Opinia ta wyrażona w drodze uchwały przez prezydium odpowiednio Okręgowej lub Naczelnej Rady Aptekarskiej, jeśli chodzi o jej procesową formę, umocowana jest w przepisach art. 106 § 1 i § 5 k.p.a., przewidujących wydanie postanowienia zaskarżalnego w drodze zażalenia, które powinno zawierać uzasadnienie zgodne z art. 107 § 3 k.p.a.

Przedmiotowa opinia podobnie jak późniejsza decyzja organu właściwego - opiera się o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym materiał uzyskany także od podmiotu wobec którego toczy się postępowanie główne. Nie ulega wątpliwości, że organ opiniujący ma prawo dokonać oceny tego podmiotu także poprzez pryzmat wiarygodności złożonych przez niego dowodów np. dokumentów, zeznań etc. Nie chodzi przy tym o ich kompletność, bo do takiej oceny powołany jest organ, który prowadzi postępowanie w sprawie cofnięcia przedmiotowego zezwolenia na prowadzenie apteki, ale o przedstawioną w nich solidność merytoryczną, która podlega ocenie także, co do wiarygodności.

W tej sprawie organ opiniujący uznał, że naruszenia stwierdzone w aptece "A." w K. prowadzonej S.O. polegające na prowadzeniu obrotu z hurtownią farmaceutyczną nasuwają poważne wątpliwości, co do kompetencji personelu fachowego, w szczególności jeśli chodzi o osobę kierownika apteki. Powyższe sprawia, że organy samorządu nie mogą pozostać obojętne wobec wykrytych uchybień, które podważają fakt posiadania przez podmiot, na rzecz, którego wydane zostało zezwolenie, rękojmi należytego prowadzenia apteki. W ocenie organu opiniującego, przedsiębiorca powinien przez cały okres wykonywania działalności objętej zezwoleniem posiadać rękojmię, tym samym zasadne jest w oparciu o przedstawione ustalenia inspekcji, wyrażenie pozytywnej opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na podstawie art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego jako, że przedsiębiorca S.O. przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

Formułując w zażaleniu na uchwałę O. w O. z dnia (...) lutego 2014 r. wniosek o umożliwienie pełnomocnikowi oraz stronie udział w postępowaniu przed organem odwoławczym skarżąca wskazała jedynie, że stronie nie umożliwiono przedstawienia swoich racji. Należy jednak zauważyć, że w zażaleniu tym skarżąca nie podnosiła żadnych zarzutów, z których wynikałoby, iż kwestionuje fakt opisany przez organ uzgadniający (podany na podstawie informacji uzyskanych od organu głównego) a mianowicie, że skarżąca spółka, prowadząc aptekę ogólnodostępną, prowadziła sprzedaż produktów leczniczych w hurtowych ilościach na rzecz hurtowni farmaceutycznej. A właśnie o ten fakt została oparta przedmiotowa opinia. Zdaniem Sądu, powyższy fakt pozwolił opiniującemu organowi na dokonanie oceny wyrażonej w opinii przy użyciu podstawowego kryterium, że skarżąca nie daje rękojmi należytego wykonywania działalności, którą prowadzi.

Apteka nie może sprzedawać produktów farmaceutycznych innym podmiotom poza pacjentom. Obrót hurtowy prowadzić może wyłącznie hurtownia, co wynika z art. 72 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, a na jej prowadzenie niezbędne jest posiadanie zezwolenia (art. 74 ust. 1 ustawy). Prowadzenie apteki ogólnodostępnej i jednocześnie hurtowni farmaceutycznej jest niemożliwe, gdyż prowadzenie jednej z tych działalności stanowi przeszkodę do uzyskania zezwolenia na prowadzenie drugiej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2014 r. wydany w sprawie sygn. akt II GSK 491/13).

Zgodnie z art. 37ap ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo Farmaceutyczne, organ zezwalający cofa zezwolenie w przypadku, gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

W myśl art. 65 ust. 1 tejże ustawy, obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie.

Stosownie do art. 87 ustawy prawo farmaceutyczne, apteki ogólnodostępne przeznaczone są do:

1)

zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8;

2)

wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2.

Zdaniem Sądu, organy samorządu aptekarskiego zasadnie uznały, że skarżący nie daje rękojmi wskazanej w art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego, należytego prowadzenia apteki, co uzasadniało pozytywne zaopiniowanie wniosku o cofnięcie zezwolenia na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W realiach rozpatrywanej sprawy nie można odmówić organowi uzgadniającemu, że działając w granicach uznania administracyjnego, wnikliwie rozważył omawianą kwestię rękojmi, czemu dał wyraz w uzasadnieniu postanowienia, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć (opinia pozytywna lub negatywna) jest w danym przypadku celowe - przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, a została oparta o zasady logicznego rozumowania. Rękojmię należy oceniać mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy. Okoliczności te podlegały swobodnej ocenie organu opiniującego, opartej o zasady logicznego rozumowania.

Rola sądu kontrolującego taką opinię sprowadza się do zbadania, czy organ właściwie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego (taki pogląd znajduje wyraz w orzecznictwie sadów administracyjnych, przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 1999 r. sygn. akt II SA 303/99, LEX nr 46768).

Podnieść należy, że opinia, o ile szczególny przepis prawa nie nadaje jej innego charakteru, jest tylko oceną grupy faktów przy użyciu ustawowych lub subiektywnych kryteriów opiniującego, która nie wiąże organu rozstrzygającego sprawę. Organ ten powinien tylko rozważyć argumenty zawarte w opinii i dokonać ich swobodnej oceny (tak: wyrok NSA w Warszawie z dnia 2000.04.18, I SA 883/99, LEX nr 5412).

W ocenie Sądu bezzasadne są również zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przedstawione przez WIF fakty dotyczące dokonywania przez skarżącego sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni wskazywały na naruszenie przez skarżącą ustawy Prawo farmaceutyczne dotyczących obrotu produktami leczniczymi. Skarżący w toku postępowania nie wskazał żadnych okoliczności, na podstawie których organ mógłby powziąć jakąkolwiek wątpliwość, co do tego, że ustalenia dokonane przez WIF są niewłaściwe. Tak więc nie było podstaw do kwestionowania ustaleń organu inspekcji farmaceutycznej.

Za bezpodstawny w ocenie Sądu uznać należy zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 29 pkt 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich, albowiem brak wskazania podstawy prawnej w decyzji nie może być utożsamiany z brakiem podstawy prawnej do jej wydania.

Strona skarżąca sformułowała także zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony na etapie postępowania uzgodnieniowego, wynikający z art. 10 k.p.a. Sąd nie podzielił w tej kwestii stanowiska organów administracji, jakoby zasada ta nie znajdowała zastosowania w postępowaniu wpadkowym, toczącym się na podstawie art. 106 k.p.a. Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że Okręgowa Rada Aptekarska powinna zawiadomić skarżącego o toczącym się przed nią postępowaniu. Uchybienie to w ocenie Sądu pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, a tylko wówczas zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. mogłoby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej uchwały.

Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu przed Okręgową Radą Aptekarska. Dowiedział się z pisma Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia (...) stycznia 2014 r., w którym organ zawiadomił skarżącego, że postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nie może być załatwione w terminie, bowiem ORA w O. nie wydała opinii w sprawie ww. apteki. Pismo doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu (...) lutego 2014 r.

Pomimo powzięcia tej informacji, skarżący nie wykazał jakiekolwiek zainteresowania toczącym się postępowaniem, nie zajął stanowiska w sprawie.

Uchwała Okręgowej Rady Aptekarskiej, Okręgowej Izby Aptekarskiej w O. wydana zostało w dniu (...) lutego 2014 r. Dopiero w zażaleniu skarżący podniósł zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Wobec powyższego w ocenie Sądu brak było podstaw do ich uwzględnienia, albowiem strona skarżąca mając wiedzę o toczącym się postępowaniu wpadkowym, mogła czynnie w nim brać udział, z czego jednak nie skorzystała.

Dlatego w tej sprawie należy uznać, iż zarzut skargi, co do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. (w związku z art. 106 § 2 k.p.a. i art. 9 k.p.a.) choć jest uzasadniony, nie mniej jednak to uchybienie procesowe - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ocenianego przez organ opiniujący - nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. W związku z powyższym skarga nie może być uwzględniona.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.