Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 707204

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 27 kwietnia 2010 r.
VI SA/Wa 1657/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Grzelak.

Sędziowie WSA: Pamela Kuraś-Dębecka, Halina Emilia Święcicka (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi F. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) lipca 2009 r., nr (...), Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia - działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), nazywanej dalej ustawą o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania F. Spółki z o.o. prowadzącej F. z siedzibą w L. od decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia (...) kwietnia 2009 r. Nr (...) nieuwzględniającej odwołania F. Spółki z o.o. prowadzącej F. z siedzibą w L. od rozstrzygnięcia konkursu ofert ogłoszonego w celu zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowy zespół ratownictwa medycznego - utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Decyzję powyższą wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu (...) lutego 2009 r. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert w celu zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowy zespół ratownictwa medycznego na terenie regionu operacyjnego (...), na okres obowiązywania umowy od dnia (...) kwietnia 2009 r. do dnia (...) grudnia 2009 r. Oferty złożył dwie firmy: S. w Z. oraz F. w L.

W dniu (...) marca 2009 r., stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719 ze zm.) - dalej rozporządzenie, powołany przez komisję konkursową zespół kontrolny przeprowadził kontrolę u skarżącej i stwierdził, iż w miejscu stacjonowania tj. w B. do wglądu komisji przedstawiono ambulans marki (...) o nr rej. (...) wraz z niezbędnymi dokumentami dotyczącymi tego pojazdu. Zgodnie z "Rankingiem otwarcia" we wstępnej ocenie, według punktacji poszczególnych kryteriów: kompleksowości, ciągłości, jakości oraz ceny, oferta skarżącej uzyskała 70 pkt, zaś oferta konkurencyjna otrzymała 55 pkt. Ogłoszeniem o rozstrzygnięciu konkursu ofert z dnia (...) marca 2009 r. komisja konkursowa poinformowała, że w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego wybrano S. w Z. jako podmiot z zakresu świadczeń udzielanych przez podstawowy zespół ratownictwa medycznego.

Dnia (...) marca 2009 r. Komisja konkursowa zawiadomiła oferenta - F. w L. o odrzuceniu jego oferty biorącej udział w przedmiotowym postępowaniu konkursowym. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było dostarczenie przez skarżącego nieprawdziwych informacji złożonych w ofercie dotyczących ambulansu marki (...), model (...), rok produkcji (...) o nr rej. (...) który to pojazd zgłoszony został w ofercie w postępowaniu o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne, przeprowadzonym przez (...) Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia. Komisja konkursowa prowadząca postępowanie konkursowe nr (...) uzyskała informację od Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, iż ww. ambulans został zgłoszony w ofercie konkursowej w Rejonie nr (...) do postępowania nr (...) dla zespołu RM-S. Zdaniem Komisji konkursowej " (...) W świetle obowiązującego zarządzenia Nr 84/2008/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 15 października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne wynika, że ambulans jest nierozerwalnie związany z konkretnym rejonem operacyjnym zespołu ratownictwa medycznego oraz gotowością dobową tego zespołu, w związku z czym nie jest możliwa sytuacja, że jeden i ten sam ambulans wykazany jest w ofertach w różnych rejonach operacyjnych na terenie całego kraju (...) "

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył na podstawie art. 153 ustawy o świadczeniach protest na czynności Komisji konkursowej Oddziału Wojewódzkiego NFZ dotyczące odrzucenia jego oferty.

Komisja konkursowa w dniu (...) marca 2009 r. postanowiła oddalić protest uznając go za bezzasadny.

Pismem z dnia (...) marca 2009 r. skarżący, na podstawie art. 154 ust. 1 w zw. z art. 152 ustawy o świadczeniach, złożył odwołanie. Skarżący podkreślił, że nie ma on osobowości prawnej, gdyż prowadzony jest w ramach spółki F. sp. z o.o. Podkreślił, że ambulans zarówno w chwili złożenia oferty jak i w chwili składania protestu faktycznie znajdował się w posiadaniu skarżącego. Zdaniem strony z obowiązujących przepisów nie wynika, by przedmiotowy pojazd przez cały czas postępowania konkursowego nie mógł być wykorzystywany do udzielania świadczeń zdrowotnych w innym miejscu. Istotne jest, aby w przypadku wybrania oferty oferent zapewnił wykonanie umowy zgodnie z treścią oferty. Nie stoi temu na przeszkodzie okoliczność wykorzystywania pojazdu przeznaczonego do udzielania świadczeń zdrowotnych w innym miejscu w czasie trwania postępowania. Skarżący stwierdził, że na żądanie Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia przedstawił pojazd do kontroli. Kontrola skarżącego odbyła się jednocześnie w skali całego kraju i w żadnym wypadku nie doszło do stwierdzenia ze strony NFZ braku przedstawienia pojazdu do kontroli zarówno w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych, jak również w toku jednocześnie prowadzonej kontroli wykonywania zawartych umów. Zdaniem skarżącego, wykorzystywanie pojazdu w czasie postępowania w innym miejscu może być co najwyżej uznane za brak gwarancji należytego wykonywania umowy, jednakże, zgodnie z art. 142 ust. 5 ustawy o świadczeniach, nie może stanowić samodzielnej oceny oferty. Skarżący wskazał ponadto, że postępowanie konkursowe dotyczące wyłonienia oferty, jak również pojecie oferty wynika z przepisów kodeksu cywilnego, którym należy się posiłkować w toczącym się postępowaniu przy określaniu kwestii związania skarżącego ofertą. Zdaniem skarżącego okoliczność podana przez komisję nie może być w świetle uregulowań kodeksowych podstawą do odrzucenia przedstawionej przez stronę oferty.

Ponadto skarżący, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2005 r. III SA/Wa 1876/05 podniósł zarzut nieuprawnionego przeniesienia przez organ reguł i zasad dotyczących wykonywania umowy na reguły i zasady postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych.

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2009 r. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie uwzględnił odwołania skarżącego.

Organ wskazał, że zarzut dotyczący okoliczności, że (...) nie posiada osobowości prawnej oraz okoliczności, że ambulans (pojazd) zgłoszony do oferty znajdował się przez cały czas postępowania w posiadaniu F. z o.o. jest bez znaczenia w odniesieniu do przyczyny odrzucenia oferty. Przedmiotowa oferta została złożona przez F. który w części VI oferty dotyczącej formularza ofertowego w Wykazie pojazdów podał, że w rejonie operacyjnym B. posiada ambulans medyczny marki (...), model (...), rok produkcji (...), nr rejestracyjny (...). Wprawdzie pojazd ten znajdował się cały czas w posiadaniu F. Sp. z o.o. w W., lecz został wykazany w dwóch ofertach konkursowych jako zabezpieczenie realizacji świadczeń zdrowotnych w rodzaju Ratownictwo Medyczne na terenie dwóch różnych rejonów operacyjnych. Zdaniem organu w tych warunkach wskazana powyżej okoliczność, podważa kryterium prawdziwości informacji zawartej w ofercie. Oferent ma obowiązek podać w ofercie informacje odpowiadające rzeczywistemu stanowi faktycznemu i prawnemu. Informacja podana w części VI formularza ofertowego RTM - Wykaz pojazdów - dotycząca posiadania w dniu złożenia oferty ambulansu medycznego marki (...), model (...), rok produkcji (...), nr rejestracyjny (...), w rejonie operacyjnym B., była nieprawdziwa, wobec wykazania tego samego ambulansu w ofercie konkursowej w postępowaniu nr (...) w rejonie operacyjnym nr (...) Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

Organ podkreślił, że przyczyną odrzucenia oferty było podanie nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach w przedmiocie ambulansu, który został wskazany w ofercie jako właściwy do obsługiwania Rejonu Operacyjnego B. oraz rejonu operacyjnego nr (...) ((...) OW NFZ), w związku z czym zarzut przenoszenia reguł i zasad dotyczących wykonywania umów do postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych jest bezpodstawny.

Zdaniem organu niesłuszny jest także zarzut, że okoliczność powyżej wskazana mogłaby co najwyżej stanowić o braku gwarancji należytego wykonywania umowy, albowiem zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach odrzuca się ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje.

Organ podniósł także, że powoływały przez skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt: III SA/Wa 1876/05, nie znajduje zastosowania do przedmiotowego stanu faktycznego. Bezsporny jest bowiem fakt, że skarżący nie złożył w przedmiotowej ofercie żadnego oświadczenia o wykorzystywaniu tego pojazdu w realizacji innej umowy w rodzaju Ratownictwo Medyczne, ani też nie zobowiązał się, że w przypadku wyboru oferty, rozwiąże dotychczasowy stosunek prawny łączący go z innym Oddziałem Wojewódzkim NFZ lub takiego stosunku nie rozwiąże.

Od ww. decyzji organu I instancji z dnia (...) kwietnia 2009 r. skarżący, działając na podstawie art. 154 ust. 4 i ust. 5 w związku z art. 152 ustawy o świadczeniach, złożył odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Skarżący ponownie podniósł zarzuty zawarte w odwołaniu z dnia (...) marca 2009 r. Ponadto wskazał, że nie można uznać faktu przeznaczenia pojazdu, w trakcie trwania postępowania, do wykonywania umowy w innym miejscu, za brak posiadania go w dyspozycji oferenta. Zdaniem skarżącego skoro niepubliczny zakład opieki zdrowotnej nie ma zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych nie może mieć możności posługiwania się nim, rozporządzania czymś w danej chwili. Taką możność ma wyłącznie spółka, która określa, gdzie w danej chwili wykorzystywany jest dany pojazd. Spółka ma również prawo przesuwania pojazdów w różne miejsca, gdzie realizuje świadczenia zdrowotne.

Skarżący wskazał, że organ I instancji pominął w uzasadnieniu decyzji tę okoliczność, że Oddziały Narodowego Funduszu Zdrowia przeprowadziły w jednym momencie w całym kraju kontrolę F. Spółka z o.o. i kontrole te nie potwierdziły, że jakikolwiek informacje zwarte w ofercie są nieprawdziwe, dlatego organ był zobowiązany do przeprowadzenia dowodu na tę okoliczność. Ponadto organ ten nie ma podstaw ani możliwości kwestionowania woli oferenta wykonywania umowy przy pomocy wskazanego pojazdu. Wskazując na art. 155 ust. 1 ustawy o świadczeniach, skarżący nie zgodził się z twierdzeniem NFZ o "zdolności kontraktowej" świadczeniodawcy, który nie ma zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych. Nie zgodził się również ze stanowiskiem Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, iż wymiana pojazdu w ramach wykonywanej umowy jest zależna od jego woli. Powołując się na § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 81, poz. 484), wskazał, że zgoda NFZ wymagana jest wyłącznie na zmianę miejsca wykonywania świadczeń zdrowotnych. Skoro we wskazanym rozporządzeniu Ministra Zdrowia nie ma obowiązku uzyskania zgody na zmianę pojazdu, to w takim razie wystarczy zapewnienie bieżącej aktualizacji danych przez serwis internetowy, co też F. Sp. z o.o. regularnie czyniła. Skarżący podkreślił, że jako oferent w trakcie trwania postępowania złożył oświadczenie dotyczące pojazdów i z oświadczenia tego się nie wycofał. Wolą oferenta jest wykorzystywanie wskazanego pojazdu do realizacji umowy na podstawie złożonej oferty i brak jest jakichkolwiek podstaw, aby wola oferenta w tym zakresie mogła być kwestionowana. Bez znaczenia jest, z punktu widzenia komisji konkursowej i prowadzonego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych, okoliczność wykonywania zawartych umów w innych miejscach. Jest to okoliczność, która dla komisji konkursowej nie ma żadnego znaczenia, bowiem nie może ona być przedmiotem oceny komisji konkursowej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia (...) lipca 2009 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, powołując się na przepis art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, stwierdził, że oferenci przystępujący do postępowania w sprawie zawarcia umów, prowadzonego w trybie konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone w: zarządzeniu Nr (...) z dnia (...) października 2008 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a także zarządzeniu Nr 84/2008/DSM z dnia 15 października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ratownictwo medyczne. Natomiast ocena złożonych ofert została dokonana w oparciu o zarządzenie Nr 86/2008/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 października 2008 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes Funduszu podkreślił, że wziął również pod uwagę wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu (...) marca 2009 r. przez Oddział Wojewódzki NFZ.

Organ za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 134 i art. 148 ustawy o świadczeniach, wskazując, iż wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Organ odwoławczy wskazał, iż każdy świadczeniodawca ubiegający się o zawarcie umowy musi spełnić warunki konieczne i pod kątem spełniania tych warunków badana jest każda oferta. Brak spełnienia tych warunków skutkuje odrzuceniem oferty, a tym samym jej niewybraniem.

Prezes NFZ zauważył, że w związku z powtarzającymi się numerami rejestracyjnymi ambulansów wykazanych w umowach zawartych z Funduszem do realizacji świadczeń opieki zdrowotnej oraz zgłoszonych w różnych postępowaniach w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne w dniu (...) marca 2009 r., na polecenie Prezesa Funduszu (pismo z dnia (...) marca 2009 r.), oddziały wojewódzkie Funduszu przeprowadziły równocześnie kontrolę F. Sp. z o.o. Jak wynika z informacji przekazanych przez Oddział Wojewódzki Funduszu ambulans o nr rej. (...) został zgłoszony w ofercie konkursowej w rejonie nr (...) wchodzącym w skład województwa (...) do postępowania nr (...) dla zespołu RM-S. Również, zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłoszenia o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaproszenia do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719 z późn. zm.) komisja kontrolna, powołana przez komisję konkursową prowadzącą przedmiotowe postępowanie konkursowe nr (...), przeprowadziła w dniu (...) marca 2009 r. kontrolę skarżącej, w trakcie, której został okazany przedmiotowy ambulans o nr rej. (...), wskazany przez skarżącego w ofercie do realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne na terenie rejonu operacyjnego: (...). Zdaniem organu wiadomym jest, iż ten sam ambulans nie będzie w stanie zabezpieczyć świadczeń opieki zdrowotnej w dwóch tak odległych od siebie rejonach operacyjnych, a informację zawartą w ofercie skarżącego, dotyczącą realizacji świadczeń przez ambulans o numerze rejestracyjnym (...) organ uznał za nieprawdziwą. Zdaniem organu w świetle powyższego, na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, za uzasadnione należy uznać odrzucenie przez komisję konkursową oferty, złożonej przez skarżącego.

Organ nie zgodził się ze stwierdzeniem skarżącego, że zmiana ambulansu realizującego zapisy określonej umowy nie wymaga zgody Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Zgodnie z § 2 ust. 9 i 10 umowy stanowiącej załącznik nr 2 do zarządzenia Nr 84/2008/DSM Prezesa NFZ z dnia 15 października 2009 r., świadczeniodawca zobowiązany jest do bieżącego aktualizowania danych o swoim potencjale wykonawczym przeznaczonym do realizacji umowy, przez który rozumie się zasoby, będące w dyspozycji świadczeniodawcy służące wykonywaniu świadczeń opieki zdrowotnej, w szczególności osoby udzielające tychże świadczeń oraz sprzęt. Aktualizacji powyższych danych należy dokonywać za pomocą udostępnionych przez Fundusz aplikacji informatycznych, w szczególności Portalu Narodowego Funduszu Zdrowia, na zasadach i warunkach określonych w Regulaminie korzystania z Portalu Narodowego Funduszu Zdrowia, stanowiącego integralną część umowy o korzystanie z Portalu Narodowego Funduszu Zdrowia. Każde zgłoszenie zmian potencjału świadczeniodawcy ww. Portalu, Oddział Wojewódzki NFZ poddaje weryfikacji pod względem jego zgodności z warunkami wymaganymi, które świadczeniodawca powinien spełniać. Po dokonaniu analizy zmian zgłoszenie takie zostaje przyjęte, bądź też odrzucone w przypadku wykazania naruszenia zapisów umowy (niespełnienie wymagań koniecznych). Ponadto organ wskazał że w świetle Zgodnie z § 39 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 81, poz. 484 z późn. zm.) zmiana postanowień umowy wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. W związku z powyższym każde przyjęte zgłoszenie o zmianie potencjału świadczeniodawcy związane jest z podpisaniem aneksu do obowiązującej umowy dotyczącego potencjału Jeśli natomiast analiza zamian dokonana przez oddział wojewódzki Funduszu jest negatywna wówczas zapisy umowy pozostają niezmienione. Ponadto organ wskazał, że w świetle art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410 z późn. zm.) oraz art. 96 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, komisja konkursowa, prowadząca przedmiotowe postępowanie miała prawo wykorzystać informacje będące w posiadaniu Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

Zdaniem organu niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, w myśl którego odrzuca się ofertę zawierającą nieprawdziwe dane. Ustalenia stanu faktycznego, dokonane na podstawie zebranego materiału dowodowego wykazały, iż skarżący zgłosił do przedmiotowej oferty ambulans o numerze rejestracyjnym (...), który został zgłoszony w innej ofercie konkursowej w rejonie nr 9 wchodzącym w skład województwa (...). Ponadto, na co wskazuje "Formularz ofertowy RTM", skarżący złożył oświadczenie, iż omawiany ambulans jest w jego posiadaniu na dzień złożenia oferty. W związku z powyższym, organ uznał, iż wskazane powyżej oświadczenie złożone przez oferenta oraz dane zawarte w "Formularzu ofertowym RTM" stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym ustalonym podczas postępowania konkursowego. Organ wskazał, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do zarządzenia Nr 86/2008/DSOZ Prezesa NFZ w kryterium "ciągłość", w szczegółowych parametrach oceny "spełnienie wymagań (warunków koniecznych)" oraz złożeniem "deklaracji spełnienia wymagań w dniu złożenia oferty i okresie realizacji umowy" oferent uzyskuje "2 pkt za każdy spełniony warunek na dzień złożenia oferty". W związku z powyższym - zdaniem organu - można uznać, iż złożenie przez skarżącego nieprawdziwego oświadczenia mogło mieć na celu uzyskanie wyższej oceny punktowej w rankingu przedmiotowej oferty.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego dotyczącej możliwości kwestionowania przez OW NFZ, spełnienie warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach, organ odwoławczy podkreślił, iż komisja konkursowa, na etapie badania oferty w części jawnej postępowania konkursowego ustala, czy oferta spełnia warunki stawiane przez zamawiającego wskazane w ogłoszeniu postępowania. Nie różnicuje tych warunków na te, które oferent ma spełnić w trakcie postępowania oraz na te, które ma spełnić w chwili zawarcia umowy. Podstawę dokonania oceny oferty stanowią oświadczenia złożone przez oferenta oraz "Formularz ofertowy". Złożenie oświadczenia, iż skarżący, w odniesieniu do zgłoszonego ambulansu, spełnia warunki na dzień złożenia oferty, oznacza, iż już z dniem złożenia oferty spełnia warunki opisane w zarządzeniu Nr 84/2008/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w tym w § 8 ust. 9 powyższego zarządzenia.

Pismem z dnia (...) lipca 2009 r. F., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił Prezesowi NFZ naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 8, 9, 10 § 1, 15, 73 w zw. z art. 74, 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Wskazał, iż w dniu 28 maja 2009 r. pełnomocnik skarżącego był obecny w siedzibie Narodowego Funduszu Zdrowia, jednakże nie udostępniono mu pełnych akt sprawy, tj. uzasadnienia punktacji otrzymanej przez drugą stronę postępowania konkursowego oraz oferty drugiej strony postępowania konkursowego.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 3, art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych w zw. z art. 32 Konstytucji RP, a ponadto art. 140 ust. 2 pkt 1 i ust. 5, art. 142 ust. 5, art. 148 pkt 1 i 2 oraz art. 155 ust. 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych, a także art. 66 § 1 k.c.

Skarżący powtórzył argumentację zawartą we wcześniejszych odwołaniach.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik organu załączył kopię zarządzenia Nr 76/2008/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 3 października 2008 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zwracając uwagę na treść § 16 ust. 4 i 5, o związaniu oferenta złożoną ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania oraz zakazie m.in. zamiany lub przeniesienia do oferty złożonej w innym postępowaniu, co w jego ocenie wyklucza możliwość wykorzystania tego samego środka transportu w dwóch postępowaniach.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie należy stwierdzić, iż skarżący - F. jako jednostka organizacyjna F. Sp. z o.o. posiada zdolność sądową. Zgodnie bowiem z art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. zdolność sądową mają inne (poza wymienionymi w § 2) jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Skarżący jest podległym innej jednostce organizacyjnej zakładem opieki zdrowotnej i świadczeniodawcą w rozumieniu art. 2 pkt 41) ustawy o świadczeniach, zobowiązanym do świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych przepisami działu II tej ustawy i zarządzanym zgodnie z zatwierdzonym statutem. Założycielem F. i kierującym tą jednostką jest F. Sp. z o.o. co wynika z § 1 pkt 3 i § 5 pkt 1 Statutu F. Świadczeniodawca, niezależnie od typu zorganizowania, jest stroną umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, co wynika z art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach i stroną przeprowadzonego uprzednio postępowania w sprawie o zawarcie umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z przywołanymi regulacjami, składającym ofertę był F. kierowany przez F. Sp. z o.o., zatem jako nieposiadający osobowości prawnej podmiot, do którego mogą być kierowane uprawnienia i obowiązki znajdujące swoje źródło w przepisach prawa publicznego, skarżący ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym.

Odnosząc się do zarzutów i argumentacji złożonej przez F. jednostki organizacyjnej F. Sp. z o.o. skargi, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego. Brak jest przede wszystkim uzasadnienia dla skutecznego postawienia zarzutu naruszenia prawa procesowego. Skarżący upatruje tej wadliwości w nieudostępnieniu przez organ pełnomocnikowi skarżącego pełnych akt sprawy tj. uzasadnienia punktacji oraz oferty konkurencyjnej. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględni skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący, poza stwierdzeniem, że uniemożliwiono jego pełnomocnikowi skuteczne prowadzenie postępowania w sprawie, nie uzasadnia, że nieokazanie pełnomocnikowi skarżącego uzasadnienia punktacji oraz oferty drugiej strony miało decydująco wpłynąć na wynik sprawy w sytuacji, gdy nie doszło do ostatecznego porównania ofert i przyznania każdej z nich określonej punktacji według przyjętych kryteriów. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniał stan w którym oferta skarżącego nie została wybrana. Złożona przez skarżącego oferta została, na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2) ustawy o świadczeniach, odrzucona jako zawierająca nieprawdziwe dane, zatem zarzut o uniemożliwieniu sprawdzenia przyznanej punktacji oraz nieudostępnienie oferty drugiej strony postępowania (bez wdawania się w dopuszczalność samego udostępnienia) nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, na którym nie zaważyła punktacja, lecz okoliczność leżąca wyłącznie po stronie skarżącego. Na marginesie, zauważyć należy, że uzyskana wstępna punktacja (ranking otwarcia) wskazywała na skarżącego jako na potencjalnego zwycięzcę konkursu ofert.

Argumentacja dotycząca naruszenia prawa materialnego sprowadza się do twierdzeń, że organ w sposób nieuprawniony przeniósł reguły i zasady dotyczące wykonania umowy na reguły i zasady postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych, pojazd zgłoszony w ofercie znajdował się w posiadaniu oferenta, zaś dotyczące pojazdu oświadczenie skarżącego nie mogło być przez komisję kwestionowane. Ze stanowiskiem skarżącego zgodzić się nie można.

Organ odrzucił ofertę F. na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, uznając iż podane przez tego oferenta oświadczenie co do pojazdu, którym będzie realizowane świadczenie zdrowotne objęte konkursem, nie odpowiada prawdzie. Na wstępie rozważań należy zwrócić uwagę na szczególny rodzaj świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem kwestionowanego konkursu ofert. Konkurs ofert dotyczył ratownictwa medycznego w zakresie świadczeń udzielanych przez specjalistyczny zespół ratownictwa medycznego na terenie rejonu operacyjnego B. Zespoły ratownictwa medycznego podejmujące medyczne czynności ratunkowe w warunkach pozaszpitalnych stanowią jednostki systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, których zadaniem jest zapewnienie pomocy każdej osobie znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Taki status zespołów ratownictwa medycznego ukształtowany został przepisami ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410 ze zm.) dalej - ustawa PRM, a konkretnie art. 1, art. 3 pkt 10) i art. 32 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Zespoły ratownictwa medycznego, stosownie do art. 36 ust. 1 i 2 ustawy PRM, mogą być zespołami specjalistycznymi i podstawowymi o określonym składzie osób uprawnionych do wykonywania czynności medycznych, zawsze jednak wyposażonymi w specjalistyczny środek transportu sanitarnego, spełniający określone cechu techniczne i jakościowe określone w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane. Wybór świadczeniodawców usług ratownictwa medycznego wskazanego wyżej rodzaju następuje na podstawie ustawy o świadczeniach, a stosownie do art. 146 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, Prezes Funduszu określa warunki wymagane od świadczeniodawców. Istotnym warunkiem konkursu ofert na świadczenia specjalistycznego zespołu ratownictwa medycznego jest posiadanie pojazdu o określonych cechach użytkowych i technicznych. Skarżący zgłosił do kwestionowanego konkursu ofert ambulans o nr rejestracyjnym (...), zapewniając iż pojazd ten posiada umowę serwisową gwarantującą sprawność techniczną. Nadto, skarżący odnosząc się do wymaganych konkursem warunków co do sprzętu i aparatury medycznej, oświadczył że oferowany środek transportu spełnia cechy techniczne i jakościowe określone w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane zgodnie z przepisami ustawy o PRM. Skarżący oświadczył, że spełnia powyższe warunki w dniu złożenia oferty i będzie go spełniał od początku obowiązywania umowy. Wreszcie w końcowym "oświadczeniu oferenta" skarżący oświadczył, iż posiada tytuł prawny do korzystania ze sprzętu i aparatury medycznej stanowiącej ich wyposażenie i będzie wykonywał świadczenia objęte umową z oddziałem Funduszu przy pomocy tego sprzętu i aparatury. Należy również dodać, iż skarżący poddał się kontroli wybranego przez komisję konkursową zespołu, którego zadaniem było zbadanie zgodności informacji zawartych w ofercie ze stanem faktycznym, a więc zbadanie czy zgłoszony do oferty konkretny pojazd spełnia wymagane konkursem warunki. Powyższe oznacza, że skarżący wskazał określony pojazd, którym realizować będzie świadczenia zdrowotne ratownictwa medycznego w rejonie B. Ustalenie zatem, iż oferent, posiadając wprawdzie pojazd, nie dysponuje nim dla potrzeb wykonywania świadczeń objętych konkursem lub dysponuje pojazdem nie odpowiadającym wymaganiom w zakresie deklarowanych cech technicznych i jakościowych, będzie prowadziło do uznania, że zgłoszone dane ofertowe jako nieodpowiadające prawdzie skutkować będą odrzuceniem oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2) ustawy o świadczeniach. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, iż zgłoszony do oferty pojazd został już zgłoszony do postępowania konkursowego prowadzonego przez Oddział Wojewódzki Funduszu w Rejonie nr (...) do postępowania nr (...) dla zespołu RM-S. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, Komisja Konkursowa zasadnie uznała, iż zgłoszonym do ofert ambulansem nie mogą być realizowane żadne świadczenia ratownictwa medycznego na terenie operacyjnym B.

Chybiona jest argumentacja skarżącego, iż decydującym jest fakt posiadania zgłoszonego pojazdu, a posiadaczem jest F. Sp. z o.o., bowiem tego faktu organ nie kwestionuje, utrzymując jedynie, że pojazdem, którym realizowane są świadczenia ratownictwa medycznego w regionie operacyjnym położonym w O. nie jest możliwe wykonywanie tego samego rodzaju świadczeń w regionie (...). Zgłoszenie do postępowania konkursowego na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych określonego pojazdu, którego walory techniczne i jakościowe podlegają kontroli komisji konkursowej stosownie do § 6 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. oznacza, że oferent wyraża wolę na zawarcie umowy na przedstawionych w ofercie warunkach, a więc również przy wykorzystaniu zgłoszonego pojazdu. Jak przyznaje sam skarżący "istotne jest, aby w przypadku wybrania oferty oferent zapewnił wykonanie umowy zgodnie z treścią oferty". Stwierdzenie przez komisję konkursową, że oferowany pojazd spełnia wprawdzie wymagania techniczne i jakościowe, jednak nie można nim wykonywać oferowanych świadczeń z racji formalnego jego zaangażowania w innym konkursie ofert w sprawie zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, skutkować musi uznaniem, że oświadczenie oferenta wykonywania następnej umowy tym środkiem transportu jest nieprawdziwe. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącego odwołująca się do cywilistycznej definicji oferty, która jak podkreśla skarżący jest jednostronną czynnością prawną i stanowi wyłącznie akt woli oferenta, a w przedmiotowej sprawie z woli wykonywania świadczeń zdrowotnych zgłoszonym pojazdem skarżący się nie wycofał. Skarżący utrzymując, iż dla komisji konkursowej istotna nie jest kwestia prawidłowego wykonywania umowy, lecz wola oferenta wykorzystywania zgłoszonego pojazdu do jej realizacji, powołuje się na § 10 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń z opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 81, poz. 484) i twierdzi, że świadczeniodawca uprawniony jest do wymiany pojazdów, które służą do wykonywania świadczeń zdrowotnych w ramach zawartych już umów. W istocie rzeczy, zgodnie z § 10 ust. 2 cyt. rozporządzenia, możliwe są zmiany zawartej już umowy, jednak w odniesieniu do miejsca udzielania świadczeń (w przypadku świadczeń zespołu specjalistycznego ratownictwa medycznego miejscem takim jest pojazd) zmiana wymaga pisemnej zgody dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu (§ 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia) wyrażonej w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Nie jest zatem tak, jak twierdzi skarżący, że zamiana pojazdów używanych do świadczenia ratownictwa medycznego leży wyłącznie w gestii posiadacza tych pojazdów, a więc F. Sp. z o.o. i nie jest zależna od woli dyrektora Oddziału Funduszu, z którym zawierana jest umowa na realizację tych świadczeń. Nawiązując do wyrażonych na wstępie uwag dotyczących specyfiki świadczeń zdrowotnych zespołów ratownictwa medycznego, stwierdzić należy, że specyfika ta wyraża się gotowością do wykonywania zadań ratowniczych przez wyposażony w odpowiedni pojazd zespół ludzki. Charakterystyczny jest również brak możliwości ustalenia momentu, w którym pojawi się konieczność niezwłocznego zapewnienia pomocy osobie znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, a przecież zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o PRM, zespoły ratownictwa medycznego zobowiązane są docierać do miejsca zdarzenia i osób wymagających ich interwencji w określonym czasie. Powyższe uwagi wskazują na konieczność prowadzenia postępowania w sprawach o zawarcie umów na świadczenie usług ratownictwa medycznego według maksymalnie rygorystycznych zasad przy wyeliminowaniu wszelkich czynników stwarzających niepewność co do oferowanych warunków świadczeń tego typu. Oznacza to, że oferent, chcąc wykonywać świadczenia ratownictwa medycznego określonym pojazdem, musi zapewnić nie tylko spełnianie przez ten pojazd warunków technicznych i jakościowych, lecz również, co jest oczywiste ze względu na charakter świadczeń, zapewnić musi pełną dyspozycyjność pojazdu bez żadnych ograniczeń np. w postaci konieczności ewentualnego przyszłego wypowiedzenia innej umowy dotyczącej tego pojazdu. Nie może zatem być uznane za prawidłowe takie działanie komisji konkursowej, która mając wiedzę co do zaangażowania zgłoszonego do postępowania konkursowego pojazdu dla potrzeb realizowania świadczeń ratownictwa medycznego w rejonie operacyjnym innego oddziału Funduszu, uznaje oświadczenie realizowania objętych konkursem na wykonywanie świadczeń tego samego rodzaju w innym rejonie za prawdziwe.

W przedmiotowej sprawie do konkursu na wykonywanie świadczeń ratownictwa medycznego na okres (...) kwietnia 2009 r. - (...) grudnia 2010 r. w rejonie operacyjnym B. skarżący zgłosił pojazd, który zgłoszony został w ofercie w postępowaniu o zawarcie umowy o udzielanie świadczenia tego samego rodzaju przeprowadzonym przez łódzki OW NFZ. Skarżący zaoferował więc zaangażowany w inne postępowanie konkursowe środek transportu do nowego postępowania i oświadczył, iż pojazd ten spełnia wymagane konkursem warunki techniczne i jakościowe oraz że będzie wykonywał nim objęte umową świadczenia. Mimo, że samo oświadczenie co do spełniania przez pojazd wskazanych warunków nie jest nieprawdziwe, to w istocie rzeczy powinno ono podlegać weryfikacji w postępowaniu konkursowym oraz przy wykonywaniu zawartej już z wykorzystaniem tego pojazdu umowy. Z kolei złożone oświadczenie co do wykonywania przez skarżącego świadczeń ratownictwa medycznego pojazdem, który wcześniej zgłoszony został do postępowania o świadczenie zadań ratownictwa w innym i odległym rejonie, nie może zostać uznane za prawdziwe tylko dlatego, że jak twierdzi skarżący oferta to akt woli, a tej nie powinien organ kwestionować. Zauważyć należy, iż stanowiące część oferty oświadczenie woli skarżącego co do realizowania świadczeń objętych konkursem przy użyciu zadeklarowanego pojazdu opierać się musi na wiedzy skarżącego dotyczącej możliwości wykorzystania tego pojazdu. Deklaracja ofertowa złożona dla potrzeb prowadzonego przez uprawniony organ konkursu na świadczenia zdrowotne, w szczególności na świadczenia ratownictwa medycznego, nie może li tylko zabezpieczać oferty pod względem formalnym, nie stwarzając dla zamawiającego żadnej pewności co do kształtu ewentualnej przyszłej umowy w zakresie istotnych jej elementów. Takim istotnym elementem przy świadczeniach wykonywanych przez zespoły ratownictwa medycznego jest zabezpieczenie ich w odpowiedniej klasy technicznej i jakościowej pojazd. Pojazd zgłoszony do konkursu i poddany kontroli komisji konkursowej jest tym pojazdem, który będzie uwzględniony w przyszłej umowie, dlatego stwierdzenie przez prowadzący konkurs organ, że zadeklarowany pojazd może być ewentualnie wykorzystywany dla tożsamego rodzaju świadczeń zdrowotnych na podstawie innej umowy eliminuje uznanie złożonego oświadczenia o wykorzystaniu tego pojazdu do nowej umowy za prawdziwe. Do kolejnego postępowania na realizowanie świadczeń zdrowotnych ratownictwa medycznego skarżący winien był zgłosić pojazd niezaangażowany już w danym okresie.

Uznając zatem działanie organu za zgodne z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.