Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3013635

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 23 sierpnia 2019 r.
VI SA/Wa 1073/19

UZASADNIENIE

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) marca 2019 r. nr (...) w przedmiocie wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Komendant Główny Policji (dalej "KGP"), zaskarżoną decyzją, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) (dalej "KWP"), którą odmówiono W. S. (dalej "Skarżący") wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.

Jako postawę prawną skarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 296 z późn. zm.), dalej "k.p.a." oraz art. 29 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2018 r. 2142 z późn. zm.), dalej "o.o.m.".

Do wydania skarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktyczno-prawnym.

W lipcu 2018 r. Skarżący wystąpił do KWP o wpisanie go na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W sprawie, jako miejsce zameldowania, podał adres w (...) ul. (...), zaś jako adres do korespondencji (...).

W toku postępowania, na podstawie art. 26 ust. 3 pkt 6 o.o.m. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2213) oraz art. 106 § 1 i § 2 k.p.a., KWP zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w (...) (dalej "KMP"), właściwego wg. miejsca zameldowania Skarżącego, o sporządzenie o nim opinii.

Ostatecznie, postanowieniem z (...) grudnia 2018 r., KGP utrzymał w mocy postanowienie KMP z (...) listopada 2018 r., którym negatywnie zaopiniowano osobę Skarżącego. W uzasadnieniu wskazano, że wywiad środowiskowy w miejscu zameldowania Skarżącego dowodzi, że wśród sąsiadów nie cieszy się on dobrą opinią, gdyż nadużywa alkoholu i często przebywa w stanie upojenia alkoholowego. Nadto ustalono, że w rodzinie Skarżącego wdrożona jest i prowadzona, od czerwca 2018 r., procedura "Niebieskiej Karty", gdzie Skarżący jest sprawcą przemocy wobec swojej żony i pasierbicy. Ustalono również, że w przeszłości Skarżący odbywał kary pozbawienia wolności w Polsce (5 lat i 8 miesięcy za popełnienie m.in. przestępstw z art. 286 § 1, art. 270 § 1 i art. 297 § 1 k.k.) i w Szwecji oraz że był poszukiwany listami gończymi, jak również był objęty środkiem zapobiegawczym w postaci dozoru policyjnego.

W tym stanie rzeczy KWP odmówił wpisania Skarżącego na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Wskazał, że na ową listę może być wpisania jedynie osoba, która ma nienaganną opinię wydaną przez komendanta powiatowego Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania opiniowanego.

Skarżący, z zachowaniem trybu i terminu, odwołał się od decyzji KWP i wnosząc o jej uchylenie wskazał, że jego skazania - zgodnie z art. 106 k.k., uległy zatarciu oraz że pod adresem, gdzie przeprowadzono wywiad środowiskowy nie mieszka już od sześciu lat. W kwestii "Niebieskiej Karty" podał, że obecnie trwa procedura jej odwołania.

Skarżący oświadczył, że od 19 lat nie narusza norm prawa karnego i wykroczeniowego, zmienił swoje życie, zerwał kontakty ze środowiskiem kryminogennym, założył rodzinę i podjął uczciwą pracę. Zmienił także miejsce zamieszkania, aby oderwać się od dawnych kolegów i przeszłości.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, mając na uwadze art. 26 ust. 3 o.o.m., KGP wskazał, że wykonywanie zawodu kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej jest ściśle związane z szeroko pojętym bezpieczeństwem publicznym, gdyż do zadań takiego pracownika należy podejmowanie działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa życia, zdrowia i nietykalności osobistej oraz przeciwdziałanie bezprawnym czynom przeciwko mieniu. Zawod ten powinien zatem odznaczać się szczególną przejrzystością, a osoby go wykonujące winne być transparentne (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 października 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 916/05, LEX 197293), gdyż do realizacji ustawowych celów kwalifikowanym pracownikom ochrony przyznano szerokie uprawnienia w postaci stosowania środków przymusu bezpośredniego, a nawet posiadania broni palnej. Dlatego też dostęp do jego wykonywania jest reglamentowany, a otrzymanie wpisu musi być poprzedzone spełnieniem obligatoryjnych, ustawowych przesłanek, tj.m.in. niekaralności za przestępstwo umyślne, specjalistyczne wykształcenie, zdolność psychiczna i fizyczna oraz nienaganna opinia.

KGP podniósł, że ostatniego warunku - nienaganna opinia, Skarżący nie spełnia pomimo, że istotnie, zgodnie z art. 106 k.k., skazania Skarżącego uległy zatarciu i uważa się je za niebyłe. Niemniej, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia, w trybie art. 75 k.p.a., że osoba ubiegająca się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej rodzi obawę co do rzetelnego i zgodnego z prawem wykonywania tego zawodu. Zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie jej osobowości, jako kandydata na kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej, ważna jest tak jego uprzednia karalność, jak i obecny sposób postępowania. Zdaniem organu fakt popełnienia przez Skarżącego przestępstw i prawomocnych jego skazań nie jest obojętne w tej sferze stosunków społecznych, w których znaczenie ma nie tylko ocena prawna, lecz także etycznomoralna (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie z 13 maja 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1879/04).

Skarżący zaskarżył decyzję KGP do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie i wnosząc o jej uchylenie zarzucił, że skazanie - zgodnie z art. 106 k.k., uległo zatarciu, więc nie może mieć wpływu na obecną ocenę jego osoby, jako osoby niekaranej.

Podkreślił, że pod adresem, gdzie przeprowadzono wywiad środowiskowy - (...), nie mieszka już od sześciu lat, zatem opinia sporządzona o nim na podstawie zeznań tamtejszych sąsiadów jest wadliwa.

W kwestii "Niebieskiej Karty" wskazał, że zdarzenie, którego skutkiem wdrożono tą procedurę, było incydentalne.

Do skargi załączył też informację od Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w (...) z lutego 2019 r., że procedura "Niebieska Karta", prowadzona w stosunku do niego i jego żony, została zakończona.

KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 30 lipca 2019 r. Skarżący podniósł, że opinia o nim powinna była zostać sporządzona w oparciu o aktualne informacje i wszechstronnie, na różnych płaszczyznach jego aktywności życiowej. Zarzucił, że ocena zgormadzonego w sprawie, w sposób niepełny, materiału dowodowego jest wybiórcza. Podniósł, że organy Policji powinny były przesłuchać jego żonę, obecnych sąsiadów oraz pracodawców, u których pracuje, jako pracownik ochrony.

Wnosząc o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, a to na okoliczność nienagannej opinii, do akt Skarżący załączył pozytywne opinie/referencje pochodzące od jego pracodawców oraz informację z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w (...), z której wynika, że zdarzenie związane z założeniem dla jego rodziny, w okresie od czerwca 2018 r. do lutego 2019 r., "Niebieskiej Karty" było jednorazowe i podjęto działania naprawcze - zrealizowano ustalony plan pomocy.

Na rozprawie, która odbyła się 23 sierpnia 2019 r., Sąd oddalił wniosek dowodowy Skarżącego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sprawując kontrolę legalności decyzji Sąd nie dopatrzył się w niej ani wad kwalifikowanych, ani też uchybień przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź naruszeń prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.".

W art. 26 ust. 3 pkt 5 i pkt 6 o.o.m. ustawodawca przewidział, że na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wpisuje się osobę, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne oraz posiada nienaganną opinię wydaną przez właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, sporządzoną na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji.

Zacytowany przepis - a contrario, stanowi normę, która nie pozwala na wpisanie przez organy Policji na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej osoby, która była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne oraz nie posiada nienagannej opinii wydanej przez właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, sporządzoną na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji. Należy zaznaczyć, że decyzji administracyjna wydana w tym przedmiocie ma charakter związany.

W sprawie jest bezsporne, że Skarżący był skazany prawomocnymi wyrokami za popełnienie m.in. przestępstw z art. 286 § 1, art. 270 § 1 i art. 297 § 1 k.k., tj. za przestępstwa umyślne, w Polsce i odbył z tego tytułu karę pozbawienia wolności w łącznym wymiarze 5 lat i 8 miesięcy, jak również za przemyt środków odurzających - także przestępstwo umyślne, za co odbył karę pozbawienia wolności na terenie Szwecji. Skarżący był również dwukrotnie poszukiwany na podstawie listu gończego oraz objęty dozorem policyjnym w związku z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii. (k.18 akt administracyjnych). Już sam fakt skazania Skarżącego prawomocnymi wyrokami sądów wypełnia zatem - a contaraio, dyspozycję art. 26 ust. 3 pkt 5 i pkt 6 o.o.m., tj., że na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie wpisuje się osoby, która była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowany został pogląd, że uprzednie ukaranie za czyn umyślny, popełniony przeciwko mieniu, dowodzi, że kandydat na pracownika ochrony (lub pracownik ochrony) swoim zachowaniem zaświadczył, że jego postawa wraz z prognozą w zakresie przestrzegania norm odnoszących się do dbałości o mienie, czy bezpieczeństwo publiczne, nie jest nienaganna. Fakt skazania za przestępstwo umyślne powoduje, że Skarżący nie legitymuje się nienaganną opinią. Takiej opinii nie może bowiem posiadać osoba, która umyślnie dopuściła się przestępstw, nawet pomimo pozytywnego zachowania w środowisku pracy, rodzinnym, czy sąsiedzkim. Nie stoi tu zatem na przeszkodzie fakt zatarcia skazania.

W kwestii drugiej przesłanki, tj. posiadania nienagannej opinii wydanej przez właściwego - ze względu na jej miejsce zamieszkania, komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, sporządzonej na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji, Sąd zauważa, że co prawda, rację ma Skarżący, zarzucając sporządzenie opinii o nim w oparciu o wywiad środowiskowy przeprowadzony w miejscu jego zameldowania, a nie faktycznego zamieszkania. Nie mniej powyższe okoliczności pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem ww. negatywna opinia była wynikiem nie tylko samego wywiadu środowiskowego, ale także ustalenia, że wobec rodziny Skarżącego, od czerwca 2018 r., była wdrożona i prowadzona (do lutego 2019 r.) procedura "Niebieskiej karty". Warto zauważyć przy tym, że na czas wydania opinii, tj. grudzień 2018 r., jaki na dzień decyzji przez organ I instancji - (...) styczeń 2019 r., procedura ta była jeszcze prowadzona. Nadto, co dla oceny Skarżącego, jako kandydata na kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej osoby, podstawowe znaczenie ma ustalony jako niewątpliwy fakt, że Skarżący dopuścił się przemocy wobec swojej żony.

Sąd zauważa, że ustawa o ochronie osób i mienia nie definiuje pojęcia "nienaganna opinia", nie określa też kryteriów, jakimi kierować ma się organ opiniujący osobę posiadającą, czy też ubiegającą się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony. Wobec tego należy odwołać się do orzecznictwa wypracowanego w tym zakresie, gdzie "naganne" rozumiane jest jako zachowanie lub postępowanie zasługujące na krytykę lub karę, zaś "nienaganne" to zachowanie, któremu nie można nic zarzucić. Naczelny Sąd Administracyjny akcentuje, że generalnie na nienaganną opinię zasługuje człowiek prawy, uczciwy, solidny, o nieskazitelnym charakterze, niedający powodów do krytyki (por. cyt. wyrok NSA z 4 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 1066/08). Przy ocenie, czy osobie opiniowanej można przypisać walor "nienaganności", istotny jest cel wydawanej opinii, co - w przypadku pracownika ochrony - oznacza, że nie można nie wziąć pod uwagę charakteru powierzonych mu zadań (np. ochrona przed niezgodnym z prawem działaniem osób trzecich, czy odpowiedzialność za powierzone mienie). Decydujące znaczenie ma więc w takim przypadku zachowanie się opiniowanego wobec innych osób, w różnych sytuacjach, prawidłowość oceny sytuacji konfliktowych, prawidłowość i adekwatność reakcji na różne czynniki i zagrożenia (por. wyrok NSA z 29 września 2011 r., sygn. akt II GSK 963/10).

Należy także zaakcentować, że ustawodawca, nie bez przyczyny, do art. 26 ust. 3 pkt 6 o.o.m. wprowadził wymóg posiadania "nienagannej opinii", a nie "opinii pozytywnej". Rozróżnienie to nie pozostaje bowiem bez wpływu na sposób ostatecznej oceny opiniowanego. Wymóg posiadania "nienagannej opinii" jest wszak dalej idący i bardziej rygorystyczny, aniżeli wymóg posiadania tylko "opinii pozytywnej". Dlatego też przy ustalaniu, czy osoba pretendująca do reglamentowanego zawodu, jakim jest zawód kwalifikowanego pracownika ochrony, ma "nienaganną opinię", kryteria oceny muszą być odpowiednio rygorystyczne. W takim kontekście "nienaganną opinię" może mieć więc osoba, która nie tylko postępuje według prawa, ale także przestrzega zasad współżycia społecznego, i co do której nie ma obaw, że zachowa się nieodpowiedzialnie w razie konfliktu zaistniałego w rodzinie, w stosunkach sąsiedzkich lub w środowisku pracy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 października 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 634/09; wyrok WSA w Szczecinie z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 1123/09; wyrok WSA w Krakowie z 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1203/09).

Skoro podstawowym zadaniem kwalifikowanego pracownika ochrony jest obowiązek ochrony osób i powierzonego mu mienia przed działaniami osób naruszających prawo, to na nienaganną opinię nie zasługuje ten, kto sam takich czynów się dopuszcza (por. cyt. wyrok NSA z 4 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 1066/08). Przesłanka ta, niezależnie od innych wymienionych w art. 26 ust. 3 o.o.m., ma na celu uzyskanie pełnych danych o sposobie życia i zachowania się danej osoby. Wyznacznikiem "nienaganności" są w tym wypadku dane dotyczące wszelkich wydarzeń z udziałem osoby opiniowanej, mających miejsce w ramach współżycia sąsiedzkiego, rodzinnego i zawodowego w dacie sporządzania opinii, jak i w okresach poprzedzających jej sporządzenie.

Mając na uwadze powyższe rozważania oraz fakt prawomocnego skazania Skarżącego i odbycia przez niego kar pozbawienia wolności w wymiarze łącznym 5 lat i 8 miesięcy - mimo, że skazanie to rzeczywiście uległo już zatarciu, jak również, zachowanie Skarżącego wobec najbliższych członków rodziny, skutkiem czego w 2018 r. wprowadzono procedurę "Niebieskiej Karty" (zakończoną w lutym 2019 r.), nie pozwalało organom Policji - wobec związanego charakteru decyzji wydawanej w oparciu o art. 26 ust. 3 pkt 5 i pkt 6 o.o.m., na pozytywne rozpoznanie żądania wpisu Skarżącego na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Powyższe fakty dla rozpoznania wniosku Skarżącego były i są okolicznościami istotnymi, które organy Policji obu instancji musiały wziąć pod uwagę, gdyż wystarczają one do stwierdzenia nieposiadania przez Skarżącego nienagannej opinii, która jest warunkiem sinue qua non uzyskania żądanego wpisu. Trudno wszak upatrywać wiarygodności działań osoby ochraniającej, skoro sama dopuszcza się naruszeń prawa, nie chroni własnej rodziny, bez względu na to, czy miało to charakter incydentalny. Kandydat, pracownik ochrony, który dopuścił się/dopuszcza się naruszeń prawa swoim zachowaniem zaświadcza, że jego postawa w zakresie przestrzegania norm jest negatywna.

W świetle regulacji zawartych w ustawie o ochronie osób i mienia, które kwalifikowanym pracownikom ochrony w wykonywaniu zadań ochrony przyznają szereg uprawnień, tj. z uwagi na specyfikę wykonywanej funkcji, wiążącej się z dużym ryzykiem oraz konieczność zagwarantowania zaufania publicznego, zawód pracownika ochrony powinien odznaczać się szczególną przejrzystością, a osoby go wykonujące powinny być transparentne, uczciwe i prawe.

Przytoczone wcześniej względy powodują, że zarzuty Skarżącego stawiane w sprawie są nieuzasadnione. Zgromadzony w aktach materiał dowodowy, którego co do zasady Skarżący nie kwestionuje, ale inaczej, niż organy Policji, interpretuje, był właściwie zebrany i wystarczający do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skoro w niniejszej sprawie Skarżący wypełnił dyspozycję art. 29 ust. 3 pkt 5 i pkt 6 o.o.m., a przepis ten wiąże organy Policji, to obligatoryjnie należało Skarżącemu odmówić wpisu na listę, co też prawidłowo uczyniono.

Dodatkowo Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienia obu decyzji są przekonujące i jednoznaczne.

Z powyższych względów skargę należało oddalić na mocy art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.