Orzeczenia sądów
Opublikowano: OSNKW 1974/2/22

Uchwała
Sądu Najwyższego
z dnia 22 listopada 1973 r.
VI KZP 40/73

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia dr A. Kafarski. Sędziowie: K. Grzebuła, I. Kazimierczak (sprawozdawca).

Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie Franciszka C., oskarżonego z art. 156 § 2 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. oraz z art. 181 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 27 sierpnia 1973 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:

"1. Czy w razie przyłączenia się w myśl art. 50 § 1 k.p.k. prokuratora do postępowania toczącego się w trybie prywatnoskargowym o przestępstwo przewidziane w art. 156 § 2 k.k., nie podlegające ze względu na treść art. 419 § 1 k.p.k. rozpoznaniu w trybie uproszczonym, ma w dalszym ciągu zastosowanie przepis art. 433 § 1 k.p.k., fakt zaś objęcia oskarżenia przez prokuratora nie zmienia charakteru przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego na ścigane z urzędu, a tylko samo postępowanie toczy się z urzędu?

2. Czy w sytuacji prawnej wyżej wskazanej w wypadku, gdyby zająć stanowisko, że wobec objęcia oskarżenia przez prokuratora ściganie toczy się z urzędu, prowadzenie rozprawy w składzie jednego sędziego stanowi bezwzględny powód odwoławczy i na podstawie art. 388 pkt 2 k.p.k. skutkuje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?"

i po wysłuchaniu wniosku prokuratora

uchwalił udzielić odpowiedzi na pytanie pierwsze jak wyżej oraz odmówić udzielenia odpowiedzi na pytanie drugie.

Uzasadnienie faktyczne

I. Udział prokuratora w sprawie o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego normuje przepis art. 50 k.p.k., w myśl którego w prawach o te przestępstwa prokurator może wszcząć postępowanie albo przyłączyć się do postępowania już wszczętego, przy czym postępowanie toczy się wówczas z urzędu.

Ustawa nie zawiera ograniczenia co do czasu takiego przyłączenia się prokuratora, wobec czego przyjąć należy, że może on skorzystać z tego uprawnienia w każdym stadium postępowania. Ustawa nie zawiera również zastrzeżenia, że w razie przyłączenia się prokuratora postępowanie toczy się od początku. Należy zatem przyjąć, że w razie przyłączenia się prokuratora postępowanie toczy się w dalszym ciągu. Wobec tego określenie "postępowanie toczy się z urzędu" należy rozumieć w ten sposób, że w postępowaniu toczącym się w dalszym ciągu w trybie uproszczonym nie będą miały zastosowania te przepisy rozdziału 44 kodeksu postępowania karnego, które wiążą się z odmiennym charakterem oskarżenia prywatnego (art. 432 k.p.k.).

Ustawa nie zawiera przepisu, który - w razie przyłączenia się prokuratora do postępowania - wyłączałby spod tego trybu sprawy o przestępstwa określone w art. 156 § 2 k.k., jak również nie zawiera podobnego jak w art. 433 § 2 k.p.k. zastrzeżenia co do składu sądu, odnoszącego się jedynie do spraw o przestępstwa określone w art. 178 k.k.

Przyjąć zatem należy, że w sytuacji, kiedy prokurator przyłączył się do postępowania w sprawie o przestępstwo określone w art. 156 § 2 k.k., postępowanie toczy się w trybie uproszczonym. Zgodnie z treścią art. 429 § 1 k.p.k. postępowanie w tym trybie może się toczyć również przed sądem w składzie jednego sędziego.

II. W sprawie, w której Sąd Wojewódzki przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia powyższe zagadnienia, prezes Sądu Powiatowego zajął stanowisko w kwestii składu sądu już w tym stadium, kiedy postępowanie toczyło się z oskarżenia prywatnego. Skoro w ten sposób uczyniono zadość wymaganiom przepisu art. 429 k.p.k., określającego zasady wyznaczenia składu sądu w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym, odpada potrzeba udzielenia odpowiedzi na pytanie Sądu Wojewódzkiego w pozostałej części, w tym bowiem wypadku odnoszące się do nich zagadnienia nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy rozpoznawanej przez Sąd Wojewódzki (art. 390 § 1 k.p.k.).