Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2702562

Wyrok
Sądu Okręgowego w Legnicy
z dnia 22 maja 2019 r.
V U 129/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SO Mirosława Molenda-Migdalewicz.

Sentencja

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2019 r. w Legnicy sprawy z wniosku W. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wysokość renty na skutek odwołania W. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 11 stycznia 2019 r. znak (...) oddala odwołanie

Uzasadnienie faktyczne

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na mocy decyzji z dnia 11 stycznia 2019 r.r. - (...) - po rozpoznaniu wniosku z dnia 18 grudnia 2018 r. - odmówiła wnioskodawczyni W. M. prawa do przeliczenia renty rodzinnej na podstawie art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji ZUS Oddział w L. podał, że do wniosku o przeliczenie renty rodzinnej wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych nowych dowodów lub dokumentów, które miałyby wpływ na wysokość świadczenia i pozwoliłyby na ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła W. M. domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i przeliczenia renty rodzinnej, wskazując, że już w decyzji z dnia 15 grudnia 1991 r. strona pozwana błędnie wyliczyła wysokość zwaloryzowanego wskaźnika wymiaru świadczenia oraz nie ubruttowiła świadczenia zgodnie z ustawą z dnia 17 października 1991 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. - w odpowiedzi na odwołania - wniósł o jego oddalenie, podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo w odpowiedzi na odwołanie strona pozwana wskazała, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania do okresów pracy górniczej męża wnioskodawczyni przelicznika 1,8, bowiem nie wykonywał on pracy wymienionej w ustawie, uprawniającej do zastosowania tego przelicznika. Sam fakt wykonywania pracy na stanowisku dozoru ruchu nie daje takich uprawnień.

Ponadto organ rentowy wskazał, że kwestie wysokości renty rodzinnej wnioskodawczyni i zastosowanych do jej wyliczenia przeliczników górniczych była już wielokrotnie przedmiotem postępowań sądowych, które potwierdziły prawidłowość decyzji organu rentowego w tym zakresie. W tym zakresie wydane zostały prawomocne rozstrzygnięcia:

- wyroki Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia: 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt VU 3788/01, z 4 listopada 2009 r., sygn. VU 1530/09, z 21 czerwca 2016 r., sygn. akt VU 492/16,

- wyroki Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia: 6 października 2005 r., sygn. akt IIIAUa 1573/04, z 10 marca 2010 r., sygn. akt IIIAUa 2187/09,

- postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt IIUZ 3/11.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy:

Mąż wnioskodawczyni B. M. był zatrudniony w (...) Zakłady (...) w W. od dnia 1 października 1957 r. do 31 października 1967 r. na stanowiskach:

- elektryk pod ziemią - od 1 października 1957 r. do 3 listopada 1958 r. (01 rok 01 miesiąc i 03 dni),

- od 4 listopada 1958 r. do 20 października 1960 r. mąż wnioskodawczyni odbywał zasadniczą służbę wojskową (01 rok 11 miesięcy i 17 dni),

- sztygar zmianowy pod ziemią - od 1 listopada 1960 r. do 31 października 1967 r. (07 lat).

W okresie od 1 listopada 1967 r. do 31 grudnia 1968 r. B. M. zatrudniony był w (...) Oddziale (...) przy (...) na stanowisku sztygara (01 rok i 02 miesiące).

Od dnia 1 stycznia 1969 r. do 14 marca 1973 r. mąż wnioskodawczyni zatrudniony był w Zakładach (...) na stanowisku sztygara oddziałowego (07 lat 02 miesiące i 14 dni).

B. M. wykonywał na stałe iw pełnym wymiarze czasu pracy prace pod ziemią na stanowisku elektryka, a następnie osoby dozoru ruchu przez 16 lat 05 miesięcy i 17 dni. Do tych okresów zastosowany został przelicznik górniczy 1,5, a do okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej - przelicznik 1,3.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 21 września 1976 r. przyznał B. M. prawo do renty z tytułu wówczas pierwszej grupy inwalidzkiej od dnia 15 marca 1976 r. tj. od daty wyczerpania zasiłku chorobowego.

Do ustalenia wysokości renty inwalidzkiej przyjęto przeciętny zarobek w 12 miesięcy od października 1974 r. do września 1975 r.

Decyzją z dnia 4 sierpnia 1980 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał wnioskodawczyni W. M. prawo do renty rodzinnej na rzecz dzieci, przyjmując do jej wyliczenia wyżej wskazane okresy pracy górniczej.

Świadczenie to było rewaloryzowane na mocy decyzji z dnia 5 maja 1983 r.

W dniu 15 grudnia 1991 r. ZUS Oddział w L. wydał kolejną decyzję o rewaloryzacji od dnia 1 listopada 1991 r. renty rodzinnej, przyjmując WWS 80,54%.

Wyrokiem z dnia 18 listopada 1993 r. Sąd Wojewódzki we Wrocławiu, sprawa IX U 1088/93 przyznał wnioskodawczyni W. M. prawo do wyrównania renty rodzinnej za okres od dnia 1 listopada 1991 r. do 30 listopada 1992 r.

Wyrok Sądu wykonany został przez organ rentowy decyzją z dnia 25 marca 1994 r.

Prawidłowość wykonania ww. wyroku potwierdzona została w kontroli przed sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym.

Na skutek przedstawienia nowych świadectw pracy organ rentowy przeliczał ponownie rentę rodzinną, przyjmując:

- przelicznik 1,5 do 191 miesięcy pracy górniczej

- przelicznik 1,3 do 30 miesięcy tj. okresu służby wojskowej i okresu zasiłkowego

- przelicznik 0,79 do 79 miesięcy okresu uzupełniającego.

Decyzją z dnia 10 sierpnia 1998 r. ZUS Oddział w L. przeliczył świadczenie wnioskodawczyni przy zastosowaniu przelicznika 1,5 dodatkowo do 6 miesięcy okresu zasiłkowego. Tym samym staż pracy górniczej męża wnioskodawczyni liczony wskaźnikiem 1,5 wyniósł 197 miesięcy. Z tego tytułu organ rentowy przyznał wyrównanie za trzy lata wstecz.

Wnioskodawczyni w dniu 27 lutego 2001 r. złożyła wniosek o przeliczenie renty rodzinnej przy zastosowaniu przelicznika 1,8 do okresów pracy górniczej jej męża B. M.

Decyzją z dnia 23 marca 2001 r. - znak (...) - organ rentowy odmówił wnioskodawczyni przeliczenia renty rodzinnej, ponieważ nie przedstawiała dowodów, aby jej mąż w okresie kiedy był zatrudniony na stanowisku elektryka tj. 1 października 1957 r. do 3 listopada 1958 r. pracował w przodku bezpośrednio przy urabianiu, załadunku urobku lub przy innych pracach przodkowych, a w okresie od 1 listopada 1960 r. tj. po odbyciu zasadniczej służby woskowej, pracując w dozorze kopalni lub członkiem drużyn ratowniczych lub mechanikiem sprzęty ratowniczego w tych drużynach.

Ponadto okres odbywania przez B. M. zasadniczej służby wojskowej został zaliczony przelicznikiem 1,3.

Odwołanie od tej decyzji złożyła W. M.

Postępowanie w tej sprawie prowadzone było przed Sądem Okręgowym w Legnicy, pod sygnatura VUL 3788/01. Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2004 r. oddalono odwołanie wnioskodawczyni od decyzji z dnia 23 marca 2001 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - w sprawie IIIAUa 1573/04 - rozpoznając apelację wnioskodawczyni - od wyżej wskazanego wyroku sądu I instancji - wyrokiem z dnia 6 października 2005 r. - oddalił apelację.

Decyzją z dnia 23 lipca 2009 r. ZUS Oddział w L. odmówił wnioskodawczyni przeliczenia podstawy wymiaru renty rodzinnej na podstawie art. 111 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS.

W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że m.in. w sprawie co do zastosowania przelicznika 1,5 do okresu odbywania służby wojskowej zostały wydane wyroki przez sądy powszechne, a tym samym przelicznik ten jest prawidłowo zastosowany do 197 miesięcy pracy górniczej.

Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt VU 1530/09, oddalił odwołanie.

Od powyższego wyroku apelację złożyła wnioskodawczyni.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt IIIAUa 2187/09 oddalił apelację.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że w zakresie uznania jako pracy górniczej męża wnioskodawczyni 197 miesięcy zapadł prawomocny wyrok w dniu 6 października 2005 r., zgodnie z którym przelicznik 1,5 do wzrostu z tytułu pracy górniczej nie ma zastosowania do okresu służby wojskowej męża wnioskodawczyni.

W dniu 18 grudnia 2018 r. W. M. złożyła wniosek o przeliczenie renty rodzinnej po zmarłym mężu z uwzględnieniem 221 miesięcy pracy wykonywanej stale pod ziemią ze wskaźnikiem 1,8.

W następstwie powyższego wniosku ZUS Oddział w L. wydał zaskarżoną decyzję.

dowód:

- akta ubezpieczeniowe prowadzone przez ZUS Oddział w L. k. 287, 302-204,348-357,369-371, 431-439, 588-594,622-623.

Uzasadnienie prawne

Sąd zważył co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (tekst jedn.: - Dz. U. z 1995 r. Nr 30, poz. 154 z późn. zm.) - przy ustaleniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemią zalicza się w wymiarze półtorakrotnym okres pracy na obszarze Państwa Polskiego w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładunku urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych.

Zgodnie z treścią art. 195 ust. 6 w związku z treścią art. 196 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z dnia 31 grudnia 1998 r., Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) - z dniem wejścia w życie wyżej wymienionej ustaw tj. od 1 stycznia 1999 r. utraciła moc ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (tekst jedn.: Dz. U. z 1995 r. Nr 23, poz. 99 z późn. zm.).

Podstawę prawną - regulującą sporną pomiędzy stronami kwestią - stanowi aktualnie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

"Okresem pracy górniczej w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego 19983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (...) - zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 385) - podlegającym uwzględnieniu z przelicznikiem 1,8 - jest praca na stanowisku określonym szczegółowo w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustaleniu prawa go górniczej emerytury lub renty (Dz. U. z 1995 r. Nr 2, poz. 8)" (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 1997 r. II UKN 92 / 96 OSNAP 1997 / 22 / 439).

Wyżej przedstawione orzeczenie Sądu Najwyższego ma również zastosowanie do uregulowań art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Analizując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę na fakt, że wnioskodawczyni po raz kolejny wnosi o zastosowanie przelicznika 1,5 do okresu służby wojskowej, co stanowiło przedmiot rozstrzygnięć w sprawach Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia VUL 3788/01 - wyrok z dnia 6 kwietnia 2004 r. oraz VU 1530/09- wyrok z dnia 4 listopada 2009 r. oraz Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu - rozpoznającego apelację od ww. wyroków w sprawach IIIAUa 1573/04 wyrok z dnia 6 października 2005 r. i IIIAUa 2187/09- wyrok z dnia 10 marca 2010 r.

Zatem dla potrzeb niniejszej sprawy po raz kolejny wskazać należy, że wniosek ubezpieczonej o zastosowanie przelicznika 1,5 do 221 miesięcy pracy górniczej wykonywanej pod ziemią przez męża wnioskodawczyni - jest bezzasadny. Na skutek kolejnych wniosków składanych przez W. M., do których dołączyła ona dokumenty świadczące - w jej ocenie - o wykonywaniu przez B. M. pracy górniczej pod ziemią - organ rentowy przeliczył świadczenie, stosując przelicznik 1,5 do udokumentowanych okresów pracy górniczej wykonywanej pod ziemią. podstawę prawną zaliczenia udokumentowanych okresów pracy górniczej był art. 10 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw.

Odnośnie wniosku ubezpieczonej o zastosowanie przelicznika 1,5 do okresu, w którym jej mąż pełnił zasadnicza służbę wojskową - należy wskazać, że jest on niezasadny. W tym zakresie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko sądu Okręgowego w Legnicy, przedstawione w sprawie VUL 3788/01. Mąż wnioskodawczyni nie wykonywał bowiem pracy górniczej podczas pełnienia służby wojskowej, jak wymagał tego wcześniej przepis art. 6 ust. 1,2,4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników w zw. z art. 6 ust. 5 ustawy o rewaloryzacji, a następnie po wejściu od dnia 1 stycznia 1999 r. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - przepis art. 37 ust. 1,2 i 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt.2. Mąż wnioskodawczyni nie wykonywał pracy górniczej w czasie służby wojskowej, a jedynie odbywał te służbę w czasie zatrudnienia w przedsiębiorstwie górniczym. W konsekwencji oznacza to, że okres służby wojskowej, wynoszący 24 miesiące - uwzględniony jest przy wymiarze renty rodzinnej jako okres skłądkowy według przelicznika 1,3 (art. 2 ust. 1 pkt.3 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ustawy o rewaloryzacji, a od 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 6 ust. 1 pkt.4 w zw. z art. 62 ust. 1 pkt.2 i art. 67 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).

Zatem wyliczenia organu rentowego przy zastosowaniu przelicznika 1,5 jedynie co do 197 miesięcy jest zatem prawidłowe.

Ponadto prawidłowość wyliczenia przez organ rentowy renty rodzinnej wnioskodawczyni przy zastosowaniu opublikowanej w dniu 15 listopada 1991 r. ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent (Dz. U. Nr 104, poz. 450) - został poddany ocenie biegłego sądowego w sprawie Sądu Okręgowego w Legnicy VUL 3788/01 rozpoznającego odwołanie od decyzji ZUS Oddział w L. z dnia 23 marca 2001 r. (karty 354-356 akt ubezpieczeniowych). Sąd Okręgowy w Legnicy wydając wyrok w dniu 6 kwietnia 2004 r. uznał wyliczenia za prawidłowe, przy przyjęciu ubruttowienia świadczenia na dzień 1 stycznia 1992 r. (karta 350a)

Reasumując - na podstawie art. 47714 § 1 k.p.c. - Sąd oddalił odwołanie, gdyż nie było podstaw do jego uwzględnienia z przyczyn wymienionych w niniejszym uzasadnieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.