Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 647680

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 1 września 2009 r.
V SA/Wa 464/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA-Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.).

Sędziowie WSA:-Izabella Janson,-Dorota Mydłowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2009 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) lutego 2009 r. nr (...) w przedmiocie: pozbawienia uprawnień kombatanckich. - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) stycznia 2009 r., nr (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o pozbawieniu k.h. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu wskazano, iż jak wynika z zaświadczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w W., k.h., uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w okresie od marca 1945 r. do 25 sierpnia 1947 r. podczas służby w (...) Brygadzie KBW. Dalej podkreślono, że zgromadzone w sprawie materiały potwierdzają, iż pełniąc służbę w (...) Brygadzie KBW k.h. wykonywał zadania operacyjne związane z likwidacją ugrupowań mających na celu walkę o niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie, wskazując na art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) organ wyjaśnił, iż pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślono także, że udział w ramach służby w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w walkach z niepodległościowym podziemiem, nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej, powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej. Zaznaczono ponadto, że ze względu na powyższe okoliczności nie może mieć znaczenia fakt, iż niezależnie od zwalczania poakowskiego podziemia oddział, w którym kombatant służył walczył także z oddziałami UPA. Wobec powyższego okoliczność ewentualnego prowadzenia walk z oddziałami UPA pozostaje bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy k.h. wskazał, że do (...) Brygady Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego przydzielony został w ramach służby wojskowej i nie miał wpływu na wybór formacji, do której go skierowano. Dodatkowo wyjaśnił, że nie brał udziału w zadaniach mających na celu zwalczanie organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślił, iż w ramach służby w (...) Brygadzie KBW, pełnił jedynie obowiązki wartownika.

Decyzją z dnia (...) lutego 2009 r., nr (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - powołując w podstawie prawnej m.in. art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach - utrzymał w mocy decyzję własną z (...) stycznia 2009 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podkreślił, iż zgromadzone w sprawie dokumenty potwierdzają czynny udział k.h. w zadaniach operacyjnych związanych bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych (AK, NSZ, WiN). Wskazano, iż z treści pisma Instytutu Pamięci Narodowej z (...) października 2008 r. wynika, że (...) Brygada KBW, w której skarżący służył w latach 1945-1947, walczyła z poakowskim podziemiem zbrojnym (AK, WiN) oraz z Narodowym Zjednoczeniem Wojskowym i Narodowymi Siłami Zbrojnymi. Ponawiając argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z (...) stycznia 2009 r. zaznaczono, iż udział w ramach KBW w walkach z niepodległościowym podziemiem - nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej - powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, k.h. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) lutego 2009 r., wydanej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wyjaśnił, iż pełniona przez niego służba w ramach (...) Brygady KBW nie była dobrowolna i z uwagi na chorobę skarżącego trwała jedynie rok. Dalej zaznaczył, iż zadania jakie pełnił w pododdziale wartowniczym (...) Brygady KBW polegały na ochronie pociągów oraz obiektów wojskowych. Podkreślił, że nigdy nie uczestniczył w walkach przeciwko organizacjom niepodległościowym i podziemnym, natomiast zawarta w deklaracji członkowskiej ZBoWiD informacja dotycząca udział skarżącego w walkach o utrwalenie władzy ludowej "powstała wskutek sugestii osób trzecich i była stwierdzeniem czysto formalnym". Wskazując na treść pisma Instytutu Pamięci Narodowej z (...) grudnia 2008 r., k.h. zaznaczył, iż nie potwierdza ono jego osobistego udziału w walkach przeciwko formacjom zbrojnego podziemia.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (teks jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, k.h. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w okresie od marca 1945 r. do 25 sierpnia 1947 r. (zaświadczenie ZBoWiD nr (...) z (...) grudnia 1977 r.). Udział w zwalczaniu organizacji niepodległościowych, potwierdził również sam skarżący w deklaracji członkowskiej ZBoWiD wskazując, że w trakcie służby w KBW, brał udział w walkach z bandami. Również z zaświadczenia z dnia (...) czerwca 1976 r., sporządzonego przez Wojskową Komendę Uzupełnień W. wynika, że k.h. "pełnił służbę w LWP od (...).03.1945 do (...).08.1947. W okresie od (...).03.1945 do (...).08.1947 brał czynny udział w walkach z bandami".

Zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że w okresie od marca 1945 r. do 25 sierpnia 1947 r., skarżący pełnił służbę w (...) Brygadzie KBW. Nie ulega również wątpliwości, że w okresie przypadającym na lata służby skarżącego, jednostka ta brała udział w walkach przeciwko formacjom zbrojnego podziemia. Powyższą okoliczność potwierdza bowiem pismo Instytutu Pamięci Narodowej z (...) grudnia 2008 r., (pismo nosi podwójną datę, tj. (...) października 2008 r. i (...) grudnia 2008 r.) z którego wynika, iż "(...) Brygada KBW, w której służył k.h., (...) w latach 1945-1947 brała udział w walkach przeciwko (...) formacjom zbrojnego podziemia", tj. m.in. Armii Krajowej, Narodowym Siłom Zbrojnym, Narodowemu Zjednoczeniu Wojskowemu, Zrzeszeniu "Wolność i Niezawisłość".

Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić argumentacji skarżącego, który wyjaśnił, iż nigdy nie uczestniczył w walkach przeciwko organizacjom niepodległościowym i podziemnym, natomiast zawarta w deklaracji członkowskiej ZBoWiD informacja dotycząca udział skarżącego w walkach o utrwalenie władzy ludowej "powstała wskutek sugestii osób trzecich i była stwierdzeniem czysto formalnym". Nie można także uwzględnić twierdzeń k.h. dotyczących charakteru wykonywanych przez niego obowiązków w ramach służby w (...) Brygadzie KBW. Skarżący wskazywał, iż jego zadania polegały jedynie na ochronie pociągów oraz obiektów wojskowych. Jednakże analiza zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dokumentów nie potwierdza argumentacji skarżącego. Podkreślenia wymaga, iż zaświadczenie z (...) czerwca 1976 r., sporządzone przez Wojskową Komendę Uzupełnień W. jasno wskazuje, że "k.h. w okresie od (...).03.1945 do (...).08.1947 brał czynny udział w walkach z bandami". W związku z powyższym powołana przez skarżącego okoliczność, iż pełnił wyłącznie obowiązki wartownika, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonych w sprawie dokumentach. Odnosząc się do zarzutu wskazującego, iż pismo Instytutu Pamięci Narodowej z (...) grudnia 2008 r., nie potwierdza osobistego udziału k.h. w walkach przeciwko formacjom zbrojnego podziemia, podkreślić należy, iż powyższą okoliczność potwierdza treść powołanego już powyżej zaświadczenia z dnia (...) czerwca 1976 r., sporządzonego przez Wojskową Komendę Uzupełnień W. ("czynny udział w walkach z bandami)", deklaracja członkowska ZBoWiD (pkt 12 - "walki z bandami"), zaświadczenie ZBoWiD nr (...) z (...) grudnia 1977 r. ("udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej"). Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż okoliczność wskazująca, że służba skarżącego w ramach (...) Brygady KBW nie była dobrowolna i z uwagi na chorobę trwała jedynie rok, nie wyklucza pozbawienia uprawnień kombatanckich. Jak słusznie wskazano bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji "udział w ramach służby w KBW w walkach z niepodległościowym podziemiem - nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej - powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. II SA/Ke 674/2007).

Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, a także powołane przepisy ustawy kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego podkreślić należy, iż organ orzekający - Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - zobligowany był do wydania decyzji pozbawiającej k.h. uprawnień kombatanckich. W związku z powyższym sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, a przy jej wydawaniu nie zostały naruszone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.