Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1564674

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 10 czerwca 2014 r.
V SA/Wa 319/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Zawiślak.

Sędziowie WSA: Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Jarosław Stopczyński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia (...) listopada 2013 r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi z dnia 13 listopada 2013 r., wniesionej przez I. Sp. z o.o. w W. (dalej jako Skarżący, Beneficjent) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego (dalej jako Instytucja Zarządzająca, IZ PO KL) z dnia (...) listopada 2013 r. nr (...), utrzymująca w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej jako PARP, Instytucja Pośrednicząca, IP PO KL) z dnia (...) lipca 2013 r. nr (...), wydaną w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia (...) grudnia 2008 r. nr (...), zawartej w ramach konkursu nr (...), Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, przyznała I. Sp. z o.o. dofinansowanie w kwocie nie wyższej niż 2 563 018,80 zł na realizację Projektu pn. (...). Projekt finansowany był w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL). W zamian za przyznane dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do realizacji Projektu w sposób szczegółowo opisany we wniosku o dofinansowanie stanowiącym załącznik nr 1 do umowy. Projekt realizowany był w partnerstwie z M. Sp. z o.o., (dalej jako Partner). Celem projektu było podniesienie kompetencji pracowników i rozwój wysokiej jakości kadr G. (dalej jako Beneficjent Ostateczny).

Umowa była dwukrotnie zmieniana (Aneks nr 1 zawarty 24 marca 2010 r. oraz Aneks nr 2 zawarty 23 kwietnia 2010 r.). Ponadto w trakcie realizacji Projektu PARP czterokrotnie wyrażała zgodę na wprowadzenie zmian w Projekcie wpływających na zapisy wniosku o dofinansowanie (zgoda nr 1 z 19 maja 2009 r., zgoda nr 2 z 31 sierpnia 2009 r., zgoda nr 3 z 27 maja 2010 r., zgoda nr 4 z 20 sierpnia 2010 r.). Zmiany nie miały wpływu na kwotę przyznanego dofinansowania.

Na realizację Projektu PARP przekazała Beneficjentowi w formie zaliczek środki w następujących wysokościach:

1)

204 000,00 zł przekazane 27 lutego 2009 r. (środki z dotacji rozwojowej);

2)

46 000,00 zł przekazane 19 marca 2009 r. (środki z dotacji rozwojowej);

3)

400 000,00 zł przekazane 10 sierpnia 2009 r. (środki z dotacji rozwojowej);

4)

100 000,00 zł przekazane 11 grudnia 2009 r. (środki z dotacji rozwojowej);

5)

950 000,00 zł przekazane 30 marca 2010 r. (dotacja celowa w wysokości 142 500,00 zł) i 1 kwietnia 2010 r. (środki europejskie w wysokości 807 500,00 zł);

6)

863 018,80 zł przekazane 22 czerwca 2010 r. (dotacja celowa w wysokości 129 452,82 zł) i 25 czerwca 2010 r. (środki europejskie w wysokości 733 565,98 zł).

W związku z zakończeniem realizacji Projektu w dniu 30 września 2010 r. Beneficjent dokonał zwrotu środków niewykorzystanych w wysokości 202 004,92 zł. Ponadto dokonano zwrotu dotacji rozwojowej w wysokości 23 850,00 zł.

W 2011 r. Urząd Kontroli Skarbowej w W. przeprowadził audyt Projektu w zakresie gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W dniu 30 sierpnia 2011 r. wpłynęło do PARP pismo od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wraz z dokumentem zatytułowanym Podsumowanie ustaleń dokonanych iv Projekcie nr (...)"(...)" w ramach prowadzonego audytu operacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (sygnatura pisma (...)), zwane dalej "Podsumowaniem".

W toku przedmiotowego audytu stwierdzono w odniesieniu do części zakupów usług noclegowych, wyżywienia, wynajmu sal oraz usług szkoleniowych nieprawidłowość w zachowaniu przez Beneficjenta zasady przejrzystości i zasady konkurencyjności. Nieprawidłowości dotyczyły postępowań, w których miał być zastosowany inny niż Prawo zamówień publicznych sposób wyboru najkorzystniejszej oferty - tzw. "tryb ofertowy". Urząd Kontroli Skarbowej wskazał w Podsumowaniu kwoty wydatków niekwalifikowanych w odniesieniu do poszczególnych kwestionowanych zamówień.

W dniu 2 września 2011 r. PARP wystosowała pismo do Beneficjenta z prośbą o ustosunkowanie się do stwierdzonych w raporcie Urzędu Kontroli Skarbowej uchybień. Spółka złożyła pisemne wyjaśnienia w dniu 7 września 2011 r. oraz 16 września 2011 r. (dwa pisma z 12 września 2011 r.) i przedstawiła następujące informacje:

- Beneficjent z racji prowadzonej działalności szkoleniowej jest w posiadaniu bazy ośrodków szkoleniowych i hotelowych w całej Polsce i dokonując wyboru ośrodków w przedmiotowym Projekcie wykorzystywał informacje i oferty również z tej bazy, zachowując przy wyborze zasady uczciwej konkurencji, jawności, efektywności i przejrzystości;

- Dla części tematów szkoleniowych wybór wykonawcy nastąpił z uwzględnieniem wymagań Beneficjenta Pomocy, który na etapie przygotowania wniosku o dofinansowanie wskazał podwykonawców ze względu na współpracę z konkretnym wykonawcą czy też specyficzne wymagania grupy docelowej (projekty zamknięte, czyli skierowane do określonego podmiotu, służą przede wszystkim realizacji strategii tego konkretnego podmiotu);

- Podczas realizacji Projektu Partner otrzymał informację z PARP że zasad; konkurencyjności dotyczy wyłącznie zamówień przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 000 euro netto przy zakupie dóbr od jednego sprzedawcy w ramach jednego asortymentu. Ze względu na fakt, że poszczególne zakwestionowane zamówienia nie przekraczały równowartości 14 000 euro stanowiącej próg dla stosowania zasady konkurencyjności, ani Lider ani Partner nie byli zobowiązani do jej stosowania;

- Przepis art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości wskazujący na konieczność dokonywania zakupów z zachowaniem uczciwej konkurencji i przejrzystości nie precyzuje w jaki sposób należy przeprowadzić i dokumentować postępowania zamówieniowe;

W budżecie Projektu zsumowano zamówienia dotyczące zakupu usług szkoleniowych w jedną pozycję w danym zadaniu, tym samym zakup usług szkoleniowych z różnych tematów, niemożliwy do przeprowadzenia przez jednego podwykonawcę, został ujęty w jednej pozycji. Powyższe zdaniem Beneficjenta, mogło wprowadzić w błąd pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej co do oceny wartości poszczególnych zamówień i tym samym konieczności stosowania procedury konkurencyjności;

Zamówienia dotyczące zakupu usług noclegowych, wyżywienia oraz wynajmu sal szkoleniowych, w celu uproszczenia budżetu projektu, zostały ujęte w zbiorcze pozycje. Wskazano, że ze względu na regionalizację projektu oraz zasięg geograficzny, jak również oczekiwania Beneficjenta Ostatecznego szkolenia nie mogły być realizowane w jednym ośrodku szkoleniowym. Tym samym w projekcie założono organizację szkoleń w różnych miejscach w Polsce.

Na podstawie planu szkoleń oraz lokalizacji poszczególnych grup docelowych i oczekiwań zgłaszanych przez Beneficjenta Ostatecznego, szacowana była wartość usług, które miały być zlokalizowane w określonych miejscowościach w Polsce. Jeżeli w danej lokalizacji wskazanej przez Beneficjenta wartość zamówienia przekraczała 14 000 euro netto, wówczas stosowana była procedura konkursowa. W sytuacji, kiedy wartość zamówienia była niższa wówczas przeprowadzane było rozeznanie rynku dokumentowane zebranymi ofertami i danymi z bazy ośrodków szkoleniowych.

Na podstawie przesłanej w dniu 16 listopada 2012 r. oraz 23 stycznia 2013 r. dokumentacji dotyczącej zakwestionowanych zamówień PARP ustalił następujący stan faktyczny w odniesieniu do wyboru wykonawców w poszczególnych zamówieniach:

1. Przy realizacji szkolenia Zaawansowane Techniki Sprzedaży w dniach 24-25 listopada 2009 r. zakupiono usługę noclegową wyżywienia oraz wynajmu sal od wykonawcy M. Sp. z o.o. Wybór wykonawcy odbył się na podstawie przesłanych ofert w odpowiedzi na zapytanie telefoniczne oraz e-mailowe Beneficjenta (korespondencja w postaci e-maili z dnia 21 września 2009 r. - I. Hotel, 12 października 2009 r. - Hotel A., 28 października 2009 r. - Hotel K. oraz wstępna kalkulacja przedstawiona przez M. z 2 listopada 2009 r.), przy czym zapytanie drogą elektroniczną zostało skierowane tylko do jednego potencjalnego wykonawcy ze wskazanym jednodniowym terminem na przygotowanie oferty.

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, że Beneficjent nie wysłał zapytania do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, w którym to zapytaniu przedstawiony zostałby opis przedmiotu zamówienia, kryteria wyboru oferty oraz termin składania ofert. Nie przedstawiono dowodów na zamieszczenie zapytania ofertowego na stronie internetowej Beneficjenta i w jego siedzibie. Umowę - zgłoszenie uczestnictwa podpisano w dniu 20 listopada 2009 r. z M. Spółka z o.o. Wybór wykonawcy nie został potwierdzony protokołem. Wykonanie usługi dokumentuje faktura VAT nr (...) z dnia (...) listopada 2009 r. na kwotę 8 386,00 zł;

2. Przy realizacji szkoleń: Budowanie zespołu w dniach 18-19 luty 2010 r. Zaawansowane techniki sprzedaży w dniach 22-23 oraz 25-26 luty 2010 r., Budowanie zespołu w dniach 13-14 maja 2010 r. zakupiono usługę noclegową, wyżywienia oraz wynajmu sal od wykonawcy "K." Sp. z o.o. prowadzącego A. Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie przesłanych ofert (korespondencja w postaci e-maili z dnia 1 lutego 2010 r. - D., 12 stycznia 2010 r. - B., 29 stycznia 2010 r. - H., 26 stycznia 2010 r. - A. w odpowiedzi na zapytanie telefoniczne skierowane do wybranych hoteli.

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, że Beneficjent nie wysłał zapytania do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców. Nie przedstawiono dowodów na zamieszczenie zapytania ofertowego na stronie internetowej Beneficjenta i w jego siedzibie. Beneficjent zawarł z Wykonawcą kontrakt na Szkolenia Cykliczne 2010 rok, jednak brak jest określenia daty zawarcia umowy. Wybór wykonawcy nie został potwierdzony protokołem. Wykonanie usług dokumentują faktury VAT nr (...) z 3 marca 2010 r. na kwotę 7 040,00 zł, nr (...) z 3 marca 2010 r. na kwotę 9 440,00 zł, nr (...) z 4, z 3 marca 2010 r. na kwotę 7 560,00 zł, nr (...) z 3 marca 2010 r. na kwotę 11 480,00 zł oraz - nr (...) z 24 maja 2010 r. na kwotę 5 040,00 zł;

3. Przy realizacji szkolenia Zarządzanie projektami w dniach 14-15 września 2009 r. zakupiono usługę noclegową, wyżywienia oraz wynajmu sali od wykonawcy "Z. Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie przesłanych ofert złożonych w odpowiedzi na zapytanie ofertowe nr 1/2009 z dnia 1 września 2009 r. Przedmiotowe zapytanie zawierało w swej treści przedmiot zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert wyznaczony na 15 września 2009 r. Powyższe zapytanie zostało zamieszczone na stronie internetowej Beneficjenta oraz w siedzibie Beneficjenta, jak również rozesłane drogą mailową do trzech potencjalnych wykonawców. W odpowiedzi otrzymano drogą elektroniczną oferty od G. (w dniu 4 września 2009 r.), D. w T. (w dniu 7 września 2009 r.) oraz od N. (w dniu 11 września 2009 r.). W dniu 11 września 2009 r. Beneficjent zawarł umowę z "Z. na organizację szkoleń w D. w T. K. w dniach 14-15 września 2009 r. W dniu 16 września 2009 r. sporządzono protokół, zgodnie z treścią którego nie wybrano wykonawcy przedmiotowego zamówienia. Ze względu na fakt, że żaden z oferentów nie był w stanie spełnić wszystkich warunków wymaganych w zapytaniu, w tym żaden z potencjalnych wykonawców nie spełnił kryterium decydującego, Beneficjent podjął decyzję o skorzystaniu z usług wszystkich trzech oferentów. Powyższe oznacza, że Beneficjent zawarł pierwszą umowę na zakup usług hotelarskich, gastronomicznych oraz wynajmu sali na 4 dni przed wyznaczonym terminem wpływu ofert określonym w zapytaniu ofertowym. Wykonanie przedmiotowej usługi dokumentuje faktura nr (...) z (...) września 2009 r. na kwotę 9 560,00 zł;

4. Przy realizacji szkolenia Zaawansowane techniki sprzedaży w C. w dniach 24- 25 listopada 2009 r. oraz w W. w dniach 22-23 i 25-26 lutego 2010 r. zakupiono usługę szkoleniową od wykonawcy I. Sp. z o.o. (dotyczy szkolenia odbywającego się w dniach 24-25 listopada 2009 r.) oraz od G. Sp. z o.o. (dotyczy szkoleń odbywających się w dniach 22-23 luty 2010 r. oraz 25-26 luty 2010 r.). Zgodnie z wyjaśnieniami Beneficjenta z dnia 15 listopada 2012 r. wykonawcy zostali wskazani przez odbiorcę projektu - Beneficjenta Ostatecznego, po porównaniu trzech ofert złożonych przez G., I. Sp. z o.o. oraz V. Sp. z o.o.

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono jednak, że Beneficjent nie wysłał zapytania ofertowego do trzech potencjalnych wykonawców - nie zredagowano zapytania, w którym określony zostałby opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty i termin składania ofert. Powyższe zamówienia nie zostało również opublikowane na stronie internetowej Beneficjenta oraz w jego siedzibie. Umowę z I. Sp. z o.o. na realizację szkolenia w dniach 24-25 listopada 2009 r. zawarto (...) listopada 2009 r. Wykonanie przedmiotowej usługi dokumentuje faktura VAT nr (...) z 30 listopada 2009 r. na kwotę 9 000,00 zł. Umowę z G. Sp. z o.o. na realizację szkoleń w dniach 22-23 luty 2010 r. oraz 25-25 luty 2010 r. zawarto (...) lutego 2009 r. Wykonanie usług dokumentują faktury VAT nr (...) z 24 lutego 2010 r. na kwotę 9 000,00 zł, nr (...) z 26 lutego 2010 r. na kwotę 9 000,00 zł oraz nr (...) z 26 lutego 2010 r. na kwotę 9 000,00 zł;

5. Przy realizacji szkolenia Techniki promocji w R. w dniach 25-26 marca 2010 r. Partner w projekcie zakupił usługę hotelową, gastronomiczną i wynajmu sali od wykonawcy E. Sp. z o.o. (Hotel A.). Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie przesłanych ofert w odpowiedzi na zapytanie telefoniczne i e-mailowe Partnera - (korespondencja z dnia 22 lutego 2010 r. - Hotel A., 12 marca 2010 r. - Hotel P. oraz P.).

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, że zapytanie skierowane drogą elektroniczną do potencjalnych wykonawców nie zawierało opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert. Przedmiotowe zapytanie nie zostało upublicznione na stronie internetowej Partnera oraz w jego siedzibie. W dniu 17 marca 2010 r. sporządzono protokół z dokonanego wyboru wykonawcy, zgodnie z treścią którego jako najkorzystniejszą ofertę wybrano ofertę złożoną przez Hotel A. Z wykonawcą usługi nie zawarto umowy. Wykonanie przedmiotowej usługi dokumentuje faktura VAT nr (...) z dnia 26 marca 2010 r. na kwotę 4 786,00 zł;

6. Przy realizacji szkolenia Programy lojalnościowe w okolicach W. (J.) w dniach 2-3 listopada 2009 r. oraz Coaching wyrównujący w P. w dniach 30 listopada - 1 grudnia 2009 r. zakupiono (Partner) usługę hotelową gastronomiczną i wynajmu sali od H. Sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o. (H.). Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie przesłanych ofert w, odpowiedzi na zapytanie telefoniczne i e-mailowe Partnera (korespondencja z dnia 13 października 2009 r. - H., V. oraz H.).

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, że zapytanie skierowane drogą elektroniczną do potencjalnych wykonawców nie zawierało opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert. Przedmiotowe zapytanie nie zostało upublicznione na stronie internetowej Partnera oraz w siedzibie. W dniu 19 października 2009 r. sporządzono protokół z dokonanego wyboru wykonawcy, zgodnie z treścią którego jako najkorzystniejszą ofertę wybrano propozycję H. Jednocześnie wskazano, że w zależności od dostępności alternatywą są oferty H. oraz V. Umowę podpisano jedynie z A. Sp. z o.o. (H.) - zamówienie nr (...). Wykonanie usługi świadczonej przez A. Sp. z o.o. dokumentuje faktura VAT nr (...) z 6 listopada 2009 r. na kwotę 7 232,57 zł. Wykonanie usługi świadczonej przez wykonawcę H. Sp. z o.o. dokumentuje faktura VAT nr (...) z 7 grudnia 2009 r. na kwotę 24 811,80 zł;

7. Przy realizacji szkolenia Techniki promocji w L. w dniach 29-30 marca 2010 r. zakupiono (Partner) usługę gastronomiczną i wynajmu sali od wykonawcy E. S.A. Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie przesłanych ofert w odpowiedzi na zapytanie telefoniczne i e-mailowe Partnera (korespondencja z dnia 24 lutego 2009 r. - załącznik z ofertą datowany jest na 23 lutego 2010 r., Hotel E.; korespondencja z dnia 2 marca 2010 r. - I.; korespondencja z dnia 1 marca 2010 r. - H.).

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, że zapytanie skierowane drogą elektroniczną do potencjalnych wykonawców nie zawierało dokładnego opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert. Przedmiotowe zapytanie nie zostało upublicznione na stronie internetowej Partnera oraz w jego siedzibie. W dniu 5 marca 2010 r. sporządzono protokół z dokonanego wyboru wykonawcy, zgodnie z którym jako najkorzystniejszą pod względem ceny wybrano ofertę H. Z wykonawcą nie została podpisana umowa. Wykonanie przedmiotowej usługi dokumentuje faktura VAT nr (...) z 31 marca 2010 r. na kwotę 2 775,00 zł;

8. Przy realizacji szkolenia Sztuka prezentacji w Ł. w dniach 1-2 oraz 9-10 grudnia 2009 r. zakupiono (Partner) usługę hotelową, gastronomiczną i konferencyjną od wykonawcy I. Sp. z o.o. Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie przesłanych ofert w odpowiedzi na zapytanie telefoniczne i e-mailowe Partnera (korespondencja z dnia 19 listopada 2009 r. - H., 20 listopada 2009 r. - H., 24 listopada 2009 r. - H.).

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, że zapytanie skierowane drogą elektroniczną do potencjalnych wykonawców nie zawierało dokładnego opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert. Przedmiotowe zapytanie nie zostało upublicznione na stronie internetowej Partnera oraz w jego siedzibie. W dniu 27 listopada 2009 r. sporządzono protokół z dokonanego rozpoznania rynku i wyboru wykonawcy, zgodnie z którym jako najkorzystniejszą pod względem ceny wybrano ofertę H. Z wykonawcą nie została zawarta umowa. Wykonanie przedmiotowej usługi dokumentuje faktura VAT nr (...) z 11 grudnia 2009 r. na kwotę 3 081,45 zł oraz faktura nr (...) z dnia 2 grudnia 2009 r. (wraz z fakturą korygującą nr (...) z 8 grudnia 2009 r.) na kwotę 3 933,11 zł;

9. Przy realizacji szkolenia w P. w dniach 1-2 grudnia 2009 r. 3-4 grudnia 2009 r. 7-8 grudnia 2009 r. oraz 31 marca - 1 kwietnia 2010 r. zakupiono (Partner) usługi noclegowe, wyżywienia i wynajmu sali od wykonawców F. Sp. z o.o. prowadzącą H. oraz od H. Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie przesłanych ofert w odpowiedzi na zapytanie telefoniczne i e-mailowe Partnera (korespondencja z dnia 19 listopada 2009 r. - H., 23 listopada 2009 r. - H., C.

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, że zapytanie skierowane drogą elektroniczną do potencjalnych wykonawców nie zawierało dokładnego opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert. Przedmiotowe zapytanie nie zostało upublicznione na stronie internetowej Partnera oraz w jego siedzibie. W dniu 27 listopada 2009 r. sporządzono protokół z dokonanego rozpoznania rynku i wyboru wykonawcy, zgodnie z którym jako najkorzystniejszą pod względem ceny wybrano ofertę H. Jako alternatywę wskazano ofertę H. Z wykonawcami nie zawarto umów. Wykonanie usługi przez firmę F. Sp. z o.o. prowadzącą H. dokumentuje faktura VAT nr (...) z dnia 31 marca 2010 r. na kwotę 6 620,00 zł. Zgodnie z treścią Podsumowania Urzędu Kontroli Skarbowej zakup usługi od wykonawcy H. został udokumentowany fakturami nr (...) z dnia 3 grudnia 2009 r. na kwotę 10 210,00 zł, (...) z dnia 4 grudnia 2009 r. na kwotę 7 521,95 zł oraz (...) z 8 grudnia 2009 r. na kwotę 8 720,00 zł;

10. Przy realizacji szkolenia Techniki promocji w G. w dniach 8-9 marca 2010 r. w odniesieniu do nabytych usług noclegowych, wyżywienia i wynajmu sal od P. Beneficjent nie dostarczył dokumentacji z wyboru wykonawcy, który został zakwestionowany w raporcie Urzędu Kontroli Skarbowej. Tym samym brak jest możliwości potwierdzenia prawidłowości wyboru wykonawcy z zastosowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji. Zgodnie z zapisami Podsumowania Urzędu Kontroli Skarbowej wykonanie usługi zostało udokumentowane fakturą (...) z 9 marca 2010 r. na kwotę 5 310,00 zł;

11. Przy realizacji szkolenia Sztuka prezentacji w B. w dniach 1-2 grudnia 2009 r. oraz szkolenia Techniki promocji w dniach 25-26 marca 2010 r. Partner w projekcie zakupił usługę hotelową, gastronomiczną oraz wynajmu sali od A. s.c. H. Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie przesłanych ofert w odpowiedzi na zapytanie telefoniczne i e-mailowe Partnera (korespondencja z dnia 21 września 2009 r. - H. Sp. z o.o., A. s.c., H.).

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, że zapytanie skierowane drogą elektroniczną do potencjalnych wykonawców nie zawierało dokładnego opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert. Przedmiotowe zapytanie nie zostało upublicznione na stronie internetowej Partnera oraz w jego siedzibie. W dniu 30 października 2009 r. sporządzono protokół z dokonanego rozeznania rynku i wyboru wykonawcy. Zgodnie z treścią powyższego dokumentu jako najkorzystniejszą pod względem ceny wybrano ofertę H. prowadzonego przez spółkę cywilną A. Z wykonawcą nie zawarto pisemnej umowy. Wykonanie usługi przez A. s.c. dokumentuje faktura nr (...) z 26 marca 2010 r. na kwotę 3 698,00 zł oraz (...) z 1 grudnia 2009 r. na kwotę 2 802,00 zł;

12. Przy realizacji szkolenia Warsztaty wyrównawcze - techniki promocji i sprzedaży w miejscowości N. w dniach 14-15 października 2009 r. zakupiono usługę restauracyjną, hotelową oraz wynajmu sali od wykonawcy K. Sp. z o.o. Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie przesłanych ofert w odpowiedzi na zapytanie telefoniczne i e-mailowe Partnera (korespondencja z 21 września 2009 r. - H., 22 września 2009 r. - H. w P., H.).

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, że zapytanie skierowane drogą elektroniczną do potencjalnych wykonawców nie zawierało dokładnego opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert. Przedmiotowe zapytanie nie zostało upublicznione na stronie internetowej Partnera oraz w jego siedzibie. W dniu 28 września 2009 r. sporządzono protokół z dokonanego rozeznania rynku i wyboru wykonawcy, zgodnie z którym biorąc pod uwagę kryterium ceny wybrano ofertę H. prowadzonego przez firmę K. Sp. z o.o. Z wyżej wymienioną firmą w dniu 30 września 2009 r. podpisano umowę nr (...). Wykonanie usług dokumentuje faktura VAT nr (...) z 19 października 2009 r. na kwotę 13 842,55 zł;

13. Przy realizacji szkolenia Budowanie zespołu w dobie zmian w R. w dniach 9-10 listopada 2009 r. zakupiono usługę gastronomiczną, hotelową oraz wynajmu sali od O. Sp. z o.o. Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie przesłanych ofert w odpowiedzi na zapytanie telefoniczne i e-mailowe Partnera (korespondencja z dnia 19 października 2009 r. - H., 21 października 2009 r. - H., 28 października 2009 r. - Z.).

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, że zapytanie skierowane drogą elektroniczną do potencjalnych wykonawców nie zawierało dokładnego opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert. Przedmiotowe zapytanie nie zostało upublicznione na stronie internetowej Partnera oraz w jego siedzibie. W dniu 29 października 2009 r. sporządzono protokół z dokonanego rozpoznania rynku i wyboru wykonawcy, którym został H. Zgodnie z treścią protokołu wyboru dokonano biorąc pod uwagę kryterium ceny, niemniej jednak należy wskazać, że z przedstawionej w protokole kalkulacji wynika, że najtańszą ofertę przedstawił K. Z wybranym wykonawcą nie podpisano umowy. Wykonanie usługi dokumentuje faktura VAT nr (...) z 26 listopada 2009 r. na kwotę 10 054,00 zł;

14. Przy realizacji szkolenia Budowanie zespołu w dniach 22-23 października 2009 r. oraz 4-5 lutego 2010 r. w U. zakupiono usługę hotelową i wynajmu sali konferencyjnej od P. Sp. z o.o., natomiast usługę gastronomiczną od P. Wybór wykonawców świadczących usługę hotelową, wynajmu sali oraz cateringu nastąpił na podstawie wywiadu telefonicznego Partnera z ośrodkami świadczącymi tego typu usługi w U. co zostało wskazane w notatce wewnętrznej z dnia 5 października 2009 r. Dodatkowo w dniu 7 października 2009 r. sporządzono protokół, w którym stwierdzono, że w wyniku przeprowadzonego rozpoznania rynku warunki do realizacji szkolenia we wskazanym powyżej miejscu spełnił tylko jeden podmiot, przy czym usługa cateringu została zlecona podmiotowi współpracującemu z wybranym ośrodkiem hotelowym. Partner w projekcie nie wysłał zapytania ofertowego do trzech potencjalnych wykonawców, nie umieścił również takiego zapytania na swojej stronie internetowej oraz w siedzibie. W dniu 12 października 2009 r. zawarto z P. umowę na świadczenie usług restauracyjnych podczas szkolenia Budowanie zespołu K. w dniach 22-23 październik 2009 r., natomiast w dniu 21 października 2009 r. zawarto z P. Sp. z o.o. umowę na świadczenie usług restauracyjnych, hotelarskich oraz wynajmu sali podczas tego samego szkolenia. Dodatkowo w dniu 2 lutego 2010 r. zawarto umowę z P. Sp. z o.o. na świadczenie usług restauracyjnych, hotelarskich oraz wynajmu sali szkoleniowej podczas szkolenia w terminie 3-5 lutego 2010 r. Wykonanie usługi hotelowej oraz wynajęcia sali konferencyjnej dokumentuje faktura VAT nr (...) z dnia 10 lutego 2010 r. na kwotę 3 580,00 zł oraz (...) z 10 lutego 2010 r. na kwotę 7 200,00 zł. Wykonanie usługi gastronomicznej dokumentuje faktura VAT nr (...) z 18 lutego 2010 r. na kwotę 3 120,00 PLN oraz (...) z 18 lutego 2010 r. na kwotę 5 440,00 zł;

15. Przy realizacji szkolenia Negocjacje kupieckie w K. w dniach 22 i 29 października 2009 r. zakupiono usługę gastronomiczną od F. s.c. W odniesieniu do tej usługi nie dostarczono dokumentacji dotyczącej zakwestionowanego przez Urząd Kontroli Skarbowej wyboru wykonawcy - brak dokumentów potwierdzających złożenie zapytania ofertowego, otrzymanych ofert, podpisanej umowy. Dostarczono fakturę VAT nr (...) z 29 października 2009 r. na kwotę 1 350,00 zł dokumentującą wykonanie usługi przez firmę S. s.c.;

16. Przy realizacji szkoleń Programy lojalnościowe w J. w dniach 2-3 listopada 2009 r. oraz Budowanie zespołu K. w U. w dniach 22-23 października 2009 r. oraz 4-5 lutego 2010 r. zakupiono usługi prowadzenia szkoleń od W. oraz B. Sp. z o.o. Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie przesłanych ofert w odpowiedzi na zapytanie e-mailowe skierowane do powyższych podmiotów oraz M. Sp. z o.o. w dniu 24 września 2009 r. W przedmiotowym zapytaniu wskazano obszary tematyczne, których mają dotyczyć szkolenia, planowany termin ich przeprowadzenia oraz dopuszczono złożenie ofert w odpowiedzi tylko na część tematów będących przedmiotem zamówienia. Oferty otrzymano w dniu 29 września 2009 r. od M. Sp. z o.o. oraz 30 września 2009 r. od B. Sp. z o.o. i W.

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, że zapytanie skierowane drogą elektroniczną do potencjalnych wykonawców nie zawierało kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert. Przedmiotowe zapytanie nie zostało upublicznione na stronie internetowej Partnera oraz w jego siedzibie. W dniu 30 września 2009 r. sporządzono & protokół z dokonanego rozpoznania i wyboru wykonawcy. Z uwagi na fakt, że każda z firm przedstawiła ofertę odnoszącą się do części zamówienia i zaoferowała identyczną cenę, wybrano wszystkie trzy firmy, każdą do przeprowadzenia szkolenia z innej tematyki. Z każdym z wykonawców zawarto umowę na przeprowadzenie szkoleń, w tym z W. w dniu 23 października 2009 r. na realizację szkolenia Programy lojalnościowe oraz z B. Sp. z o.o. w dniu 5 października 2009 r. i 1 lutego 2010 r. na realizację szkolenia Budowanie zespołu K. Wykonanie powyższych usług dokumentują odpowiednio faktury VAT nr (...) z 3 listopada 2009 r. na kwotę 10 000,00 zł, nr (...) z 30 października 2009 r. na kwotę 10 000,00 zł oraz (...) z 8 lutego 2010 r. na kwotę 10 000,00 zł;

17. Przy realizacji szkoleń Warsztaty wyrównawcze - techniki promocji i sprzedaży w miejscowości N. w dniach 14-15 października 2009 r. " Negocjacje kupieckie w K. w dniach 22 i 29 października 2009 r. oraz Warsztat wyrównujący z coachingu w P. w dnia 31 listopada - 1 grudnia 2009 r. zakupiono usługi prowadzenia szkoleń G. Sp. z o.o. sp.k. oraz G. Sp. z o.o. Wybór wykonawców nastąpił na podstawie przesłanych ofert w odpowiedzi na zapytanie e-mailowe wysłane przez Partnera w dniu 23 września 2009 r. do czterech potencjalnych wykonawców: E., G. Sp. z o.o., B. oraz G. Sp. z o.o. sp. komandytowa. Odpowiedzi otrzymano w dniu 28 września 2009 r. - G. Sp. z o.o. oraz 29 września 2009 r. - B. oraz G. Sp. z o.o. sp. komandytowa.

Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, że zapytanie skierowane drogą elektroniczną nie zawierało kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert. Przedmiotowe zapytanie nie zostało upublicznione na stronie internetowej Partnera oraz w jego siedzibie. Nie sporządzono także protokołu z wyboru wykonawców. W dniu (...) października 2009 r. zawarto z G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialności sp.k. umowę na realizację dwóch szkoleń Techniki promocji i sprzedaży - warsztaty wyrównujące oraz trzech szkoleń Negocjacje kupieckie. W dniu (...) listopada 2009 r. zawarto z G. Sp. z o.o. umowę na realizację trzech szkoleń Warsztat wyrównujący z coachingu oraz dwóch szkoleń Zaawansowane techniki sprzedaży i komunikacji i ekonomika hurtowni /aptek. Zapytanie skierowane przez Partnera w projekcie do potencjalnych wykonawców nie dotyczyło obszaru tematycznego z zakresu technik sprzedaży, komunikacji i ekonomiki hurtowni/aptek. Wykonanie powyższych usług, z wyjątkiem szkoleń dotyczących aptek, dokumentują faktury VAT nr (...) z 19 października 2009 r. na kwotę 20 000,00 zł, (...) z 30 października 2009 r. na kwotę 10 000,00 zł oraz faktura nr (...) z 3 grudnia 2009 r. na kwotę 30 000,00 zł;

18. Przy realizacji szkoleń Microsoft Excel 2003 - kurs średniozaawansowany oraz Microsoft Excel 2003 - kurs średniozaawansowany i zaawansowany w K. i W. w dniach 15 i 24 września 2009 r. 2 i 20-21 października 2009 r. oraz 4 i 5 marca 2010 r. zakupiono usługi prowadzenia szkoleń od wykonawcy C. Sp. z o.o. Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie przesłanych ofert w odpowiedzi na zapytanie e-mailowe wysłane przez Partnera w projekcie w dniu 3 września 2009 r. oraz 4 lutego 2010 r. W odpowiedzi na zapytanie wysłane we wrześniu 2009 r. do trzech potencjalnych wykonawców ofertę elektroniczną przesłali w dniu 7 września 2009 r. C. oraz C. Sp. z o.o. W odpowiedzi na zapytanie wysłane w lutym 2010 r. do dwóch potencjalnych wykonawców ofertę w formie elektronicznej przedstawiło w dniu 9 lutego 2010 r. C. Obydwa zapytania skierowane do potencjalnych wykonawców nie zawierały kryteriów oceny oferty ani terminu składania ofert. Przedmiotowe zapytania nie zostały upublicznione na stronie internetowej Partnera oraz w jego siedzibie. W dniu 11 września 2009 r. sporządzono protokół z dokonanego rozpoznania i wyboru wykonawcy, którym zostało C. Sp. z o.o. Zgodnie z treścią protokołu wyboru dokonano biorąc pod uwagę kryterium ceny. W dniu (...) września 2009 r. z C. Sp. z o.o. podpisano dwie umowy na realizacje szkoleń w terminach 24-25 wrzesień 2009 oraz 4-5 marzec 2010 r. W dniu (...) października 2009 r. zawarto umowę na realizację szkolenia w terminie 20-21 października 2009 r. Wykonanie powyższych usług oraz usługi szkolenia w terminie 15 września 2009 r. dokumentują faktury VAT nr (...) z 19 marca 2010 r. na kwotę 10 400,00 zł, nr (...) z 21 października 2009 r. na kwotę 12 250,00 zł, nr (...) z 5 października 2009 r. na kwotę 10 400,00 zł oraz nr (...) z 15 września 2009 r. na kwotę 9 046,00 zł;

19. Do realizacji usługi doradztwa w postaci stworzenia bazy oceny kompetencji wybrano wykonawcę e. S.A.

Na podstawie dokumentacji przesłanej do PARP stwierdzono, że wybór wykonawcy nie został poprzedzony porównaniem trzech ofert, zaś sam wybór oferty nie został udokumentowany protokołem. W dniu 5 stycznia 2009 r. podpisano umowę na wykonanie usługi stworzenia bazy oceny kompetencji. Wykonanie powyższej usługi dokumentuje raport z usługi doradczej oraz faktura VAT nr (...) z 5 lutego 2009 r. na kwotę 58 194,00 zł Z uwagi na fakt, że na podstawie przesianej przez Beneficjenta dokumentacji potwierdzono uchybienia zidentyfikowane w Podsumowaniu Urzędu Kontroli Skarbowej w zakresie wyboru wykonawców, pismem z dnia 31 grudnia 2012 r. ((...) PARP wezwała Beneficjenta do zwrotu środków dofinansowania w wysokości 95 360,67 zł. Powyższa kwota dotyczyła wydatków zweryfikowanych przez Urząd Kontroli Skarbowej ujętych we wnioskach o płatność nr 5, 6 i 7. Pismo zostało odebrane przez Stronę w dniu 2 stycznia 2013 r.

W dniu 1 marca 2013 r. PARP wezwała Beneficjenta do zwrotu kwoty dofinansowania w wysokości 2 460,00 zł, odnoszącej się do wydatków ujętych we wniosku o płatność nr 8. (W załączniku do pisma wzywającego Beneficjenta do zwrotu środków z dnia 31 grudnia 2012 r. wskazano, iż w przypadku kosztu dotyczącego najmu pomieszczeń wraz ze sprzętem podczas szkolenia w dniu 14-15 września 2009 r. (faktura (...)) nałożono korektę w wysokości 100% na wydatek kwalifikowany w wysokości 2 000,00 zł. Tymczasem prawidłowa wysokość korekty powinna wynieść 25%, stąd w przypadku kosztu dotyczącego najmu pomieszczeń wykazanego na fakturze nr (...) wydatek niekwalifikowany wynosi 500,00 zł).

W odpowiedzi na pismo PARP z dnia 31 grudnia 2012 r. Beneficjent ponownie wskazał (pismo z dnia 15 stycznia 2013 r.), iż w ramach Projektu wykonywano zadania w myśl zapisów umowy o dofinansowanie, a Urząd Kontroli Skarbowej nie wystosował do Spółki żadnych wniosków pokontrolnych, ani nie wydał żadnych decyzji. W związku z powyższym zdaniem Beneficjenta wystąpienie z jakimikolwiek żądaniem zwrotu środków ze strony PARP nic oparte na łączące j strony umowie jest bezzasadne.

W związku z brakiem zwrotu środków w dniu 4 marca 2013 r. wysłano pismo do Beneficjenta informujące o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków. W dniu 25 marca 2013 r. Beneficjent złożył pismo wnioskujące o umorzenie postępowania.

Decyzją z dnia (...) lipca 2013 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości zobowiązała I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. do dokonania, w terminie do 14 dni od dnia doręczenia decyzji, zwrotu części środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur, w kwocie 96 320,67 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków I. Sp. z o.o. do dnia dokonania zwrotu.

W treści rozstrzygnięcia wskazano, że - uwzględniając źródła finansowania wydatków - na kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 96 320,67 zł składają się następujące kwoty:

* z dotacji rozwojowej 44 672,32 zł, w tym:

* 5 962,50 zł wypłacone I. Sp. z o.o. 19 marca 2009 r.,

* 15 370,78 zł wypłacone I. Sp. z o.o. 10 sierpnia 2009 r.,

* 23 339,04 zł wypłacone I. Sp. z o.o. 11 grudnia 2009 r.;

* ze środków europejskich 43 901,10 zł, w tym:

* 41 810,10 zł wypłacone I. Sp. z o.o. 1 kwietnia 2010 r.,

* 2 091,00 zł wypłacone I. Sp. z o.o. 25 czerwca 2010 r.;

* z dotacji celowej z budżetu państwa 7 747,25 zł, w tym:

* 7 378,25 zł wypłacone I. Sp. z o.o. 30 marca 2010 r.,

* 369,00 zł wypłacone I. Sp. z o.o. 22 czerwca 2010 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że PARP, ogłaszając konkurs nr (...) w 2008 r., w odpowiedzi na który wpłynął wniosek Beneficjenta o dofinansowanie przedmiotowego Projektu, umieściła w dokumentacji konkursowej - Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapital Ludzki z dnia 30 czerwca 2008 r. - uregulowania dotyczące zachowania zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji przy wyborze wykonawców. W dniu 27 stycznia 2009 r. PARP poinformowała Beneficjentów na swojej stronie internetowej (komunikat z dnia 27 stycznia 2009 r., http://pokl.parp.gov.pl/index/more/7126), że Instytucja Zarządzająca PO KL dokonała zmian w zakresie uregulowań dotyczących zasady konkurencyjności i w związku z powyższym zmodyfikowane zostały zapisy w punkcie 5.5.5.2 Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach PO KL. Powyższa informacja została przekazana Beneficjentowi drogą elektroniczną w dniu 21 stycznia 2009 r. Zmienione Wytyczne weszły w życie 2 lutego 2009 r. Zgodnie z wprowadzonymi zmianami w przypadku realizacji zamówień przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 000 euro netto, wykonywanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, Beneficjent zobowiązany był do wysiania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców i jednocześnie do umieszczenia przedmiotowego zapylania na swojej stronie internetowej oraz w swojej siedzibie. Zapytanie, o którym mowa powyżej powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert. Konieczne jest również zawarcie umowy oraz protokołu z wyboru oferty w formie pisemnej.

Do stosowania powyższych zasad Beneficjent został zobowiązany poprzez zapisy umowy o dofinansowanie - w § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie Beneficjent oświadczył, że zapoznał się oraz zobowiązał się stosować w trakcie realizacji Projektu Wytyczne dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.

Obowiązek stosowania zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji wynika także z art. 47 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zgodnie z którym podmiot wnioskujący o przyznanie środków publicznych na realizację wyodrębnionego zadania powinien przedstawić ofertę wykonania zadania zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji, gwarantującą wykonanie zadania w sposób efektywny, oszczędny i terminowy. Dodatkowo art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, wskazuje, że podmiot, który ubiega się o udzielenie wsparcia przeznaczonego na zakup towarów lub usług lub otrzymał od Agencji takie wsparcie i nie jest zobowiązany do wyboru wykonawcy z zastosowaniem przepisów o zamówieniach publicznych, dokonuje wyboru wykonawcy z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji.

Zasady dotyczące udzielania zamówień na potrzeby projektów realizowanych z udziałem środków europejskich zawarte są również w aktach wyższego rzędu, stosowanych wprost w polskim porządku prawnym, tj. w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Traktat ustanawia szereg zasad, które odnoszą się także do zamówień publicznych, których wartość nie przekracza ustawowego progu 14 000 euro:

- zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową (art. 18 TFUE),

- swobodny przepływ towarów (art. 28 i nast. TFUE),

- swoboda prowadzenia działalności gospodarczej (art. 49 i nast. TFUE),

- swoboda świadczenia usług (art. 56 i nast. TFUE), niedyskryminacja i równe traktowanie, przejrzystość, proporcjonalność i wzajemne uznawanie.

Powyższe zagadnienia zostały szczegółowo omówione w dokumencie pn. Komunikat wyjaśniający Komisji dotyczący prawa wspólnotowego obowiązującego w dziedzinie udzielania zamówień, które nie są lub są jedynie częściowo objęte dyrektywami w sprawie zamówień publicznych (2006/C 179/02). W Komunikacie tym Komisja wskazała, iż bez względu na fakt czy dane zamówienie jest objęte zakresem stosowania dyrektyw wspólnotowych w dziedzinie zamówień publicznych, instytucje zamawiające powinny bezwzględnie przestrzegać zasad równego traktowania oraz przejrzystości wynikających bezpośrednio z Traktatu. Obowiązek przejrzystości zgodnie z wyjaśnieniami Komisji Europejskiej polega na zagwarantowaniu wszystkim potencjalnym oferentom odpowiedniego poziomu upublicznienia informacji umożliwiającego rynkowi otwarcie na konkurencję oraz kontrolę bezstronności procedur przetargowych. Wśród środków upublicznienia Komunikat na pierwszym miejscu wymienia Internet, ze względu na jego dostępność i łatwość wykorzystania. Zamówienie musi być udzielone tak, aby zapewnić uczciwe warunki konkurencji wszystkim podmiotom gospodarczym wyrażającym zainteresowanie zamówieniem, między innymi poprzez niedyskryminacyjny opis przedmiotu zamówienia, równy dostęp dla podmiotów gospodarczych, odpowiednie terminy oraz przejrzyste i obiektywne podejście.

W przedmiotowej sprawie Organ dopatrzył się następujących naruszeń zasady przejrzystości i konkurencyjności:

1. Przy realizacji szkolenia Zaawansowane Techniki Sprzedaży w dniach 24-25 listopada 2009 r. oraz szkoleń: Budowanie zespołu w dniach 18-19 luty 2010 r. Zaawansowane techniki sprzedaży w dniach 22-23 oraz 25-26 łuty 2010 r. Budowanie zespołu w dniach 13-14 maja 2010 r. skierowanie zapytania do potencjalnych wykonawców drogą telefoniczną spowodowało, że brak jest informacji jakiego rodzaju oferta została przedstawiona potencjalnym wykonawcom, czy wskazano kryteria wyboru ofert, termin składania ofert oraz czy wszystkim zainteresowanym zostały przedstawione takie same warunki udziału w przeprowadzanym postępowaniu. W przypadku jednego wykonawcy zapytanie zostało skierowane drogą elektroniczną ze wskazanym jednodniowym terminem na przygotowanie oferty. Wskazany termin nie umożliwia dokonania wnikliwej oceny i przygotowania oferty. Brak sporządzonego protokołu z wyboru wykonawcy powoduje, że brak jest informacji, w jaki sposób dokonano wyboru, w oparciu o jakie kryteria. Powyższe powoduje, że przeprowadzony proces wyboru wykonawcy nie można uznać za przejrzysty. Brak zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej Beneficjenta i w jego siedzibie powoduje, że nie zagwarantowano wszystkim potencjalnym wykonawcom upublicznienia informacji, a to oznacza, że nie można uznać z całą pewnością że została wybrana najkorzystniejsza oferta dostępna na rynku w danym czasie;

2. Przy realizacji szkolenia Zarządzanie projektami w dniach 14-15 września 2009 r. zawarcie umowy na zakup usług hotelarskich, gastronomicznych oraz wynajmu sali przed wyznaczonym terminem wpływu ofert określonym w zapytaniu ofertowym oznacza, że Beneficjent w dniu zawarcia umowy nie miał pełnej informacji, iż zaproponowana przez oferenta propozycja jest najkorzystniejszą ofertą dostępną w danej chwili na rynku, z uwagi na fakt, że w ciągu pozostałego czasu Beneficjent mógł otrzymać ofertę korzystniejszą. Zawarcie umowy na cztery dni przed wyznaczonym terminem wpływu ofert powoduje, że Beneficjent nie dopełnił obowiązku wyboru wykonawcy w oparciu o zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania.

3. Przy realizacji szkolenia Zaawansowane techniki sprzedaży w C. w dniach 24- 25 listopada 2009 r. oraz w W. w dniach 22-23 i 25-26 lutego 2010 r. zgodnie z wyjaśnieniami z dnia 15 listopada 2012 r. złożonymi przez Beneficjenta wykonawcy firma I. oraz G. Sp. z o.o. zostali wskazani przez Beneficjenta Ostatecznego, do którego skierowany był projekt. Zdaniem Beneficjenta Ostatecznego tylko wskazane firmy były w stanie przeprowadzić szkolenia z wybranej tematyki dla wybranej grupy docelowej. Trzeba jednak wskazać, że dokonanie wyboru danego wykonawcy bez upublicznienia zapytania w postaci wysłania oferty ze wskazanymi wymaganiami do trzech potencjalnych wykonawców oraz umieszczenia zapytania na stronie internetowej i w siedzibie, powoduje że wybór nie został przeprowadzony w sposób przejrzysty. Ponadto w przypadku wykonawcy firmy G. Sp. z o.o. w piśmie z dnia 15 listopada 2012 r. wskazano, że firma ta od lat współpracuje z Beneficjentem Ostatecznym, co dodatkowo świadczy o tym, że wybór tego wykonawcy nastąpił z naruszeniem zasad równego traktowania potencjalnych wykonawców. Projektodawca nie zredagował zapytania ofertowego, w którym wskazane zostałyby wszystkie wymagania wobec potencjalnych wykonawców, również wymagania wysuwane przez Beneficjenta Ostatecznego, tym samym brak jest pewności, że jedynie wskazane firmy dysponowały potencjałem do przeprowadzenia szkoleń, oraz że została wybrana najkorzystniejsza oferta dostępna na rynku w danym czasie;

4. Przy realizacji szkoleń: Sztuka prezentacji w Ł. w dniach 1-2 oraz 9-10 grudnia 2009 r. w P. w dniach 1-2 grudnia 2009 r., 3-4 grudnia 2009 r., 7-8 grudnia 2009 r. oraz 31 marca - 1 kwietnia 2010 r. Techniki promocji w L. w dniach 29-30 marca 2010 r. i Techniki promocji w R. w dniach 25-26 marca 2010 r. wysłane zapytania ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców nie zawierało w swej treści opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert, tym samym oferenci nie dysponowali wszystkimi informacjami umożliwiającymi przygotowanie rzetelnej oferty, zwłaszcza że w protokołach z dokonanego wyboru z 27 listopada 2009 r. (2 protokoły), z 5 marca 2010 r. i z 17 marca 2010 r., wskazano, że wyboru dokonano w oparciu o kryterium ceny. Dokonanie wyboru oferty w oparciu o kryterium nie podane potencjalnym wykonawcom przed złożeniem oferty stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji. W korespondencji e-mailowej odwołano się do przeprowadzonych z potencjalnymi wykonawcami rozmów telefonicznych, brak jest jednak danych jakiego rodzaju informacje zostały przekazane, a tym samym brak pewności czy wszystkim wykonawcom zapewniono jednakowy, równoczesny dostęp do tych samych informacji o zamówieniu, co stanowi naruszenie zasad równego traktowania. Brak zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej Beneficjenta i w jego siedzibie powoduje, że nie zagwarantowano wszystkim potencjalnym wykonawcom upublicznienia informacji i nie zapewniono zachowania zasady przejrzystości;

5. Przy realizacji szkoleń Programy lojalnościowe w okolicach W. (J.) w dniach 2-3 listopada 2009 r. oraz Coaching wyrównujący w P. w dniach 30 listopada - 1 grudnia 2009 r. wysłane zapytania ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców nie zawierały w swej treści dokładnego opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert, tym samym oferenci nie dysponowali wszystkimi informacjami umożliwiającymi przygotowanie konkurencyjnej oferty. W protokole z dokonanego wyboru z dnia 19 października 2009 r. wskazano, że wyboru dokonano w oparciu o kryterium ceny - dokonanie wyboru oferty w oparciu o kryterium nic podane potencjalnym wykonawcom przed złożeniem oferty stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Z treści przedmiotowego protokołu wynika, że najkorzystniejszą ofertę pod względem ceny zaproponował H., niemniej jednak z przedstawionych szczegółowych informacji dotyczących poszczególnych ofert wynika, że oferta H. jest ofertą najdroższą - łącznie cena najmu sali, lunchu, przerwy kawowej dla jednej osoby oraz cena noclegu wynosi 1 599,00 zł podczas gdy w przypadku H. - 1 398,51 zł oraz W. - 1 383,55 zł (do wyliczeń uwzględniono nocleg w pokoju dwuosobowym). Z korespondencji e-mailowej wynika, że H. zaproponował rabat - 15% na ofertę noclegu oraz 10% na pakiet konferencyjny z obiadem. Uwzględniając powyższą wysokość rabatu zaproponowana cena wynikająca z protokołu w dalszym ciągu nie stanowi najbardziej korzystnej oferty. W przedmiotowym protokole wskazano, że najkorzystniejszą ofertą pod względem ceny stanowi oferta H., podczas gdy wybór ten nie wynika z pozostałych informacji w nim zawartych. Brak w przedstawionym protokole uzasadnienia dla dokonanego wyboru powoduje, że proces wyboru nie jest przejrzysty. W korespondencji e-mailowej odwołano się do przeprowadzonych z potencjalnymi wykonawcami rozmów telefonicznych, brak jest jednak danych jakiego rodzaju informacje zostały przekazane, a tym samym brak pewności czy wszystkim wykonawcom zapewniono jednakowy, równoczesny dostęp do tych samych informacji o zamówieniu, co stanowi naruszenie zasad równego traktowania. Brak zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej Beneficjenta i w jego siedzibie powoduje, że nie zagwarantowano wszystkim potencjalnym wykonawcom upublicznienia informacji i nie zapewniono zachowania zasady przejrzystości;

6. Przy realizacji szkolenia Techniki promocji w G. w dniach 8-9 marca 2010 r. Beneficjent nie dostarczył dokumentacji z wybory wykonawcy, tym samym brak jest możliwości potwierdzenia prawidłowości wyboru wykonawcy z zastosowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji;

7. Przy realizacji szkolenia Sztuka prezentacji w B. w dniach 1-2 grudnia 2009 r. oraz szkolenia Techniki promocji w dniach 25-26 marca 2010 r. zapytania ofertowe wysłane do trzech potencjalnych wykonawców nie zawierały w swej treści dokładnego opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert, tym samym oferenci nic dysponowali wszystkimi informacjami umożliwiającymi przygotowanie konkurencyjnej oferty. W korespondencji e-mailowej odwołano się do przeprowadzonych z potencjalnymi wykonawcami rozmów telefonicznych, brak jest jednak danych jakiego rodzaju informacje zostały przekazane, a tym samym brak pewności czy wszystkim wykonawcom zapewniono jednakowy, równoczesny dostęp do tych samych informacji o zamówieniu, co stanowi naruszenie zasad równego traktowania. W protokole z dokonanego wyboru z dnia 30 października 2009 r. wskazano, że wyboru dokonano w oparciu o kryterium ceny, pomimo tego, że w zapytaniu nie podano tego typu informacji - dokonanie wyboru oferty w oparciu o kryterium nie podane potencjalnym wykonawcom przed złożeniem oferty stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Ponadto w zakresie oferty Hotelu H. przedstawiony protokół zawiera informacje, które są niespójne z ofertą e-mailową przedstawioną przez tego wykonawcę - w protokole podano, iż ceny są podane w wartościach brutto, podczas gdy z przedłożonej oferty wynika, że wskazane ceny są cenami netto, ponadto umieszczono cenę za wynajem sali na dwa dni, podczas gdy w przypadku pozostałych ofert podane są ceny za jeden dzień wynajmu. Brak zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej Beneficjenta i w jego siedzibie powoduje, że nie zagwarantowano wszystkim potencjalnym wykonawcom upublicznienia informacji i nie zapewniono zachowania zasady przejrzystości, a to oznacza, że nie można uznać z całą pewnością, że została wybrana najkorzystniejsza oferta dostępna na rynku w danym czasie;

8. Przy realizacji szkolenia Warsztaty wyrównawcze - techniki promocji i sprzedaży w miejscowości N. w dniach 14-15 października 2009 r. wysłane zapytania ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców nie zawierały w swej treści dokładnego opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert, tym samym oferenci nie dysponowali wszystkimi informacjami umożliwiającymi przygotowanie konkurencyjnej oferty. W korespondencji e-mailowej odwołano się do przeprowadzonych z potencjalnymi wykonawcami rozmów telefonicznych, brak jest jednak danych jakiego rodzaju informacje zostały przekazane, a tym samym brak pewności czy wszystkim wykonawcom zapewniono jednakowy, równoczesny dostęp do tych samych informacji o zamówieniu, co stanowi naruszenie zasad równego traktowania. W protokole z dokonanego wyboru z dnia 28 września 2009 r. wskazano, że wyboru dokonano w oparciu o kryterium ceny, pomimo tego, że w zapytaniu nie podano tego typu informacji - dokonanie wyboru oferty w oparciu o kryterium nie podane potencjalnym wykonawcom przed złożeniem oferty stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Ponadto w zakresie oferty H. przedstawiony protokół zawiera informacje, które są niespójne z ofertą e-mailową przedstawioną przez tego wykonawcę - w protokole podano, iż ceny są podane w wartościach brutto, podczas gdy z przedłożonej oferty wynika, że wskazane ceny są cenami netto. Brak zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej Beneficjenta i w jego siedzibie powoduje, że nie zagwarantowano wszystkim potencjalnym wykonawcom upublicznienia informacji i nie zapewniono zachowania zasady przejrzystości, a to oznacza, że nie można uznać z całą pewnością że została wybrana najkorzystniejsza oferta dostępna na rynku w danym czasie;

9. Przy realizacji szkolenia Budowanie zespołu w dobie zmian w R. w dniach 9-10 listopada 2009 r. wysłane zapytania ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców nie zawierały w swej treści dokładnego opisu przedmiotu zamówienia, kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert, tym samym oferenci nie dysponowali wszystkimi informacjami umożliwiającymi przygotowanie konkurencyjnej oferty. W korespondencji e-mailowej odwołano się do przeprowadzonych z potencjalnymi wykonawcami rozmów telefonicznych, brak jest jednak danych jakiego rodzaju informacje zostały przekazane, a tym samym brak pewności czy wszystkim wykonawcom zapewniono jednakowy, równoczesny dostęp do tych samych informacji o zamówieniu, co stanowi naruszenie zasad równego traktowania. W protokole z dokonanego wyboru z dnia 29 października 2009 r. wskazano, że wyboru dokonano w oparciu o kryterium ceny, pomimo tego, że w zapytaniu nie podano tego typu informacji - dokonanie wyboru oferty w oparciu o kryterium nie podane potencjalnym wykonawcom przed złożeniem oferty stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Zgodnie z treścią protokołu jako wykonawcę wybrano H. biorąc pod uwagę kryterium ceny, niemniej jednak należy wskazać, że z przedstawionej w protokole kalkulacji wynika, że najtańszą ofertę przedstawił K. Ponadto w zakresie oferty H. przedstawiony protokół zawiera informacje, które są niespójne z ofertą e-mailową przedstawioną przez tego wykonawcę - w protokole podano, iż ceny są podane w wartościach brutto, podczas gdy z przedłożonej oferty wynika, że wskazane w ofercie ceny stanowią kwoty netto dla usług z zakresu organizacji spotkań, konferencji, kongresów. Brak zamieszczenia zapylania ofertowego na stronie internetowej Beneficjenta i w jego siedzibie powoduje, że nie zagwarantowano wszystkim potencjalnym wykonawcom upublicznienia informacji i nie zapewniono zachowania zasady przejrzystości, a to oznacza, że nie można uznać z całą pewnością, że została wybrana najkorzystniejsza oferta dostępna na rynku w danym czasie;

10. Przy realizacji szkolenia Budowanie zespołu w dniach 22-23 października 2009 r. oraz 4-5 lutego 2010 r. w U. przeprowadzenie procedury wyboru wykonawcy drogą telefoniczną spowodowało, że brak jest informacji jakiej treści zapytanie zostało skierowane do potencjalnych wykonawców, jakimi kryteriami wyboru kierował się organizator i czy wszystkim ośrodkom, z którymi kontaktował się Partner zostały przedstawione takie same warunki udziału w przeprowadzanym zamówieniu. Powyższe powoduje, że proces wyboru ośrodka w Uniejowie nie jest procesem transparentnym. Brak wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców oraz brak zamieszczenia zapytania na stronie internetowej skutkuje tym, że Partner nie zapewnił upublicznienia informacji o planowanym udzieleniu zamówienia, tym samym oferta nie miała możliwości trafić do szerszego grona wykonawców, a to skutkuje tym, że nie można uznać z całą pewnością, że została wybrana najkorzystniejsza oferta dostępna na rynku w danym czasie;

11. Przy realizacji szkolenia Negocjacje kupieckie w K. w dniach 22 i 29 października 2009 r. z uwagi na brak dokumentacji dotyczącej wyboru wykonawcy usługi gastronomicznej, brak jest możliwości potwierdzenia prawidłowości wyboru wykonawcy z zastosowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji;

12. Przy realizacji szkoleń Programy lojalnościowe w J. w dniach 2-3 listopada 2009 r. oraz Budowanie zespołu K. w U. w dniach 22-23 października 2009 r. oraz 4-5 lutego 2010 r. w wyniku przeprowadzonego zapytania wybrano oferty wszystkich trzech wykonawców, do których skierowano zapytanie. Niemniej jednak procedura wyboru wykonawców nie była w pełni przejrzysta. W protokole z dnia 30 września 2009 r. wskazano, iż przy wyborze kierowano się ceną, podczas gdy wysłane zapytanie nie zawierało w swej treści informacji na temat kryteriów oceny oferty. Brak powyższej wzmianki, jak również brak terminu składania ofert, mogły wpłynąć na zawartość składanych przez potencjalnych wykonawców ofert i utrudnić przygotowanie konkurencyjnej oferty. Dokonanie zaś wyboru oferty w oparciu o kryterium nie podane potencjalnym wykonawcom przed złożeniem oferty stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Partner nie zapewni! upublicznienia informacji o planowanym udzieleniu zamówienia, tym samym oferta nie miała możliwości trafić do szerszego grona wykonawców, a to skutkuje tym, że nie można uznać z całą pewnością, że zostały wybrane najkorzystniejsze oferty dostępne na rynku w danym czasie;

13. Przy realizacji szkoleń Warsztaty wyrównawcze - techniki promocji i sprzedaży w miejscowości N. w dniach 14-15 października 2009 r., Negocjacje kupieckie w K. w dniach 22 i 29 października 2009 r. oraz Warsztat wyrównujący z coachingu w P. w dnia 31 listopada - 1 grudnia 2009 r. wysłane zapytania ofertowe do czterech potencjalnych wykonawców nie zawierały w swej treści kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert. Aby wykonawca mógł uzyskać zamówienie musi być w stanie przygotować ofertę, która może zostać uznana za najkorzystniejszą. Wymaga to spełnienia wszystkich warunków określonych przez zamawiającego oraz w jak największym stopniu wymagań określonych w postaci kryteriów oceny oferty. Dlatego też opis przedmiotu zamówienia powinien być jednoznaczny i wyczerpujący, tak aby umożliwić wykonawcom określenie wszystkich swoich zobowiązań oraz odpowiedzialną kalkulację ceny. Należy również podać wykonawcom przed złożeniem oferty kryteria oceny ofert, które zapewniają obiektywizację wyboru. Brak tych informacji mógł wpłynąć na zawartość składanych przez potencjalnych wykonawców ofert i utrudnić przygotowanie konkurencyjnej propozycji. Brak określonych kryteriów wyboru oraz brak sporządzonego protokołu z wyboru ofert powoduje, że brak jest informacji dlaczego zostały wybrane firmy G. Sp. z o.o. sp.k oraz G. Sp. z o.o., a to sprawia, że proces wyboru nie został przeprowadzony w sposób przejrzysty i z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji. Partner nie zapewnił upublicznienia informacji o planowanym udzieleniu zamówienia, tym samym oferta nie miała możliwości trafić do szerszego grona wykonawców;

14. Przy realizacji szkoleń Microsoft Excel 2003 - kurs średniozaawansowany oraz Microsoft Excel 2003 - kurs średniozaawansowany i zaawansowany w K. i W. w dniach 15 i 24 września 2009 r., 2 i 20-21 października 2009 r. oraz 4 i 5 marca 2010 r. wysłane zapytania ofertowe do potencjalnych wykonawców nie zawierały w swej treści kryteriów oceny oferty oraz terminu składania ofert. Aby wykonawca mógł uzyskać zamówienie musi być w stanie przygotować ofertę, która może zostać uznana za najkorzystniejszą. Wymaga to spełnienia wszystkich warunków określonych przez zamawiającego oraz w jak największym stopniu wymagań określonych w postaci kryteriów oceny oferty. Dlatego też należy podać wykonawcom przed złożeniem oferty kryteria oceny ofert, które zapewniają obiektywizację wyboru. Brak tych informacji w zapytaniach wysłanych we wrześniu oraz w lutym mógł wpłynąć na zawartość składanych przez potencjalnych wykonawców ofert i utrudnić przygotowanie konkurencyjnej propozycji Jak również mógł wpłynąć na zaniechanie złożenia oferty przez potencjalnego wykonawcę. W protokole z dnia 11 września 2009 r. wskazano, iż przy wyborze kierowano się ceną, podczas gdy wysłane zapytanie nie zawierało w swej treści informacji na temat kryteriów oceny oferty. Dokonanie wyboru oferty w oparciu o kryterium nie podane potencjalnym wykonawcom przed złożeniem oferty stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Partner nie zapewnił odpowiedniego upublicznienia informacji o planowanym udzieleniu zamówienia, tym samym oferta nie miała możliwości trafić do szerszego grona wykonawców, a to skutkuje tym, że nie można uznać z całą pewnością, że została wybrana najkorzystniejsza oferta dostępna na rynku w danym czasie;

15. Przy realizacji usługi doradztwa w postaci stworzenia bazy oceny kompetencji wybór podmiotu nastąpił na przełomie 2009 i 2010 r., kiedy Beneficjenta obowiązywały zapisy Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 30 czerwca 2008 r., w myśl których wybór najbardziej korzystnej oferty dostępnej w danej chwili na rynku powinien nastąpić na skutek porównania trzech ofert. Wybór najkorzystniejszej oferty musi zostać udokumentowany protokołem, do którego zostaną dołączone zebrane oferty. Odnosząc się do argumentacji Beneficjenta podnoszonej w piśmie z dnia 15 listopada 2012 r., iż firma e. S.A. to jedyna firma na rynku, która mogła zrealizować projekt będący przedmiotem umowy, z uwagi na fakt, że Beneficjent Ostateczny korzystał wcześniej z oprogramowania wdrożonego przez tą firmę, należy uznać, iż powyższy argument nie znajduje odzwierciedlenia w treści wniosku o dofinansowanie stanowiącym załącznik do umowy o dofinansowanie. W części wniosku dotyczącej uzasadnienia planowanych w projekcie kosztów wskazano, iż analizowano oferty firm oferujących doradztwo w zakresie stworzenia bazy oceny kompetencji, brak jest informacji, iż Beneficjent zobligowany jest do zakupu powyższej usługi od danego konkretnego podmiotu. Z uwagi na fakt, że zakup usługi doradztwa w projekcie nie został poprzedzony udokumentowanym rozeznaniem rynku i porównaniem trzech ofert, brak jest pewności, że zakupiona usługa była najbardziej korzystną ofertą w danym czasie na rynku.

Przedstawione przez organ uchybienia Beneficjenta podczas przeprowadzania postępowań o udzielenie zamówień, zdaniem PARP naruszyły procedury:

1)

art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, w myśl którego podmiot, który ubiega się o udzielenie wsparcia przeznaczonego na zakup towarów lub usług lub otrzymał od Agencji takie wsparcie i nie jest zobowiązany do wyboru wykonawcy z zastosowaniem przepisów o zamówieniach publicznych, dokonuje wyboru wykonawcy z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji;

2)

pkt 2.2.4 Zasad Finansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 25 marca 2009 r. wydanych przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, wchodzących w skład Systemu Realizacji (do stosowania tych Zasad Spółka została zobowiązana w § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu), w myśl którego zapytanie powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert. Beneficjent wybiera najkorzystniejszą spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone w zapytaniu ofertowym kryteria oceny; wybór oferty jest dokumentowany protokołem, do którego załączane są zebrane oferty (wersja Wytycznych obowiązująca w dacie wydatkowania środków);

3)

pkt 5.5.5.2 lit. b i lit. d Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzkim (do stosowania tych Wytycznych Spółka została zobowiązana w § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu), w myśl którego zapytanie powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert i to, że Beneficjent wybiera najkorzystniejszą spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone w zapytaniu kryteria oceny; wybór oferty jest dokumentowany protokołem, do którego załączane są zebrane oferty (wersja Wytycznych obowiązująca w dacie wydatkowania środków);

4)

pkt 2.2.3 Komunikatu wyjaśniającego Komisji dotyczącego prawa wspólnotowego obowiązującego w dziedzinie udzielania zamówień, które nie są lub są jedynie częściowo objęte dyrektywami w sprawie zamówień publicznych (Dziennik Urzędowy UE 1.8.2006 2006/C 179/02), w myśl którego ważnym jest aby ostateczna decyzja o udzieleniu zamówienia była zgodna z zasadami proceduralnymi ustanowionymi na samym początku oraz aby w pełni przestrzegano zasad niedyskryminacji i równego traktowania.

Organ wskazał ponadto, że korekta została wymierzona zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych z EFS (ujętymi w załączniku nr 11 do Zasad finansowania PO KL z dnia 24 grudnia 2012 r.) oraz to, że wymierzając korektę finansową PARP zastosowała tzw. "metodę wskaźnikową", polegającą na zastosowaniu w odniesieniu do danego naruszenia Zasady konkurencyjności procentowych stawek wynikających z "Taryfikatora" (Tabeli) z Wytycznych.

Podkreślono, że posługując się kategoriami naruszeń wyszczególnionymi w Wytycznych w Projekcie stwierdzono następujące uchybienia:

- Pkt 1 - niedopełnienie obowiązku wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (w ogóle nie wysłano lub wysłano do mniej niż trzech) - brak uzasadnienia, że na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców przy jednoczesnym niezamieszczeniu zapytania ofertowego na stronie internetowej (o ile beneficjent posiada laką stronę) dla zamówień o wartości lub powyżej progu określonego w art. 7 lit. a dyrektywy 2004/18/WE;

- Pkt 2 - niedopełnienie obowiązku wysłania zapylania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (w ogóle nie wysłano lub wysłano do mniej niż trzech) - brak uzasadnienia, że na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców przy jednoczesnym niezamieszczeniu zapytania ofertowego na stronie internetowej (o ile beneficjent posiada taką stronę) dla zamówień poniżej progu określonego w art. 7 lit. a dyrektywy 2004/18/WE;

- Pkt 13 - niedopełnienie obowiązku zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej (o ile posiada taką stronę) przy jednoczesnym wysłaniu zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców);

- Pkt 17 - brak informacji w zapytaniu ofertowym odnośnie opisu przedmiotu zamówienia i/lub terminu składania ofert albo niejednoznaczny opis przedmiotu zamówienia.

Stwierdzono ponadto, że wymierzając korektę finansową dla zamówień realizowanych przez Beneficjenta PARP wzięła pod uwagę: rodzaj popełnionego naruszenia - naruszenie dotyczy podstawowych zasad udzielania zamówień (zasady przejrzystości i konkurencyjności) oraz jego wagę dla realizacji projektu - naruszenie ma istotne znaczenie dla realizacji projektu, gdyż zdecydowało o wyborze konkretnych ofert w dziewiętnastu postępowaniach o udzielenie zamówień.

Organ ponadto stosunkował się do zarzutów podnoszonych przez Beneficjenta w prowadzonym postępowaniu, w tym do wniosku Beneficjenta z dnia 25 marca 2013 r. o umorzenie postępowania administracyjnego, wskazać należy, że nie znajduje on uzasadnienia. Postępowanie nie jest bezprzedmiotowe. Wskazano, że jeśli sprawie istnieją materialnoprawne przesłanki do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu środków, jednocześnie zaś procedura administracyjna nie przewiduje miejsca dla decyzji o odmowie umorzenia postępowania.

Po rozpatrzeniu odwołania z dnia 1 sierpnia 2013 r., złożonego przez I. Sp. z o.o., Minister Rozwoju Regionalnego utrzymał w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia (...) lipca 2013 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że obowiązek zwrotu ww. kwoty wynika z faktu, iż Skarżąca w odniesieniu do części zakupów usług noclegowych, wyżywienia, wynajmu sal i usług szkoleniowych naruszyła zasadę przejrzystości i konkurencyjności podczas tzw. "trybu ofertowego" stosowanego w celu wyboru najkorzystniejszej oferty. Powyższe zostało stwierdzone podczas audytu projektu przeprowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej w W., które następnie zostało zweryfikowane przez PARP.

Wskazano, że spółka realizowała projekt partnerski nr (...) w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 30 września 2010 r. na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia (...).12.2008 r. Projekt był ponadregionalnym szkoleniowym projektem zamkniętym. Celem projektu było podniesienie kompetencji pracowników i rozwój wysokiej jakości kadr G. (dalej również Beneficjent Ostateczny) poprzez kompleksowy program szkoleń opracowany w oparciu o strategię rozwoju. G. tworzą trzy spółki z siedzibą w W., K. i K. W ramach projektu przeprowadzono szkolenia z 18 tematów. Projektem objęcie byli pracownicy mający miejsce pracy w W., K. i K. oraz handlowcy.

W budżecie projektu w zadaniu 2 Realizacja szkoleń MCS (podwykonawstwo) ujęto następujące wydatki: zakup usług szkoleniowych, koszt zakwaterowania uczestników szkolenia, koszt wyżywienia uczestników szkolenia, koszt materiałów szkoleniowych, koszt najmu pomieszczeń wraz ze sprzętem. W zadaniu 3 Realizacja szkoleń przez MCS (Partnera projektu) ujęto następujące wydatki: wynagrodzenie osób prowadzących szkolenie, koszt zakwaterowania osób prowadzących szkolenie, koszt wyżywienia osób prowadzących szkolenie, koszt zakwaterowania uczestników szkolenia, koszt wyżywienia uczestników szkolenia, koszt najmu pomieszczeń wraz ze sprzętem, koszt materiałów szkoleniowych, koszt podróży osób prowadzących szkolenie. W zadaniu 4 Realizacja szkoleń - I. (Lider projektu) ujęto następujące wydatki: wynagrodzenie osób prowadzących szkolenie, koszt podróży osób prowadzących szkolenie, koszt zakwaterowania uczestników szkolenie, koszt wyżywienia osób prowadzących szkolenie, koszt zakwaterowania uczestników szkolenia, koszt wyżywienia uczestników szkolenia, koszt najmu pomieszczeń wraz ze sprzętem, koszt materiałów szkoleniowych. W zadaniu 5 Realizacja szkoleń - I. (podwykonawstwo) ujęto następujące wydatki: zakup usług szkoleniowych, koszt zakwaterowania uczestników szkolenia, koszt wyżywienia uczestników szkolenia, koszt najmu pomieszczeń wraz ze sprzętem, koszt materiałów szkoleniowych. Skarżąca w § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu zobowiązała się do stosowania treści dokumentów, o których mowa w § 1 pkt 12, 14 i 15 umowy (tekst jedn.: System realizacji PO KL, Wytyczne PARP, Wytyczne w zakresie wydatków kwalifikowalnych) podczas realizacji projektu. Jednocześnie, zgodnie z § 3 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu, Instytucja Wdrażająca (tekst jedn.: PARP) zobowiązała się powiadomić Odwołującego o wszelkich zmianach w dokumentach, o których mowa wyżej. Zgodnie z § 1 pkt 14 umowy o dofinansowanie projektu Wytyczne PARP to Wytyczne dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach PO KL Poddziałania 2.1.1 Rozwój kapitału ludzkiego przedsiębiorstw, które zamieszczone są na stronie internetowej Instytucji Wdrażającej, zaś zgodnie z § 1 pkt 15 umowy Wytyczne w zakresie wydatków kwalifikowalnych to Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL zamieszczone na stronie internetowej Instytucji Wdrażającej.

Zatem na mocy umowy Skarżąca była zobowiązana do stosowania podczas realizacji projektu Wytycznych PARP i Wytycznych w zakresie wydatków kwalifikowalnych, umieszczonych na stronie internetowej PARP w ich aktualnym brzmieniu, tj. do stosowania podczas ponoszenia określonego wydatku w ramach projektu tych wersji dokumentów, które były umieszczone na stronie internetowej PARP w dniu ponoszenia wydatku.

Opracowane przez PARP Wytyczne dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej: Wytyczne) z dnia 30 czerwca 2008 r. zawierały ogólne uregulowania dotyczące zachowania zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji przy wyborze wykonawców. Zgodnie z zapisami pkt 5.5.5.2 ww. Wytycznych Zasady dotyczące uczciwej konkurencji i równego traktowania "Udzielając zamówienia w ramach projektu Beneficjent zobowiązany jest do wyboru wykonawcy z zachowaniem zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania. Oznacza to, że wybór najbardziej korzystnej oferty dostępnej w danej chwili na rynku powinien nastąpić na skutek porównania minimum trzech ofert. Wybór najkorzystniejszej oferty musi zostać udokumentowany protokołem, do którego zostaną dołączone zebrane oferty. Powyższej zasady można nie stosować w odniesieniu do zamówień określonych w art. 4 i 5 ustawy Prawo zamówień publicznych oraz do osób lub usług rozliczanych w kosztach personelu."

W dniu 1 lutego 2009 r. weszły w życie zmienione Wytyczne dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Informację o zmianie Wytycznych oraz same Wytyczne w nowym brzmieniu zostały opublikowane na stronie internetowej PARP w dniu 27 stycznia 2009 r. Nowe regulacje stanowiły, że udzielając zamówienia w ramach projektu Beneficjent oraz partnerzy zobowiązani są do wyboru wykonawcy z zachowaniem zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji. Oznacza to, że w przypadku realizacji zamówień przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 tys. euro netto, wykonywanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą wymagane jest zastosowanie następujących zasad:

a. Zapytanie ofertowe musi zostać wysłane do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (w przypadku gdy beneficjent lub partner stwierdzi, że na rynku nie istnieje trzech potencjalnych wykonawców, dołącza do dokumentacji uzasadnienie wskazujące na obiektywne przesłanki potwierdzające jego stwierdzenie). Równocześnie beneficjent lub partner zamieszcza zapytanie na swojej stronie internetowej (o ile taką posiada) oraz w swojej siedzibie.

b. Zapytanie powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert.

c. W przypadku gdy pomimo wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, beneficjent lub partner otrzyma tylko jedną ofertę, uznaje się zasadę konkurencyjności za spełnioną.

d. Beneficjent lub partner wybiera najkorzystniejszą spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone w zapytaniu kryteria oceny; wybór dokumentowany jest protokołem, do którego załączane są zebrane oferty.

Umowa oraz protokół z wyboru ofert wymagają formy pisemnej. Pozostała korespondencja pomiędzy beneficjentem lub partnerem a potencjalnymi wykonawcami może być prowadzona drogą elektroniczną lub faxem.

Wskazano, że w odwołaniu Spółka podkreślała przede wszystkim, że w momencie przygotowywania wniosku o dofinansowanie w I połowie 2008 r. obowiązywały inne zasady realizacji projektów, stąd budżet projektu został przygotowany w uproszczony sposób, bez podziału na poszczególne "podpozycje regionalne". Pozycje budżetowe zostały połączone w zbiorcze pozycje, nie planowano dla nich tych samych dostawców, wprowadzono jedynie podział na budżety Lidera i Partnera. Lokalizacja szkoleń była każdorazowo dostosowywana do uczestników projektu. Od początku założono, że szkolenia będą realizowane w różnych lokalizacjach. W każdym przypadku przeprowadzone zostało co najmniej rozeznanie rynku dla spełnienia zasady przejrzystości, uczciwej konkurencji, jawności i efektywności. W aktach sprawy znajduje się opracowane przez Odwołującego zestawienie zamówień przeprowadzonych w ramach projektu wraz z datą zawarcia umowy dla poszczególnych usług.

Uczestnicy projektu zatrudnieni byli w trzech przedsiębiorstwach należących do grupy kapitałowej T. z siedzibą w W., K. i K. Grupa, oprócz pracowników zatrudnionych w poszczególnych lokalizacjach, zatrudniała przedstawicieli medycznych na terenie całego kraju. Z racji tak dużego rozprzestrzenienia uczestników projektu szkolenia były realizowane w różnych lokalizacjach: K., okolice K., okolice W., dla handlowców z pozostałych regionów szkolenia były realizowane w regionach ich działania m.in. P., B., K., G., L., W.

Odwołująca założyła, że realizacja projektu nie mogła polegać na przeprowadzeniu kilku dużych konkursów na szkolenia w ramach projektu. Od początku zaplanowano, że nawet te same z nazwy szkolenia realizowane będą przez różnych trenerów czy firmy szkoleniowe, tak aby spełniały oczekiwania Beneficjenta Ostatecznego. Budżet projektu był konstruowany w 2008 r., gdy nie obowiązywały przepisy wyboru wykonawców zgodnie z zasadą konkurencyjności, pozycje budżetowe zostały połączone w zbiorcze pozycje, choć nie planowano dla nich tych samych dostawców.

Zdaniem IZ PO KL natomiast odróżnić należy kwestię planowania budżetu projektu od jego wykonywania. Planowanie budżetu projektu ma przede wszystkim na celu ustalenie wartości projektu, a tym samym wartości dofinansowania, o które ubiegała się Skarżąca. Na etapie planowania budżetu projektu znaczenie ma przede wszystkim to, jakiego rodzaju wydatki można w nim ująć do dofinansowania ze środków EFS. Ponadto, konstrukcja budżetu i podział ujętych w nim wydatków (rodzajów wydatków) na mniej lub bardziej szczegółowe pozycje jest sprawą techniczną.

Zdaniem Ministra istotne jest to, że Skarżąca wykazała w budżecie projektu określone, powtarzające się pozycje dotyczące zakupu usług szkoleniowych, zakwaterowania, wyżywienia oraz najmu sal. Uczyniła to w podziale na Lidera i Partnera oraz - w odniesieniu do każdego z nich - w podziale na to, czy Lider/Partner przeprowadzał dane szkolenie samodzielnie, czy kupował usługę szkoleniową.

Wykonywanie budżetu oznacza z kolei ponoszenie ujętych w nim wydatków. Na tym etapie znaczenie mają zasady regulujące sposób ponoszenia ujętych w budżecie wydatków, np. zasada efektywności i racjonalności, uczciwej konkurencji czy wymóg stosowania pzp. Stosowanie odpowiednich procedur podczas ponoszenia wydatków jest uzależnione od przedmiotu wydatków i ich wartości. Z punktu widzenia wykonywania budżetu projektu znaczenie ma również to, czy w budżecie powtarzają się wydatki na usługi danego rodzaju. Z konstrukcji budżetu wynika, że Skarżąca zaplanowała ponoszenie wydatków na usługi danego rodzaju (dotyczące usług szkoleniowych, zakwaterowania, wyżywienia oraz najmu pomieszczeń).

W przypadku zamówienia na zakup towarów i usług mających podobny charakter i cechy, które mogą być udzielone jednemu wykonawcy w tym samym czasie, zamówienie takie należy traktować jako jedno zamówienie, sumując wartość poszczególnych usług. Jeżeli danego rodzaju usługi w ramach projektu przekraczają kwotę 14 000 euro, lecz nie mogą zostać zrealizowane przez jednego wykonawcę wartość zamówienia należy ustalać odrębnie dla każdego wykonawcy. Niemniej jednak sytuacja taka powinna wynikać z przyczyn obiektywnych i nie może prowadzić do dzielenia zamówienia w celu uniknięcia stosowania zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji.

Punktem wyjścia jest możliwość realizacji danego rodzaju zamówienia przez jednego potencjalnego wykonawcę. Niemniej nie oznacza to, że Skarżąca zobowiązana jest do przeprowadzenia jednego zamówienia i organizacji szkoleń w jednym ośrodku, czy powierzenia danej usługi jednemu wykonawcy. Weryfikacja budżetu i planowanych w ramach projektu zamówień pod kątem ich charakteru, wartości i możliwości realizacji przez jednego wykonawcę służy ocenie, czy w ramach dokonywanych zamówień na zakup towarów i usług mamy do czynienia z jednym zamówieniem i tym samym czy wymagane jest przeprowadzenie postępowania na wybór wykonawcy w oparciu o określone zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania. W tym miejscu należy uznać, iż argumentacja Skarżącej, że od początku realizacji projektu zakładano realizację szkoleń przez różnych dostawców oraz w różnych ośrodkach nie stanowi wystarczającej przesłanki do niestosowania uregulowań dotyczących zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania. W zależności od specyfiki i charakteru projektu, Skarżąca może podzielić zamówienie przeprowadzając kilka zamówień I dokonać wyboru kilku wykonawców, niemniej jednak, jeżeli z weryfikacji budżetu wynika, że danego rodzaju usługi bądź towary mogą być zakupione od jednego podwykonawcy, każdorazowo procedura wyboru powinna zostać przeprowadzona z uwzględnieniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania określonych szczegółowo w Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.

Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu, próg 14 000 euro netto przekraczały planowane wydatki związane z zakupem usług szkoleniowych, wyżywienia uczestników i trenerów, zakwaterowania uczestników i trenerów, najmu pomieszczeń oraz zakupem usługi doradczej.

W okresie od 1 stycznia 2009 r. (początek realizacji projektu) do dnia 1 lutego 2009 r. Skarżącą obowiązywały, na mocy § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu, Wytyczne PARP z dnia 30 czerwca 2008 r., gdzie w pkt 5.5.5.2 uregulowane zostały zasady udzielania zamówień w ramach projektu. Treść tego zapisu została przywołana wyżej w niniejszej decyzji. Z uwagi na brak określenia kwoty, od jakiej obowiązuje przedmiotowy zapis, obowiązek nałożony ww. zapisem na Odwołującego miał zastosowanie do każdego zamówienia, niezależnie od wartości danego zamówienia.

Od dnia 2 lutego 2009 r. Skarżącą obowiązywały, na mocy § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu, zmienione Wytyczne PARP (umieszczone na stronie internetowej PARP w dniu 27 stycznia 2009 r.), w których zmianie uległ pkt 5.5.5.2 i doprecyzowane i uszczegółowione zostały czynności wymagane od Skarżącej w celu udzielenia zamówienia. Zgodnie ze zmienionym zapisem, obowiązek wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców i upublicznienia zapytania ofertowego jest wymagany w odniesieniu do zamówień o wartości powyżej 14 000 euro netto. W odniesieniu natomiast do zamówień o wartości nieprzekraczającej 14 000 euro netto obowiązywała zasada przejrzystości i uczciwej konkurencji.

Mając to na uwadze, w przypadku zamówień udzielonych w okresie 1 stycznia 2009 r. - 1 lutego 2009 r., Skarżąca powinna była postępować zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji i równego traktowania, tj. powinien był dokonać wyboru najbardziej korzystnej oferty dostępnej w danej chwili na rynku na skutek porównania minimum trzech ofert, zaś wybór najkorzystniejszej oferty udokumentować protokołem i dołączyć do niego zebrane oferty.

Jak wynika z akt sprawy we wskazanym okresie Skarżąca udzieliła jednego zamówienia, którego przedmiotem był zakup usługi stworzenia bazy oceny kompetencji od wykonawcy e. S.A. na podstawie umowy zawartej w dniu (...) stycznia 2009 r. Wartość umowy wynosiła 47 700,00 zł netto. Udzielenie zamówienia nie zostało poprzedzone udokumentowanym rozeznaniem rynku i porównaniem trzech ofert.

Pozostałe wymienione w decyzji Ministra (w pkt 2-19) zamówienia były udzielane po dniu 2 lutego 2009 r., a więc w okresie obowiązywania zmienionych zasad udzielania zamówień. Z uwagi na fakt, że wartość zamówień w ramach projektu dotyczących usług hotelowych, gastronomicznych, najmu sal i usług szkoleniowych przekraczała 14 000 euro netto Skarżąca była zobowiązany do przeprowadzenia czynności, o których mowa w pkt 5.5.5.2 Wytycznych PARP obowiązujących w dniu udzielania zamówienia. Oznacza to, że Skarżąca powinna była w celu wyboru wykonawcy danych usług wysłać zapytanie ofertowe do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców danej usługi, opublikować to zapytanie na swojej stronie internetowej i w siedzibie. Te obowiązki dotyczyły zarówno Lidera, jak i Partnera projektu. Skarżąca mogła udzielić zamówienia w częściach i odpowiednie części kierować do wykonawców w odpowiednich regionach.

Tym samym IZ PO KL stwierdziła, że podziela stanowisko organu I instancji, iż Skarżąca naruszyła postanowienie § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu poprzez niezastosowanie zasad, o których mowa w pkt 5.5.5.2 Wytycznych PARP. W myśl ww. zapisu Wytycznych PARP zdanie ostatnie, IW może uznać część lub całość wydatków za niekwalifikowane, zatem organ I instancji był uprawniony do żądania zwrotu części wydatków niekwalifikowalnych, co też uczynił, stosując dokument pt.: Wytyczne dotyczące określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych z EFS (ujęte w załączniku nr 11 do Zasad finansowania PO KL z dnia 24 grudnia 2012 r.), tzw. taryfikator korekt, obowiązujący w dniu jego stosowania przez organ I instancji. Odnosząc się do uzasadnienia wartości korekt nałożonych na poszczególne wydatki ujęte w tabeli na str. 34-38 decyzji organu I instancji IZ PO KL wskazała, że nie ma zastrzeżeń co do postępowania organu I instancji w tym zakresie, bowiem zdaniem IZ PO KL organ I instancji właściwie zastosował ten dokument.

Minister stwierdził, że w związku z naruszeniem przez Skarżącą zasady konkurencyjności zasadnym było ustalenie wysokości wydatków niekwalifikowalnych w oparciu zastosowanie taryfikatora korekt, a w efekcie na Skarżącej ciąży obowiązek zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur w kwocie 96 320,67 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczanymi od dnia przekazania środków.

Podkreślono, że naruszenie umowy o dofinansowanie projektu stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, o którym mowa w art. 208 ufp 2005 i odpowiednio w art. 184 ufp 2009. Tym samym spełniona została dyspozycja normy z art. 207 ufp 2009 i odpowiednio art. 211 ufp 2005, zgodnie z którą w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ufp 2005 (odpowiednio art. 184 ufp 2009), podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. W takim przypadku, zgodnie z art. 211 ust. 4 ufp 2005 i art. 207 ust. 9 ufp 2009, podmiot będący stroną umowy wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.

I. Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia (...) listopada 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia (...) lipca 2013 r., wnosząc o uchylenie obydwu decyzji i wskazując:

1.

naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 6c ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (w brzmieniu obowiązującym od 17 lipca 2008 r. do 4 stycznia 2011 r.) (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 42, poz. 275 z późn. zm.), które polega na błędnym uznaniu, iż stwierdzone działania Skarżącej były niezgodne z zasadami przejrzystości i uczciwej konkurencji.

2.

naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 35 ustęp 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2006 r. Nr 227, poz. 1658 z późn. zm.) i naruszenia wydanych na ich podstawie Wytycznych:

a. Zasad Finansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 15 września 2008 r.,

b. Zasad Finansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 25 marca 2009 r.,

c. Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z 30 czerwca 2008 r. (w wersji obowiązującej do 1 lutego 2009 r. oraz w wersji obowiązującej od 2 lutego 2009 r.), które polega na błędnym uznaniu, iż stwierdzone działania Skarżącej były niezgodne z kryterium konkurencyjności.

3.

naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności i uchylającego Rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Naruszenie nastąpiło wskutek dokonania korekty finansowej pomimo, że stwierdzone działania Skarżącej były zgodne z zasadami przejrzystości i uczciwej konkurencji i nie stanowiły o nieprawidłowości w operacjach lub programach operacyjnych, które mogłyby skutkować korektą;

4. Naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, 11 i 77 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to polegało na niewyjaśnieniu całości stanu faktycznego w sprawie oraz niezebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zawartą w dniu (...) grudnia 2008 r. umową Spółka I. Sp. z o.o. zobowiązała się do przestrzegania następujących dokumentów:

1. Systemu realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki;

2. Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, poddziałania 2.1.1 Rozwój kapitału ludzkiego przedsiębiorstw z dnia 30 czerwca 2008 r.;

3. Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.

W dniu 27 stycznia 2009 r. na stronie internetowej PARP ukazał się komunikat o zmianie Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, poddziałania 2.1.1 Rozwój kapitału ludzkiego przedsiębiorstw, w zakresie uregulowań dotyczących zasady konkurencyjności i w związku z tym uległ zmianie zapis punktu 5.5.5.2 Wytycznych oraz zapisy § 13 wzoru Umowy, gdzie przepisano zasady konkurencyjności z punktu 5.5.5.2 Wytycznych.

Przez cały okres realizacji Projektu, I. wykonywała swoje obowiązki zgodnie z obowiązującymi Wytycznymi oraz ustawą o utworzeniu Polskiej Agencji Przedsiębiorczości, stosując zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji przy wyborze Wykonawców, zarówno tych którzy wykonywali zamówienia powyżej 14.000 EUR jak i tych którzy wykonywali zamówienia poniżej 14.000 EUR odpowiednio różnicując powyższe zasady ze względu na wartość zamówień.

Zdaniem Skarżącej nie dotyczył jej obowiązek sumowania zamówień sformułowany przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego w 2011 r. w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z 22 listopada 2010 r. oraz w Piśmie Ministra Rozwoju Regionalnego z 24 marca 2011 r., wszystkie 19 zamówień kwestionowanych w Decyzji PARP oraz w Decyzji MRR nie przekraczały równowartości kwoty 14.000 EUR netto, a zatem I. nie była zobowiązana do stosowania wobec tych zamówień (zgodnie z punktem 2.2.4 Zasad finansowania z 2009 r.) zasady konkurencyjności. Reasumując Skarżąca nie była zobowiązania do stosowania wymogów dotyczących zapewnienia zasady konkurencyjności wobec kwestionowanych zamówień, albowiem zamówienia te nie przekraczały równowartości kwoty 14.000 EUR netto.

Zdaniem I., określając w Decyzjach PARP i MRR obowiązek zwrotu części środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości jak i Minister Rozwoju Regionalnego nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego oraz nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie.

Przedstawione w obu decyzjach uzasadnienia, w żaden sposób nie odnoszą się do kluczowej w tej sprawie kwestii obowiązywania prawa w czasie wydatkowania środków przez Skarżącą.

Minister Rozwoju Regionalnego w swoim uzasadnieniu pominął fakt, iż w okresie wydatkowania przez I. środków z Projektu, nie obowiązywały postanowienia dotyczące sumowania zamówień jako obowiązku wynikającego z zasady konkurencyjności, które to sumowanie Minister Rozwoju Regionalnego wprowadził w roku 2011.

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w uzasadnieniu swojej decyzji pominęła kwestie związane z wartością poszczególnych zamówień czy też obowiązywania w czasie wydatkowania środków przez Skarżącą interpretacji PARP dotyczącej artykułu 6c ustawy o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

Powyższe działania Organów świadczą o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego oraz świadczą o niezebraniu całości materiału dowodowego w sprawie i tym samym jego nierozpatrzeniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniej zaprezentowane stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. Nr 270, z późn. zm. dalej: p.p.s.a.) sądy stosują środki określone w ustawie.

Regulacje te określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając argumenty przedstawione w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie są one trafne, a w konsekwencji skarga nie jest zasadna, co skutkowało jej oddaleniem.

Organ I instancji prawidłowo wydał decyzję i zażądał zwrotu przekazanych środków z powodu wykorzystania tych środków niezgodnego z procedurami, o których mowa w art. 208 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 z późn. zm., dalej: u.f.p. z 2005 r.) oraz art. 184 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm., dalej u.f.p. z 2009 r.) Następnie, wobec braku ich zwrotu wydał decyzję w trybie art. 211 ust. 4 u.f.p. z 2005 r. oraz art. 207 ust. 9 u.f.p. z 2009 r.

W tym miejscu zauważyć należy, iż ustawa o finansach publicznych z 30 czerwca 2005 r. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 113 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzającej ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 z późn. zm.). Zgodnie z treścią ww. artykułu dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240), podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów (czyli na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych z 30 czerwca 2005 r.).

W § 3 ust. 4 zawartej przez Skarżącą umowy o dofinansowanie Skarżąca zobowiązała się do przestrzegania przy wydatkowaniu przyznanych środków aktualnie obowiązującej treści Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, gdzie w podrozdziale 3.1 pkt 8 zapisano (zapis znajdujący się zarówno w obowiązujących Wytycznych z dnia 28 grudnia 2009 r., jak i poprzedzających z dnia 27 marca 2009 r.), że "wydatki w ramach projektu powinny być ponoszone zgodnie z zasadą konkurencyjności, określoną w umowie o dofinansowanie projektu". Ponadto zobowiązanie do stosowania zasady konkurencyjności określone zostało również w § 20 zawartej umowy, gdzie Skarżąca zobowiązała się do jej stosowania w przypadku realizacji zamówień przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14.000 euro.

W § 20 umowy ust. 1 pkt 1 zostało określone, że beneficjent zobowiązuje się do wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, równocześnie beneficjent zobowiązany jest do zamieszczenia zapytania ofertowego (na stronie internetowej, w swojej siedzibie), a to zapytanie ofertowe powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert.

W pkt 3 ust. 1 jest ponadto mowa, iż beneficjent wybiera najkorzystniejszą ofertę spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone w zapytaniu ofertowym kryteria oceny a wybór oferty jest udokumentowany protokołem.

Jednocześnie z umowy z (...) grudnia 2008 r. wynika, że w sprawach nieuregulowanych umową, oprócz przepisów cyt. ustawy o finansach publicznych, zastosowanie mają odpowiednie reguły i zasady wynikające z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki PO KL, a także odpowiednie przepisy prawa Unii Europejskiej oraz właściwych aktów praw krajowego, w szczególności przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm., dalej jako u.z.p.p.r.), ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 z późn. zm.), jak również ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 233, poz. 1655 z późn. zm., dalej jako p.z.p.).

Wybierając zatem podwykonawców do wykonania objętych wnioskiem zadań Skarżąca obowiązana była stosować powyższe reguły postępowania jak również przepisy prawa cywilnego, w tym art. 65 k.c. nakazujący odczytywać wolę stron w świetle zasad, zwyczaju, zamiaru i celu umowy.

Stosując te przepisy, jak również treść § 20 zawartej umowy, zarówno w związku z wyraźnie wskazanym w tytule tego paragrafu sformułowaniem: "Konkurencyjność", jak i treścią ust. 1 pkt 1 i 3, należy przyjąć, że są to procedury mające na celu wybranie podwykonawcy w okolicznościach jednakowego i jak najszerszego dostępu do zamówienia. Wyjaśnić tutaj należy, iż jednakowość i równość dostępu do zamówienia zawsze oznacza udostępnienie tych samych warunków zamawiającego w tym samym czasie. Jeżeli jeden z podmiotów zainteresowanych zamówieniem ma otwartą możliwość uzyskania od przedstawiającego zapytanie ofertowe innych, większych, szerszych informacji związanych z zamówieniem lub wcześniej takie informacje uzyskał, to zawsze jest to złamanie podstawowej zasady uczciwej konkurencji (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1098/13; z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2122/12, opubl. w: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak już wcześniej wskazano, stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 (i - analogicznie - zgodnie z art. 211 ust. 1 oraz art. 208 ust. 1 u.f.p. z 2005 r.), podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu.

Natomiast stosownie do art. 184 ust. 1 u.f.p. z 2009 r. (odpowiednio art. 208 ust. 1 u.f.p. z 2005 r.) wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

W rozpoznanej sprawie zawarcie umowy o dofinansowanie Projektu i poprzedzający jej zawarcie Konkurs odbyły się m.in. w oparciu o regulacje prawne wynikające z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz w oparciu o przepisy wydane na podstawie tej ustawy, w tym Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 30 czerwca 2008 r. oraz następne z dnia 28 grudnia 2009 r. - każde w wersji obowiązującej odpowiednio w dacie realizacji zamówienia.

Podstawą prawną wydania Wytycznych był art. 26 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 4a oraz art. 26 ust. 1 pkt 5 u.z.p.p.r. Wytyczne w rozdziale 3, podrozdział 3.1 punkt 8 stanowią, że wydatki w ramach projektu powinny być ponoszone zgodnie z zasadą konkurencyjności, określoną w umowie o dofinansowanie projektu (w obydwu wersjach).

Powyższe regulacje są tymi "innymi procedurami obowiązującymi przy wykorzystaniu środków" finansowych, o których jest mowa w r. w art. 184 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. (jak również w art. 208 ust. 1 poprzedzającej ustawy o finansach publicznych z 2005 r.).

Przytoczona regulacja z Wytycznych wskazuje, że zasada konkurencyjności winna być określona w umowie o dofinansowanie projektu.

Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 p.z.p. podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy, bez podatku od towarów i usług, ustalone przez zamawiającego z należytą starannością. Jednocześnie w myśl art. 32 ust. 2 p.z.p. zamawiający nie może w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy dzielić zamówienia na części lub zaniżać jego wartości. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, działanie strony skarżącej polegające na nieprawidłowym oszacowaniu wartości zamówienia doprowadziło do naruszenia ww. przepisów.

W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z art. 4 pkt 8 p.z.p. ustawy nie stosuje się do zamówień i konkursów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 14.000 euro. Wyrażona w złotych równowartości kwoty 14.000 euro wynosiła 54.279,40 zł, gdyż zgodnie z obowiązującym w 2008 i 2009 r. rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie średniego kursu złotego w stosunku do euro stanowiącego podstawę przeliczenia wartości zamówień publicznych, średni kurs złotego w stosunku do euro, stanowiący podstawę przeliczenia wartości zamówień publicznych, wynosił 3,8771 zł. Zatem w wypadku, gdy zamówienie przekracza tę kwotę powstaje obowiązek, dla określonych w art. 3 p.z.p. podmiotów do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych.

W ocenie Sądu nie można przyjąć argumentacji strony skarżącej, która wskazuje, że wartość zamówienia była niższa niż 14.000 euro.

W § 3 ust. 2 umowy skarżąca oświadczyła, że zapoznała się z treścią m.in. Wytycznych, a także z Zasadami finansowania oraz zobowiązuje się stosować ich treść podczas realizacji Projektu. W obu tych dokumentach wskazany jest obowiązek przestrzegania ustawy Prawo zamówień publicznych. Ponadto przyjmując stanowisko skarżącej za prawidłowe oznaczałoby to, że na etapie oceny wniosku kończy się badanie kwalifikowalności wydatków, a tak nie jest. Skarżąca przystępując do konkursu miała obowiązek zapoznania się z Wytycznymi, z których wynika, że kwalifikowalność badana jest także na etapie realizacji (3.5 Podrozdział 5 - ocena kwalifikowalności wydatków). Tak więc biorąc pod uwagę powyższe zapisy Wytycznych nie można mówić o naruszeniu zasady zaufania do organów.

Zdaniem Sądu zarówno z treści wniosku, jak i ze specyfiki usług objętych zamówieniem - usługa hotelowa, usługa gastronomiczna, najem sal - odpowiadające zawartym we wniosku pozycjom kosztu zakwaterowania, kosztu wyżywienia, kosztu najmu pomieszczeń - Skarżąca rozdzieliła zadania i w ten sposób uzyskała to, iż pojedyncze zamówienie nie przekraczało 14.000 euro.

Należy bowiem podkreślić, że przedmiotem zamówienia były jednorodne, powtarzające się pozycje dotyczące zakupu usług szkoleniowych, zakwaterowania, wyżywienia oraz najmu sali.

Powyższe ewidentnie wskazuje, że skarżąca podzieliła wartość zamówienia. Trzeba wyjaśnić, że organy orzekające szczegółowo przeanalizowały wszelkie aspekty tej sprawy i zasadnie wywiodły, że w sprawie występuje zarówno tożsamość przedmiotowa zamówienia (usługi tego samego rodzaju i o tym samym przeznaczeniu) i możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę. Innymi słowy ustalono, że dany rodzaj zamówienia mógł być wykonany przez tego samego wykonawcę.

Działanie polegające na rozdzieleniu poszczególnych usług ze względu na miejsce odbywania szkoleń było nieuprawnione, gdyż naruszało obowiązek ustalenia wartości zamówienia z należytą starannością (art. 32 ust. 1 p.z.p.) i w ten sposób skarżąca ominęła obowiązek wynikający z art. 32 ust. 2 p.z.p.

Jeśli Skarżąca chciała do realizacji zamówienia zaangażować kilka podmiotów, np. ze względu na usytuowanie ośrodków szkoleniowych, to mogła to zrobić albo w jednym postępowaniu (oferty częściowe), albo w kilku odrębnych, ale prowadzonych zgodnie z trybem, który wynika z wartości zamówienia jako całości (a nie tej wydzielonej części). Powyższe wynika z art. 32 ust. 4 p.z.p., zgodnie z którą jeżeli zamawiający dopuszcza możliwość składania ofert częściowych albo udziela zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania, wartością zamówienia jest łączna wartość poszczególnych części zamówienia.

Jak już wcześniej wskazano, stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. (i odpowiednio art. 211 ust. 1 u.f.p. z 2005 r.) w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. z 2009 r. (art. 208 u.f.p. z 2005 r.), podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu.

Natomiast stosownie do art. 184 ust. 1 u.f.p. z 2009 r. (art. 208 u.f.p. z 2005 r.) wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

W rozpoznanej sprawie, jak wynika z akt sprawy oraz stanu faktycznego ustalonego przez organy orzekające, Skarżąca dnia (...) grudnia 2008 r. zawarła z PARP umowę o dofinansowanie projektu "(...)" (dalej: Projekt).

W § 3 umowy zawarte jest oświadczenie Beneficjenta, że zapoznał się z treścią Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki oraz zobowiązuje się stosować Wytyczne przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach Projektu.

W treści zawartej umowy, a konkretnie z § 20 umowy zatytułowanego "Konkurencyjność", wynika, że Skarżąca winna stosować podczas realizacji projektu zasadę konkurencyjności. Owa zasada, do której odwołano się w § 20 umowy o dofinansowanie projektu (oraz w wymienionych Wytycznych z 2009 r.) ma zarówno określoną treść, jak i realizuje określony cel, co w kontekście na wstępie poczynionych uwag ogólnych nie mogło nie być znane Skarżącej.

Za elementy ogólnej zasady konkurencyjności ponad wszelką wątpliwość uznać należy bowiem zasadę uczciwości oraz zasadę równości (równorzędności podmiotów) w zakresie odnoszącym się do traktowania wykonawców, do których adresowana jest konkretna oferta na realizację określonego w niej zamówienia. Ma to bowiem podstawowe znaczenie z punktu widzenia jego finansowania ze źródła, którym są środki publiczne, a w konsekwencji gwarantowania wolnego i równego dostępu do zamówień finansowanych z tego właśnie źródła. W tym też kontekście, za jej element uznać należy również zasadę jawności w wymiarze i zakresie, w jakim odnosi się ona do ujawniania potencjalnych powiązań (osobowych, kapitałowych) między zamawiającym i potencjalnym wykonawcą zamówienia, których istnienie mogłoby zakłócić wolny i równy dostęp do zamówień finansowanych ze środków publicznych, jak również zasady wyboru dostawcy usługi, które winny być przejrzyste i udostępnione zainteresowanym.

Istotę oraz sens tak rozumianej zasady konkurencyjności, a także jej cel podważa więc sytuacja taka jak ta, która zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Zdaniem Sądu PARP prawidłowo uznał - wskazując w uzasadnieniu decyzji organ I instancji w odniesieniu do argumentacji Skarżącej, iż wybór różnych podwykonawców był wynikiem ustaleń z Beneficjentem Ostatecznym i wynikał ze zgłaszanych przez niego potrzeb - że określone w Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki zasady dotyczące procedury wyboru wykonawców zapewniają uwzględnienie wymagań i oczekiwań zarówno Beneficjenta, jak i Beneficjenta Pomocy. Zgodnie z zapisami tego dokumentu Beneficjent zobowiązany jest do wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, które to zapytanie powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert. Tym samym formułując treść zapytania Beneficjent ma możliwość sformułowania kryteriów i wymagań zarówno wobec przedmiotu zamówienia, sposobu realizacji, jak i potencjalnego wykonawcy zamówienia w sposób uwzględniający wymagania Beneficjenta Pomocy.

Należy przy tym podkreślić, że Skarżąca wg umowy z (...) grudnia 2008 r., a konkretnie jej § 3 ust. 2, zobowiązała się stosować zapisy zarówno Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, Wytycznych dla przedsiębiorców ubiegających się o dofinansowanie w ramach PO KL, Poddziałanie 2.1.1. Rozwój kapitału ludzkiego przedsiębiorstw, jak i Systemu realizacji PO KL.

W kwietniu 2009 r. weszły w życie Wytyczne PO KL, które wprowadziły dla zamówień powyżej 14.000 euro obowiązek stosowania zasady konkurencyjności, która została uszczegółowiona w umowie o dofinansowanie projektu. Z zapisów umowy wynikał obowiązek wysyłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców oraz zamieszczenia go na stronie internetowej i w siedzibie beneficjenta. Zapytanie powinno w szczególności zawierać opis przedmiotu zamówienia, kryteria wyboru oferty i termin składania ofert.

Jednocześnie w obowiązujących już w 2008 r. Wytycznych PARP (5.5.5.2. Zasady dotyczące uczciwej konkurencji i równego traktowania) znajdował się zapis, z którego wynikało, że udzielając zamówienia w ramach projektu Beneficjent oraz partnerzy zobowiązani są do wyboru wykonawcy z zachowaniem zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji. Oznacza to, że w przypadku realizacji zamówień przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 tys. euro netto, wykonywanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą wymagane jest zastosowanie następujących zasad:

1. Zapytanie ofertowe musi zostać wysłane do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (w przypadku, gdy beneficjent lub partner stwierdzi, że na rynku nie istnieje trzech potencjalnych wykonawców, dołącza do dokumentacji uzasadnienie wskazujące na obiektywne przesłanki potwierdzające jego stwierdzenie). Równocześnie beneficjent lub partner zamieszcza zapytanie na swojej stronie internetowej (o ile taką posiada) oraz w swojej siedzibie.

2. Zapytanie powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert.

3. W przypadku, gdy pomimo wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, beneficjent lub partner otrzyma tylko jedną ofertę, uznaje się zasadę konkurencyjności za spełnioną.

4. Beneficjent lub partner wybiera najkorzystniejszą spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone w zapytaniu kryteria oceny; wybór dokumentowany jest protokołem, do którego załączane są zebrane oferty.

5. Umowa oraz protokół z wyboru ofert wymagają formy pisemnej. Pozostała korespondencja pomiędzy beneficjentem lub partnerem a potencjalnymi wykonawcami może być prowadzona drogą elektroniczną lub faxem.

Jednocześnie ze wspomnianych Wytycznych wynikało, że pod pojęciem zamówienia należy rozumieć odpłatną umowę zawieraną pomiędzy zamawiającym a wykonawcą, której przedmiotem są danego rodzaju usługi, dostawy lub roboty budowlane. Wartość zamówienia w złotych polskich ustala się zgodnie ze średnim kursem euro ustalonym przez Prezesa Rady Ministrów w rozporządzeniu, zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych. Zakwestionowane postępowania były prowadzone w 2009 i 2010 r., tak więc - jak słusznie podnosi Minister - Skarżącą obowiązywały wskazane regulacje.

Należy też zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez Ministra, że w momencie wykonywania budżetu istotne znaczenie mają zasady regulujące sposób ponoszenia wydatków wskazane m.in. w Wytycznych PARP. Minister dokonując analizy budżetu projektu stwierdził, że w zadaniu 2, 3 i 4 pozycje (w tych zadaniach były realizowane zakwestionowane postępowania) ze wskazanym przeznaczeniem na wyżywienie, zakup usługi szkoleniowej, usługi doradczej, zakwaterowanie i najem pomieszczeń przekraczały 14.000 euro, organ podkreślił przy tym, że sama Skarżąca łączyła usługę zakwaterowania z wyżywieniem. W ocenie Sądu słusznie zatem organ wskazał, że Skarżąca wybierając wykonawców powinna przestrzegać zasady konkurencyjności i poprzedzać wybór wysłaniem zapytania ofertowego spełniającego wymagane warunki do co najmniej 3 potencjalnych wykonawców.

Odnośnie zarzutu, który Skarżąca podnosi, że usługi były świadczone w różnych lokalizacjach, słusznie - zdaniem Sądu - w ocenie organu fakt ten nie stanowił usprawiedliwienia dla dokonywania odrębnych zamówień. Wytyczne PARP wskazują, że zamówieniem są usługi danego rodzaju.

Prawidłowo zatem organ wskazał, że istotnym w takiej sytuacji jest, czy w budżecie powtarzają się wydatki na usługi danego rodzaju, a w związku z tym analiza każdej pozycji budżetowej powinna być prowadzona pod kątem z jednej strony wartości usługi, a także okoliczności, czy usługa ta powtarza się w budżecie i może być wykonana przez jednego dostawcę jako usługa jednego rodzaju.

Konstatacja organu, iż pozytywna odpowiedź na to pytanie oznacza, że jest to jedno zamówienie i wtedy jego łączna wartość decyduje o trybie wyboru wykonawcy znalazła tym samym aprobatę Sądu. Raz jeszcze należy przy tym podkreślić, że nie oznacza to, że Skarżąca miała obowiązek wybrania jednego wykonawcy czy jednego ośrodka, mogła bowiem przeprowadzać procedurę z zachowaniem zasady konkurencyjności odnośnie np. każdej lokalizacji, czy każdego tematu szkoleniowego, stosując w każdym pojedynczym postępowaniu wymogi wynikające z zasady konkurencyjności.

Tym samym, na podstawie wyżej wyłożonych argumentów Sąd uznał, że Skarżąca udzielając zamówienia naruszyła zasadę konkurencyjności, dokonując podziału zamówienia, w konsekwencji czego doszło do wykorzystania środków finansowych z naruszeniem obowiązujących procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. (i analogicznie art. 211 ust. 1 oraz art. 208 ust. 1 u.f.p. z 2005 r.) oraz § 20 ust. 1 umowy, nieuzasadnione są zatem podniesione w skardze zarzuty o naruszeniu przez organy orzekające przepisów naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6c ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (we wskazanym brzmieniu obowiązującym od 17 lipca 2008 r. do 4 stycznia 2011 r.), które polega na błędnym uznaniu, iż stwierdzone działania Skarżącej były niezgodne z zasadami przejrzystości i uczciwej konkurencji, a nadto naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 3 u.z.p.p.r.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 uznać należy, że jest on niezasadny.

Należy wskazać, że organ - uznając wydatki za niekwalifikowalne w związku z naruszeniem procedur - jest zobowiązany do stwierdzenia nieprawidłowość w tym zakresie. Wydatki poniesione niezgodnie z procedurami a zrefundowane ze środków publicznych stanowią uszczerbek w budżecie unijnym, co realizuje definicję nieprawidłowości zgodnie z art. 2 ust. 7 wskazanego rozporządzenia. W związku z powyższym organy, po stwierdzeniu nieprawidłowości, prawidłowo zastosowały taryfikator korekt.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia przepisu art. 7 oraz art. 77 k.p.a. Postępowanie dowodowe zostało prawidłowo przeprowadzone, uzasadnienie faktyczne zaskarżonych decyzji jest prawidłowe i zawiera bardzo szczegółowe ustalenie faktów, na których oparły się orzekające organy, ponadto uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów ustawy o finansach publicznych z 2005 r. i 2009 r.

Sąd stwierdza ponadto, że w świetle powyższych wskazań jest niezasadnym zarzut Skarżącej odnoszący się do naruszenia przepisu art. 11 k.p.a. w zakresie określonym w skardze.

Tym samym - mając na uwadze zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego przez organ I jak i II instancji - Sąd uznał, że organy te wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to - zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a. wskazywanych w skardze, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy.

Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.