V SA/Wa 2714/16, Niewłaściwość organu a umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2397153

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 r. V SA/Wa 2714/16 Niewłaściwość organu a umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Pindelska.

Sędziowie WSA: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi (...) Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w (...) na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie: Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia (...) sierpnia 2016 r. nr (...); NK: (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty:

1.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia (...) maja 2016 r.

2.

zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz (...) Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w (...) kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) czerwca 2011 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: "NFOŚiGW" lub "organ I instancji") zawarł z E. Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w R. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") umowę o dofinansowanie nr (...), (zmienioną Aneksem z (...) lipca 2012 r. oraz (...) grudnia 2013 r.) projektu pn. "(...)".

Strona wnioskiem z (...) marca 2016 r. zwróciła się do NFOŚiGW o określenie nadpłaty w wys. 100 zł, w związku z dokonaną przez beneficjenta wpłatą na poczet zwrotu kwoty dofinansowania określonej w piśmie NFOŚiGW z (...) listopada 2015 r.

NFOŚiGW pismem z 14 marca 2016 r. przekazał wniosek do Ministra Rozwoju jako organu właściwego do rozpatrzenia tego wniosku, gdyż jak wskazano w treści uzasadnienia nie zostały mu przekazane kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie określenia nadpłaty.

Minister Rozwoju decyzją z (...) maja 2016 r. nr (...) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie zainicjowane wnioskiem w sprawie stwierdzenia nadpłaty w kwocie 100 zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 5 maja 2016 r. pomiędzy Ministrem Rozwoju a Ministrem Energii podpisany został Aneks nr 6 do Porozumienia z 11 kwietnia 2007 r. w sprawie systemu realizacji Programu Operacyjnego "Infrastruktura i Środowisko" dla Priorytetu IX - Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna oraz X - Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii. Na podstawie § 1 pkt 2 Aneksu nr 6 Minister Rozwoju upoważnił Ministra Energii do wydawania w I instancji decyzji na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w związku z przepisami działu III Ordynacji podatkowej. W ocenie organu decyzje w I instancji w zakresie określenia nadpłaty, o której mowa w art. 72 § 1 pkt 1 oraz § 2, art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - wydaje Minister Energii.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Rozwoju decyzją z (...) sierpnia 2016 r. nr (...), utrzymał w mocy własną decyzję z (...) maja 2016 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że utrata właściwości przez organ w trakcie prowadzonego postępowania powoduje - po stronie organu niewłaściwego - obowiązek jego umorzenia zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Jednocześnie w związku z powyższym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. organ niewłaściwy przekazał prowadzenie organowi właściwemu tj. Ministrowi Energii jako instytucji właściwej do rozpatrzenia w I instancji wniosku beneficjenta w sprawie określenia nadpłaty w wys. 100 zł.

Spółka zaskarżyła decyzję Ministra Rozwoju z (...) sierpnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

1.

art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwym przyjęciu, że zmiana właściwości rzeczowej organu w toku prowadzonego postępowania powoduje bezprzedmiotowość postępowania i stanowi przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy, która powinna skutkować jego umorzeniem;

2.

art. 65 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, na skutek wadliwego przyjęcia, że zmiana właściwości rzeczowej organu w toku prowadzonego postępowania powoduje bezprzedmiotowość postępowania i stanowi przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy, która powinna skutkować jego umorzeniem, w sytuacji gdy obowiązkiem Ministra Rozwoju (wobec zawarcia w dniu 5 maja 2016 r. Aneksu nr 6 do Porozumienia z 11 kwietnia 2007 r. w sprawie systemu realizacji Programu Operacyjnego "Infrastruktura i Środowisko" dla Priorytetu IX - Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywności energetyczna oraz X- Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii) było niezwłoczne przekazanie wniosku Spółki (z (...) marca 2016 r.) do organu właściwego w sprawie i zawiadomienie o tym Spółki na piśmie wraz ze stosownym uzasadnieniem,

3.

art. 19 k.p.a. poprzez jego naruszenie, polegające na wydaniu decyzji przez Ministra Rozwoju, w sytuacji kiedy temu organowi nie służył już przymiot organu rzeczowo właściwego w sprawie,

4.

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I mimo, że w przedmiotowej sytuacji obowiązkiem Ministra Rozwoju było jej uchylenie i niezwłoczne przekazanie wniosku Spółki (z (...) marca 2016 r.) do organu właściwego w sprawie i zawiadomienie o tym Spółki na piśmie wraz ze stosownym uzasadnieniem.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji oraz o zobowiązanie organu do przekazania wniosku spółki z (...) marca 2016 r. do organu właściwego w sprawie oraz zawiadomienia o tym spółki na piśmie ze stosownym uzasadnieniem, ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji I i II instancji, a także o zasądzenie od Ministra na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja, którą umorzono postępowanie administracyjne. Zaskarżona decyzja ma zatem charakter decyzji procesowej i została wydana w wyniku przyjęcia przez organ, że postępowanie w sprawie wniosku Spółki z (...) marca 2016 r. o określenie nadpłaty w wys. 100 zł w związku z dokonaną wpłatą na poczet zwrotu kwoty dofinansowania określonej w piśmie NFOŚiGW z (...) listopada 2015 r., stało się bezprzedmiotowe wobec stwierdzenia, że nastąpiła utrata właściwości Ministra Rozwoju wobec przeniesienia uprawnień na Ministra Energii.

Wobec tego zasadną jest kontrola zaskarżonej decyzji i ustalenie, czy organ prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części.

Zgodnie z treścią art. 65 § 1 k.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.

W świetle powyższego należy zauważyć, że organ stwierdzając swoją niewłaściwość powinien opierając się na dyspozycji art. 65 § 1 k.p.a. przekazać wniosek do organu właściwego tj. Ministra Energii, zawiadamiając o tym wnioskodawcę, wraz z uzasadnieniem podjętej czynności. Brak jest bowiem podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Wbrew wywodom Ministra Rozwoju dotyczącym orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie to wskazać należy, że przywołane przez organ rozstrzygnięcia różnią się kwestią podmiotu inicjującego postępowanie administracyjne oraz dotyczą różnych jego etapów. Wynika z nich, że organ ma obowiązek badać swoją właściwość rzeczową, miejscową i instancyjną w każdym stadium postępowania. Jeżeli organ, do którego wniesiono podanie, przed wszczęciem postępowania administracyjnego stwierdzi swoją niewłaściwość w sprawie, a sprawa podlega rozpatrzeniu w trybie administracyjnym, to zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. przekaże to podanie niezwłocznie do organu właściwego w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W związku z powyższym należy zauważyć, że Minister Rozwoju zobligowany był niezwłocznie podanie to przekazać do właściwego adresata, tj. do Ministra Energii zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a.

W tej sytuacji Sąd uznał, że Minister Rozwoju naruszył przepis art. 65 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie nie dostrzegając tych uchybień utrzymując w mocy własną decyzję z (...) maja 2016 r. dodatkowo naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu (obecnie) Minister Rozwoju i Finansów przekaże Ministrowi Energii wniosek Spółki z (...) marca 2016 r. w trybie art. 65 § 1 k.p.a., ponieważ cały czas pozostaje on nierozpoznany.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku, a o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.