Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2123843

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 20 listopada 2015 r.
V SA/Wa 2328/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Kania.

Sędziowie WSA: Jarosław Stopczyński, Arkadiusz Tomczak (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P.W. na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) stycznia 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez WW. (dalej także: Skarżący lub Wnioskodawca) jest informacja zawarta w piśmie (...) Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej także: organ) nr (...) z (...) stycznia 2015 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej.

Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Skarżący złożył 20 listopada 2009 r. w (...) Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w zakresie środka 2.2 "Działania wodno - środowiskowe" w ramach programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013".

Przeprowadzona weryfikacja wniosku o przyznanie pomocy oraz załączonych do niego dokumentów wykazała, iż zachodzi potrzeba usunięcia braków i złożenia wyjaśnień. W związku z tym, pismem z (...) grudnia 2009 r. Skarżący został poinformowany o konieczności uzupełnienia wniosku, złożenia poprawnych dokumentów oraz wyjaśnień w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania pisma. Organ wskazał w piśmie jakie jego zdaniem dokumenty należy dostarczyć oraz wyjaśnienia dotyczące jakich okoliczności należy złożyć. 17 grudnia 2009 r. do (...) Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęły dokumenty stanowiące uzupełnienie wniosku o przyznanie pomocy. Z kolei 15 stycznia 2010 r. Skarżący dokonał samouzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy.

Z uwagi na wyczerpanie dostępnego limitu środków finansowych dla środka 2.2 "Działania wodno - środowiskowe" w ramach programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", pismem (...) z (...) kwietnia 2010 r. organ odmówił przyznania Skarżącemu pomocy finansowej.

W reakcji na tę informację, pismem z 20 kwietnia 2010 r. Skarżący wezwał Prezesa ARiMR do usunięciu naruszenia prawa, wskazując na nieprawidłowość wydania rozstrzygnięcia odmownego.

Następnie 24 czerwca 2010 r. do ARiMR wpłynęła kierowana do WSA w Warszawie skarga na odmowę przyznania pomocy w zakresie środka 2.2 "Działania wodno - środowiskowe" w ramach programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013".

Pismem z (...) czerwca 2010 r. organ podtrzymał wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania pomocy. W wyniku przeprowadzonej analizy wezwania do usunięcia naruszenia prawa stwierdzono, że w sprawie wszczętej wnioskiem z 20 listopada 2009 r. nie doszło do naruszenia prawa przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w związku z czym brak jest podstaw do zmiany rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem V SA/Wa 1703/10 z 27 stycznia 2011 r. oddalił skargę.

Na skutek złożonej przez Skarżącego skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem II GSK 962/11 z 9 listopada 2012 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Warszawie wyrokiem V SA/Wa 2967/12 z 26 lutego 2013 r. ponownie oddalił skargę. Od tego rozstrzygnięcia Skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA wyrokiem II GSK 1156/13 z 5 września 2014 r. uchylił zaskarżony wyrok, a także - co istotne - uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie zawarte w piśmie ARiMR z dnia (...) kwietnia 2010 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia NSA wskazał, że sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że ARiMR zgodnie z prawem w piśmie z (...) grudnia 2009 r. wezwała skarżącego do usunięcia braków wniosku poprzez dostarczenie "aktualnego, prawomocnego pozwolenia wodno-prawnego na obiekty stawowe położone w obrębie B. oraz w obrębie P.", gdyż wnioskodawca uprzednio załączył jedynie decyzje zmieniające odnoszące się do wspomnianych obiektów stawowych, które nie zawierały klauzuli prawomocności. Zdaniem sądu I instancji przez pojęcie "aktualnego pozwolenia wodnoprawnego" należy rozumieć prawomocną decyzję wydaną przez uprawniony organ. Tymczasem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy wspomniane stanowisko ARiMR i sądu I instancji nie znajduje oparcia w przepisach prawa, jest natomiast przykładem niedopuszczalnego prawotwórstwa organów zobowiązanych do stosowania prawa, a nie do jego tworzenia. Z wykładni literalnej przepisu zawartego w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013" (Dz. U. Nr 147, poz. 1193), w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku, wynika jednoznacznie, że w przypadku środka "Działania wodno-środowiskowe" wnioskodawca miał obowiązek dołączyć do wniosku o dofinansowanie albo aktualne pozwolenie wodnoprawne, o którym mowa w przepisach prawa wodnego, albo potwierdzenie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. W przepisie tym nie wprowadzono obowiązku, by przedkładane pozwolenie wodnoprawne było nie tylko aktualne, ale i prawomocne. Wymogu żądania od wnioskodawcy prawomocnego pozwolenia wodnoprawnego nie sposób również wyinterpretować z omawianego przepisu przy zastosowaniu jego wykładni celowościowej. Skoro bowiem prawodawca określił, że dla spełnienia wymogu wystarczy już samo potwierdzenie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, to nielogiczne byłoby wnioskowanie, że w razie załączania już udzielonego pozwolenia wodnoprawnego musi ono być prawomocne.

W kontekście przedstawionej oceny, NSA za usprawiedliwiony uznał zarzut naruszenia art. 10 ust. 3 i art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 z późn. zm.). Z pierwszego z tych przepisów wynika, że wniosek o dofinansowanie jest oceniany w zakresie m.in. poprawności sporządzenia i złożenia - w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ustawy, a więc z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia MRiRW z dnia 7 września 2009 r. Natomiast art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy stanowi, że w postępowaniu w sprawie przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie ARiMR naruszyła te przepisy, bowiem bezpodstawnie wezwała wnioskodawcę do przedłożenia prawomocnych pozwoleń wodnoprawnych i nie uznała za wystarczające załączonych do wniosku dokumentów świadczących o aktualności wymaganych pozwoleń wodnoprawnych. Sąd I instancji wadliwie nie dostrzegł tych naruszeń - mających bez wątpienia istotny wpływ na wynik sprawy, skoro skutkiem działań ARiMR było uznanie wniosku skarżącego za kompletny już po wyczerpaniu alokacji dostępnych środków finansowych dla operacji 2.2 'Działania wodno - środowiskowe" przez wcześniej złożone wnioski innych podmiotów - a przez to błędnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. zamiast ją uwzględnić.

NSA podkreślił, że w ponownym postępowaniu ARiMR rozpozna sprawę w przedmiocie wniosku P. W. o dofinansowanie w zakresie środka 2.2 "Działania wodno - środowiskowe" w ramach programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Wskazał, że organ uwzględni ocenę prawną dokonaną w niniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W toku ponownego procedowania wniosku Skarżącego z 20 listopada, (...) Oddziału Regionalny ARiMR pismem nr (...) z (...) stycznia 2015 r. ponownie odmówił P. W. przyznania pomocy finansowej. Tym razem uczynił to z uwagi na wykluczenie Skarżącego z możliwości otrzymania środków. W swoim rozstrzygnięciu ARiMR powołał się na treść art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. z 2009 r. Nr 72, poz. 619 z późn. zm.) oraz art. 207 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.)

Pismem z 27 stycznia 2015 r. Skarżący wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na nieprawidłowość wydania rozstrzygnięcia odmownego w niniejszej sprawie.

Pismem (...) z (...) marca 2015 r. Prezes ARiMR podtrzymał wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania pomocy. W wyniku przeprowadzonej analizy wezwania do usunięcia naruszenia prawa stwierdzono, że w sprawie wszczętej wnioskiem z 20 listopada 2009 r. nie doszło do naruszenia prawa przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w związku z czym brak jest podstaw do zmiany rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy.

W wywiedzionej do sądu skardze na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie ARiMR z (...) stycznia 2015 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej, Skarżący wniósł m.in. o jego uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Wskazał, że ponownie badając wniosek ARiMR nie powinien brać po uwagę wykluczenia Skarżącego z możliwości otrzymania środków, a więc okoliczności, która pojawiła się dopiero w październiku 2014 r., tylko powinien ocenić wniosek według kryteriów mających zastosowanie na chwilę jego złożenia. W pierwotnie prowadzonym postępowaniu Skarżący nie był wykluczony z możliwości otrzymania środków i ustalenie to winno obowiązywać także przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podkreślił, że z orzeczenia NSA wynika, że wniosek Skarżącego z 20 listopada 2009 r. spełniał wymogi formalne. W tej sytuacjo odmowa przyznania pomocy z uwagi na pojawienie się nowej okoliczności jest dla Skarżącego krzywdząca. Z uwagi na zawinione działanie ARiMR został pozbawiony pomocy finansowej w kwocie przekraczającej 600.000 zł.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych ustawach.

Taką ustawą szczególną jest 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. z 2009 r. Nr 72, poz. 619 z późn. zm.). Zgodnie z jej art. 14 ust. 4 w przypadku, gdy m.in. nie są spełnione warunki przyznania pomocy, wnioskodawcę informuje się w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy. Natomiast ust. 5 art. 14 przewiduje, że w przypadku odmowy przyznania pomocy, a której mowa w ust. 4, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia zawartego w piśmie ARiMR z (...) stycznia 2015 r. sąd stwierdza, że odpowiada ono prawu.

Warunki oraz tryb przyznawania pomocy finansowej w zakresie środka 2.2 "Działaniu wodno-środowiskowe" w ramach programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizacji; środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w Programie Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. z 2014 r. poz. 1073), zwane dalej: rozporządzeniem, wydane w oparciu o art. 19 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 z późn. zm.) nadzór nad ARiMR w zakresie gospodarki finansowej sprawuje minister właściwy do spraw finansów publicznych. Zgodnie natomiast z art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.), zwanej dalej: u.f.p., ustawa ta określa zasady gospodarowania środkami publicznymi pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej. Do środków publicznych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej zalicza się środki pochodzące z Europejskiego Funduszu Rybackiego (art. 5 ust. 3 pkt 1 u.f.p.), który to fundusz współuczestniczy w finansowaniu operacji realizowanych w zakresie środka 2.2 "Działania wodno-środowiskowe" w ramach programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013".

Z art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego wynika, że w postępowaniu w sprawie przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności.

Z kolei art. 207 ust. 1 u.f.p. stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1)

wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2)

wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3)

pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Zgodnie z art. 207 ust. 4 pkt 3 u.f.p. beneficjent zostaje wykluczony z możliwości otrzymania środków, o których mowa w ust. 1, jeżeli: nie zwrócił środków w terminie, o którym mowa w ust. 1. Z kolei art. 207 ust. 5 u.f.p. stanowi m.in., że okres wykluczenia, o którym mowa w ust. 4, rozpoczyna się od dnia, kiedy decyzja, o której mowa w ust. 9, stała się ostateczna, zaś kończy się z upływem trzech lat od dnia dokonania zwrotu tych środków.

Na podstawie art. 210 ust. 1. Minister Finansów prowadzi rejestr podmiotów wykluczonych na podstawie art. 207 oraz udostępnia zawarte w nim informacje instytucjom zarządzającym, instytucjom pośredniczącym, instytucjom wdrażającym i instytucji certyfikującej, a także beneficjentom w zakresie ich własnego statusu.

Mając na względzie wyrok NSA II GSK 1156/13 z 5 września 2014 r. uchylający m.in. zaskarżone rozstrzygnięcie zawarte w piśmie ARiMR z (...) kwietnia 2010 r. organ ponownie rozpatrywał sprawę. W pierwszej kolejności przeprowadził wstępną weryfikację formalno - merytoryczną wniosku m.in. pod kątem zgodności z programem operacyjnym, w wyniku której uznano, iż wniosek o dofinansowanie jest poprawny, dołączono do niego wszystkie załączniki i można na ich podstawie ustalić stan faktyczny. ARiMR doszedł do przekonania, że wnioskodawca spełnia warunki formalne przyznania pomocy, dlatego wniosek podlegał dalszej ocenie (część B2 karty weryfikacji wniosku - k. 163 akt adm.). Następnym etapem weryfikacji wniosku było ustalenie, czy Wnioskodawca nie jest podmiotem wykluczonym od otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w trybie określonym w art. 207 u.f.p. (część B3 karty weryfikacji wniosku - k. 162). Czyniąc zadość powyższemu obowiązkowi, ARiMR pismem z 22 grudnia 2014 r. zwrócił się z prośbą do Ministra Finansów o udzielenie informacji czy Skarżący widnieje w Rejestrze podmiotów wykluczonych (k. 175 akt adm.). Z informacji udzielonych przez Ministra Finansów pismem z (...) stycznia 2015 r., bezspornie wynika, że P. W. zamieszkały: (...) NIP: (...) został wpisany doprowadzonego przez Ministra Finansów na podstawie art. 210 ust. 1 u.f.p. Rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Rozpoczęcie okresu wykluczenia datowane jest na (...) października 2014 r., zaś instytucją, która przekazała informację o wykluczeniu jest (...) Oddział Regionalny ARiMR. Skarżący został zgłoszony do Rejestru podmiotów wykluczonych, ze względu na brak dokonania zwrotu należności w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji z (...) września 2014 r. (k. 196-201 akt adm.) określającej kwotę przypadającą do zwrotu ((...) zł plus odsetki) w związku ze sprawą z wniosku (...) złożonego w zakresie środka 2.2 "Działania wodno-środowiskowe" w ramach programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013". Skarżący został przy tym poinformowany o sankcjach wynikających z braku dokonania spłaty całej kwoty zadłużenia we wskazanym terminie. W pouczeniu wskazano m.in., iż w przypadku gdy zwrot środków finansowych nie zostanie dokonany w całości w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, na podstawie art. 207 ust. 4 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, beneficjent zostanie wykluczony z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizacją programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Skarżący, mimo stosownego pouczenia nie złożył też do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odwołania od decyzji z (...) września 2014 r. określającej kwotę przypadającą do zwrotu.

Wykluczenie Skarżącego z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wobec treści art. 207 ust. 4 u.f.p. uniemożliwia zawarcie umowy przewidującej udzielenie pomocy finansowej z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rybackiego. Wykluczenia Skarżącego z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich datowany jest przy tym od (...) października 2014 r. Z kolei wyrok NSA II GSK 1156/13 z 5 września 2014 r. uchylający m.in. rozstrzygnięcie zawarte w piśmie ARiMR z (...) kwietnia 2010 r. i zobowiązujący ARiMR do ponownego rozpatrzenia sprawy, wpłynął do ARiMR (...) października 2014 r. Tym samym data wykluczenia poprzedza moment wszczęcia przez ARiMR ponownego postępowania mającego na celu ponowne rozpoznanie sprawy.

Nie ma przy tym racji Skarżący wywodząc w skardze, że organ powinien był oceniać wniosek o przyznanie pomocy biorąc pod uwagę jedynie okoliczności faktyczne mające miejsce w dacie złożenia wniosku z 20 listopada 2009 r.

Oczekiwane przez Skarżącego zignorowanie przez ARiMR faktu figurowania skarżącego w Rejestrze podmiotów wykluczonych na podstawie art. 207 u.f.p. byłoby działaniem sprzecznym z wyrażoną w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego zasadą, zgodnie z którą w postępowaniu w sprawie przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności. Prowadziłoby bowiem do zignorowania treści po pierwsze: art. 207 ust. 4 pkt 3 u.f.p. stanowiącego, że beneficjent zostaje wykluczony z możliwości otrzymania środków, o których mowa w ust. 1, jeżeli: nie zwrócił środków w terminie, o którym mowa w ust. 1 oraz po drugie: art. 14 ust. 4 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, zgodnie z którym w przypadku, gdy m.in. nie są spełnione warunki przyznania pomocy, wnioskodawcę informuje w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

Powszechnie w orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia (tekst jedn.: zawierającego ocenę prawną), w przewidzianym do tego trybie. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." Zakamycze 2005, str. 347).

Stanowisko takie przyjęte było w orzecznictwie sądowym już pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) i odnosiło się wówczas do związania wynikającego z art. 30 tej ustawy (np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1990 r., sygn. sygn. SA/Wr 137/90).Również w obecnym stanie prawnym, w odniesieniu do art. 153 p.p.s.a. przedstawiony pogląd zachowuje pełną aktualność (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 1 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 566/04 niepubl.).

W realiach rozpoznawanej sprawy organ nie odstąpił przy tym od wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA II GSK 1156/13 z 5 września 2014 r. Zasadnie natomiast wziął dodatkowo pod uwagę nową istotną okoliczność faktyczną, która pojawiła się przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jej pojawienie się przesądziło o kształcie kontrolowanego obecnie rozstrzygnięcia.

Okoliczność ta nie była przy tym niezależna od Skarżącego. Stanowi jedynie skutek jego zaniechania, przy czym Skarżący miał pełną świadomość nieuchronności wystąpienia tego skutku. W tej sytuacji nie sposób zgodzić się z tezą skargi, że kształt obecnie kontrolowanego rozstrzygnięcia jest wynikiem zawinionego działania organu.

Reasumując wypada stwierdzić, że żadne z formułowanych w skardze zarzutów nie doprowadziły sądu do przekonania o konieczności wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego.

Mając wskazaną okoliczność na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.