Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2050998

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 18 lutego 2015 r.
V SA/Wa 2198/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak.

Sędziowie WSA: Izabella Janson, Beata Krajewska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) kwietnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych: oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) kwietnia 2014 r. (...) Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w (...) poinformował A. W. o odmowie przyznania pomocy na wniosek z dnia 3 listopada 2011 r. złożony w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego PROW na lata 2007-2013.

W uzasadnieniu odmowy organ powołał art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2013.173 j.t.), zgodnie z którym: "W przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy." oraz § 10 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2014.475 j.t.) stanowiącym, że: "Jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie wszystkich braków, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio."

Organ wskazał następujące okoliczności faktyczne sprawy:

W wyniku weryfikacji wniosku z dnia 3 listopada 2011 r. i nadesłanych przez Stronę w dniu 15 grudnia 2014 r., w ramach samo uzupełnienia, dokumentów pismem z dnia 29 stycznia 2013 r. A. W. została poinformowana o konieczności uzupełnienia wniosku. W piśmie tym wskazano jakie dokumenty należy dostarczyć, jakie wyjaśnienia złożyć oraz dołączono wymagające poprawy strony wskazywanych dokumentów z naniesionymi uwagami.

Na wniosek Strony organ przedłużył termin na uzupełnienie wniosku i w piśmie z dnia 28 lutego 2013 r. poinformował o wyrażeniu zgody na dokonanie uzupełnień do dnia 25 marca 2013 r. Na kolejny wniosek Strony termin na złożenie brakującej dokumentacji został przedłużony do dnia 25 maja 2013 r., o czym Strona została powiadomiona w piśmie z dnia 8 kwietnia 2013 r.

Na pierwsze wezwanie z dnia 29 stycznia 2013 r. Strona przesłała dokumenty w dniach 23 maja 2013 r. i 17 czerwca 2013 r.

Po stwierdzeniu, iż nadal występują nieprawidłowości w wypełnieniu formularza informacji oraz niepoprawności rachunkowe w danych finansowych organ wystosował w piśmie z dnia 15 marca 2014 r. do A. W. kolejne - drugie wezwanie. Ponownie poinformowano Stronę jakie dokumenty należy dostarczyć, jakie wyjaśnienia złożyć oraz dołączono wymagające poprawy strony wskazywanych dokumentów z naniesionymi uwagami.

Na drugie wezwanie Strona przedstawiła w dniu 3 kwietnia 2014 r. uzupełnienia, które zostały przez organ uznane za niedostateczne, co skutkowało odmową przyznania pomocy - przedstawioną Stronie w piśmie z dnia (...) kwietnia 2014 r.

W dniu 16 maja 2014 r. A. W. wezwała Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa a w dniu 15 lipca 2014 r., przed udzieleniem przez organ odpowiedzi, wniosła, przez profesjonalnego pełnomocnika skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie z dnia (...) kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania pomocy na wniosek z dnia 3 listopada 2011 r. złożony w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego PROW na lata 2007-2013.

W skardze A. W. wnosiła o uznanie przez Sąd jej uprawnień do uzyskania pomocy ewentualnie o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie kosztów postępowania zarzucając organowi:

- prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów art. 22 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez odmowę pełnomocnikowi Strony udziału w postępowaniu oraz

- błędne zastosowanie § 10 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" - poprzez uznanie dokumentów złożonych w dniu 3 kwietnia 2014 r. za niewystarczające do rozpoznania wniosku.

W uzasadnieniu skargi wskazano na fakt odmowy w toku rozmowy telefonicznej przez pracownika organu prowadzącego sprawę z wniosku A. W. osobistego spotkania z jej pełnomocnikiem, w celu wyjaśnienia sposobu poprawy wniosku, co zdaniem Skarżącej pozbawiło ją czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu i nie pozwoliło na prawidłowe usunięcie braków wniosku.

Uzasadnienie skargi zawiera także polemikę ze stanowiskiem organu przedstawionym w zaskarżonym piśmie. Przede wszystkim Skarżąca podnosi, jej zdaniem, wynikającą z treści wniosku pozytywna ocenę projektu, wskazuje na fakty powszechnie znane w prowadzeniu działalności rolniczej, które powinny być uwzględniane przez organ bez wymagania dowodów, akcentuje wagę przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przy ocenie działalności prowadzonej przez małżonków mających ustawową wspólność małżeńską.

Do skargi załączone zostały dokumenty wskazujące na przeprowadzenie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Agencji w dniu 10 kwietnia 2014 r., która trwała 18 min. 52 sek. oraz kserokopie stron wniosku wymagających poprawy z zakreśleniami i adnotacjami organu mającymi stanowić dowód na nieczytelność wskazówek organu co do prawidłowego ich wypełnienia.

W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej oddalenie zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Organ przyznał okoliczność przeprowadzenia w dniu 10 kwietnia 2014 r. rozmowy telefonicznej pomiędzy pracownikiem (...) Oddziału Regionalnego Agencji A. G. i pełnomocnikiem Skarżącej. Odwołując się do notatki służbowej (k-456 akt adm.) sporządzonej przez pracownika organ zajął stanowisko, iż pracownica organu odmawiając osobistego spotkania z pełnomocnikiem Strony równocześnie udzieliła mu bardzo wyczerpujących informacji co do prawidłowego uzupełnienia braków.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, Sąd stwierdził, że są one bezzasadne.

Ogólne zasady dotycząc przyznawania pomocy w zakresie przedmiotowego działania zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L nr 277, s. 1 z późn. zm.) oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L nr 368, s. 15, z późn. zm.).

Warunki oraz tryb przyznania pomocy finansowej w zakresie działania 311 "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013, wydane w oparciu o delegację ustawową, a mianowicie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173, dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju).

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju, pomoc jest przyznawana na wniosek, jeżeli Wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju wniosek o przyznanie pomocy oraz wniosek o płatność w ramach działań objętych programem składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym przez podmiot wdrażający. Wraz z formularzem została opracowana instrukcja wypełniania wniosku.

Zakres informacji koniecznych do umieszczenia w treści wniosku został określony przepisem § 9 ust. 1 rozporządzenia z 17 października 2007 r. Natomiast zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia z 17 października 2007 r. do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się dokumenty, o których mowa w ust. 4. Ust. 4 § 9 rozporządzenia stanowi, że formularz wniosku o przyznanie pomocy zawiera wykaz dokumentów, które powinny być dołączone do wniosku, z wyraźnym zaznaczeniem tych dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, oraz wzory oświadczeń.

Postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej w działaniu 311 prowadzone jest z wyłączeniem stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z pewnymi wyjątkami (art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju). Oznacza to, że organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy złożony przez stronę. To strona jest zobowiązana przedstawić dowody i wyjaśnienia (art. 21 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy). Organ tylko na żądanie strony jest zobowiązany do niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie stronie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

Ustawodawca w przepisach wykonawczych - w § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia z 17 października 2007 r. przewidział działania organu z urzędu. Polegają one na sprawdzeniu czy wniosek został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach oraz czy dołączono do nich wszystkie wymagane dokumenty. W przypadku stwierdzenia określonych braków organ wzywa stronę do ich uzupełnienia bądź złożenia wyjaśnień w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie może być ponowione.

Powyższe przepisy były podstawą działania organu. Działania te były prawidłowe.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że złożony przez Skarżącą wniosek o przyznanie pomocy nie był kompletny. Dlatego też A. W. została wezwana pismem z dnia 29 stycznia 2013 r. do poprawy wniosku oraz nadesłania określonych wyjaśnień i złożenia dodatkowych dokumentów. Pomimo złożonych uzupełnień wniosek nadal był niekompletny. W związku z tym zasadnie Skarżąca została ponownie wezwana pismem z 15 marca 2014 r. do nadesłania uzupełnienia wskazywanych przez organ braków.

W ocenie Sądu wezwania kierowane do Skarżącej były jasne i nie pozostawiały żadnych wątpliwości interpretacyjnych.

Sąd szczególnie podkreśla, że każdy Wnioskodawca przed rozpoczęciem wypełniania wniosku o przyznanie pomocy powinien zapoznać się z Instrukcją jego wypełniania, o czym przypomina zapis widniejący na pierwszej stronie wniosku o przyznanie pomocy: "Uwaga: w celu poprawnego wypełnienia wniosku Wnioskodawca powinien zapoznać się z instrukcją jego wypełniania". W przedmiotowej sprawie Skarżąca we wniosku o przyznanie pomocy w pkt 2 w części VII potwierdziła, iż znane są jej zasady przyznawania pomocy, określone w przepisach ww. rozporządzenia oraz w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, w tym zasady refundacji kosztów kwalifikowalnych określonych we wniosku, poniesionych w związku z realizacją operacji oraz zasady udzielania zaliczek.

Instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 311 "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" określa wymagania w zakresie składanych dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania w sprawie przyznanie pomocy. Powyższe oznacza, że składając wniosek o przyznanie pomocy Skarżąca winna posiadać wiedzę dotyczącą przepisów prawnych mających zastosowanie w procesie przyznawania pomocy oraz wypełnić formularz wniosku zgodnie ze stosownymi objaśnieniami (instrukcją).

Skarżąca nie przesłała właściwych uzupełnień wniosku o przyznanie pomocy pomimo, iż w ocenie Sądu kierowane do niej przez organ wezwania były jasne i klarowne a informacje wskazywane w Instrukcji precyzyjne.

Bezsporne w sprawie jest, iż w ramach poprzedniego wniosku składanego w ramach działania "Różnicowanie działalności nierolniczej" (znak (...)) przyznana została pomoc na przebudowę i modernizację budynku chlewni na stajnię. W rozpatrywanym wniosku natomiast, złożonym w tym samym działaniu, Skarżąca stara się o pomoc finansowa na budowę karuzeli dla koni.

Jest zatem jednoznaczne, iż w zakresie rzeczowo-finansowym obu tych wniosków nie występują te same koszty kwalifikowane.

Zgodnie z instrukcją - załącznikiem do formularza informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, w sytuacji, gdy ubiegający się o pomoc de minimis otrzymał już tę pomoc w związku z realizacją inwestycji - w sekcji D należy wykazać jedynie pomoc przeznaczoną na te same koszty.

Wobec braku tych samych kosztów kwalifikowanych we wnioskach: poprzednim - (...) i obecnym - (...) w weryfikowanym wniosku z dnia 3 listopada 2011 r. sekcja D powinna zostać niewypełniona.

Taką wskazówkę organ przekazał Skarżącej, wzmacniając przekaz kolorowymi zaznaczeniami i notatką na przesłanej do niej błędnie wypełnionej stronie wniosku z sekcją D: "tu wypełniamy tylko w przypadku poniesienia tych samych kosztów, Proszę dokładnie czytać!".

Sekcja D została jednak przez Stronę wypełniona, natomiast wbrew obowiązkowi Skarżąca nie uzupełniła wniosku poprzez wypełnienie poz. 26.1. Koszty kwalifikowane operacji.

Prawidłowo zatem Agencja odmówiła przyznania dofinansowania powołując się na niekompletność i niepoprawność wniosku, mimo dwukrotnego wezwania do jego poprawy we wskazywanym zakresie.

Sąd nie dopatrzył się także w działaniu organu, zarzucanego w skardze, naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju, zgodnie z którym w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania.

Strona w toku postępowania administracyjnego reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika, który - co jest w sprawie bezsporne - pozostawał z pracownikiem Agencji w telefonicznym kontakcie. Dla realizacji uprawnień Strony wskazanych w naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju, zdaniem Sądu nie jest niezbędny osobisty kontakt Wnioskodawcy lub jego pełnomocnika z pracownikami organu.

Sąd podnosi, iż bezspornie w dniu 10 kwietnia 2014 r. rozmowa pracownicy Agencji z pełnomocnikiem Skarżącej trwała prawie 19 minut, co uwiarygodnia stanowisko organu, iż dotyczyła kwestii merytorycznych a nie tylko, jak twierdzi Skarżąca, nieuwzględnionej prośby pełnomocnika o osobiste spotkanie z pracownikiem Agencji.

Zdaniem Sądu, ten znaczny czas rozmowy powinien dać możliwość przekazania pełnomocnikowi niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków Strony, którą reprezentował - zwłaszcza, iż ze strony Skarżącej rozmowę tę prowadził profesjonalista.

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że z kontrolowanych akt nie wynikają jakakolwiek nieprawidłowości w działaniu organu wpływające na wynik sprawy.

Organ wbrew zarzutom skargi, w zgodzie z zasadą praworządności, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób prawidłowy zebrał materiał dowodowy, należycie go ocenił, a wydane na jego podstawie zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Z tych względów, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jako niezasadną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.