Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 28 października 2004 r.
V SA/Wa 1666/04

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA-Beata Krajewska (spr.).

Sędziowie WSA:-Jolanta Bożek,-Krystyna Madalińska-Urbaniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) kwietnia 2004 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) maja 1998 r. Nr (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w oparciu o art. 21 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17 poz. 75 ze zm.) stwierdził, że S. K. spełnia warunki z tego przepisu i przyznał mu uprawnienia kombatanckie z tytułu uwięzienia za działalność związaną z walką o niepodległość - t.j. z art. 4 powołanej ustawy. Bezsporne było, iż S. K., z powyższego powodu, w okresie od (...) grudnia 1950 r. do (...) maja 1951 r. przebywał, bez wyroku, w więzieniu w (...).

W dniu 9 lipca 2003 r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynął wniosek o rozszerzenie uprawnień kombatanckich przyznanych S. K. o uprawnienia z tytułu przynależności do organizacji niepodległościowej. Do wniosku załączone były oświadczenia świadków o przynależności S. K. do organizacji AK i WiN.

Po rozpoznaniu sprawy w trybie art. 155 k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia (...) sierpnia 2003 r. Nr (...) odmówił zmiany decyzji własnej z dnia (...) maja 1998 r. o przyznaniu S. K. uprawnień kombatanckich z tytułu uwięzienia za działalność związaną z walką o niepodległość. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że Strona nie wykazała, by za uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny lub jej słuszny interes - co stanowi przesłankę z art. 155 k.p.a.

W odwołaniu z dnia 25 września 2003 r. S. K. wskazał, iż uznanie pełnej podstawy jego uprawnień kombatanckich, tzn. także przynależności do organizacji walczących o niepodległość Polski stanowi jego dobro osobiste a zatem ma on słuszny interes w domaganiu się zmiany decyzji z (...) maja 1998 r. Przyznał równocześnie, że w dniu jej wydawania nie dysponował dowodami potwierdzającymi jego przynależność do oddziałów AK.

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2004 r. Nr (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) sierpnia 2003 r. W uzasadnieniu podniesiono, iż jakkolwiek Strona wykazała swój interes w zakwalifikowaniu jej działalności jako służby w podziemnej organizacji walczącej o wolność i suwerenność Rzeczypospolitej, to jednakże brak jest podstaw do dokonania takiego ustalenia. Działalność S. K., zwłaszcza w latach 1946 -1947, wypełniała znamiona wykonywania czynności pomocniczych na rzecz tajnych organizacji, za co został uwięziony ale nie stanowiła pełnienia służby w Armii Krajowej oraz w WiN w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego DZ.U. Nr 42, poz. 371, r.2002 ze zm.).

W skardze z dnia 1 czerwca 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. K. podnosi, powołując się na znajdujące się w aktach oświadczenie świadka A. R., że pełnił funkcję łącznika w oddziałach AK i WiN oraz, że złożył przysięgę. Powołując orzeczenia NSA Skarżący wskazuje, iż zgodnie z jego stanowiskiem za kombatanta można uznać także osobę, która z racji wieku nie mogła uczestniczyć w walce lub działaniach zbrojnych ale wykonywała czynności pomocnicze.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Organy administracji przeprowadziły postępowanie w sprawie w sposób prawidłowy, zgodny z art. 7 k.p.a., ocena zebranego materiału dowodowego jest wszechstronna.

Sprawy związane z przyznawaniem uprawnień kombatanckich winny być rozpoznawane ze szczególnym rozważeniem indywidualnego wkładu Strony w walkę o suwerenność i niepodległość Polski oraz uwzględnieniem konkretnych okoliczności prowadzonej przez Stronę działalności. W sprawie niniejszej podkreślając piękną postawę Skarżącego, który w latach okupacji a także po zakończeniu wojny udzielał pomocy żołnierzom podziemia, przykładowo - jak podał w swym oświadczeniu M. K. - poprzez rozpalanie w wyznaczonym miejscu ogniska czy noszeniu wiadomości od żołnierzy AK do ich rodzin, należy jednakże mieć na względzie jego wiek, który wykluczał przynależność do formacji wojskowej lub organizacji walczącej o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. S. K. urodził się w dniu (...) stycznia 1935 r. a zatem w chwili wybuchu wojny miał ukończone 4 lata zaś w dniu jej zakończenia zaledwie 10. Dla ZWZ, AK i Batalionów Chłopskich obowiązywała Instrukcja gen.Kazimierza Sosnkowskiego z dnia 4 grudnia 1939 r. stanowiąca w pkt 5a, iż członkiem organizacji może zostać każdy Polak o nieposzlakowanej czci - poczynając od 17 lat (Armia Krajowa w dokumentach. Wyd.1990 r. str.12). W końcowym okresie wojny wiek ten został obniżony do lat 16. Dziesięcioletnie dziecko, jakim w 1945 r. był S. K., nie mogło - wbrew oświadczeniu złożonemu przez A. R. - złożyć przyjętej przez dowództwo przysięgi, świadomie przyjąć za swoje celów organizacji podziemnej, poddać się ze wszystkimi konsekwencjami jej regulaminowi. A. R. w 1945 r. miał już 17 lat i od niego przysięga mogła być odebrana. Sam zresztą Skarżący składając w 1996 r. podanie do Naczelnika Wydziału Weryfikacji napisał, iż był "na posyłki i usługi roznoszenia i rozwożenia tajnych rozkazów" jako, że zaprzyjaźnił się z dowódzcami oddziału - nie wspominając o podleganiu ich rozkazom. Postawę niesienia pomocy członkom organizacji podziemnych Skarżący i jego rodzina okupili aresztowaniem a ojciec skazaniem.

Organ w pełni zasadnie uznał uwięzienie S. K. za działalność związaną z walką o niepodległość za podstawę do przyznania mu uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z dnia 24 stycznia 1991 r. i brak podstawy do rozszerzenia podstawy tych uprawnień o art. 1 powołanej ustawy.

Wobec powyższych ustaleń Sąd nie znajdując naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na jej wynik oddalił skargę w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1270).