Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3019793

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 23 stycznia 2020 r.
V SA/Wa 1378/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Smołucha.

Sędziowie WSA: Bożena Zwolenik (spr.), Asesor sądowy Aleksandra Młyńska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) czerwca 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wypłaty rekompensaty utraconych dochodów oddala skargę.c.v.s.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") z... czerwca 2019 r. nr..., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON") z... czerwca 2016 r. nr..., którą odmówiono Miastu G. (dalej:"Skarżąca", "Strona") wypłaty rekompensaty utraconych dochodów.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

W dniu... marca 2016 r. Skarżąca zwróciła się do Oddziału Ś. PFRON z wnioskami (nr:..,...,...,...) o przekazanie kwoty w wysokości 240 963,00 złotych, rekompensującej utracone dochody z tytułu zwolnień, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511 z późn. zm.), dalej "ustawa o rehabilitacji". Wnioski uzasadnione były utratą dochodu, wynikającą ze zwolnień podatkowych (podatek od nieruchomości) C.... Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. i dotyczyły lat 2011-2014.

Decyzją z... czerwca 2016 r. o numerze wskazanym wyżej, Prezes Zarządu PFRON odmówił Stronie wypłaty rekompensaty utraconych dochodów z tytułu ustawowych zwolnień w ww. kwocie. Organ wyjaśnił, że uprawnienie Strony do złożenia poszczególnych wniosków za lata 2011-2014 wygasło - zgodnie z art. 47 ust. 2a pkt 2 ustawy o rehabilitacji: z upływem 25 marca 2012 r. (dla wniosku za 2011 rok), z upływem 25 marca 2013 r. (dla wniosku za 2012 rok), z upływem 25 marca 2014 r. (dla wniosku za 2013 rok), z upływem 25 marca 2015 r. (dla wniosku za 2014 rok), zatem nadesłanie przez Stronę w dniu 22 marca 2016 r. wniosków za lata 2011-2014, nie wywołuje skutków prawnych i stanowi podstawę do odmowy wypłaty wnioskowanej kwoty.

Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 47 ust. 2a ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wypłatę kwoty rekompensującej dochody utracone z tytułu ustawowych zwolnień, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji z przyczyn niezależnych od Strony powoduje utratę prawa otrzymania kwoty rekompensującej.

Decyzją z... czerwca 2019 r. o numerze wskazanym wyżej, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Zarządu PFRON.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał treść art. 47 ust. 2a ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym gminy składają do Funduszu wnioski o wypłatę kwoty rekompensującej dochody utracone z tytułu zwolnień w terminach:

1) do dnia 31 lipca roku podatkowego - wykazując przewidywane roczne skutki zwolnień, wynikające z decyzji, dokonanych czynności cywilnoprawnych w formie aktów notarialnych oraz deklaracji i informacji podatkowych na dany rok podatkowy, według stanu na dzień 30 czerwca roku podatkowego, za który sporządzany jest wniosek;

2) do dnia 25 marca roku następującego po roku podatkowym - wykazując faktyczne roczne skutki zwolnień, wynikające z decyzji, dokonanych czynności cywilnoprawnych w formie aktów notarialnych oraz deklaracji i informacji podatkowych na dany rok podatkowy, według stanu na dzień 31 grudnia roku podatkowego, za który sporządzany jest wniosek.

Jednocześnie wyjaśniono, że termin określony w art. 47 ust. 2a pkt 2 ustawy o rehabilitacji ma charakter materialny, a w związku z tym nie podlega przywróceniu.

Wobec powyższego organ odwoławczy podkreślił, że wniosek:

- za rok 2011, sporządzony według stanu na dzień 31 grudnia 2011 r., winien zostać złożony w nieprzekraczalnym terminie do dnia 25 marca 2012 r.,

- za rok 2012, sporządzony według stanu na dzień 31 grudnia 2012 r., winien zostać złożony w nieprzekraczalnym terminie do dnia 25 marca 2013 r.,

- za rok 2013, sporządzony według stanu na dzień 31 grudnia 2013 r., winien zostać złożony w nieprzekraczalnym terminie do dnia 25 marca 2014 r.,

- za rok 2014, sporządzony według stanu na dzień 31 grudnia 2014 r., winien zostać złożony w nieprzekraczalnym terminie do dnia 25 marca 2015 r.

Mając na uwadze powyższe Minister wskazał, że pomimo iż spółka C. składała deklaracje dotyczące podatku od nieruchomości (za 2014 r. data wpływu 3 luty 2014, za 2013 r. data wpływu 18 marzec 2013 r., za 2012 r. data wpływu 23 marzec 2012 r.), Skarżąca nie zwróciła się do PFRON w terminach określonych w art. 47 ust. 2a pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji z żadnym wnioskiem o wypłatę kwot rekompensujących utracone dochody z tytułu zwolnień określonych w ustawie za lata 2011-2014. Dodatkowo zaznaczono, że z decyzji Prezydenta Miasta G.: z 18 września 2015 r., nr..., z... listopada 2015 r., nr..., z 25 listopada 2015 r., nr..., z 29 grudnia 2015 r., nr..., wydanych wobec C. Sp. z o.o. wynika, iż określają one wysokości zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości za 2011 r., 2012 r., 2013 r., 2014 r. w zakresie, w którym spółka nie jest zwolniona z tego podatku, tj. łącznie w kwocie głównej 47 650,00 zł. Powyższe decyzje nie określają natomiast wysokości podatku od nieruchomości, z którego ww. spółka była zwolniona na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o rehabilitacji, a który jak podaje Strona wynosi łącznie 240 963,00 zł.

Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 2a pkt 2 ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dochód Skarżącej z tytułu podatku od nieruchomości powstaje w momencie złożenia deklaracji podatkowej przez podatnika, a nie w momencie faktycznego uiszczenia podatku od nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że Strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wypłatę kwoty rekompensującej dochody utracone z tytułu ustawowych zwolnień, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji za lata 2011-2014, oraz doprowadziło do wydania decyzji odmawiającej wypłaty przedmiotu rekompensaty.

Skarżąca wyjaśniła, że pomimo tego, iż sprawa dotyczy podatku od nieruchomości za lata 2011-2014, spółka C. faktycznie uiściła należność podatkową dopiero w 2015 r. Doszło do tego na skutek podważenia przez organ podatkowy prawdziwości danych zawartych w deklaracjach składanych przez podatnika i wszczęcia postępowania podatkowego w tym zakresie. Postępowanie zakończyło się w 2015 r. wydaniem przez Prezydenta Miasta G. decyzji w przedmiocie określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego za lata 2011-2014. Dopiero wówczas spółka zapłaciła należny podatek. Podsumowując zaznaczono, że skoro faktyczne pomniejszenie w dochodach podatkowych budżetu gminy za lata 2011-2014 nastąpiło w roku 2015, to zgodnie z treścią art. 47 ustawy o rehabilitacji, Skarżąca składając wnioski o przekazanie kwoty rekompensującej utracone dochody z tytułu zwolnień ustawowych w dniu 22 marca 2016 r., zachowała ustawowy termin na ich złożenie.

W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 47 ust. 2a pkt 2 ustawy o rehabilitacji, Gminy składają do Funduszu wnioski o wypłatę kwoty rekompensującej dochody utracone z tytułu zwolnień w terminach do dnia 25 marca roku następującego po roku podatkowym - wykazując faktyczne roczne skutki zwolnień wynikające z decyzji, dokonanych czynności cywilnoprawnych w formie aktów notarialnych oraz deklaracji i informacji podatkowych na dany rok podatkowy według stanu na dzień 31 grudnia roku podatkowego za który sporządzony jest wniosek.

Jak słusznie zwraca uwagę organ, o charakterze tego terminu wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 kwietnia 2009 r. w sprawie o sygn. akt U 2/08. W wyroku tym Trybunał uznał za niezgodny z art. 47 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92, Nr 227, poz. 1505 i Nr 237, poz. 1652 oraz z 2009 r. Nr 6, poz. 33), a przez to niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad obliczania i trybu przekazywania gminom dotacji celowej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 166, poz. 1616 oraz z 2004 r. Nr 174, poz. 1811). Termin ten był bowiem początkowo umieszczony w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy i dopiero po wyroku Trybunału dodany do ustawy.

W ww. orzeczeniu z 30 kwietnia 2009 r. Trybunał wskazał, że termin do złożenia wniosku "rozliczeniowego" ma charakter materialnoprawny, a jego uchybienie powoduje utratę prawa do rekompensaty. Stanowisko to zachowuje w pełni aktualność w obecnym stanie prawnym, gdyż rozwiązania z ww. rozporządzenia zostały po wyroku Trybunału w wersji niemalże identycznej przeniesione do ustawy o rehabilitacji.

Termin materialny to okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego. Uchybienie terminu materialnego powoduje skutek w postaci wygaśnięcia praw i obowiązków charakterze materialnym.

Taka sytuacja ma miejsce w przypadku niezłożenia wniosku w terminie określonym w art. 47 ust. 2a pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Wniosek złożony po upływie terminu nie wywołuje żadnych skutków, nie ma żadnego prawnego znaczenia.

Mając zatem na uwadze, że wnioski Skarżącej o wypłatę kwoty rekompensującej dochody utracone z tytułu zwolnień za lata 2011-2014 zostały złożone w dniu w dniu 22 marca 2016 r., zasadnie odwołano się do treści art. 47 ust. 2b ww. ustawy.

Przepis ten stanowi, że w przypadku niezłożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2a pkt 2, gmina zwraca do Funduszu otrzymane środki wykazane we wniosku, o którym mowa w ust. 2a pkt 1 wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty od dnia jej otrzymania w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w terminie 3 miesięcy od dnia upływu terminu do dnia złożenia wniosku o którym mowa w ust. 2a pkt 2.

Odnosząc się do zarzutu skargi, iż Skarżąca składając wnioski o przekazanie kwoty rekompensującej utracone dochody z tytułu zwolnień ustawowych w dniu 22 marca 2016 r. zachowała ustawowy termin na ich złożenie, dlatego że spółka C. uiściła należność podatkową dopiero w 2015 r. co powoduje, iż faktyczne pomniejszenie w dochodach podatkowych budżetu gminy za lata 2011-2014 nastąpiło w roku 2015, Sąd stwierdza, że nie znajduje on uzasadnienia.

Z treści art. 47 ust. 2a pkt 2 ustawy o rehabilitacji wynika, że wnioski o wypłatę kwoty rekompensującej dochody utracone z tytułu zwolnień należy złożyć w terminie do dnia 25 marca roku następującego po roku podatkowym - wykazując faktyczne roczne skutki zwolnień wynikające z decyzji, dokonanych czynności cywilnoprawnych w formie aktów notarialnych oraz deklaracji i informacji podatkowych na dany rok podatkowy według stanu na dzień 31 grudnia roku podatkowego, za który sporządzony jest wniosek. Termin określony w tym przepisie nie odnosi się zatem do daty uiszczenia należności podatkowej.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.