Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1651024

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 20 lutego 2015 r.
V CZ 113/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Krzysztof Strzelczyk.

Sędziowie SN: Mirosław Bączyk (spr.), Maria Szulc.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi A. T. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w O. z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II Ca.../11 w sprawie z wniosku A. T. przy uczestnictwie Z. T. o dział spadku po W. T., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2015 r., zażalenia A. T. na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 17 czerwca 2014 r.:

1.

oddala zażalenie;

2.

przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w O. adwokatowi W. K. kwotę 1 800 (jeden tysiąc osiemset) zł powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę pozwanego A. T. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 27 lutego 2012 r. (sprawa o dział spadku po W. T.). Sąd Okręgowy uznał, że nie wystąpiła żadna z podanych przez skarżącego podstaw wznowienia (art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 403 § 2 k.p.c., art. 401 pkt 2 k.p.c.).

W zażaleniu na to postanowienie skarżący podnosił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 401 pkt 2 k.p.c., art. 403 § 2 k.p.c. i art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Wskazywał także na naruszenie art. 316 w zw. z art. 361 k.p.c. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W skardze o wznowienie postępowania skarżący (a następnie jego pełnomocnik z urzędu - pismo z dnia 16 kwietnia 2013 r.; k. 84 akt sprawy) wskazywali na istnienie trzech podstaw uzasadniających wznowienie postępowania. W toku postępowania zażaleniowego skarżący nie może zatem powoływać się na nowe (inne jeszcze) podstawy wznowienia, nawet jeżeli to czyni z "daleko idącej ostrożności procesowej" (s. 3-4 zażalenia).

Sąd Okręgowy trafnie wyjaśnił, że wskazywaną podstawę prawną skargi w postaci nienależytej reprezentacji skarżącego lub pozbawienia go możliwości działania (art. 401 pkt 2 k.p.c.) należy odnosić do postępowania o dział spadku, ponieważ skarga o wznowienie postępowania dotyczy sprawy działowej o sygn. akt I Ns.../09 (dział spadku po W. T.), zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 27 lutego 2012 r.

Sąd Okręgowy wyjaśnił, co należy w świetle art. 403 § 2 k.p.c. uznać za nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe uzasadniające wznowienie postępowania. Nowością taką (pacta nova) nie może być fakt popełnienia przestępstwa mającego wpływ na treść orzeczenia (o dział spadku), ponieważ chodzi tu już o odrębną prawnie podstawę wznowienia (s. 3 zaskarżonego postanowienia). Tę trafną konstatację Sądu Okręgowego skarżący kwituje jedynie ogólnym stwierdzeniem, że do "nowych okoliczności" w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. zaliczyć należy "okoliczność składania fałszywych zeznań przez R. T". Taka ogólna, bliżej nie umotywowana uwaga nie może podważać stanowiska Sądu Okręgowego w tym zakresie, tj. konstatacji braku także i takiej, sugerowanej w skardze podstawy wznowienia postępowania.

W związku z tym, że w zażaleniu skoncentrowano się jedynie na próbie wykazania nieuwzględnienia przez Sąd Okręgowy faktu popełnienia przestępstwa przez Z. T. (uczestnika postępowania) w postaci składania fałszywych zeznań w postępowaniu o dział spadku, zaskarżone postanowienie może być poddane kontroli jedynie w tym zakresie.

Jeżeli skarżący dostrzega fakt popełnienia wspomnianego przestępstwa z tym fragmentem zeznań Z. T., w którym uczestnik postępowania wspominał o "pierwszej sprawie spadkowej po spadkodawczyni od daty jej śmierci" (s. 5 zażalenia i s. 57 akt sprawy), to trafnie Sąd Okręgowy stwierdził, że, nie sposób w takiej wypowiedzi (w świetle innych okoliczności) dostrzec znamion sugerowanego przestępstwa (art. 233 k.k.; k. 3-4 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). Jednocześnie w dalszej części uzasadnienia Sąd Okręgowy zreferował sytuację prawną uczestników postępowania po śmierci spadkodawczyni (rozliczenia wkładu na książeczce oszczędnościowej, okoliczności nabycia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokali przez męża spadkodawczyni). Wbrew sugestii zawartej w zażaleniu Sąd Okręgowy dokonał zatem ustaleń i ocen prawno-karnych w omawianym zakresie.

W tej sytuacji należało oddalić zażalenie wnioskodawcy jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i § 6, 13 i 20 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.