Ts 135/08 - Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: OTK-B 2019/86

Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 stycznia 2019 r. Ts 135/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Piotr Tuleja.

Sentencja

Po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. w sprawie zgodności:

1) art. 63 § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512, ze zm.) z art. 2, art. 21, art. 31 ust. 2, art. 64 oraz art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

2) art. 174 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), w części obejmującej zwrot "chyba że nastąpiły one po zamknięciu rozprawy", z art. 2, art. 21 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

postanawia:

1) podjąć zawieszone postępowanie;

2) odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Uzasadnienie faktyczne

W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 kwietnia 2008 r., M.J. (dalej: skarżący) zarzucił, że:

1) art. 63 § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512, ze zm.), jest niezgodny z art. 2, art. 21, art. 31 ust. 2, art. 64 oraz art. 65 ust. 1 Konstytucji;

2) art. 174 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (ówcześnie: Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.), w części obejmującej zwrot "chyba że nastąpiły one po zamknięciu rozprawy", jest niezgodny z art. 2, art. 21 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 9 lipca 2008 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej.

W wykonaniu powyższego zarządzenia, 21 lipca 2008 r., wpłynęło do Trybunału Konstytucyjnego pismo procesowe z 18 lipca 2008 r.

Trybunał powziął wątpliwość co do autentyczności podpisu oraz pieczęci radcy prawnego G.K. widniejących pod tym pismem. Zaistniało uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabronionego, określonego w art. 270 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (ówcześnie: Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1600; dalej: k.k.), o czym Szef Biura Trybunału Konstytucyjnego zawiadomił Prokuraturę Rejonową w T. pismem z 17 sierpnia 2009 r. (znak: [...]).

W tym stanie rzeczy, postanowieniem z 19 stycznia 2010 r., Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 20 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.), zawiesił postępowanie, stwierdziwszy, że ewentualne nadanie biegu skardze konstytucyjnej zależy od rozstrzygnięcia o popełnieniu czynu zabronionego.

Sąd Rejonowy w K. Wydział Karny - wyrokiem z 11 kwietnia 2017 r. (sygn. [...]), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. Wydział Karny Odwoławczy z 29 września 2017 r. (sygn. [...]) - uznał skarżącego za winnego m.in. tego, że w postępowaniu przed Trybunałem "w sprawie o sygn. akt Ts 135/08 użył jako autentycznego podrobionego dokumentu w postaci pisma procesowego strony z dnia 18 lipca 2008 r., na którym uprzednio podrobiono podpis oraz pieczątkę radcy prawnego G.K., czym wyczerpał znamiona występku z art. 207 § 1 k.k.".

Uzasadnienie prawne

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074, ze zm.), do postępowań przed Trybunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowane skargą nie zostało zakończone do 3 stycznia 2017 r., tzn. dnia wejścia w życie u.o.t.p. TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy u.o.t.p. TK.

Zgodnie z art. 180 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.) w związku z art. 36 u.o.t.p. TK, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, Trybunał podejmuje zawieszone postępowanie z urzędu z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie. Sprawa, w związku z którą Trybunał zawiesił postępowanie, została zakończona prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 29 września 2017 r. (dalej: wyrok skazujący). W tym stanie rzeczy konieczne stało się podjęcie zawieszonego postępowania.

Trybunał stwierdza, że analizowanej skardze należy odmówić nadania dalszego biegu.

Zgodnie z art. 44 ust. 1 u.o.t.p. TK, przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczy zarówno sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej (oraz zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu), jak i reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed tym organem. To oznacza, że, wszystkie czynności procesowe - w tym usunięcie stwierdzonych braków formalnych skargi - muszą być dokonywane przez umocowanego w sprawie adwokata lub radcę prawnego, chyba że skarżący jest sędzią, prokuratorem, adwokatem, radcą prawnym, notariuszem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych (art. 44 ust. 1 in fine u.o.t.p. TK).

Wprawdzie obowiązujący w chwili wniesienia skargi art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.) stanowił: "skargę i zażalenie na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu sporządzają adwokat lub radca prawny, chyba że skarżącym jest sędzia, prokurator, notariusz, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych", jednak Trybunał w swoich postanowieniach wielokrotnie podkreślał, że statuowany w tym przepisie przymus adwokacki nie sprowadza się tylko do tych dwóch czynności procesowych.

Jak zauważył Trybunał m.in. w postanowieniu z 6 lipca 2006 r. (sygn. Ts 62/06, OTK ZU nr 5/B/2006, poz. 240), "obowiązkowe zastępstwo w postępowaniu sądowokonstytucyjnym nie ogranicza się do sporządzenia skargi konstytucyjnej i zażalenia na postanowienie odmawiające nadania jej dalszego biegu, ale także obejmuje pismo procesowe stanowiące uzupełnienie wskazanych w trybie art. 36 ust. 2 ustawy o TK [z 1997 r.] braków skargi" (zob. także wydane w sprawie skarżącego postanowienia TK z:18 marca 2004 r., sygn. Ts 210/03, OTK ZU nr 2/B/2004, poz. 151 i 30 marca 2004 r., sygn. Ts 11/04, OTK ZU nr 3/B/2004, poz. 205). W postanowieniu z 11 lutego 2010 r. (sygn. Ts 20/08, OTK ZU nr II/B/2014, poz. 751) Trybunał z kolei stwierdził, że przymusem adwokackim objęte są także wnioski o przywrócenie terminu (usunięcia braków formalnych skargi i wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu).

Wyrok skazujący - którym Trybunał Konstytucyjny jest związany na mocy art. 11 k.p.c. w związku z art. 36 u.o.t.p. TK - jednoznacznie wskazuje na to, że złożone w Trybunale pismo procesowe z 18 lipca 2008 r. nie zostało sporządzone i podpisane przez radcę prawnego G.K. Jednocześnie należy przy tym podkreślić, że skarżący nie jest żadnym z podmiotów, o których mowa w art. 44 ust. 1 u.o.t.p. TK. To zaś oznacza, że braki formalne skargi nie zostały usunięte w ustawowym terminie.

Okoliczność ta jest - zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK - podstawą odmowy nadania rozpatrywanej skardze dalszego biegu.

W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.

POUCZENIE

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.