Orzeczenia sądów
Opublikowano: ONSA 1995/2/90

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) we Wrocławiu
z dnia 15 lipca 1994 r.
SA/Wr 663/94

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia NSA B. Chruszcz (sprawozdawca). Sędziowie NSA: B. Hnatiuk, R. Klyszcz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 § 5 k.p.a. skargę Zakładów (...) "P." na decyzję Wojewody (...) z dnia 26 stycznia 1994 r. w przedmiocie zameldowania Grażyny S. na pobyt stały w hotelu pracowniczym.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia 10 grudnia 1993 r. nr DSO-5114/27/93 postanowiono o zameldowaniu Grażyny S. na pobyt stały w hotelu pracowniczym Zakładów (...) "P." przy ul. O. nr 19a lokal 511 w W. Według ustaleń organu strona jest zameldowana w tym lokalu na pobyt czasowy od 1981 r., lecz zarządca budynku odmówił potwierdzenia jej uprawnień do przebywania w lokalu. Tymczasem art. 13 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie wyłącza możliwości zameldowania na pobyt stały w placówkach typu hotelowego. Nie ma zaś wątpliwości co do charakteru pobytu Grażyny S., skoro od 1981 r. mieszka ona na stałe w hotelu zakładowym. Jeżeli wiec żąda ona zameldowania na pobyt stały, a jej zamieszkanie ma znamiona pobytu stałego, to brak jest podstaw do odmowy zameldowania.

Nie uwzględniając odwołania Zakładów "P.", Wojewoda (...) utrzymał w mocy powyższą decyzję swoim rozstrzygnięciem z dnia 26 stycznia 1994 r. nr SO.V.5110/6/94, w którego uzasadnieniu powołał się na zapadły w analogicznym stanie faktycznym wyrok NSA (sygn. akt SA/Wr 655/89), nie dostrzegający podstaw do odmowy zameldowania na pobyt stały w hotelu pracowniczym, "jeżeli okoliczności pobytu wskazują, że ma on charakter pobytu stałego".

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego przedsiębiorstwo będące zarządcą budynku zarzuca decyzji Wojewody błędną wykładnię przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie zgadzając się z poglądem o dopuszczalności zameldowania na pobyt stały w hotelu pracowniczym.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy podtrzymuje swoje stanowisko i wnosi o oddalenie skargi. (...)

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzut skargi nie znajduje podstaw w prawidłowo wyłożonych przepisach ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174), które regulują zagadnienia związane z powstawaniem i realizacją obowiązku meldunkowego. Na mocy art. 5 ust. 1 tej ustawy obywatel polski przebywający stale na terytorium Polski jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego, przez co rozumie się zameldowanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1).

Osoba zobowiązana do takiego zameldowania zgłasza wymagane do zameldowania dane organowi administracji publicznej (obecnie wójtowi lub burmistrzowi) właściwemu ze względu na nowe miejsce jej pobytu (art. 11 ust. 1). Zakres danych oraz sposób ich zgłaszania i przyjmowania określił Minister Spraw Wewnętrznych w swoim rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 1984 r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności (Dz. U. Nr 32, poz. 176). Na podstawie zgłoszenia obejmującego wymagane dane organ prowadzący ewidencję ludności obowiązany jest dokonać zameldowania (art. 47 ust. 1 ustawy), które przybiera postać czynności rejestracyjnej wywołującej skutki prawne. Jeżeli zaś zgłoszone dane budzą wątpliwości, to wówczas o dokonaniu zameldowania rozstrzyga ten organ w drodze decyzji administracyjnej (art. 47 ust. 2).

Wśród danych, które mogą być oceniane w tym trybie przez organ do spraw ewidencji, jest również przewidziane w art. 9 ust. 2 ustawy potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie na pobyt stały lub czasowy trwający przeszło 2 miesiące. Jednakże przepisu tego nie stosuje się w razie dokonywania zameldowania "w zakładzie hotelarskim, w zakładzie udzielającym pomieszczenia w związku z pracą, nauką, leczeniem się lub opieką społeczną". Stanowi o tym art. 13 in fine ustawy. Przepisy ustawy regulujące kwestię zameldowania osób zamieszkałych w "zakładach udzielających pomieszczenia w związku z pracą", które obejmują zakresem pojęciowym także hotele pracownicze, nie tylko "nie wyłączają możliwości zameldowania osoby na pobyt stały w hotelu pracowniczym" - jak przyjmuje organ II instancji - ale taką możliwość wyraźnie dopuszczają, skoro przewidują "zameldowanie na pobyt stały lub czasowy" także "w zakładzie udzielającym pomieszczenia w związku z pracą". O tym, jaką postać przybierze zameldowanie w hotelu pracowniczym (na pobyt stały lub czasowy), przesądza charakter pobytu, który należy oceniać na podstawie unormowania zawartego w art. 8 ust. 1 omawianej ustawy. Obowiązkowi zameldowania na pobyt stały podlega - stosownie do treści owego przepisu - osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 2 miesiące, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na dalsze utrzymywanie charakteru pobytu czasowego. Taką okolicznością wymienioną w samym przepisie może być m.in. wykonywanie pracy poza miejscem stałego pobytu. Jeżeli zatem osoba korzystająca z hotelu pracowniczego mieszka w nim od wielu lat (niekiedy wraz z członkami rodziny), mając ześrodkowane tam wszystkie podstawowe więzi osobiste, zawodowe i rodzinne, to wówczas zachodzą okoliczności uzasadniające zakwalifikowanie pobytu w hotelu jako pobytu stałego w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy. Ewentualne wątpliwości co do charakteru tego pobytu rozstrzyga właściwy organ administracji publicznej na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy. Stanowisko organu w omawianej materii przesądza o zameldowaniu na pobyt stały lub pobyt czasowy bez względu na sprzeciw zarządcy hotelu pracowniczego.

Z wywiedzionych powodów nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że zapatrywanie organów orzekających, leżące u podstaw ich decyzji, stanowiło naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię. Ani wcześniej przedstawione przepisy ustawy, ani też powołane przez organy orzecznictwo NSA nie uzasadniają takiej oceny. W wyroku z dnia 20 grudnia 1989 r. sygn. akt SA/Wr 655/89 Sąd stwierdził, że w sytuacji gdy przepisy ustawy nie wyłączają możliwości zameldowania na pobyt stały w hotelu pracowniczym, a osoba zainteresowana żąda takiego zameldowania, twierdząc, iż jej pobyt w hotelu jest pobytem stałym, to brak jest podstaw do odmowy uwzględnienia takiego żądania, jeżeli okoliczności pobytu świadczą o jego stałym charakterze. Skład sądzący w obecnie rozpoznawanej sprawie całkowicie podziela powyższe stanowisko (...).

Jeżeli więc organy administracji publicznej ustaliły, że Grażyna S. jest związana z przedsiębiorstwem "P." zawodowo od 1976 r., a w hotelu pracowniczym mieszka stale od 13 lat, nie mając innego miejsca pobytu w W., to zakwalifikowanie jej pobytu w hotelu pracowniczym jako pobytu stałego nie może być uznane za naruszające prawo i granice swobodnej oceny dowodów przy rozstrzyganiu wątpliwości, o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, a w rezultacie również decyzje o zameldowaniu jej na pobyt stały odpowiadają prawu. Skarga na te decyzje, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 207 § 5 k.p.a.