Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2225036

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Łodzi
z dnia 27 czerwca 1995 r.
SA/Ł 2600/94

UZASADNIENIE

Sentencja

uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie faktyczne

Urząd Skarbowy w J. decyzją z 25 maja 1994 r. ustalił kwotę podatku od towarów i usług należnego od Z.J. i K.J. - Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "K."" Spółka Cywilna w T. na I kwartał 1994 r. w wysokości 52.389.000 zł.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Spółka "K. " w deklaracji VAT-7 za I kwartał 1994 r. uwzględniła podatek od towarów i usług zawarty w zapasach na dzień 31 grudnia 1993 r. w wysokości 40.262.000 zł, pomimo że do 25 stycznia 1994 r. nie sporządziła spisu z natury i nie poinformowała właściwego urzędu skarbowego o łącznej kwocie podatku naliczonego zawartego w zapasach.

Mając na uwadze okoliczność, że spółka do 31 grudnia 1993 r. była zwolniona od podatku od towarów i usług na podstawie § 40b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 39, poz. 176 z późn. zm.) nie mogła odliczyć podatku od towarów i usług zawarty w zapasach.

W odwołaniu od powyższej decyzji podniesiono, że podatnik sporządził spis z natury. Wynikający z § 40b ust. 5 rozporządzenia w sprawie podatku od towarów i usług obowiązek zawiadomienia Urzędu Skarbowego o kwocie podatku naliczonego zawartego w zapasach nie jest warunkiem zastosowania odliczenia. Zaniechanie zawiadomienia urzędu nie powoduje utraty prawa do zastosowania odliczenia, a jedynie może spowodować skutki przewidziane w przepisach o zobowiązaniach podatkowych.

Izba Skarbowa w K. decyzją z 28 lipca 1994 r. nie uwzględniła odwołania, podtrzymując argumentację zawartą w decyzji Urzędu Skarbowego w J. Dodatkowo zaakcentowano, że wyłącznie pisemne powiadomienie urzędu skarbowego ma skutki prawne, gdyż zgodnie z art. 14 k.p.a. wszelkie sprawy w postępowaniu administracyjnym załatwiane są na piśmie.

W skardze skierowanej do NSA Spółka "K. ", podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu dodatkowo podniosła, że gdyby w § 40b ust. 5 zamierzano uzależnić prawo do odliczenia podatku naliczonego od zawiadomienia o wysokości podatku ustalonego w wyniku spisu z natury, to zastrzeżenie warunku winno wyraźnie wynikać z przepisu prawa. W toku postępowania organy podatkowe naruszyły także art. 9 k.p.a., albowiem nie pouczyły strony o obowiązku poinformowania urzędu skarbowego o wynikach spisu z natury. Urząd Skarbowy w J. powiadomił jedynie spółkę o obowiązku sporządzenia remanentu i o odroczeniu terminu złożenia deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego dla podatników, którzy do 31 grudnia 1993 r. byli zwolnieni od tegoż podatku.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w K. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i dodatkowo akcentując, że stosownie do art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) warunkiem pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w cenach zapasów jest nie tylko sporządzenie spisu z natury zapasów, ale i powiadomienie urzędu skarbowego o łącznej kwocie podatku naliczonego, ustalonego w wyniku spisu z natury. Podatnik 1 lutego 1994 r. złożył deklarację VAT-7 za styczeń 1994 r., w której w poz. 22 nie wykazał żadnej kwoty z remanentu na dzień 31 grudnia 1993 r., a zatem nie sporządził także spisu z natury do 25 stycznia 1994 r. Informację o podatku zawartym w remanencie zapasów na dzień 31 grudnia 1993 r. podatnik złożył razem z deklaracją VAT-7 dopiero 20 kwietnia 1994 r. Nie jest zatem wiarygodne twierdzenie, że spis z natury został sporządzony na dzień 31 grudnia 1993 r.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest uzasadniona.

Warunki uzasadniające zmniejszenie podatku należnego o podatek naliczony zawarty w zapasach podane zostały w art. 48 ustawy o VAT w brzmieniu ustalonym w art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 9 grudnia 1993 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 129, poz. 599).

Podatnicy, o których mowa w art. 48 ustawy o VAT, mogli zmniejszyć podatek należny o podatek naliczony wynikający z rachunków uproszczonych, pod warunkiem sporządzenia spisu z natury zapasów posiadanych w dniu 31 grudnia 1993 r. W sporządzonym spisie z natury powinna być wykazana kwota podatku naliczonego przypadająca na poszczególne grupy towarowe, wykazane w tym spisie. W ustępie 2 art. 48 zobowiązano podatników do powiadomienia urzędu skarbowego o łącznej kwocie podatku naliczonego, ustalonego w wyniku spisu z natury. Ustawodawca nie sprecyzował przy tym terminu, w którym podatnicy winni powiadomić urząd skarbowy o wyniku spisu z natury. Termin ten został natomiast określony w § 40b ust. 5 rozporządzenia w sprawie podatku od towarów i usług dodanym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 1993 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 134, poz. 652).

Podatnicy zostali zobowiązani do powiadomienia właściwego urzędu skarbowego o łącznej kwocie podatku należnego, ustalonego w wyniku spisu z natury w terminie do 25 stycznia 1994 r.

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie upoważniła Ministra Finansów do wprowadzenia dodatkowych, poza określonymi w art. 48 ustawy, warunków zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony ustalony w wyniku sporządzenia spisu z natury zapasów posiadanych w dniu 31 stycznia. Wskazany w § 40b pkt 5 rozporządzenia termin powiadomienia urzędu skarbowego nie może zatem ograniczać uprawnienia podatnika do zmniejszenia podatku należnego.

Pogląd odmienny prowadziłby do stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z normą rangi ustawowej, w tym wypadku z art. 48 ustawy o VAT. Wskazany w rozporządzeniu termin 25 stycznia 1994 r. do powiadomienia urzędu skarbowego o wyniku spisu z natury nie jest zatem warunkiem zmniejszenia podatku należnego w sytuacji, o której mowa w art. 48 ustawy.

Na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (t.j. Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 z późn. zm.) Minister Finansów zarządzeniem z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie przedłużenia niektórych terminów podatkowych /M.P. Nr 69 poz. 611) przedłużył podatnikom, którzy do 31 grudnia 1993 r. byli zwolnieni z podatku od towarów i usług a od 1 stycznia 1994 r. obowiązani są płacić ten podatek, termin złożenia deklaracji dla podatku od towarów i usług oraz termin wpłacenia tego podatku za styczeń i luty 1994 r. do 25 kwietnia 1994 r. Przedłużenie terminu wywiera taki skutek, że dla skutecznego dokonania czynności wystarczające jest zachowanie terminu określonego przez Ministra Finansów.

Skarżąca spółka złożyła deklarację podatkową dla podatku od towarów i usług do 25 kwietnia 1994 r. i tym samym też powiadomiła Urząd Skarbowy w J. o wynikach spisu z natury. Złożenie wcześniejsze deklaracji podatkowej tylko za styczeń 1994 r., wbrew poglądowi zawartemu w odpowiedzi na skargę, nie wyłącza złożenia w terminie określonym przez Ministra Finansów nowej deklaracji, która w istocie koryguje wcześniejszą.

Stosownie do art. 10 ust. 2 ustawy o VAT oraz o podatku akcyzowym zobowiązanie podatkowe przyjmuje się w wysokości wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy ustali je w innej wysokości. Z przepisów ustawy nie wynika zakaz poprawienia przez podatnika deklaracji, zwłaszcza że skorygowanie deklaracji nastąpiło, jak już wyżej zaznaczono, z zachowaniem terminu do jej złożenia.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa poszerzyła argumentację o nową okoliczność a mianowicie, że przeszkodą do uwzględnienia podatku naliczonego był fakt, że spółka nie sporządziła spisu z natury zapasów posiadanych w dniu 31 grudnia 1993 r. Należy zaakcentować, że w decyzji I jak i II instancji stwierdzono tylko, że nie jest możliwe odliczenie podatku naliczonego w zapasach z uwagi na zaniechanie zawiadomienia w terminie urzędu skarbowego o wyniku spisu z natury, a nie z uwagi na zaniechanie sporządzenia spisu z natury. Odpowiedź na skargę nie może stanowić uzupełnienia zaskarżonej decyzji. Odpowiedź na skargę wskazuje przyczyny jej nieuwzględnienia przez organ administracji państwowej oraz przedstawia stanowisko wobec zawartych w skardze zarzutów (art. 200 § 5 k.p.a.).

Wskazany w skardze zarzut, że Spółka "K."" w ogóle nie sporządziła spisu z natury zapasów posiadanych w dniu 31 grudnia 1993 r. mógłby zostać ewentualnie ustalony po przeprowadzeniu w tym zakresie postępowania i w wyniku oceny zebranego materiału dowodowego dokonanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nie w odpowiedzi na skargę.

Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 207 § 1 i § 2 pkt 1 k.p.a. i art. 208 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.