Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 59078

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Krakowie
z dnia 8 listopada 1995 r.
SA/Kr 622/95

UZASADNIENIE

Uzasadnienie faktyczne

Izba skarbowa decyzją z 16 stycznia 1995 r. utrzymała w mocy decyzję urzędu skarbowego, którą określono spółdzielni mieszkaniowej podatek dochodowy od osób prawnych za 1993 r. w kwocie 367 404 000 zł (starych).

Podatek ten ustalono stronie skarżącej od dochodu, jaki osiągnęła w 1993 r. z tytułu prowadzonej działalności inwestycyjnej na rzecz Banku Państwowego PKO.

W decyzjach obu instancji przyjęto, że strona skarżąca, na podstawie umowy zawartej z Bankiem Państwowym PKO, realizowała na rzecz tego banku budynek usługowy wraz z garażem i parkingiem. Bank zobowiązał się do ponoszenia kosztów realizacji inwestycji oraz zapłaty wynagrodzenia.

Dochody osiągnięte przez spółdzielnię z tytułu powyższej umowy, jako inwestora zastępczego, nie są dochodami z gospodarki zasobami mieszkaniowymi tej spółdzielni i podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym według ogólnie obowiązujących zasad.

Do 1 stycznia 1994 r. dochody spółdzielni mieszkaniowej uzyskane ze źródła nie związanego z gospodarką zasobami mieszkaniowymi nie korzystały ze zwolnienia od podatku dochodowego. Przez pojęcie "gospodarka zasobami mieszkaniowymi" należało rozumieć wszystkie wpływy i wydatki związane z odpłatnością lub utrzymaniem całości substancji lokalowej (pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych), a więc wpływy z najmu i pokrycia kosztów eksploatacji i remontów posiadanych zasobów.

W pojęciu gospodarki zasobami mieszkaniowymi strony skarżącej nie mieściła się jej działalność wykonywana na rzecz banku PKO BP, na podstawie umowy, polegająca na realizacji na rzecz tego banku określonego w tej umowie zadania inwestycyjnego. Bank PKO BP pokrywał stronie skarżącej wszystkie koszty związane z realizacją zadania inwestycyjnego, a ponadto wypłacał jej należności z tytułu obsługi inwestorskiej. Bank nie był członkiem spółdzielni mieszkaniowej. Przychody strony skarżącej z tytułu tej działalności ewidencjonowane były jako przychody z tytułu powiernictwa inwestycyjnego.

Decyzję izby skarbowej spółdzielnia mieszkaniowa zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucono, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem m in. art. 208 i art. 238 ustawy z 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze oraz art. 16 ust. 1 pkt 27 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. nr 21 poz. 86 z późniejszymi zmianami).

Zdaniem strony skarżącej w zaskarżonej decyzji przyjęto błędnie, że jej działalność inwestycyjna, obejmująca realizację obiektów na rzecz banku PKO BP, była działalnością gospodarczą, z której osiągnięty dochód podlegał w 1993 r. opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Do działalności strony skarżącej, jako spółdzielni mieszkaniowej, należy także budowa lokali użytkowych i przydzielanie ich lub wynajmowanie osobom lub jednostkom prowadzącym odpowiednie zakłady (art. 238 prawa spółdzielczego).

Budowany przez spółdzielnię dla banku lokal będzie po zakończeniu przekazany temu bankowi w użytkowanie. Działalność spółdzielni nie ma w tym wypadku charakteru działalności gospodarczej. Spółdzielnia buduje te obiekty w swoim imieniu i na swoją rzecz, a za pełnienie funkcji inwestora kosztami obsługi obciąża bank. Określenie w umowie tego banku jako przyszłego użytkownika nie przesądza tego, w jakiej formie bank obiekt ten w przyszłości dla siebie przejmie. Błędne jest, zdaniem strony skarżącej, stanowisko Banku PKO BP, że jest on inwestorem bezpośrednio tego obiektu.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę podniesiono, że spółdzielnie mieszkaniowe do końca 1993 r. były obowiązane do uiszczenia podatku dochodowego na ogólnie obowiązujących zasadach, tj. od wszelkich osiągniętych dochodów. Jedynie różnica między kosztami i dochodami gospodarki zasobami mieszkaniowymi zwiększała odpowiednio koszty lub dochody tej gospodarki w roku następnym.

Dopiero wprowadzone z dniem 1 stycznia 1994 r. zmiany w ustawodawstwie dały możliwość zwolnienia od opodatkowania dochodów spółdzielni mieszkaniowych uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, a także z innych przychodów w takiej części, w jakiej zostały wydatkowane w roku podatkowym lub zostaną wydatkowane w roku po nim następującym, na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych lub na cele statutowe. Dochody uzyskane ze źródła nie związanego z gospodarką zasobami mieszkaniowymi 1 stycznia 1994 r. nie mogły korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych.

Budowa przez spółdzielnię na rzecz banku obiektu usługowego z garażem i parkingiem nie może być uznana za gospodarkę zasobami mieszkaniowymi.

W świetle stanowiska zajętego przez bank umowa zawarta ze spółdzielnią stanowiła umowę, w której bank występował jako inwestor bezpośredni, a spółdzielnia mieszkaniowa jako inwestor zastępczy. Spółdzielnia zobowiązała się do wybudowania Oddziału PKO BP oraz przekazania temu bankowi gruntu po zakończeniu inwestycji.

Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego organy podatkowe zasadnie przyjęły, że prace wykonane przez spółdzielnię mieszkaniową na rzecz banku na podstawie umowy, a polegające na budowie przez tę spółdzielnię na rzecz banku budynku usługowego wraz z garażem i parkingiem, nie wchodziły w zakres gospodarki zasobami mieszkaniowymi tej spółdzielni.

Dochody osiągnięte z tej działalności w 1993 r., jako dochody nie pochodzące z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym według ogólnie obowiązujących zasad dotyczących opodatkowania dochodów osób prawnych. Osiągnięte przez spółdzielnie mieszkaniowe do 31 grudnia 1993 r. dochody ze źródeł nie związanych z gospodarką zasobami mieszkaniowymi nie korzystały ze zwolnienia od podatku dochodowego. Bank PKO BP za zlecenie stronie skarżącej realizacji wymienionego zadania inwestycyjnego pokrywał wszystkie poniesione koszty, a ponadto wypłacał należności z tytułu obsługi inwestorskiej.

W piśmie skierowanym do urzędu kontroli skarbowej bank wyjaśnił, że umowa była umową o zastępstwo inwestycyjne. Bank pozostawał inwestorem bezpośrednim, a spółdzielnia mieszkaniowa inwestorem zastępczym. Bank nie miał i nie ma zamiaru przystępować do spółdzielni mieszkaniowej w charakterze członka ani też nie składał żadnych pisemnych oświadczeń w tym zakresie.

Po zakończeniu tego zadania inwestycyjnego spółdzielnia mieszkaniowa zobowiązała się do rezygnacji na rzecz banku z wieczystego użytkowania gruntu, na którym ten obiekt jest wznoszony. Wymiar podatku dochodowego od dochodu osiągniętego przez stronę skarżącą w 1993 r. z tytułu realizacji inwestycji przedmiotowego obiektu na rzecz banku był w świetle powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów uzasadniony.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 207 § 5 k.p.a. skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.