Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 28955

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Katowicach
z dnia 11 grudnia 1996 r.
SA/Ka 2478/95

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Madej (spr.).

Sędziowie NSA: Ryszard Mikosz, Krzysztof Wujek.

Protokolant: apl. prok. Wiesław Saderski.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Powołany przez organy podatkowe obu instancji art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn reguluje zasady ustalania wartości nabytych rzeczy i praw w sytuacji, gdy nabywca nie podał ich wartości lub wartość przez niego podana nie odpowiada, według oceny urzędu skarbowego, ich wartości rynkowej. W końcowej części tego przepisu przewidziano, że - po wezwaniu podatnika do podwyższenia wartości - w razie nieudzielenia odpowiedzi lub podania wartości nie odpowiadającej wartości rynkowej, urząd skarbowy ustali wartość z uwzględnieniem opinii biegłych. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób przekroczy o 33% wartość podaną przez nabywcę, koszty opinii ponosi nabywca.

Przez "wartość ustaloną", o której mowa w powyższym przepisie należy rozumieć nie kwotę wyliczoną w opinii, ale przyjętą przez organ podatkowy do wymiaru podatku. Wynika to wyraźnie ze stwierdzenia, że to "urząd skarbowy ustali wartość", uwzględniając jedynie opinię biegłych. Jeżeli zatem do wymiaru podatku nie dojdzie, koszty opinii poniesie Skarb Państwa, także w sytuacji, gdy wynika z tej opinii zaniżenie wartości przez nabywcę o ponad 33% (G. Borkowski: Komentarz do ustawy o podatku od spadków i darowizn s. 54, w: Prawo podatkowe - Tom II - Zbiór komentarzy, wyd. C.H. Beck 1996). W powołanym tamże wyroku NSA z dnia 14 listopada 1995 r. sygn. akt SA/Gd 2749/94 (nie publ.) podkreślono, że "każde postanowienie o kosztach opinii biegłego, wydane na zasadach określonych w art. 8 ust. 4 musi być poprzedzone ustaleniem podstawy opodatkowania, która jako dotycząca istoty sprawy, może był wyłącznie określona w decyzji".

Podzielając w pełni przedstawione wyżej stanowisko należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ nie wydał i nie mógł wydać decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w stosunku do Heleny W., gdyż darowizna przez nią otrzymana, ze względu na kwotę wolną od opodatkowania, nie podlega obowiązkowi podatkowemu. W konsekwencji, niedopuszczalnym było ustalenie wartości przedmiotu darowizny tylko dla potrzeb obciążenia strony kosztami opinii biegłego i to w postanowieniu. Nie zachodziły zatem podstawy do nałożenia na skarżącą obowiązku uiszczenia kosztów powołania biegłego, a wydanie postanowienia w tym przedmiocie nastąpiło z naruszeniem art. 8 ust. 4 powołanej ustawy. Sąd orzekł zatem o uchyleniu postanowień organów obu instancji na podstawie art. 207 § 1 i § 2 pkt 1 kpa, a o zwrocie kosztów na rzecz strony skarżącej - na podstawie art. 208 kpa, stosując te przepisy na mocy art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.