Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 60553

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Białymstoku
z dnia 3 października 1997 r.
SA/Bk 1301/96

UZASADNIENIE

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia 26 września 1996 r. nr 060200-506-925/95, wezwał Pana Nikolaja G. do uiszczenia opłaty manipulacyjnej w kwocie 41 złotych oraz wymierzył cło importowe od samochodu osobowego marki "Ford" w kwocie 7895 złotych i opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie 480 złotych za nie dostarczenie towaru do organu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym w wyznaczonym terminie do dnia 6 października 1995 r., jak również naliczył podatek importowy w kwocie 428 złotych oraz podatek od towarów i usług VAT w kwocie 1980 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Agencja Celna "J." S.A. z siedzibą w P. zarzucając naruszenie art. 7 kpa poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym oraz brak podstawy prawnej do przyjęcia, że odwołująca się Agencja Celna jest gwarantem.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. postanowieniem z dnia 26 września 1996 r., nr DOK.III-506-246/96/9308, stwierdził, że powyższe odwołanie jest niedopuszczalne, ponieważ Agencja Celna "J." S.A. z siedzibą w P. nie jest stroną postępowania administracyjnego, a jedynie Pan Nikolaj G. - adresat decyzji pierwszej instancji.

Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Agencja Celna "J." S.A. z siedzibą w P., zarzucając mylne przyjęcie przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł, iż skarżąca nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, skoro bowiem w następstwie wydania decyzji Agencja Celna musi liczyć się z wezwaniem do zapłaty należności celno-podatkowych wynikających z decyzji, to ma ona również interes prawny w tym, by w wyniku postępowania administracyjnego zapadło rozstrzygnięcie określonej treści, a zatem musi mieć prawo domagania się wydania rozstrzygnięcia i skarżenia zapadłych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł w W., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podkreślając jednocześnie, że odpowiedzialność gwaranta powstaje wówczas, gdy żądanie zapłaty skierowane do strony (adresata decyzji) okaże się bezskuteczne.

Następnie Dyrektor Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia 12 czerwca 1996 r. nr 060200-506-115/96, wezwał Pana Wasilija J. do wniesienia opłaty manipulacyjnej w kwocie 37 zł i wymierzył cło importowe od płynu do chłodnic w kwocie 8744 zł oraz opłatę manipulacyjną dodatkową za nie dostarczenie towaru do organu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym w wyznaczonym terminie tj. do dnia 26 grudnia 1995 r. w kwocie 480 zł, jak również naliczył podatek importowy w kwocie 3800 zł i podatek VAT w kwocie 17.558 zł.

Na skutek odwołania Agencji Celnej "J" S.A. z siedzibą w P. Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. postanowieniem z dnia 26 września 1996 r. nr DOK.III-506-247/96/9309, stwierdził jego niedopuszczalność z uwagi na fakt, iż odwołująca się Agencja Celna nie jest stroną postępowania administracyjnego a jedynie Pan Wasilij J. - adresat decyzji pierwszej instancji.

Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Agencja Celna "J." S.A. z siedzibą w P., podnosząc okoliczność, iż jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Skoro bowiem w następstwie wydania decyzji Agencja musi liczyć się z wezwaniem do zapłaty należności celno-podatkowych wynikających z decyzji, to ma ona również interes prawny w tym, by w wyniku postępowania administracyjnego zapadło rozstrzygnięcie określonej treści, a zatem musi mieć prawo domagania się wydania rozstrzygnięcia i skarżenia zapadłych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł w wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podkreślając także, że odpowiedzialność gwaranta powstaje wówczas, gdy żądanie zapłaty skierowane do strony, która jest adresatem decyzji, okaże się bezskuteczne.

Dyrektor Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia 12 czerwca 1996 r., nr 060200-506-197/96, wymierzył Pani Elenie K. cło importowe od rowerów i pozostałego sprzętu w kwocie 259 zł i opłatę manipulacyjną dodatkową za nie dostarczenie towaru do organu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym w wyznaczonym terminie do dnia 20 stycznia 1996 r. w kwocie 480 zł oraz naliczył podatek importowy w kwocie 60,60 zł i podatek VAT w kwocie 488,30 zł.

Na skutek odwołania Agencji Celnej "J." S.A. z siedzibą w P. Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. postanowieniem z dnia 26 września 1996 r. nr DOK. III-506-248/96/9310, uznał to odwołanie za niedopuszczalne, ponieważ odwołująca się Agencja Celna nie jest stroną postępowania administracyjnego, a jedynie jest nią Pani Elena K. adresatka decyzji I instancji.

Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Agencja Celna "J." S.A. z siedzibą w P. podnosząc okoliczność, że jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Skoro bowiem w następstwie wydania decyzji Agencja musi liczyć się z wezwaniem do zapłaty należności celno-podatkowych wynikających z decyzji, to ma ona również interes prawny w tym, by w wyniku postępowania administracyjnego zapadło rozstrzygnięcie określonej treści, a zatem musi mieć prawo domagania się wydania rozstrzygnięcia i skarżenia zapadłych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł w W., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podkreślając dodatkowo, że odpowiedzialność gwaranta powstaje dopiero z chwilą, gdy żądanie zapłaty, skierowane do strony, która jest adresatem decyzji, okaże się bezskuteczne.

Następnie Dyrektor Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia 12 czerwca 1996 r. nr 060200-506-198/96, wymierzył Pani Elenie K. cło importowe od piłek do siatkówki w kwocie 1580,10 zł i rękawic bokserskich w kwocie 103,50 zł oraz opłatę manipulacyjną dodatkową za nie dostarczenie towaru do organu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym w wyznaczonym terminie do dnia 20 stycznia 1996 r. w kwocie 480 zł, jak również naliczył podatek importowy w kwocie 394 zł i podatek VAT od piłek do siatkówki w kwocie 888,90 zł, a od rękawic bokserskich w kwocie 183 zł.

Na skutek odwołania Agencji Celnej "J." S.A. z siedzibą w P. Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. postanowieniem z dnia 26 września 1996 r., nr DOK.III-506-249/96/9316, uznał je za niedopuszczalne, ponieważ odwołująca się Agencja Celna nie jest stroną postępowania administracyjnego, a jedynie Pani Elena K. - adresatka decyzji I instancji.

Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Agencja Celna "J." S.A. z siedzibą w P. podkreślając okoliczność, że jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, skoro bowiem w następstwie wydania decyzji Agencja musi liczyć się z wezwaniem do zapłaty należności celno-podatkowych wynikających z decyzji, to ma ona również interes prawny w tym, by w wyniku postępowania administracyjnego zapadło rozstrzygnięcie określonej treści, a zatem musi mieć prawo domagania się wydania rozstrzygnięcia i skarżenia zapadłych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podkreślając dodatkowo, że odpowiedzialność gwaranta powstaje dopiero wówczas, gdy żądanie zapłaty skierowane do strony adresata decyzji okaże się bezskuteczne.

Dyrektor Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia 14 czerwca 1996 r., nr 060700-5061-345/96 wymierzył Panu Jaskasowi R. opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie 480 zł z tytułu nie dostarczenia towaru do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym.

Na skutek odwołania Agencji Celnej "J." S.A. z siedzibą w P. Prezes Głównego Urzędu Ceł w postanowieniem z dnia 24 października 1996 r. nr DOK-1-470-2096/96/9482, stwierdził, że jest ono niedopuszczalne, ponieważ odwołująca się Agencja nie jest stroną postępowania administracyjnego, a będzie miała możliwość uczestniczyć w postępowaniu prawnym dopiero wówczas, gdy strona, czyli adresat decyzji I instancji nie uiści należności celnych.

Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Agencja Celna "J." S.A. z siedzibą w P. zarzucając okoliczność błędnego przyjęcia, że nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, bowiem Agencja ma interes prawny w rozstrzygnięciu, które było przedmiotem odwołania i interes ten powstaje już na etapie wszczęcia postępowania w stosunku do głównego zobowiązanego.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł w W., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Również Dyrektor Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia 24 czerwca 1996 r., nr 13PC-5061-81/96 wymierzył Panu Igorowi S. opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie 480 zł za nie wykonanie obowiązku celnego wynikającego z art. 42 ustawy - Prawo celne.

Na skutek odwołania Agencji Celnej "J." S.A. z siedzibą w P. Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. postanowieniem z dnia 24 października 1996 r. nr DOK-1-470-1985/96/9095, stwierdził niedopuszczalność powyższego odwołania z uwagi na fakt, iż odwołująca się Agencja nie jest stroną, bowiem stroną postępowania administracyjnego jest adresat decyzji I instancji - Pan Igor S. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że odwołująca się Agencja będzie miała możliwość wzięcia udziału w postępowaniu prawnym, gdy wyegzekwowanie opłaty manipulacyjnej dodatkowej od głównego zobowiązanego (adresata decyzji) okaże się bezskuteczne.

Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Agencja Celna "J." S.A. z siedzibą w P. podkreślając, że Agencja ma interes prawny w rozstrzygnięciu, które było przedmiotem odwołania i interes ten powstaje już na etapie wszczęcia postępowania w stosunku do głównego zobowiązanego.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 1995 r. Nr 87, poz. 434) w postępowaniu przed organami celnymi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale jedynie w sytuacji, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Analizując przepisy ustawy - Prawo celne pod względem zdefiniowania pojęcia strony w postępowaniu przed organami celnymi należy stwierdzić, iż pojęcie to ma charakter zawężony niż przyjęte w rozumieniu art. 28 kpa.

I tak już art. 2 ust. 6 powyższej ustawy zakreśla podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą jedynie do osób fizycznych, prawnych lub jednostek nie posiadających osobowości prawnej, które dokonują obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu. Podmioty te w myśl art. 50 ust. 1 ustawy - Prawo celne, mogą składać wnioski o wszczęcie postępowania celnego.

Konsekwencją przyjęcia przez przepisy ustawy - Prawo celne pojęcia strony jedynie jako podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą jest ograniczenie zadań Agencji Celnej do czynności enumeratywnie wymienionych w art. 116 cytowanej wyżej ustawy. Następną także konsekwencją jest stwierdzenie expresis verbis w art. 118 ust. 1, że "Agencja Celna działa na zlecenie podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą i w granicach udzielonego jej na piśmie upoważnienia". Tak więc zgodnie z treścią art. 118a agencja celna jest obowiązana do podejmowania niezbędnych czynności dla zabezpieczenia interesu podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą, ale w granicach upoważnienia, którego jej ten podmiot udzielił. Należy podkreślić, że również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje, że w świetle art. 118 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne, w związku z art. 50 ust. 1 tej ustawy, Agencja Celna może przed dyrektorem urzędu celnego dokonywać tylko czynności związane ze złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania celnego oraz czynności określone w art. 116 Prawa celnego, w granicach upoważnienia udzielonego jej przez ten podmiot (wyrok z dnia 31 maja 1995 r. w sprawie SA/Lu 1708/94 - Fiskus 1995 r., nr 21, str. 15).

W myśl powyższych rozważań w przedmiocie pojęcia strony przyjętych przez ustawę - Prawo celne - organy celne słusznie uznały adresatów decyzji organów celnych I instancji za strony postępowania celnego, będące podmiotami fizycznymi, dokonującymi obrotu towarowego z zagranicą, następnie też zasadnie wezwały agencję celną do przedstawienia stosownych upoważnień, celem sprawdzenia ich zakresu. Agencja jednak przedstawiła jedynie swoje pełnomocnictwo udzielone adwokatowi Panu Józefowi P. i w niektórych sprawach upoważnienia, ale w żadnym z nich zakres nie obejmował takich czynności, które upoważniałyby agencję do zaskarżenia decyzji organów celnych. Dlatego też należy przyjąć, że zaskarżone postanowienia są zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargi na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r. Nr 74, poz. 368).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.