Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 19 maja 2005 r.
IV SAB/Wr 3/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak.

Sędziowie WSA: (del.) Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.), Asesor Ewa Kamieniecka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "(...)" we W. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej odrzuca skargę.

Uzasadnienie faktyczne

S. S. w dniu (...) r. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę " na Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej MSM (...) we W. za odmowę udostępnienia " informacji publicznej z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198,zezm.).

Skarga wniesiona została w związku z tym, iż w dniu (...) r. S. S., będący członkiem Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) we W. (dalej MSM (...)), podczas pobytu w siedzibie MSM (...) zażądał pełnej i wiarygodnej informacji w sprawie realizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, dot. ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu i gruntu.

Skarżący chciał otrzymać do wglądu następujące dokumenty:

1)

wniosek MSM (...) do Wojewody D. z dnia (...) r. L.dz. (...) w sprawie zapewnienia dotacji budżetowej na pokrycie kosztów związanych z rozgraniczeniem nieruchomości oraz ewidencją gruntów i budynków, w tym również uzasadnionych kosztów prac geodezyjnych;

2)

wniosek do Prezydenta Miasta W. z dnia (...) r. L.dz. (...) dotyczący nabycia, z zastosowaniem bonifikaty, prawa własności gruntów będących w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni.

S. S. nie otrzymał bezzwłocznie wyżej wymienionych dokumentów, został zobowiązany natomiast do złożenia stosownego wniosku i został poinformowany, iż wgląd do pism będzie możliwy w ciągu 30 dni. Nie stało się tak jednak i w dniu (...) r., podczas kolejnej bytności skarżącego w siedzibie Spółdzielni, a w dniu (...) r. S. S. otrzymał pismo Prezesa MSM (...), z którego wynika, że nie skorzystał w dniu (...) r. z możliwości wglądu do dokumentów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. S. zażądał w szczególności nakazania Zarządowi MSM (...) natychmiastowego przedłożenia mu do wglądu lub przekazania odpisów powyżej wymienionych pism Spółdzielni kierowanych do organów administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę MSM (...) wnosiła o jej oddalenie podając w uzasadnieniu, iż jej zdaniem, informacji jakich żąda skarżący nie Sygn. akt IV SAB /Wr 3/05

3 można uznać za informację publiczną, gdyż wymienione pisma wnioski MSM (...) nie wywołują jeszcze żadnych skutków prawnych, tj. członkowie Spółdzielni nie nabywają na ich mocy żadnych praw.

Wniosek skierowany do Wojewody miał jedynie na celu zarezerwowanie środków finansowych w budżecie na ewentualne wydatki Spółdzielni " w procesie uwłaszczeniowym ". Natomiast wniosek do Gminy o wykup na własność gruntów będących w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni bez stosownych uchwał właściwych organów nie pociągał za sobą żadnych skutków prawnych.

Skarżący wezwany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do oświadczenia się, czy przed wniesieniem skargi wystąpił o usunięcie naruszenia prawa, jak stanowi art. 52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) podał, że jego zdaniem temu wymogowi czyni zadość wyczerpanie drogi w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym, co wcześniej uczynił.

Obecny na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. S. S. podtrzymał skargę w całości, natomiast pełnomocnik MSM (...) na rozprawie zgłosił wniosek o odrzucenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem skargi jest udostępnienie informacji publicznej, przy czym podmiotem zobowiązanym do tego udostępnienia miałyby być organy spółdzielni mieszkaniowej MSM (...).

Podstawę obowiązku udostępnienia informacji publicznej przez spółdzielnie mieszkaniowe upatrywać można jedynie w przepisach art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, ze zm.). Stanowią one, że obowiązek taki dotyczy w szczególności podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.

Należy zauważyć, iż w odniesieniu do spółdzielni mieszkaniowych istniały wątpliwości dotyczące stosowania przez te podmioty przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Niemniej w orzecznictwie dawnego NSA ukształtowana została linia, według której ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zastosowanie również do spółdzielni mieszkaniowych. Należą one bowiem do grupy podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, o którym mowa w 4 Sygn. akt IV SAB /Wr 3/05 art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2002 r., sygn. akt II SAB 113/02 LEX nr 78061.

Natomiast w dniu 11 kwietnia 2005 r. została podjęta w trybie art. 187 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem w związku z wyłonieniem się zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I OPS 1/05, w której przyjęto, iż przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania do spółdzielni mieszkaniowych.

NSA po rozważeniu w pierwszej kolejności treści konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP) i podkreśleniu, iż w ujęciu konstytucyjnym prawo do uzyskania informacji zostało wyraźnie związane z działalnością organów władzy publicznej, działalnością osób pełniących funkcje publiczne oraz z działalnością innych podmiotów, jeżeli wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa przyjął, że przepis art. 4 o dostępie do informacji publicznej powinien być interpretowany w kontekście art. 61 Konstytucji RP wskazującym, działalność jakich podmiotów stanowi przedmiot informacji.

Jak podano w uchwale NSA przykładowe wyliczenie w art. 4 ust. 1 pkt 1- 5 ustawy podmiotów zobowiązanych, poprzedzone ogólnym określeniem "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne " wymaga, aby w każdym przypadku dokonywania oceny, czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, koniecznie ustalić, czy podmiot ten mieści się w wyżej zacytowanym ogólnym pojęciu.

Wskazując na obowiązujące przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1848, ze zm.) oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 116, ze zm.) NSA w cyt. uchwale stwierdził, iż spółdzielnia mieszkaniowa jest dobrowolnym zrzeszeniem (korporacją) osób fizycznych, które w tej formie organizacyjnej zmierzają do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swoich członków i ich rodzin oraz potrzeb gospodarczych, kulturalnych, oświatowych i innych społecznych potrzeb, ale tylko członków tej spółdzielni, wynikających z zamieszkiwania w budynku czy spółdzielczym osiedlu, a także w tych budynkach, w których lokale i domy jednorodzinne są własnością członków spółdzielni.

Spółdzielnie mieszkaniowe jako osoby prawne są podmiotem praw i obowiązków do majątku spółdzielni w znaczeniu cywilnoprawnym.

5

Sygn. akt IV SAB /Wr 3/05

W znaczeniu ekonomicznym mienie spółdzielni jako ogół praw majątkowych jest prywatną własnością członków.

Na tle powyższych rozważań NSA stwierdził, że nie wymaga dowodzenia to, że spółdzielnie mieszkaniowe nie mieszczą się w pojęciu "władzy publicznej ", bowiem nie są one organami państwowymi ani samorządowymi, nie są też innymi podmiotami sprawującymi w imieniu wymienionych organów funkcje publiczne.

Brak też jest podstaw prawnych, by działalność spółdzielni mieszkaniowych można było utożsamiać z wykonywaniem zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, skoro działalność spółdzielni ogranicza się do realizacji podstawowego celu, jakim jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków danej spółdzielni mieszkaniowej i ich rodzin.

Spółdzielnie mieszkaniowe nie dysponują majątkiem publicznym, skoro w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza to mienie państwowe, mienie komunalne oraz mienie należące do podmiotów sektora finansów publicznych.

Oddanie spółdzielni mieszkaniowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie powoduje, że spółdzielnia dysponuje majątkiem publicznym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy. Nie stanowi dysponowania majątkiem publicznym zaciągnięcie kredytów przez spółdzielnię mieszkaniową, czy też poręczenie ich spłaty przez Skarb Państwa. Przewidziana w obowiązującym stanie prawnym pomoc państwa jest jedynie wyrazem wspierania budownictwa mieszkaniowego, a nie dysponowania mieniem publicznym przez spółdzielnię mieszkaniową.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni zgadza się z przytoczonym stanowiskiem NSA, w tym także ze stwierdzeniem, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być traktowana jako uzupełnienie niedostatków przepisów ustrojowych regulujących funkcjonowanie spółdzielni mieszkaniowych, a tym bardziej jako środek zaradczy na wadliwe praktyki organów spółdzielni ograniczające korzystanie z praw wynikających z członkostwa.

Wobec przyjęcia, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania do spółdzielni mieszkaniowych należało stwierdzić, iż sprawa skargi S. S. nie należy do właściwości sądu administracyjnego, w związku z czym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono Jak w sentencji.