Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 9 marca 2006 r.
IV SA/Wr 96/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Marcin Miemiec.

Sędziowie WSA: Wanda Wiatkowska-Ilków, Asesor Alojzy Wyszkowski (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie przyznania zasiłku celowego

I.

oddala skargę;

II.

przyznaje od Skarbu Państwa - WSA we Wrocławiu na rzecz adw. J. S. kwotę 73,20 (słownie: siedemdziesiąt trzy 20/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym.

Uzasadnienie faktyczne

Pani T. R. w dniu (...) r. złożyła wnioski o przyznanie pieniężnego zasiłku celowego na zakup żywności i o zwrot kwoty (...) zł wydatkowanych w dniu (...) r. na zakupy w aptece różnych preparatów (w tym kremów, kropli, szamponów, past, olejków, herbat ziołowych, środków higienicznych i witamin).

Z upoważnienia Prezydenta W. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W decyzją z dnia (...) r., Nr (...) wydaną na podstawie art. 3 ust. 4, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przyznał wnioskodawczyni zasiłek celowy na zakup żywności i leków w kwocie (...) zł. Przyznając ten zasiłek celowy organ pierwszej instancji podał w uzasadnieniu decyzji, że T. R. gospodaruje samotnie a jej dochody miesięczne nie przekraczają kwoty 461 zł, stanowiącej kryterium dochodowe dla przyznania świadczeń z pomocy społecznej, i że przyznanie tego pieniężnego zasiłku jest uzasadnione występowaniem okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 1 i 5 ustawy o pomocy społecznej.

W odwołaniu od tej decyzji T. R. wniosła o jej uchylenie i udzielenie jej świadczenia w wysokości odpowiedniej do celu. Zarzuciła organowi administracyjnemu niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie przepisów art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 17 ust. 1 pkt 5 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Wskazała, że złożyła dwa wnioski, w tym jeden o zasiłek celowy na żywność i drugi o zwrot (...) zł wydanych na zakupy leków. Organ pierwszej instancji załatwił oba wnioski jedną decyzją. Odwołująca się uważa, że naruszono przepisy art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, bo pomoc ma na celu przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych i zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych w warunkach odpowiadających godności człowieka. Oczekiwała zwrotu wydatkowanych (...) zł, a przyznano jej tylko (...) zł, musiała więc pożyczać pieniądze na utrzymanie w (...) r. Odwołująca się uważa, że jej żądania mieściły się w możliwościach organu pomocy społecznej, a wysokość przyznanego świadczenia jest niewłaściwa. Do zadań gminy o charakterze obowiązkowym należy wypłacanie zasiłków celowych, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu leków, leczenia i żywności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, w uzasadnieniu podając, że nie ma żadnych podstaw do jej uchylenia lub zmiany.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 3 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna ma wspierać zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Rodzaj, forma i zakres świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Kolegium Odwoławcze dokonało wykładni przepisów powołanych przez odwołującą się art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 17 ust. 1 pkt 5 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, twierdząc, iż ogólnie wskazane sytuacje, w których udziela się świadczeń z pomocy społecznej, nie określają wysokości przyznawanego zasiłku celowego i nie podają kryteriów dla ustalenia wysokości tego zasiłku w formie pieniężnej. Rozmiar tego świadczenia zależy od sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy, od celu na jaki ma być przyznany zasiłek oraz finansowych możliwości organu pomocy społecznej. Organ ten jest najlepiej zorientowany w swoich możliwościach finansowych i w zakresie niezbędnych potrzeb wnioskodawców. Nie jest zobowiązany do spełnienia wszelkich żądań strony, która musi liczyć się z tym, że rozmiar przyznanego zasiłku będzie inny niż wnioskowany. Świadczenia powinny być ukierunkowane przede wszystkim na te osoby lub rodziny, które ze względu na całkowity brak dochodów lub nieznaczną ich wysokość nie byłyby w stanie egzystować bez świadczeń z pomocy społecznej.

Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ I instancji organ odwoławczy przyjął, że T. R. nie mieszka samotnie, lecz w dwupokojowym mieszkaniu z córką R. M. i jej trojgiem dzieci. Mimo tego organ pierwszej instancji przyjął, że T.R. gospodaruje oddzielnie. Przyznając jej zasiłek stały w kwocie (...) zł miesięcznie a także zasiłki celowe, jak np. decyzją z dnia (...) r. przyznano zasiłek w kwocie (...) zł na naprawę ogrzewacza wody. Ostatnio decyzją z (...) r. przyznano zasiłek w kwocie (...) zł na żywność i środki czystości, a zaskarżoną decyzją z dnia (...) r. w kwocie (...) zł.

T. R. nie mogła oczekiwać, że zostanie jej przyznany zasiłek celowy, który pokryje poniesione z zasiłku stałego wydatki na zakupy w aptece objęte rachunkiem, głównie preparatów kosmetycznych i innych nie będących w istocie lekami, i zapewni dalsze środki na zakup żywności, ponieważ organ pomocy społecznej ma jedynie możliwość wsparcia wnioskodawców w zakresie niezbędnych potrzeb.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca T. R. powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne podane w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Skargę nie można uznać za zasadną. Istota rozstrzygnięcia opiera się na ocenie prawidłowości zbadania przesłanek udzielenia zasiłku celowego. Sąd podzielił pogląd Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wykładni przepisów powołanych przez skarżącą art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 17 ust. 1 pkt 5 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, twierdząc, iż wskazują one tylko sytuacje, w których udziela się świadczeń z pomocy społecznej określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że pomocy udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu:

1)

ubóstwa;

2)

sieroctwa;

3)

bezdomności;

4)

bezrobocia;

5)

niepełnosprawności;

6)

długotrwałej lub ciężkiej choroby;

7)

przemocy w rodzinie;

8)

potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności;

9)

bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych;

10)

braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze;

11)

trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy;

12)

trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego;

13)

alkoholizmu lub narkomanii;

14)

zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej;

15)

klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Ustawa nie określa wysokości przyznawanego zasiłku celowego i nie podaje kryteriów dla ustalenia wysokości tego zasiłku w formie pieniężnej. Rozmiar tego świadczenia zależy od sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy, od celu na jaki ma być przyznany zasiłek oraz finansowych możliwości organu pomocy społecznej. Ośrodek Pomocy Społecznej nie jest zobowiązany do spełnienia wszelkich żądań strony, która musi mieć na uwadze, że rozmiar przyznanego zasiłku będzie uznaniowy, co nie oznacza dowolny tylko zależy od możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Świadczenia powinny być ukierunkowane przede wszystkim na te osoby lub rodziny, które ze względu na całkowity brak dochodów lub nieznaczną ich wysokość nie byłyby w stanie egzystować bez świadczeń z pomocy społecznej.

Wniosek skarżącej o zwrot kwoty (...) zł wydatkowanej w dniu (...) r. na zakupy w aptece różnych preparatów (w tym kremów, kropli, szamponów, past, olejków, herbat ziołowych, środków higienicznych i witamin) nie może być uwzględniony z uwagi na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, który w pierwszej kolejności zgodnie z art. 3 ustawy zobowiązany jest wspierania osób i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom mających na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społeczne.

Organ I jak i II instancji dokonał wnikliwej i wszechstronnej oceny materiału.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sąd orzekł jak w sentencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznaje od Skarbu Państwa - WSA we Wrocławiu na rzecz adw. J. S. kwotę 73,20 (słownie: siedemdziesiąt trzy 20/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym.