Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2462863

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 13 lutego 2018 r.
IV SA/Wr 805/17
Jednoczesne uzyskiwanie alimentów i świadczeń z funduszu.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.).

Sędziowie WSA: Ireneusz Dukiel, Wanda Wiatkowska-Ilków.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. przy udziale sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) września 2017 r. nr (...) w przedmiocie uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi oddala skargę w całości.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego A. G., od decyzji Prezydenta W. z dnia (...) kwietnia 2017 r. ((...)), którą uznano świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone skarżącemu za okres od dnia 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r., w łącznej kwocie 6000,00 zł, za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie - utrzymało w mocy pierwszoinstancyjną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że skarżący wnioskiem z dnia 15 września 2014 r., zwrócił się do Prezydenta W. o przyznanie mu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2014/2015. Skarżący w treści wniosku podpisał m.in. pouczenie dotyczące nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz oświadczenie, że został poinformowany, że w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie może przyjmować alimentów od komornika ani od osoby zobowiązanej do alimentacji. Prezydent W. (zastępowany w ramach pełnomocnictwa administracyjnego), decyzją z dnia 15 października 2014 r. ((...)), przyznał skarżącemu świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 500,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r. W pouczeniu zawartym w decyzji z dnia 15 października 2014 r. zawarto informację dotyczącą nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Jak dalej podniesiono, organ pierwszej instancji otrzymał zaświadczenie od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.- Ś., z którego wynikało, że w dniu 25 września 2015 r. wypłacono skarżącemu kwotę 34.007,72 zł tytułem alimentów wyegzekwowanych od dłużnika alimentacyjnego - R. E. Zgodnie z kartoteką osobową tego dłużnika stan zadłużenia na dzień 25 września 2014 r. wynosił 53.194,92 zł. Organ stwierdził, że w terminie dokonanej wpłaty na rzecz wierzyciela należności z tytułu świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie zostały całkowicie zaspokojone (art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), zaś skarżący wiedział, że w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie może przyjmować alimentów od komornika sądowego ani od osoby zobowiązanej do alimentacji. Pismem z dnia 7 marca 2017 r. organ zawiadomił zatem skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Opisaną na wstępie decyzją administracyjną, wydaną na podstawie art. 2 pkt 7 lit. d, art. 12, art. 19 ust. 1, art. 23 i art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 489, z późn. zm.; zwanej dalej "ustawą"), organ ten uznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone skarżącemu za okres od dnia 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r., w łącznej kwocie 6000 zł, za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

W odwołaniu skarżący zarzucił, że decyzja w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie może działać wstecz, kwotę 34007,72 zł przekazano osobie uprawnionej we wrześniu 2015 r., a zatem nienależnie pobranym świadczeniem jest wyłącznie świadczenie z funduszu alimentacyjnego pobrane we wrześniu 2015 r., a dla zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego decydujące znaczenie ma to, czy świadczenia zostały przyjęte w złej wierze; niewystarczające jest powołanie się wyłącznie na pouczenie zawarte we wniosku.

Jak dalej przytoczyło Kolegium - do tego organu wpłynęło pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.-Ś. z dnia 4 lipca 2017 r. (sygn. akt (...)), w którego treści potwierdzono fakt, że kwota 34007,42 zł, którą uzyskano dnia 25 września 2015 r. ze sprzedaży nieruchomości stanowiącej w części własność dłużnika alimentacyjnego, została dnia 25 września 2015 r. przekazana skarżącemu (wierzycielowi), tytułem przysługujących mu zaległości alimentacyjnych. Uzasadniając z uwzględnieniem tej okoliczności swe rozstrzygnięcie odwoławcze Kolegium wskazało następnie, że w myśl art. 23 ust. 1 ustawy, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi. Kwestie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń są załatwiane poprzez wydanie decyzji administracyjnej (art. 23 ust. 4 ustawy). Od kwot nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 2 pkt 7 lit. a, b), d) i f), naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 23 ust. 1a ustawy). Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (art. 23 ust. 7 ustawy). Kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń z funduszu (art. 23 ust. 5 ustawy).

W kontekście stwierdzenia zawartego w odwołaniu, że decyzja w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie może działań wstecz, Kolegium wyjaśniło, iż decyzja w tego rodzaju sprawie administracyjnej może być wydana również po okresie obowiązywania decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Upływ okresu obowiązywania decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego uniemożliwia jedynie jej uchylenie lub zmianę na podstawie art. 24 ustawy. Zdaniem Kolegium, zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy, ilekroć mowa w tym akcie normatywnym o nienależnie pobranym świadczeniu, oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Użycie w art. 2 pkt 7 lit. d ustawy sformułowania "w okresie ich pobierania otrzymała alimenty" oznacza, że uprawniony musi w tym samym okresie pobierać jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł, tj. instytucji wypłacającej świadczenie w trybie ustawy oraz od dłużnika (ewentualnie od komornika sądowego) niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ust. 1 ustawy, aby móc zakwalifikować świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane. Osoba pobierająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma bowiem obowiązek powstrzymywania się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego lub pobierania ich za pośrednictwem komornika sądowego. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z treści art. 2 pkt 7 lit. d ustawy i dotyczy zarówno alimentów zaległych, jak i bieżących. Dla poczynienia konstatacji, że mamy w danym przypadku do czynienia z nienależnie pobranymi świadczeniami z funduszu alimentacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. d ustawy nie ma znaczenia, czy świadczeniobiorca przyjął świadczenia w złej wierze. Wystarczającym jest stwierdzenie, że osoba uprawniona - w okresie pobierania świadczeń - otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów (por. przepis art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy z przepisem art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518, z późn. zm.), w którym wprost uzależniono uznanie określonych świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane od świadomości pobierającego co do przysługującego mu uprawnienia - jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania).

Dalszą argumentację SKO wsparło orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego - w wyrokach z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. I OSK 2347/12, oraz z dnia 14.12. 2009 r., sygn. akt I OSK 826/09.

Akcentując okoliczność podpisania przez skarżącego treści złożonych oświadczeń Kolegium podkreśliło, że miał zatem świadomość, że nie może przyjmować alimentów od komornika sądowego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym - dnia 25 września 2015 r. - przelała na konto wierzyciela - skarżącego - kwotę 34007,72 zł, tytułem przysługujących mu zaległości alimentacyjnych. Otrzymał zatem wymienioną kwotę w okresie pobierania świadczeń, o których mowa w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym, tj. w czasie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od dnia 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r., i to niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ust. 1 ustawy, bowiem należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy nie zostały całkowicie zaspokojone. Otrzymana od Komornika kwota przekracza łączną kwotę świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych za okres, o którym mowa w zdaniu poprzednim. Kolegium stwierdziło, że - w świetle powyższego - świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone skarżącemu za okres od dnia 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r., w łącznej kwocie 6000 zł, są nienależnie pobranymi świadczeniami w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. d ustawy i jako takie podlegają zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2016 r., IOSK 445/15, CBOSA).

Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołania o naruszeniu norm procesowych, podnosząc, że piśmie z dnia 7 marca 2017 r. zawiadamiającym o wszczęciu postępowania administracyjnego pouczono stronę o przysługujących jej uprawnieniach procesowych wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Z uwagi na to, że - po wszczęciu postępowania - nie zgromadzono nowych materiałów nie było potrzeby wystosowania do strony odrębnego pisma o zakończeniu postępowania administracyjnego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Aby móc skutecznie postawić zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., należy wykazać, że ewentualne niezastosowanie tego przepisu miało wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie w odwołaniu nie przedstawiono żadnego uzasadnienia. Strona wiedziała o wszystkich okolicznościach, które są istotne dla załatwienia przedmiotowej sprawy. Kolegium zauważyło, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy strona postępowania wykaże, że uchybienie to uniemożliwiło dokonanie jej konkretnych czynności procesowych.

W skardze zarzucono mające wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 k.p.a. oraz niewłaściwą wykładnię przepisów prawa materialnego tj. art. 2 pkt 7 lit.d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Na tle tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń i ich zwrocie za okres 2014/2015.

Na poparcie skargi argumentowano, że mając na uwadze treść powołanego art. 2 pkt 7 lit.d ustawy nienależne pobrane świadczenia to świadczenia otrzymane niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 tej ustawy - zaległe lub bieżące alimenty do wysokości otrzymywanych w tym okresie świadczeń alimentacyjnych, należy więc stwierdzić, iż w świetle stanu faktycznego sprawy, osobie uprawnionej przekazano kwotę z tytułu zaległych alimentów we wrześniu 2015 r. w wysokości 34.007,72 zł, przy czym w dalszym ciągu zachodziła bezskuteczność egzekucji, bowiem na dzień 25 września 2015 r. stan zadłużenia dłużnika alimentacyjnego wynosił - 53.194.92 zł. Zgodnie z doktryną, jak i linią orzeczniczą sądów administracyjnych, zarówno uchylenie decyzji przyznającej świadczenia z tytułu nienależnie pobranych świadczeń oraz ustalenie świadczeń nienależnie pobranych i konieczność ich zwrotu nie może nastąpić ze skutkiem ex tunc, tj. działania prawa wstecz (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/GL 686/14, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/GL 382/16). Skarżący we wrześniu 2015 r. pobrał kwotę nienależnie pobranych świadczeń do wysokości ich przyznania tj. 500 zł, natomiast pozostała kwota zgodnie z treścią art. 23 ust. 5 ustawy winna być potrącana z bieżących świadczeń. Dla zwrotu nienależnie pobranych świadczeń decydujące znaczenie ma świadomość osoby zobowiązanej do zwrotu, który przyjął świadczenia w złej wierze. Niewystarczające jest w tym przypadku jedynie powoływanie się przez organ I instancji na pouczenie zawarte we wniosku (vide wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 961/10).

W takim świetle autor skargi nie zgodził się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż w okresie od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r. skarżący pobrał nienależne świadczenia i zobowiązał do jego zwrotu, bowiem dopiero we wrześniu 2015 r. osoba uprawniona pobrała świadczenia z obu źródeł tj. od dłużnika alimentacyjnego i organu administracyjnego.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować legalność zaskarżonej decyzji, to znaczy ustalić, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu i procesowemu, czy też to prawo narusza. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (por. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.

Wskazać należy, że przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej przez organ administracji publicznej w sprawie uznania pobranego - za okres od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 6000 zł - za świadczenie nienależnie pobrane oraz zobowiązania do zwrotu świadczenia wraz z odsetkami.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 489 z późn. zm.; zwanej dalej "ustawą"). Stosownie do art. 23 ust. 1 i 1a tej ustawy, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. W przepisie art. 2 pkt 7 lit. d ustawy zdefiniowano "nienależnie pobrane świadczenia" jako świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Ponieważ w niniejszej sprawie spór sprowadza się do zastosowania przez organ cytowanego wyżej art. 2 pkt 7 lit. d, wskazać przy tym należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:

- należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,

- należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia,

- należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,

- należności likwidatora funduszu alimentacyjnego (...).

Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie jest sporne, że skarżącemu jako osobie uprawnionej do otrzymania świadczeń z funduszu na podstawie opisanej na wstępie decyzji z dnia 15 października 2014 r. przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 500 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r. - w sumie 6000 zł. Z akt sprawy niewątpliwie także wynika, że w powyższym okresie, to jest w dniu 25 września 2015 r., skarżący otrzymał za pośrednictwem komornika sądowego wyegzekwowane od dłużnika alimentacyjnego świadczenia pieniężne na poczet alimentów w łącznej wysokości przeszło 34.000 zł. W tym terminie należności z tytułu funduszu alimentacyjnego nie zostały całkowicie zaspokojone. Tym samym przedmiotowe alimenty zostały otrzymane niezgodnie z kolejnością, o której mowa w przywołanym wyżej art. 28 ust. 1 ustawy. Tymczasem z normatywnego brzmienia przepisu art. 2 pkt 7 lit. d ustawy niewątpliwie wynika, iż nienależnie pobranym jest świadczenie wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała (czyli w tym przypadku - skarżący), niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Powołany przepis art. 28 ust. 1 ustawy w sposób jednoznaczny określa, że w pierwszej kolejności zaspokajane są należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (pkt 1) oraz z tytułu zaliczek alimentacyjnych (pkt 2), zaś dopiero w dalszej kolejności - należności wierzyciela alimentacyjnego (pkt 3). To zaś uregulowanie oznacza, że uzyskane w toku postępowania egzekucyjnego kwoty rozdysponowuje się według ściśle określonej przez prawo kolejności, przy czym w pierwszym rzędzie zawsze spłaca się należności przypadające z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia. Należności wierzyciela alimentacyjnego, a więc skarżącego, zaspakaja się dopiero w dalszej kolejności. Pobranie w takiej sytuacji jakichkolwiek kwot od dłużnika alimentacyjnego - bez znaczenia czy bezpośrednio od niego, czy też w drodze egzekucji sądowej, i zaliczenie ich na poczet zaległych alimentów, skutkuje tym, że otrzymane w tym okresie świadczenia z funduszu zostają zakwalifikowane jako nienależnie pobrane. Wykluczona jest zatem sytuacja, w której dochodzi do równoległego zaspakajania z obu źródeł - z funduszu jak i z tytułu alimentów, zasadą bowiem jest uzyskiwanie świadczeń z funduszu na wypadek, gdy osoba na której spoczywa obowiązek alimentacyjny, z obowiązku tego się nie wywiązuje.

W kontekście zarzutów skargi, jakoby możliwe było uznanie za nienależnie pobrane wyłącznie kwoty alimentów z funduszu przypadającej za sam wrzesień 2015 r. (w wysokości 500 zł), albowiem w tym miesiącu nastąpiła na rzecz skarżącego wypłata wyegzekwowanej od dłużnika alimentacyjnego alimentów, a przeciwnej treści rozstrzygnięcie organu oznacza niedopuszczalne działanie wstecz, należy zauważyć, że - generalnie ujmując - w prawie administracyjnym decyzja uznająca dane świadczenie za nienależnie pobrane i orzekająca o obowiązku jego zwrotu, ma pewien walor decyzji deklaratoryjnej, czyli ze swej istoty - ze skutkiem ex tunc w tym znaczeniu, że odnosi się do należności przeszłych - czyli "pobranych". Znajduje to potwierdzenie także na gruncie omawianej ustawy. Po pierwsze - w świetle ust. 7 art. 23 ustawy odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego (czyli bez uzależnienia np. od daty doręczenia decyzji w omawianym przedmiocie tudzież określenia w tej decyzji terminu na uiszczenie należności), do dnia spłaty, a po drugie - wprost na to wskazuje redakcja przepisu art. 2 pkt 7 lit. d ustawy, w którym definiując - jako "nienależnie pobrane świadczenie" - świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 - ustawodawca wskazał nie tylko na bieżące alimenty, ale i zaległe.

Brzmienie przepisu art. 2 pkt 7 lit.d ustawy zatem aktualnie nie pozostawia wątpliwości, że dla uznania wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane bez znaczenia pozostaje okres za jaki strona otrzymała alimenty. Istotny jest sam fakt, że strona w okresie, w którym otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego otrzymuje również alimenty, bez względu na to, czy są one wypłacane za miesiące bieżące, czy za miesiące poprzednie. W sytuacji jednoczesnego uzyskiwania alimentów i świadczeń z funduszu, nie musi zachodzić tożsamość okresów za które je wypłacono. Osoba pobierająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma obowiązek powstrzymywania się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego lub pobierania ich za pośrednictwem komornika sądowego. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z treści art. 2 pkt 7 lit. d ustawy i dotyczy zarówno alimentów zaległych, jak i bieżących. Wszystkie otrzymane od dłużnika środki wierzyciel alimentacyjny winien przekazać komornikowi sądowemu lub organowi właściwemu wierzyciela - o czym skarżący w sposób wyraźny był pouczony, czemu dał wyraz składając stosowne oświadczenia.

Należy również podkreślić, że wymienione w art. 2 pkt 7 lit. d ustawy przesłanki są obiektywnie istniejące, niezależne od wiedzy i woli osoby uprawnionej do świadczenia, z tym, że jak już wskazano, w sprawie i tak bezsprzecznie nie można przypisać skarżącemu dobrej woli, gdyż znał obowiązujące zasady, jak słusznie akcentowały organy obu instancji.

W aktualnym stanie prawnym nie ma przeszkód by w jednym akcie indywidualnym, jakim jest decyzja, orzekać o wysokości nienależnie pobranego świadczenia, jak i o obowiązku jego zwrotu, co znajduje umocowanie w treści ustępów 2 i 4 art. 23, w których jest mowa o "decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń", przez co należy rozumieć jedną decyzję.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze norm procesowych. Zarzutów w tej materii nie skonkretyzowano. Należy zresztą zauważyć, że stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, odmienna jest tylko jego ocena względem wywiedzenia skutków prawnych. Nie uchybiono zasadom ogólnym postępowania, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wszelkie wymagania pod względem uzasadnienia faktycznego oraz prawnego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.