Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 4 maja 2006 r.
IV SA/Wr 798/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska- Ilków po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym przy udziale - sprawy ze skargi W. F. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia (...)roku Nr (...) w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej I uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą II zasądza na rzecz strony skarżącej od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej kwotę 240 zł (słownie dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego

Uzasadnienie faktyczne

Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. w dniu (...) r. na podstawie art. 5 Ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2003 r. (Dz. U. Nr 179 poz. 1750) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. 151 poz. 1594) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 133 poz. 1422) wydała orzeczenie Nr (...), którym uznała skarżącego za niezdolnego jak kandydata do służby poza granicami państwa przyznając mu Grupę I kat. "N".

Komisja rozpoznała u W. F. niedomykalność zastawki mitralnej i trójdzielnej bez znaczenia hemodynamicznego.

Od powyższego orzeczenia skarżący złożył odwołanie, w którym podał, iż orzeczenie to jest wydanie nie zgodnie z jego faktycznym stanem zdrowia. Powyższej decyzji zarzucił niezgodność rozpoznania umieszczonego w orzeczeniu z zapisem rozpoznania w dokumentacji specjalistycznego badania lekarskiego (echo serca), w którym stwierdzono "śladową niedomykalność zastawki mitralnej i trójdzielnej bez znaczenia hemodynamicznego. Odwołujący się przedłożył dodatkowo przeprowadzone badania lekarzy specjalistów z zakresu kardiologii dotyczące przedmiotu sprawy tj opinię dr med. S.O. z Katedry Kardiologii Akademii Medycznej w P. i dr. Med. K. S. z P. Ośrodka Medycyny Pracy.

W związku z odwołaniem skarżącego, w dniu (...) r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. na podstawie art. 127 § 1 i rt 138 k.p.a. w związku z art. § 4 pkt 1, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422) wydała orzeczenie Nr (...), którym utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Zdaniem organu stwierdzone schorzenia w świetle przeprowadzonych specjalistycznych badań lekarskich, w tym dwukrotnego badania ECHO serca, wynika że u W. F. stwierdzono niedomykalność zastawki mitralnej i trójdzielnej ze śladową falą zwrotną, bez znaczenia hemodynamicznego, mieszczącą się w zakresie pojęciowym § 38p8 z zał Nr 2 do rozp MON z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 133 poz. 1422) co w Grupie I osób badanych (kandydaci służby wojskowej poza granicami państwa) kwalifikuje do wskazanej w orzeczeniu kategorii.

Skarżący wniósł skargę na powyższe orzeczenie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzucił naruszenie przepisów art. 7 art. 8 art. 11 i art107 § 3 k.p.a. bowiem organ orzekający w sprawie nie spełnił wymogu rzetelnego uzasadnienia wydanych orzeczeń. Nadto organ II instancji nie odniósł się do argumentacji odwołania, który przy pomocy fachowych opinii lekarskich udowadniał swoje racje. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422) bowiem jego zdaniem w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia brak jest śladu rozważań zmierzających do relatywizacji stanu zdrowia skarżącego z punktu widzenia uregulowanych tym przepisem kryteriów tj specyfiki klimatyczno-geograficznej oraz sanitarno-epidemiologicznej rejonu pełnienia ewentualnej służby. W. F. wywiódł ponadto,iż zaskarżona edycja narusza przepisy prawa materialnego, bowiem w wyniku nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego błędnie zastosowano 38p8 z zał Nr 2 do rozp MON z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 133 poz. 1422) poprzez uznanie iż u skarżącego występuje schorzenie serca. Tym czasem z przedłożonych opinii specjalistycznych wynika iż zdiagnozowana śladowa niedomykalność zastawki trójdzielnej serca nie jest wadą serca i nie powinna być kwalifikowana jako "schorzenie". Według aktualnego stanu wiedzy medycznej śladowe niedomykalności zastawki mitralnej i trójdzielnej są normą u blisko 90% populacji.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. złożyła w tut. Sądzie odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż skarga jest niezasadna ponieważ ustalenie stanu zdrowia skarżącego oparto na wynikach specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzonych przez lekarzy uprawnionych do badań dla potrzeb orzeczniczych wojskowych komisji lekarskich, a ustalenia zdolności do służby wojskowej dokonano zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto organ II instancji wskazał, że w świetle przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich diagnoza postawiona u skarżącego mieści się w zakresie pojęciowym § 38p 8 wskazanego rozporządzenia i kwalifikuje w Gr I osób badanych do kat N - niezdolny jak kandydat do służby poza granicami Państwa.

Przedstawiona, zdaniem organu administracyjnego, przez skarżącego dokumentacja w postaci badań specjalistycznych nie spowodowała konieczności przeprowadzenia dodatkowych weryfikujących dotychczasowe ustalenia badań.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej u.p.s.a.

Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej wydającymi decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do zawodowej służby wojskowej i do pełnienia tej służby poza granicami ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne).

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia (...) r.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowi § 27ust. 4, § 31 § 32 i § 38 pkt 8 załącznika Nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 1422).

Zgodnie z treścią § 27 ust. 4 wskazanego rozporządzenia Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby komisja ta może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie.

Z kolei w myśl § 32 ust. 2 cytowanego powyżej rozporządzenia wojskowa komisja lekarska rozpatrując odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich; w razie potrzeby komisja może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie i decyzję.

Z treści ust. 3 pkt 1 powyższego przepisu wynika, że wojskowa komisja lekarska rozpatrując odwołanie może utrzymać w mocy orzeczenie organu I instancji.

Natomiast z brzmienia § 38 pkt 8 rozdział X Układ Krążenia załącznika Nr 2 - Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa - do rozporządzenia wynika, że wrodzone wady serca kwalifikują osobę badaną w I grupie badanych do kategorii N -niezdolny jak kandydat do służby poza granicami państwa.

W rozpatrywanej sprawie zadaniem wojskowych komisji lekarskich było ustalenie zdolności żołnierza zawodowego do pełnienia służby poza granicami państwa, w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym

Komisja lekarska wydaje takie orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których mowa zał nr 2 powołanego rozporządzenia oraz w myśl regulacji § 19. 1. komisja lekarska dokonuje pełnej oceny jego stanu zdrowia, stosownie do specyfiki klimatyczno-geograficznej oraz sanitarno-epidemiologicznej rejonu, w którym ma on pełnić służbę.

Orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia (...) r. nie zawiera ustaleń stanu faktycznego i jego oceny pod tym kątem.

Narusza więc przepis art. 107 § 3 k.p.a. i uniemożliwia Sądowi dokonania kontroli zaskarżonej decyzji. Powołany wyżej przepis nakłada bowiem na organ rozstrzygający obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji. Powinno ono wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swoje interesy tylko w sytuacji, gdy znane są przesłanki powziętej decyzji. Zatem uzasadnienie powinno odzwierciedlać tok rozumowania organu a także dokonaną wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa Podkreślić w tym miejscu należy, że przez rozpoznanie całego materiału należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. W myśl bowiem zasady swobodnej oceny dowodów, organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć żadnego dowodu, jest władny natomiast odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej przyczyny to robi. Tym samym w stosunku do organu orzekającego w rozpatrywanej sprawie musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tj art. 7, art. 77 i art. 80. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji (wyrok NSA z dnia 29 września 1997 r. I SA/Wr 700/00).

Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 4). Ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji.

Komisja I instancji rozpoznała u skarżącego niedomykalność zastawki mitralnej i trójdzielnej bez znaczenia hemodynamicznego co zakwalifikowała jako schorzenie określone w § 38 pkt, 8 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Wskazany § 38 pkt 8 tego załącznika wymienia zaś wrodzone wady serca. W decyzji tej brak również, poza powołaniem się na § 19 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia uzasadnienia że stan zdrowia skarżącego ze względu na specyfikę klimatyczno-geograficzną oraz sanitarno-epidemiologiczną rejonu, pełnienia ewentualnej służby, dyskwalifikuje go ze względów zdrowotnych.

Orzeczenie organu II instancji zostało wydane w oparciu o tą samą podstawę prawną. Organ orzekający w sprawie nie ustosunkował się do przedłożonych wraz z odwołaniem opinii wyrażonych w formie wyników badań przeprowadzonych przez dr med. S. O. z Katedry Kardiologii Akademii Medycznej w P. oraz dr med. K. S. z P. Ośrodka Medycyny Pracy. Z wniosków zawartych w tej dokumentacji wynika że rozpoznanie dokonane u skarżącego jest normą (badanie z dnia (...) dr med. K. S.) oraz że w badaniu echokardiograficznym nie stwierdzono odchyleń od normy, a śladowa niedomykalność zastawki mitralnej poza wszelką wątpliwością nie jest zmianą chorobową (badanie z dnia (...)r dr med. S.O.).

Zarówno orzeczenie wydane przez organ I instancji, jak i orzeczenie wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ II instancji, zawiera jedynie wskazanie jednostki chorobowej z przypisaniem odpowiednich paragrafów załącznika do omawianego rozporządzenia oraz stwierdzenie o zaliczeniu poborowego do kategorii zdolności do służby wojskowej, co w żadnym wypadku nie czyni zadość omawianym powyżej wymogom przepisów k.p.a. i cytowanego rozporządzenia.

W sytuacji, gdy rozporządzenie wymienia określoną jednostkę chorobową, której zaistnienie kwalifikuje żołnierza zawodowego do Gr I kat N-niezdolny jako kandydat do służby poza granicami państwa, organ orzekający ze szczególną starannością powinien uzasadnić swoje rozstrzygnięcie. Nadto jeżeli w wynikach badań przeprowadzonych przez lekarzy-specjalistów zachodzą rozbieżności w ocenach co do kwalifikacji rozpoznania dokonanego u badanego, organ winien dołożyć szczególnej staranności uzasadniając orzeczenie.

W powyższej sprawie organ II instancji nie ustosunkował się w żaden sposób do wyżej wskazanych rozbieżności, oraz nie wskazał w jakim stopniu stan psycho-fizyczny skarżącego ze względu na specyfikę klimatyczno-geograficzną oraz sanitarno-epidemiologiczną rejonu, pełnienia ewentualnej służby, dyskwalifikuje go ze względów zdrowotnych

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. C u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej samej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z dnia 3 października 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)