Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2043706

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 7 lipca 2015 r.
IV SA/Wr 797/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków.

Sędziowie NSA: Tadeusz Kuczyński, Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Wojewody D. z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) wydanym na podstawie art. 58 oraz art. 59 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.), Wojewoda D. postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia Z. R. (dalej: strona, skarżący) na postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r., nr (...), odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W uzasadnieniu tego orzeczenia Wojewoda podał, że postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r., nr (...), odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści - wysłano listem poleconym na adres skarżącego podany do akt sprawy i doręczono stronie w dniu 15 listopada 2013 r. W postanowieniu tym prawidłowo pouczono stronę o terminie oraz sposobie wniesienia zażalenia. Skarżący przed upływem ustawowego terminu do jego wniesienia nie złożył zażalenia, lecz wniósł do Wojewody D. pismo zatytułowane "podanie" w sprawie postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r. Nr (...) odmawiającego wydania zaświadczenia o żądanej treści, oraz w części opisowej pisma podniósł sprawę stwierdzenia nieważności tego postanowienia. Pismo zatytułowane "podanie" skarżący wniósł w terminie określonym dla postępowania zażaleniowego, zarzucił w nim, że postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r. odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści zostało wydane bez podstawy prawnej i niezgodnie z prawem. W związku z tym, że pismo strony zatytułowane "podanie" i zawarte w nim żądanie wymagało wyjaśnienia, organ odwoławczy wezwał skarżącego do sprecyzowania żądania, pod rygorem zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. Zainteresowany w odpowiedzi na ww. wezwanie w piśmie z dnia 20 grudnia 2013 r. (data wpływu 23 grudnia 2013 r.) wyraźnie podał, że żąda stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r. odmawiającego wydania zaświadczenia o żądanej treści. W tej sytuacji sprawa skarżącego była rozpatrywana zgodnie z jego sprecyzowanym jednoznacznie wnioskiem. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia (...) marca 2014 r. (...) orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewody D. z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...) odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r. nr (...), odmawiającego wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Pismem złożonym w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu (...) czerwca 2014 r. zatytułowanym cyt. " Zażalenie na Postanowienie Powiatowego Urzędu Pracy z (...) listopada 2013 r. nr (...) postanawiającego odmówić sprostowania wydanych mi od 18 lipca 2002 r. do dnia dzisiejszego zaświadczeń o okresach posiadania statusy osoby bezrobotnej" - skarżący wniósł o cyt.:

"1.Uchylenia postanowienia Prezydenta W. z dnia (...) listopada 2013 r. jako orzekającego niezgodnie z prawem.

2. Domagam się poprawienia wydanych zaświadczeń zgodnie z decyzją Powiatowego Urzędu pracy z dnia (...) maja 2009 r. nr (...), którą organ administracyjny orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej wstecz z dniem 1 marca 1998 r. ewentualnie wydania poprawionego zaświadczenia o okresach rejestracji w PUP.

3. Z ostrożności Domagam się przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na Postanowienie prezydenta W. z dnia (...) listopada 2013 r. Twierdzę, iż termin ten jest dochowany i zażalenie składam w terminie, gdyż złożony wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia wstrzymuje możliwość złożenia zażalenia w zwykłym trybie, aż do czasu rozstrzygnięcia w sprawie a, że postanowienie Ministra pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) czerwca 2014 r. odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody D. z dnia (...) kwietnia 2014 r., to postępowanie nieważnościowe zostało zakończone i przyszła chwila do złożenia zażalenia w sprawie w celu wydania dalszej częściowej decyzji dopełniającej. Wniosek składam także ze względu na brak pouczenia, bądź błędne pouczenie".

W związku z wątpliwościami dotyczącymi treści powyższego żądania, Wojewoda D. pismami z dnia 4 lipca 2014 r. oraz z dnia 23 lipca 2014 r. nr (...) wezwał skarżącego na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do jednoznacznego wskazania, czy złożone przez niego pismo z dnia 16 czerwca.2014 r. stanowi zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r. nr (...), czy ponowny wniosek o stwierdzenie nieważności tego postanowienia oraz kiedy ujawniły się i ustały okoliczności będące przeszkodą do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona w piśmie z dnia 29 lipca 2014 r. wyjaśniła, że cyt. "wątpliwości są nieuzasadnione i domagam się rozpatrzenia podania tak, jak w tytule czyli jako zażalenie", oraz w piśmie z dnia 19 sierpnia 2014 r. podał cyt. "Wniosek o przywrócenie mi terminu złożyłem z ostrożności procesowej, gdyż złożony wniosek o stwierdzenie nieważności wstrzymuje możliwość złożenia zażalenia w zwykłym trybie, aż do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, a że postanowieniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) czerwca 2014 r. doręczonym mi właśnie w dniu 16 czerwca 2014 r. odmówiono stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody D. z dnia (...) kwietnia 2014 r., to postępowania nieważnościowe zostało zakończone i przyszła chwila do złożenia zażalenia w sprawie w celu wydania dalszej częściowej decyzji dopełniającej. Okazuje się, iż po wniesieniu zażalenia nie ma możliwości wszczęcia postępowania z art. 154 k.p.a. na to samo orzeczenie, więc tym razem postanowiłem, wstrzymać się ze złożeniem zażalenia, aby mogło dojść do rozpatrzenia także wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, gdyż jest to moim zdaniem konieczne do pełnego wyjaśnienia kwestii prawnych, jakie wiążą się dla mnie z odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści z uwagi na prawomocność decyzji Prezydenta W. z dnia (...) maja 2009 r. nr (...) w oparciu, o którą to okoliczność wniosłem zażalenie".

Wojewoda ustosunkowując się do wniosku skarżącego z dnia 16 czerwca 2014 r. wskazał, że zgodnie z przepisem art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Wniosek (prośbę) o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin, np. wnieść zażalenie. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

Strona odpowiadając na wezwanie Wojewody D. z dnia 23 lipca 2014 r. podała, że wybrała kolejną drogę obrony swojego interesu prawnego tj. zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r., nr (...) dopiero po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, ponadto nie wskazała żadnych innych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Według Wojewody wybranie innego trybu ochrony interesu prawnego nie może być podstawą do uznania braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. W tej sytuacji wobec braku przesłanek art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówiono przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r., nr (...).

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów art. 235 k.p.a. i art. 145 k.p.a. Skarżący wywodził, że dopiero 16 czerwca 2014 r. wniósł zażalenie na postanowienie z (...) listopada 2013 r., gdyż "taką opcję wybrał w związku z art. 56 p.p.s..a., uznając że zachodzi podobna sytuacja i zażalenie powinno się wnieść po wykorzystaniu drogi w trybie art. 156 k.p.a."

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, z tym uzasadnieniem, że skarżący nie podniósł nowych argumentów, zaś uzasadnienie postanowienia nie budzi wątpliwości.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

W myśl przepisu art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2 art. 58 k.p.a.). Natomiast przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3 art. 58 k.p.a.). Ocena zasadności skargi wymaga więc przeanalizowania przedmiotowego wniosku strony w świetle przesłanek, wynikających z przepisu art. 58 k.p.a., który uzależnia przywrócenie terminu od łącznego wystąpienia czterech przesłanek. A mianowicie:

- po pierwsze, uprawdopodobnienie przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu,

- po drugie, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu,

- po trzecie, dochowanie terminu (nieprzekraczalnego) wniesienia wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu,

- po czwarte, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin.

Przy czym datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Brzmienie cytowanego przepisu art. 58 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić, gdy spełnione zostaną wszystkie określone w nim przesłanki. W szczególności przywrócenie takie jest możliwe w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego w orzecznictwie przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r. sygn. akt IICRN 448/711, OSPiKA 1972, nr 7-8,poz. 144).Przywrócenie nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario przywrócenie terminu jest możliwe wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy dołożeniu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Warszawa 1996, str.295). Przy czym, to osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, udowadniając stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

W tym aspekcie rozstrzygnięcie organu nie budzi w ocenie Sądu wątpliwości, bowiem jak skarżący sam przyznał, przyczyną dla której nie wniósł w ustawowym terminie zażalenia był fakt zainicjowania przez niego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r., nr (...), odmawiającego wydania zaświadczenia o żądanej treści. Wprawdzie z materiału aktowego sprawy wynika, że skarżący w terminie otwartym dla złożenia zażalenia, wniósł do Wojewody D. pismo zatytułowane "podanie" w sprawie postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r. Nr (...) odmawiającego wydania zaświadczenia o żądanej treści, podnosząc zarzut stwierdzenia nieważności tego postanowienia z powodu wydania go bez podstawy prawnej i niezgodnie z prawem. Jednocześnie skarżący - wobec wątpliwości organu - wyraźnie w piśmie z dnia 20 grudnia 2013 r. (data wpływu 23 grudnia 2013 r.) podał, że żąda stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r. odmawiającego wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Prawidłowo zatem sprawa skarżącego była rozpatrywana zgodnie z jego sprecyzowanym jednoznacznie wnioskiem o stwierdzenie nieważności. W razie bowiem wątpliwości co do treści żądania strony, organ administracji musi podjąć ustalenia w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi dany wniosek wszczynający postępowanie administracyjne. W przypadku wszczęcia postępowania przez stronę, to tylko i wyłącznie strona określa przedmiot żądania (zob. wyrok NSA z 5 lipca 1999 r. IV SA 1632/96 Lex nr 47890). A zatem organ administracji publicznej nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. O tym, jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym, decyduje strona, a nie organ, do którego żądanie zostało skierowane. W każdym bądź razie prawa do wniesienia zażalenia nie można domniemywać z faktu, że strona w terminie przewidzianym do jego złożenia składa podanie zwierające jednoznacznie sprecyzowane żądanie uruchomienia postępowania w sprawie nieważności. Tym bardziej, że przedmiotem wniosku mogą być zarówno rozstrzygnięcia organu prawomocne, jak i nie prawomocne.

Wybór trybu postępowania należy jednak do strony. W tym zakresie skarżący złożył wyraźny wniosek, z którego w sposób nie nasuwający żadnych wątpliwości wynika, że wybrał on tryb nadzoru obejmujący m.in. stwierdzenie nieważności postanowienia. Skarżący w ustawowym terminie, przewidzianym do wniesienia zażalenia, nie wskazał alternatywnego trybu zażaleniowego, w jakim jego sprawa ma być rozpoznana. Wobec tego ma rację organ, kiedy wywodzi, że wybranie przez stronę innego trybu ochrony jej interesu prawnego nie może być podstawą do uznania braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. A tym samym trafnie organ uznał, że skarżący nie wskazał żadnych innych, obiektywnych okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie mu terminu do złożenia zażalenia. Tym bardziej, że z analizy materiału aktowego badanej sprawy jako niewątpliwy przedstawia się fakt, że skarżącemu prawidłowo doręczono postanowienie (wraz ze stosownym pouczeniem) w odniesieniu do którego wyartykułował wniosek o stwierdzenie nieważności.

Konkludując, stwierdzić należy, że organ dokonał prawidłowej oceny okoliczności przedstawionych przez skarżącego, a zatem zasadnie uznał, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Prezydenta W. z dnia (...).11.2013 r. Natomiast jako bezzasadny przedstawia się zarzut skargi, podnoszący naruszenie przepisów art. 145 k.p.a. i art. 235 k.p.a., albowiem wskazane przepisy nie miały zastosowania w analizowanej sprawie i nie stanowiły podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia.

Jednak na marginesie sprawy Sąd zwraca uwagę na to, że wśród wymienionych na wstępie przesłanek pozwalających na przywrócenie terminu do dokonania czynności, w pierwszej kolejności należy badać przesłankę wniesienia w terminie prośby o przywrócenie terminu, bowiem to od pozytywnego wyniku badania tej przesłanki zależy zasadność rozpatrywania merytorycznego wniosku o przywrócenie terminu. Z akt sprawy wynika, ze skarżący informację o wydaniu adresowanego do niego postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia (...) listopada 2013 r., nr (...), powziął w dniu 15 listopada 2013 r., natomiast prośbę o przywrócenie terminu wniósł w dniu 16 czerwca 2014 r., a zatem z przekroczeniem 7 - dniowego terminu określonego w § 2 art. 58 k.p.a. W każdym bądź razie początek biegu wspomnianego 7-dniowego terminu nie stanowi data zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, a więc - według twierdzeń skarżącego - data doręczenia mu w dniu 16 czerwca 2014 r. postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...).06.2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody D. z dnia (...).04.2014 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że nie było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego i badania zaistnienia przesłanki braku winy strony w uchybieniu terminu, skoro strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Uprawnia to do stwierdzenia, że przedmiotowe postępowanie jest obarczone wadą postępowania polegającą na naruszeniu wskazanego przepisu art. 58 § 2 k.p.a., jednakże naruszenie to - ze względu na ustalony w sprawie stan faktyczny - nie mogło mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia,.

Z tych względów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co w konsekwencji uzasadniało jej oddalenie na podstawie o art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.