Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 10 sierpnia 2006 r.
IV SA/Wr 793/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Miemiec.

Sędziowie WSA: Wanda Wiatkowska-Ilków, Asesor Ewa Kamieniecka (spraw.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi A Niemcy na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania

1.

uchyla zaskarżone postanowienie,

2.

zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz A Niemcy kwotę 355 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Naczelnik Urzędu Celnego w Z. na podstawie art. 93 ust. 1 - 1a i ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. Nr 204, poz. 2088 z 2004 r.) nałożył na przedsiębiorstwo A karę pieniężną w kwocie (...) zł za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu (...) r. zatrzymano do kontroli pojazd ciężarowy, a kierujący pojazdem M. K. M. nie posiadał karty opłaty drogowej. Tym samym został naruszony art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz § 4 ust. 1 i 2 i § 5 ust. 3 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.).

Odwołanie od powyższej decyzji wniesione zostało przez M. K. M., zastępowanego przez adwokata S. K. W odwołaniu zarzucono, że na właściwym organie państwowym spoczywa ciężar poinformowania obcokrajowca wjeżdżającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o jego obowiązkach. Pełnomocnik wskazał, że skoro jego mandant nie został poinformowany o obowiązku uiszczenia opłaty drogowej, to nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające nałożenie na niego z tego tytułu jakiejkolwiek kary pieniężnej.

W postanowieniu z dnia (...) r. nr (...), skierowanym do adwokata S. K., na podstawie art. 28 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) Dyrektor Izby Celnej we W. stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji z dnia (...) r. nr (...) jako wniesionego przez osobę nieuprawnioną. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismem z dnia (...) r. Dyrektor Izby Celnej we W.wystąpił do odwołującego się o uzupełnienie złożonego podania w terminie siedmiu dni od otrzymania pisma o pełnomocnictwo do reprezentowania w sprawie firmy A z Niemiec. Pismo organu celnego II instancji zostało doręczone wnioskodawcy w dniu (...) r., natomiast w dniu (...) r. adwokat S. K. nadesłał pismo, w którym zawnioskował o przedłużenie terminu do przedstawienia oryginalnego pełnomocnictwa. Jednakże do dnia wydania postanowienia nie zostało nadesłane upoważnienie potwierdzające możliwość występowania przez adwokata S. K. w charakterze pełnomocnika strony. Odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony. Decyzja organu celnego z dnia (...) r. została skierowana do firmy A z Niemiec. Status strony wynika wyłącznie z przepisów prawa materialnego, które stanowią podstawę interesu prawnego oraz stwarzają dla określonego podmiotu legitymację strony. Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W piśmie z dnia (...) r. wnioskodawca został pouczony, że niezastosowanie się do wezwania organu celnego do uzupełnienia odwołania o wymagane przepisami prawa pełnomocnictwo do działania może spowodować stwierdzenie przez organ odwoławczy niedopuszczalności odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący A wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 134 w związku z art. 28 k.p.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, naruszenie art. 7 i 9 k.p.a. w związku z art. 103 k.c. poprzez nie wyjaśnienie czy strona potwierdza czynności zdziałane w jej imieniu przez podmiot nie legitymujący się właściwym umocowaniem oraz naruszenie art. 124 § 1 k.p.a. w związku z art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne pouczenie o trybie zaskarżenia orzeczenia. Organ błędnie stwierdził, że odwołanie zostało wniesione przez osobę do tego nie uprawnioną. Organ mylnie utożsamia niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych, o której traktuje art. 134 k.p.a. z niewłaściwym umocowaniem osoby, która w imieniu strony biorącej udział w postępowaniu przed organem I instancji (a więc osoby uprawnionej do wniesienia odwołania) wnosi odwołanie. Profesjonalny pełnomocnik adwokat S. K. nie wnosił odwołania we własnym imieniu, lecz posiłkował się udzielonym mu przez stronę pełnomocnictwem. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych dotyczy sytuacji wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Okoliczność, że pełnomocnik nie przedłożył w wyznaczonym terminie pełnomocnictwa nie oznacza, że reprezentowany przez niego podmiot nie ma legitymacji. Ewentualny brak formalny stwierdzony w przedmiotowej sprawie nie upoważniał zatem organu do wydania postanowienia zamykającego stronie możliwość kontroli instancyjnej. Nawet brak umocowania pełnomocnika nie przesądza o nieskuteczności czynności procesowej, gdyż zgodnie z art. 103 § 1 k.c. istnieje możliwość potwierdzenia czynności przez mocodawcę, sanująca dokonaną czynność. Organ nie uwzględnił tej okoliczności i nie zwrócił się do strony o potwierdzenie czynności zdziałanych w jej imieniu. Ponadto organ błędnie pouczył o trybie wnoszenia środka zaskarżenia od postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ stwierdził, że nie miał obowiązku występować z zapytaniem do mocodawcy. Działalność pełnomocnika jest bowiem ściśle uzależniona od udzielonego mu pełnomocnictwa, stąd też winien on takowym dysponować, jeśli decyduje się na prowadzenie danej sprawy. Błędne pouczenie o trybie zaskarżenia postanowienia nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż skargę wniesiono w sposób prawidłowy.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części następuje, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia (...) r. nr (...) jako wniesionego przez osobę nieuprawnioną. Podstawę wydanego w sprawie postanowienia stanowił art. 28 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.)

Przeprowadzona kontrola wykazała, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. nie odpowiada prawu, zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 124 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowienie powinno zawierać m.in. oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących w postępowaniu. Adresatami postanowień mogą być nie tylko strony, lecz również inne podmioty, a więc inne organy administracyjne (pomoc prawna, współdziałanie organów), uczestnicy postępowania czy nawet osoby trzecie (np. osoby obserwujące przebieg rozprawy administracyjnej bądź udostępniające przedmiot oględzin). Adresatami postanowień nie mogą być natomiast pełnomocnicy, bowiem od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem i zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie. Pełnomocnik jest więc osobą otrzymującą postanowienie, ale nie może być w nim wskazany jako jego adresat.

Istnieje bowiem różnica pomiędzy wskazaniem adresata postanowienia, a wskazaniem osób, którym postanowienie będzie doręczone. Na początku postanowienia wymienia się adresata postanowienia, którego dotyczy rozstrzygnięcie z ewentualnym zaznaczeniem, że działa przez pełnomocnika. Natomiast na końcu postanowienia w rozdzielniku jego egzemplarzy wymienia się osoby otrzymujące postanowienie, a więc pełnomocnika.

Powyższe uwagi dotyczą również występującego w niniejszej sprawie adwokata S. K., pomimo nie dołączenia do akt zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa, gdyż z treści odwołania wyraźnie wynika, że nie występował on we własnym imieniu, ale w imieniu i w interesie odwołującego się. Tak więc organ błędnie określił jako adresata postanowienia adwokata S. K., skoro adresatem powinien być odwołujący się.

Należy także zauważyć, że w piśmie z dnia (...) r. Dyrektor Izby Celnej wezwał adwokata S. K. do dołączenia oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa potwierdzającego, że został upoważniony do podejmowania działań odwoławczych w imieniu firmy A. Natomiast jak wynika z odwołania, stroną wnoszącą odwołanie był M. K. M., a pełnomocnik występował w jego imieniu. Organ nie sprecyzował więc dostatecznie jasno w powyższym wezwaniu, jakimi dokumentami pełnomocnik winien potwierdzić upoważnienie do podejmowania działań odwoławczych w imieniu firmy A. E. B., co mogło wpłynąć na prawidłowe zastosowanie się przez pełnomocnika do wezwania.

Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Natomiast błędna informacja o trybie zaskarżenia postanowienia nie miała wpływu na wynik sprawy.

Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na jego charakter prawny.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.