Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 28 marca 2007 r.
IV SA/Wr 744/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński.

Sędziowie: NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), WSA Wanda Wiatkowska-Ilków.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego

I. Uchyla zaskarżone postanowienie;

II. Zasądza na rzecz skarżącej G. O. od strony przeciwnej Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 100 zł. (sto złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi G. O. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) r. Nr (...), wydane na podstawie art. 134 w związku z art. 127 § 3 i art. 129 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W motywach postanowienia organ administracyjny stwierdził, że w dniu (...) r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) r. Nr (...) o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Według ustaleń organu strona została prawidłowo pouczona w pierwszo-instancyjnej decyzji o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w terminie 14 dni od jej otrzymania, a ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu (...) r. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w Urzędzie Pocztowym B. w dniu (...) r., a więc z uchybieniem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie organ zauważył, że strona nie wystąpiła z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W skardze do sądu administracyjnego G. O. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wywodząc, że w dniu (...) roku listonosz doręczył jej pełnomocnikowi decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o odmowie przyznania jej uprawnień kombatanckich. Przesyłka ta została odebrana przez osobę nie mającą upoważnienia do załatwienia tego rodzaju spraw oraz udzielania odpowiedzi na korespondencję, natomiast jej pełnomocnik przebywał w tym czasie na leczeniu w Sanatorium Uzdrowiskowym - K. W tej sytuacji decyzja Kierownika Urzędu dotarła do niej po terminie przewidzianym ustawą do złożenia odwołania w sprawie. Zdaniem strony przedmiotową decyzją niezasadnie przekazano ustanowionemu dla doręczeń pełnomocnikowi, bowiem sprawa tocząca się przed organem dotyczyła jej bezpośrednio. Z tych względów nie wystąpiła ona w przewidzianym terminie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie jej uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone zaskarżonym uzasadnieniu. Dodatkowo podniósł, że zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., w przypadku gdy strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Wobec tego decyzja pierwszo-instancyjna została prawidłowo doręczona na adres pełnomocnika strony.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W związku ze sformułowanym w skardze wnioskiem skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazać na wstępie należy,że przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kształtowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z przepisu tego wynika więc zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należnych do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. Kontrola ta zgodnie z art. 3 § pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) obejmuje swym zakresem postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie. Do grupy postanowień kończących postępowanie w sprawie, o których mowa w powołanym wyżej przepisie należy niewątpliwie rozstrzygnięcie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem uniemożliwia uruchomienie toku instancji w postępowaniu przed organami administracji publicznej i powoduje, że decyzja wydana w sprawie staje się ostateczna.

Wymaga też podkreślenia, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest skrępowany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, co wprost wynika z art. 134 powołanej wyżej ustawy procesowej.

Pozostaje poza sporem w rozpatrywanej sprawie, że G. O. udzieliła w dniu (...) r. F. K. pełnomocnictwa w zakresie odbioru nadsyłanej na jej nazwisko korespondencji, jak i dokonywania w jej imieniu wszelkich oświadczeń, składania wniosków, pism, itp. m.in. przed organami władzy i urzędami. Istotną w niniejszej sprawie jest kwestia doręczenia decyzji stronie działającej w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowi pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Z dołączonego do akt sprawy duplikatu potwierdzenia odbioru decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) r. wynika, że decyzję tę doręczono na adres pełnomocnika strony w dniu (...) r. Jednakże obok tej daty zamieszczono adnotację pełnomocnika wraz z jego podpisem: "otrzymałem w dniu (...) r.". Natomiast z oryginału zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że sporna decyzja została w bliżej nieokreślonym dniu w maju (...) r. doręczona na adres pełnomocnika, lecz odebrana przez B. K. nie będącą pełnomocnikiem strony. Pełnomocnik, zgodnie ze swoim oświadczeniem, otrzymał tę decyzję dopiero w dniu (...) r.

W orzecznictwie sądowo - administracyjnym przyjmuje się, że o doręczeniu pisma decyduje potwierdzenie tego doręczenia poprzez podpis osoby odbierającej pismo, ze wskazaniem daty odbioru, jak to wynika z art. 46 § 1 k.p.a. Skoro art. 40 § 2 k.p.a. nakazuje doręczenie pisma pełnomocnikowi strony, z potwierdzenia odbioru powinno wynikać, że osoba taka otrzymała kierowaną do niej korespondencję, bowiem przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracji prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Doręczenie pisma osobie nie będącej pełnomocnikiem strony postępowania, nie może być uznane za doręczenie zgodne z art. 40 § 2 k.p.a., bowiem niedopuszczalna jest interpretacja tego przepisu, pozwalająca na uznanie, że prawidłowym jest doręczenie pisma dorosłemu członkowi rodziny pełnomocnika. Pismo doręczone zatem osobie nie będącej pełnomocnikiem strony nie może wywołać skutków prawnych, jakie przepisy procedury administracyjnej wiążą z doręczeniami, bowiem doręczenie osobie uprawnionej do odbioru pisma, jaką jest, z mocy art. 40 § 2 k.p.a., pełnomocnik, nie nastąpiło (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2001 r., sygn. akt I SA 2605/99, Lex nr 54139). W niniejszej sprawie organ winien zatem ustalić, komu została doręczona w dniu (...) r. jego decyzja. Jeżeli nie był to pełnomocnik strony, to doręczenie takie nie może być uznane za prawidłowe, a termin do wniesienia środka odwoławczego od tej decyzji nie rozpoczął biegu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 września 1993 r. sygn. akt III ARN 45/93 (OSNC 1994, Nr 5 poz. 112), zgodnie z którym strona postępowania administracyjnego, ustanawiająca pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów oraz otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa.

W związku z tym nie ma racji skarżąca kiedy twierdzi, że decyzję zamiast jej, jako stronie postępowania, przekazano pełnomocnikowi. Kompetencje pełnomocnika obejmują bowiem uprawnienia czynne i bierne strony postępowania. Pełnomocnik powinien być zatem adresatem wszystkich pism kierowanych przez organ do strony postępowania. Odwołać się w tym miejscu należy do ugruntowanego już w orzecznictwie sądowym stanowiska, wedle którego, jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (postanowienie NSA z dnia 11 marca 1997 r., I SA/Po 1333/96, niepublikowany.). Podobne stanowisko prezentuje SN przyjmując, że jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, to termin dla wniesienia skargi do Sądu liczy się od dnia, w którym temu pełnomocnikowi doręczone zostało rozstrzygnięcie w sprawie (postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 1997 r., III RN 19/97, OSNAP nr 21, poz. 415).

Z tych Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I sentencji. O kosztach procesu orzeczono na postawie art. 200 powołanej wyżej ustawy. Ze względu na charakter zaskarżonego postanowienia, nie orzeczono w przedmiocie jego wykonalności.