Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 19 lipca 2006 r.
IV SA/Wr 74/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca).

Sędziowie: NSA Tadeusz Kuczyński, Asesor, WSA Alojzy Wyszkowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi wniesionej przez J. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest orzeczenie Rejonowej Wojskowe Komisji Lekarskiej we W. z dnia (...) r. Nr (...) wydane na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), utrzymujące mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia (...) r. Nr (...) uznające J. L. w grupie pierwszej zdolnym do służby wojskowej (kat. A).

Wyżej oznaczonym orzeczeniem Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. rozpoznała u strony zaburzenia lękowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, które to schorzenie zakwalifikowała jako schorzenie określone w § 66 pkt 1 Załącznika Nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) (zwane dalej rozporządzeniem). Zdaniem organu rozpoznane schorzenia kwalifikują skarżącego jako zdolnego do czynnej służby wojskowej w grupie I Kat. A. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż ustaleń w zakresie objętym rozstrzygnięciem dokonano w oparciu o badania własne i specjalistyczne.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wnioskowała o ponowne badania, uzasadniając żądanie złym stanem zdrowia psychicznego, który w jej opinii nie pozwala na pełnienie służby wojskowej oraz przebywanie w otoczeniu zamkniętym. Zdaniem odwołującego zaburzenia lękowe i psychiczne stanowią zagrożenie dla otoczenia, a on sam jest trakcie leczenia farmakologicznego. Powyższe strona udokumentowała załączonymi kserokopiami wyników badań i zaświadczeń lekarskich, obejmującymi: historię choroby z poradni zdrowia psychicznego, historię choroby z poradni neurologicznej i chirurgicznej oraz opinię psychologa.

Organ drugiej instancji rozpatrując odwołanie nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż w świetle zgromadzonych dokumentów oraz wykonanych na potrzeby orzecznicze badań lekarskich specjalistycznych psychiatrycznych nie wynika by aktualny stopień nasilenia zaburzeń ze strony stanu psychicznego upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie odwołującego za niezdolnego do służby wojskowej. Ponadto w opinii organu drugiej instancji przedstawiona dokumentacja medyczna w postaci kserokopii historii choroby z Poradni Zdrowia Psychicznego z Samodzielnego Publicznego ZOZ w P., nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny badającego dla potrzeb orzeczniczych lekarza specjalisty psychiatry.

Wobec powyższego RWKL we W. uznała, że stwierdzone schorzenie t.j. zaburzenia lękowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, mieści się w zakresie pojęciowym § 66 pkt 1 załącznika Nr 2 do rozporządzenia i kwalifikuje stronę w grupie I osób badanych do kategorii A zdolności do czynnej służby wojskowej.

W skardze na decyzję ostateczną J. L. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu oraz wskazał, iż zaburzenia lekowe nie pozwalają mu funkcjonować w takim stopniu, że nie może brać odpowiedzialności za własne czyny. Dodał, że nie może podjąć żadnej pracy w obawie przed niewywiązywaniem się z nałożonego obowiązku, regularnie przyjmuje silne leki psychotropowe, co osłabia jego koncentrację i psychikę oraz leczy się u specjalisty psychiatry w K. Do skargi dołączył dokumentację medyczną w postaci kserokopii zaświadczenia lekarskiego lekarza psychiatry z dnia (...) r., oraz opinię lekarza psychiatry.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wskazała, iż podnoszony w skardze brak odpowiedzialności za swoje czyny oraz niewywiązywanie się z nałożonych obowiązków nie może być czynnikiem decydującym przy ustalaniu zdolności do służby wojskowej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 45 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Wskazać również należy iż przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nieuregulowanych w rozporządzeniu przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. W tym zakresie stosownie do treści § 23 pkt 2 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby komisja ta może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie.

Z lektury akt sprawy wynika, iż skarżący na etapie postępowania odwoławczego dotyczącego określenia zdolności do służby wojskowej przedłożył dokumentację medyczną w postaci kserokopii historii choroby z poradni zdrowia psychicznego, historii choroby z poradni neurologicznej i chirurgicznej oraz opinii psychologa. Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, iż Komisja odwoławcza odniosła się tylko do części z przedłożonych przez stronę dokumentów, stwierdzając, iż kserokopia historii choroby z Poradni Zdrowia Psychicznego z Samodzielnego Publicznego ZOZ w P., nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny badającego dla potrzeb orzeczniczych lekarza specjalisty psychiatry. Brak jest natomiast jakiegokolwiek ustosunkowania się do historii choroby z poradni neurologicznej i chirurgicznej oraz przede wszystkim opinii psychologa z dnia (...) r. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jednocześnie w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416), na której podstawie wydano rozporządzenie którego przepisy są podstawą wydania skarżonego rozstrzygnięcia nie zawarto regulacji, które wyłączają zastosowanie cytowanego wyżej przepisu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że organ decyzyjny dysponując różnymi dowodami, nie może uchylać się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy co wynika z art. 7, 77 § 1oraz art. 80 k.p.a. Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 4). Ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Nadto wobec faktu, iż ustawa o powszechnym obowiązku obrony ani wydane na jej podstawie rozporządzenia nie precyzją, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia, również w tym zakresie znajduje zastosowanie przepis art. 107 § 3 k.p.a. Stosownie do którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne-wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (por wyrok NSA z dnia 28 lipca 2000 r. III SA 774/00 LEX nr 47320). Tymczasem w zaskarżonym orzeczeniu brak jest nie tylko odniesienia się do przedstawionych dokumentów, ale również nie uzasadniono przyczyny odmowy ich wiarygodności.

Komisja lekarska wydając orzeczenie winna w uzasadnieniu podać fakty, które uznała za udowodnione, a dopiero później oceniać je pod katem konkretnej jednostki chorobowej i przypisywać im konkretny przepis prawa. Uzasadnienie powinno bowiem odzwierciedlać tok rozumowania organu a także dokonaną wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Podkreślić w tym miejscu należy, że przez rozpoznanie całego materiału należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Organ ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż z przyczyn wskazanych wyżej pod adresem Komisji odwoławczej orzekającej w sprawie musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów art. 75,art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż orzeczenie o przydatności (lub braku przydatności) do służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.