Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 14 listopada 2006 r.
IV SA/Wr 612/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA-Jolanta Sikorska.

Sędziowie WSA:-Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.),-Marcin Miemiec.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego i zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 11a ust. 4, art. 13, art. 16 i art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Prezydenta W., decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia (...) r. ((...)), odmawiającej przyznania E. D.: 1) zwiększonej kwoty dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości (...) zł, w okresie od (...) r. do (...) r., 2) dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za okres od (...) r. do (...) r., 3) zasiłku pielęgnacyjnego na niepełnosprawne dziecko za okres od (...) r. do (...) r.

Decyzją z dnia (...) r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ((...)), uchyliło i przekazało do ponownego rozpatrzenia pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie, odmawiające przyznania E. D. świadczeń rodzinnych na Ł. D. za okres od (...) r. do (...) r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na konieczność rozważenia, czy w sprawie występuje sytuacja, o której mowa w art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. czy uzyskane aktualnie orzeczenie o niepełnosprawności stanowi kontynuację poprzedniego orzeczenia.

Decyzją z dnia (...) r. organ pierwszej instancji ponownie odmówił przyznania zwiększonej kwoty dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania Ł. D. oraz dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i zasiłku pielęgnacyjnego na okres od (...) r. do (...) r. W uzasadnieniu odmowy organ wskazał, że w sprawie z wniosku E. D. nie ma mowy o ciągłości niepełnosprawności, gdyż poprzednie orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności ((...). (...)), ustalała niepełnosprawność Ł. D. do dnia (...) r., natomiast Sąd Rejonowy w wyroku z dnia (...) r. zaliczył to dziecko do osób niepełnosprawnych od (...) r. do (...) r.

W odwołaniu E. D. stwierdziła, że nie zgadza się z decyzją organu pierwszej instancji i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W motywach rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z przepisem art. 16 tej ustawy, zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje między innymi niepełnosprawnemu dziecku. Z niepełnosprawnością związany jest również podwyższony dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka (art. 12 ust. 4) i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (art. 13).

Jak wynika z akt sprawy Sąd Rejonowy dla W. - Ś. wyrokiem z dnia (...) r. (sygn. akt. (...)) zmienił orzeczenia Wojewódzkiego i Powiatowego Zespołów ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. i zaliczył Ł. D. do osób niepełnosprawnych na czas określony od dnia (...) r. do dnia (...) r. Po uzyskaniu tego wyroku E. D. - wnioskiem z dnia (...) r. - wystąpiła o przyznanie świadczeń rodzinnych związanych z niepełnosprawnością dziecka. Strona otrzymała te świadczenia od dnia (...) r. Sporna pozostaje jednak sprawa przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego za okres od dnia (...) r. do dnia (...) r.

Kwestię terminu przyznania tych świadczeń reguluje art. 24 ust. 3a ustawy w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260). Stanowi on, że w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Należy przy tym zauważyć, że Kolegium zobligowane jest do orzekania według stanu prawnego obowiązującego w dniu podjęcia rozstrzygnięcia.

E. D. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych związanych z niepełnosprawnością Ł. D. w dniu (...) r. Zatem - zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 24 ust. 3a ustawy nie można było przyznać zasiłku pielęgnacyjnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na okres wcześniejszy, tak jak wnioskowała Strona, czyli od (...) r. do (...) r.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu E. D. wniosła o rozstrzygnięcie "kwestii spornej wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego", który już prawie dwa lata otrzymywała na swojego syna Ł. D.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji dokonał właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Wbrew stanowisku skarżącej, organy administracji obu instancji prawidłowo dokonały wykładni prawa materialnego, tj. przepisów art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późń. zm).

W przedmiotowej sprawie podstawę materialnoprawną stanowi przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na mocy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260), od 14 stycznia 2006 r. przepis art. 24 ust. 3a obowiązuje w nowym brzmieniu. Stanowi on, że w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, "nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuacje świadczenia rodzinnego". Z treści tego przepisu wynika norma wskazująca, że prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, stanowiące kontynuację, należy ustalić biorąc pod uwagę dwa elementy czasowe: 1) od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, 2) nie wcześniej jednak niż od miesiąca w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.

W ocenie Sądu organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy i wydały na tej podstawie prawidłowe rozstrzygnięcie. Zgodnie z postanowieniami art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie prawa, co oznacza nakaz działania na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy indywidualnej. Takie też stanowisko ugruntowało się w orzecznictwie sądów i Trybunału Konstytucyjnego.

W sprawie będącej przedmiotem osądu, z uwagi na brak przepisów przejściowych, organy administracji obu instancji zobowiązane były orzekać na podstawie obowiązującego stanu prawnego. Zatem - zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 24 ust. 3a ustawy nie można było przyznać zasiłku pielęgnacyjnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na okres wcześniejszy, tak jak wnioskowała strona skarżąca, czyli od (...) r. do (...) r. Ustawodawca bowiem wyraźnie zastrzegł, że świadczenie w ramach tzw. kontynuacji przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.

W państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. Jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas to nie ma potrzeby sięgania po inne pozajęzykowe metody wykładni. Dyrektywy wykładni językowej mają prymat nad innymi metodami wykładni, ponieważ najpełniej uzewnętrzniają wolę ustawodawcy. W literaturze prawniczej, a także w jurysprudencji powszechnie przyjmuje się, iż punktem wyjścia wykładni prawa jest tekst prawa. Rzeczy oczywiste, jednoznacznie wręcz wynikające z treści ustawy, nie podlegają wykładni, albowiem wówczas pod pozorem dokonywania wykładni organ orzekający zmieniałby wyraźny przepis ustawy (por. postanowienie SN z 1 lipca 1999 r. V KZ 31/99, OSNKW 1999, nr 9-10, poz. 63). Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, odmienna - rozszerzająca wykładnia omawianego przepisu art. 24 ust. 3a ustawy - nie byłaby uprawniona, jako sprzeczna z dosłownym brzmieniem przepisu, który jasno przewiduje, że świadczenie w ramach tzw. kontynuacji przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.

W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).